AppStudio for ArcGIS

“AppStudio for ArcGIS”, harita ve CBS (Coğrafi Bilgi Sistemi) verilerinizi native uygulamalara dönüştürerek kurumunuzdaki diğer kişilerle veya popular uygulama mağazaları sayesinde herkesle paylaşmanızı sağlar. AppStudio ile oluşturulan uygulamalar cross-platform (birden fazla işletim sisteminde desteklenen) özelliği sayesinde Android, iOS, Linux, macOS ve Windows işletim sistemlerinde çalışabilmektedir. AppStudio üyenin kullanıcı tipine dahil edildiğinde, uygulama oluşturmak için minimum kod yazımını sağlar. Üyeler, konfigüre edilebilir uygulama şablonlarıyla, özel kod yazarak şablonların özelliklerini geliştirerek veya sıfırdan uygulamalar oluşturabilirler. Yapacağınız konfigürasyon veya değişiklik miktarında göre çok az kod bilgisi ve efor ile AppStudio kullanarak tarayıcıda ya da masaüstünde çalışan uygulamalar geliştirebilirsiniz.

AppStudio for ArcGIS Desktop Edition Kurulumu

Masaüstünüzde AppStudio kullanmak için, işletim sisteminiz ve mimarisine göre kurulum dosyasını indiriniz ve yüklemek için çalıştırınız. Daha detaylı bilgi için linkere (1 ve 2) tıklayınız.

Kurulum tamamlandıktan sonra, masaüstünüzde iki adet kısayol oluşturulacaktır:

  • AppStudio for ArcGIS Desktop Edition; uygulamaları konfigüre etmek ve yönetmek için
  • Qt Creator (AppStudio for ArcGIS); uygulamalarınızı güncellemek için

AppStudio’nun tüm özelliklerinden faydalanmak için AppStudio kullanmanıza olanak sağlayan lisansa sahip ArcGIS Online hesabınız ile oturum açmanız gerekmektedir. Lisans hakkında daha detaylı bilgi için linke tıklayınız.

Temel (Basic) ve Standart (Standard) olarak iki farklı versiyonu bulunmaktadır:

  • AppStudio for ArcGIS Basic
    • Ücretsiz olarak her ArcGIS “named user” hesabına dahildir.
    • AppStudio web sitesinden ön tanımlı uygulama şablonları kullanılarak herkesin kullanımına açık harita uygulamaları oluşturmanız sağlanır.
  • AppStudio for ArcGIS Standard
    • ArcGIS Developer Subscription (Derleyici ve üstü) satın alınarak kullanılabilir
    • Tüm temel sürümün özellikleri yanında aşağıdaki yetenekleri de içerir:
      • Size ve kurumunuza özgü uygulamalar oluşturabilir.
      • Kurumunuza uygulamaları paylaşabilirsiniz.

Yeni bir uygulama Oluşturma

İlk kez kullanmanız durumunda mevcut bir uygulamanız olmayacaktır. Yeni bir uygulama oluşturmak için ekrandaki “New App” (Yeni Uygulama) düğmesine basınız.

Ekrana gelecek diyalog üzerinden uygulamanızın çeşidini ve başlığını belirleyebilirsiniz.

Uygulama Ayarlarını Değiştirme

Uygulamanızı oluşturduktan sonra ana panelde görüntülenecektir. İlgili uygulamayı seçip, sağ kısımdaki paneldeki yönetim bölümünden uygulamanızın özelliklerini, tekrar derlenmesini, çalıştırılmasını, silinmesi gibi işlevlerini gerçekleştirebilirsiniz.

Uygulamanın ArcGIS’e Yüklenmesi

Oluşturmuş olduğunuz uygulamanızı başkalarıyla paylaşmak için veya kurulum dosyalarını derlemek için ArcGIS üzerine yüklenmesi gerekmektedir. Yüklemek (Upload) için “Upload” düğmesine basınız. Yükleme yapabilmek için AppStudio for ArcGIS Standart lisansına sahip olunmalı.

Oynatıcıda Uygulamanın Test Edilmesi

Oluşturduğunuz uygulamaların hem masaüstü versiyonunu hem de mobil cihazlardaki versiyonunu test etmek için Oynatıcı (Player) uygulaması ile gerçekleştirilmektedir. Oynatıcı uygulaması Google Play ve App Store mağazalarından ücretsiz olarak edinebilirsiniz.

Oynatıcının masaüstü versiyonunu linkten temin edebilirsiniz. AppStudio ile oluşturduğunuz herhangi bir platformda çalışacak uygulamanız Oynatıcı sayesinde görüntüleyebilirsiniz.

AppStudio kullanarak yapacağımız uygulamalar hakkında blog yazılarımız için Esri Türkiye Blog web sayfamızı takip edebilirsiniz.

Esri Jupyter Notebook’ta OpenStreetMap Bina Verisi Kullanılarak Basit Analizler Yapımı

Esri Jupyter Notebook’ta OpenStreetMap Bina Verisi Kullanılarak Basit Analizler Yapımı

ArcGIS Pro yüklü makinede yüklenebilen ücretsiz Jupyter Notebook sayesinde ‘ArcGIS API for Python’ kullanılarak coğrafi uygulamalar geliştirip analizler gerçekleştirebilirsiniz. Bununla birlikte ArcGIS Online yönetimini de yapılabilmektedir.

ArcGIS Pro yazılımına sahip ama henüz Jupyter Notebook’u bilgisayarınıza yüklemediyseniz link içinde geçen yönergeleri takip edip bilgisayarınıza yükleyebilirsiniz. Hemen şimdi kullanmak istiyorsanız da Esri’nin ücretsiz hizmete sunduğu notebooks.esri.com adresinde Jupyter Notebook’u kullanabilirsiniz. Dikkat etmeniz gereken husus bu adreste yapacağınız çalışmaları ve verilerinizi kendi yerel bilgisayarınıza kopyalamanız. Çünkü açacağınız oturum, süre kısıtlı; eğer hiçbir işlem yapmazsanız belirli bir süre içinde oturumunuz otomatik olarak kapatılır ve yaptığınız çalışmaları kaybedebilirsiniz.

Bu yazıda Jupyter Notebook platformu üzerinde 3 boyutlu bir harita üzerinde OpenStreetMap (OSM) bina verilerini görselleştirip, metro duraklarına kendi oluşturacağımız yakınlık analizi algoritmasına göre görselleştirmesi anlatılmaktadır.

İşleyiş adımları aşağıdaki gibi olacaktır:

Şekil 1. İşleyiş adımları

Gereksinimler:

  1. ArcGIS Developer hesabı (ücretsiz oluşturmak için https://developers.arcgis.com/ adresini ziyaret edin)
  2. Jupyter Notebook

1.      OSM Bina Verilerinin Alınması

OSM ücretsiz servisler sunması nedeniyle içerdiği büyük boyutlarda coğrafi verilerin son kullanıcılar tarafında erişimi farklı ücretli ve ücretsiz olarak erişilebilmektedir. Bu yazıda overpass-turbo.eu sitesi üzerinden ücretsiz olarak bina verilerini indireceğiz. Yasal kullanım hakları için https://www.openstreetmap.org/copyright sitesine mutlaka bakın.

İlgili sitede, arama kutusuna istediğiniz bölgeyi yazın ve alacağınız bina verilerini öncelikle olabildiğince dar alan için alın. Yazı bitiminde istediğiniz büyüklükte bir alan üzerinden çalışabilirsiniz.

Şekil 2. Ankara şehir merkezi binalar

Sol üstteki ‘Wizard’ (Sihirbaz) düğmesine basıp, çıkan ekranda haritada görüntülenen alan için alabileceğimiz OSM verisi için sorgu oluşturacağız. Buradaki sorgu için kullanacağınız kelimelerin detaylarını linkte bulabilirsiniz.

Şekil 3. Sorgu sihirbazı

Sorgu sihirbazına yazacağınız ‘building=* OR building:levels=*’ yazarak, haritada görüntülediğiniz alandaki tüm binaları ve varsa seviye (kat) bilgisini da almış oluyorsunuz. Burada seviye bilgisi her bina için farklılık gösterecektir. ‘build and run query’ (derle ve çalıştır sorguyu) düğmesine basarak, ilgili alan için veriler çekilir.

Web sayfasının sol üst kısmındaki ‘Data’ (Veri) sekmesine tıklayarak, çekilen verileri görüntüleyebilirsiniz. Eğer verilerinizde sıkıntı yoksa, web sayfasının sol kısmındaki ‘Export’ (Dışarı Çıkart) düğmesine tıklayarak verileri indirme için gerekli paneli açacağız.

Şekil 4. ‘Dışarı Çıkarma’ paneli

‘Export’ panelindeki ‘Data’ kısmını genişlettiğinizde ‘download/copy as GeoJSON’ (indir/kopyala GeoJSON olarak) linkine tıklayın. Bu şekilde ArcGIS Developer hesabı ile giriş yapabileceğiniz ArcGIS Online içerisine kolay bir şekilde format değişimi yapmadan atabileceğiz.

2.      Verinin ArcGIS Online İçerisine Atılması

ArcGIS Online giriş yapın ve ‘Content’ (İçerik) linkine tıklayın. Sol kısımdaki ‘Add Item’ (Öğe Ekle) düğmesine tıklayıp dosya içeri aktarma sürecini başlatalım. ‘From my computer’ (Bilgisayarımdan) seçeneğini seçelim.

Şekil 5. ArcGIS Online ‘Bilgisayarımdan bir öğe ekle’ paneli

Bir önceki bölümden indirdiğimiz dosyayı burada seçip, ilgili alanları dolduruyoruz. Başlık kısmına girdiğimiz değeri sonraki bölümlerde kullanacağız. Kısa bir süre sonra öğemiz ‘Feature Layer’ (Feature Katmanı) olarak eklenmiş olacak.

Yeni eklenen öğeyi tıklayıp sayfasını açın. Analizler için kullanacağımız yeni bir ‘Field’ (Alan) oluşturmak için ‘Data’ (Veri) sekmesine tıklayıp verilerin görüntülendiği sayfa açılsın.

Şekil 6. ‘Alan Ekle’ menüsü

Sol kısımdaki üç tırtıklı ikona tıklandığı zaman açılan menüde ‘Add Field’ (Alan Ekle) menü seçeneğini tıklanır ve aşağıdaki resimdeki veriler girilir.

Şekil 7. ‘Alan Ekle’ paneli

3.      Jupyter Notebook içerisinde Programlama

Öncelikle analiz için kullanacağımız metro bilgisini almak. Bunun için ‘Jupyter Notebook’ uygulamasını çalıştırın ve yeni bir çalışma kitabı oluşturun ve aşağıdaki kodları yazıp çalıştırın.

Şekil 8. Metro bilgisinin alınıp ArcGIS Online’a kaydetme

Yukarıdaki kodlarda kırmızı ile kapatılmış alanları kendi bilgilerinize göre doldurmanız gerekmektedir. Bu kod parçası Ankara merkezde metro istasyonları POI bilgisini ‘feature’ olarak en fazla 20 tane olacak şekilde almaktadır. Sonrasında da harita üzerinde gösterimini sağlayıp, bilgiyi ArcGIS Online üzerine ‘metrolar’ olarak kaydetmektedir.

İsterseniz kaydedilen ‘metrolar’ katmanının görsel ikonunu değiştirebilirsiniz.

Metro bilgisini alma işlemini bitirdikten sonra, ana uygulamamızı oluşturabiliriz. Bunun için yeni bir çalışma kitabı oluşturalım Jupyter Notebook üzerinde.

Kod hücrelerinde:

  1. Gerekli kütüphane kullanımları yapılıyor ve ArcGIS Online hesabına bağlantı sağlanıyor.
  2. Merkezi Ankara olacak şekilde bir harita objesi oluşturuluyor.
  3. ArcGIS Online hesabına bağlı olan içerikte bina bilgilerini içeren ‘export’ katmanı bulunuyor.
  4. ‘metrolar’ katmanı bulunuyor.
  5. Yapılacak analiz sonucunda 3 boyutlu binaların görselliğini değiştirmek için özel bir semboloji tanımlanıyor. ‘ClassBreak’ tipindeki bu sembolojide alan ‘distance’ içindeki 0, 15, 25, 50, 75 ve 100 metrelik değerlere göre bina renklendirilmesi farklı olmaktadır.
    Metro katmanı haritaya katman olarak eklenir. Haritayı 3 boyutlu hale getirmeyi unutmayınız.
  6. Basit bir analiz yapılıyor. Metro konumlarına göre oluşturacağımız ‘buffer’ işlemini 100,75,50,25 ve 15 metrelik tekrarlar ile yapıp, her oluşturulan ‘buffer’ poligonun bina poligonu ile arasındaki uzaklık farkının sıfır olması durumunda, bina bilgisindeki ‘distance’ alanına ilgili ‘buffer’ uzaklığının değeri yazılmaktadır. Bu şekilde tüm binaların metro duraklarına olan uzaklığı hesaplanmaktadır.

Şekil 9. Basit bina-metro durağı analizi

Kodun çalıştırılması sonrasında haritamızda analiz sonucunu görüntüleyeceğiz.

Şekil 10. Ankara merkez bina-metro yakınlık analizi

Metro bilgisi yerine isteyeceğiniz farklı POI bilgilerin ve bina bilgilerine göre farklı analizler yapabilirsiniz artık.

ArcGIS Pro SDK ile ArcGIS Pro Başlangıç Ekranı Değiştirme

ArcGIS Pro SDK ile ArcGIS Pro Başlangıç Ekranı Değiştirme

ArcGIS Pro SDK, .NET çatısı altında bize ArcGIS Pro uygulamasının özelleştirmesini sağlamaktadır.

ArcMap üzerinde geliştirdiğimiz addin’ler ve kendi formlarımız yardımıyla oluşturduğumuz uygulamalar, ArcObjects SDK içindeki ArcObjects ve Engine kütüphaneleri yardımıyla oluşturmaktaydık.

Artık yeni ve gelişmiş özelliklere sahip ArcGIS Pro ürünü, ArcGIS Pro SDK ile özelleştirilebilir bir görünüm ve fonksiyonel addin’ler oluşturmamıza olanak sağlamaktadır.

ArcGIS Pro SDK, ArcGIS Pro’yu özelleştirme ve genişletme için güçlü kabiliyetler sağlamaktadır.

2 ana işlevi bulunmaktadır ArcGIS Pro SDK’nın

  • Addin’ler sayesinde yeni araçlar, fonksiyonellik geliştirme ve Kullanıcı Arayüzü (UI) özelliştirme sağlar.
  • ArcObjects SDK’da olmayan tamamen yeni bir özellik, Çözüm konfigürasyonları bize ArcGIS Pro’yu daha derin özelleştirme, başlangıç deneyimi ve Kullanıcı Arayüzü (UI) kolaylaştırma imkânı sağlamaktadır.

ArcGIS Pro Başlangıç Ekranı Değiştirme

Gereksinimler

  • ArcGIS Pro
    • ArcGIS Pro 2.2
  • Windows İşletim Sistemi
    • Windows 10 (Home, Pro, Enterprise) (64-bit)
    • Windows 8.1 (Pro, Enterprise) (64-bit)
    • Windors 7.1 SP1 (Ultimate, Professional, Enterprise) (64-bit)
  • .NET Framework
    • Microsoft .NET Framework 4.6.1 Developer Pack
  • Visual Studio IDE
    • Visual Studio 2017 (Professional, Enterprise, Community Edition)
    • Visual Studio 2015 (Professional, Enterprise, Community Edition)

ArcGIS Pro SDK Yükleme

ArcGIS Pro SDK 2.0 versiyonu sonrasında Visual Studio üzerinden kolayca kurulumu yapılabilmektedir. 1.4 ve öncesinde eğer kurulum dosyası “setup.exe” üzerinden yükleme işlemi yapıldıysa, işletim sisteminden ilgili uygulamayı kaldırmanız gerekmektedir.

Visual Studio içinde “Tools” menüsünden “Extension and Updates” menü seçilir ve açılan ekrandan Visual Studio 2015 için “Visual Studio Gallery”, Visual Studio 2017 için “Visual Studio Marketplace” seçeneği “Online” altından seçilir.

Şekil 1. Visual Studio 2017 Online menü seçeneği

Arama yerine “ArcGIS Pro SDK” yazılır.

Şekil 2. Marketplace içinde ArcGIS Pro SDK seçenekleri

“ArcGIS Pro SDK for .NET” seçeneği listeden seçilir ve “Download” (İndir) düğmesine basılarak yükleme işlemi başlatılır.

Yükleme işlemi tamamlandığında New Project (Yeni Proje) ekranında yüklenen proje şablonları listelenir.

Şekil 3. ArcGIS Pro SDK proje şablonları

ArcGIS Pro SDK Konfigürasyon

ArcGIS Pro yönetilen konfigürasyonlar, uygulamanın gelişmiş bir kişiselleştirmesidir. Konfigürasyonlar add-in’lere benzemesine karşın uygulamaya birden fazla şekilde genişletmenize, organizasyonunuza ait marka ve iş akışlarını etkileyen ArcGIS Pro’nun bir versiyonunu tasarlamanıza yardımcı olur. Konfigürasyonlar ile yapılabilecekler:

  • Splash (yükleme) ekranı ve başlangıç sayfasını özelleştirme
  • Uygulamanın başlığını ve ikonunu değiştirme
  • Fazla kullanılmayan menülerin yerini değiştirme ya da kaldırma; yeni kontroller ekleme
  • Uygulama başlangıcı esnasında kod bloğu çalıştırılarak lisansları kontrol etme ya da kullanıcının rolüne göre kullanıcı ara yüzünde değişiklikler yapma
  • Hangi add-in’lerin yükleneceğini belirleme
  • Komutları filtreleme (komut bildirimi ve bunları pasif etme seçeneği)

Bir konfigürasyon, “.proConfigX” uzaktılı bir zip arşiv dosyasıdır ve dahili yapı bir add-in’e benzerdir. Aşağıda belirtilen parçalardan oluşabilmektedir:

  • DAML (Desktop Architecture Markup Language) dosyası konfigürasyonu ve kişiselleştirmelerini ve konfigürasyonunu açıklar
  • Derlenmiş kod
  • Resimler
  • Kaynaklar
  • Diğer 3ncü parti gruplar

Oluşturulan “.proConfigX” dosyasına çift tıklanıldığında otomatik olarak “ResgisterAddin.exe” dosyası çalıştırılarak, ilgili konfigürasyonun onaylanması yapılır ve , işletim sisteminin ilgili kullanıcısına ait “C:\Users\<UserName>\Documents\ArcGIS\AddIns\ArcGISPro\Configurations” dizinine kopyalar. İlgili konfigürasyon ile ArcGIS Pro’yu başlatmak istenildiğinde “C:\ArcGIS\bin\ArcGISPro.exe /config:benimKonfigurasyon” komutunu çalıştırılmalı. Bu işlemi işletim sisteminize ait ArcGIS Pro’u çalıştıran kısa yol içinde de tanımlayabilirsiniz.

Şekil 4. ArcGIS Pro’yu bir konfigürasyon ile başlatma

Bir Konfigürasyon Projesi Oluşturma

Bu bölümde ArcGIS Pro’yu başlatırken yükleme ekranında değişiklikler yapacağız. Kendi belirlediğimiz resim ve metinler ile görselliği değiştireceğiz.

İlk önce Visual Studio içinden yeni bir proje oluşturalım ve şablonlardan “ArcGIS -> ArcGIS Pro Addi-ins -> ArcGIS Pro Managed Configuration” seçeneklerini seçelim.

Şekil 5. Yeni Konfigürasyon projesi oluşturma

“Solution Explorer” panelinden “UI” dizini altında “SplashScreen.xaml” dosyasını açalım.

Şekil 6. SplashScreen.xaml dosyası

Bu dosya içinde yapacağımız değişikliklerle ArcGIS Pro yükleme ekranını kişiselleştirmiş olacağız. Verdiğiniz proje adına göre ilgili dosyayı açtığınız zaman otomatik olarak proje adının görselliğini içeren “SplashScreen.xaml” dosyasının görselliği ve kodu görüntüleyeceksiniz.

Şekil 7. SplashScreen.xaml dosya içeriği

Yükleme ekranında kullanmak için 2 adet resmi dosyası bulunmaktadır:

Şekil 8. Esri Türkiye logosu “esri_turkiye.png”

Şekil 9.ArcGIS Pro logosu “ArcGIS-Pro.png”

Bu iki resim dosyasını öncelikle “Solution Explorer” panelinde projemizin içindeki “Images” dizini içerisine kopyalıyoruz.

Şekil 10. Proje içindeki “Images” dizini

Bu iki resim dosyasını seçip, “Properties” panelinde aşağıda belirtilen özelliklerini değiştiriyoruz:

  • Build Action: Resource
  • Copy To Output Directory: Copy always

Şekil 11. Özellik değiştirme

Bu adımda projemizi “Rebuild” edelim ve ilgili dosyalar “Output” dizinine kopyalansın.

Sonra “SplashScreen.xaml” kod doküman panelinde “XAML” sekmesinde “Grid” kod bloğunu silip aşağıdaki kodu yazıyoruz:

<Grid HorizontalAlignment="Center" VerticalAlignment="Center">

<TextBlock x:Name="label" HorizontalAlignment="Left" Margin="389,247,0,0" VerticalAlignment="Top" FontFamily="Arial" FontWeight="Bold" FontSize="36" TextWrapping="WrapWithOverflow" Width="195" TextAlignment="Center">

<Run Text="ArcGIS Pro"/>

<Run Text="2.2" FontSize="18"/>

</TextBlock>

<Image x:Name="image" HorizontalAlignment="Left" Height="100" Margin="16,102,0,0" VerticalAlignment="Top" Width="383" Source="../Images/esri_turkiye.png"/>

<Image x:Name="image1" HorizontalAlignment="Left" Height="191" Margin="399,56,0,0" VerticalAlignment="Top" Width="185" Source="../Images/ArcGIS-Pro.png"/>

</Grid>

Kod parçasında okunduğu üzere, bir “Grid” içerisine görsel elamanlar (TextBlock ve Image) kullanılarak aşağıdaki görsel çıktıyı oluşturuyoruz.

Şekil 12. SplashScreen.xaml görsel çıktısı

Projemizin başarıyla derleyip sonra çalıştırdığımızda otomatik olarak ArcGIS Pro uygulaması başlatılacak ve kişiselleştirdiğimiz yükleme ekranı ekranda gösterimi yapılacaktır.

Şekil 13. Projenin çalıştırılması

Şablon proje kullandığımızdan dolayı, ArcGIS Pro başlangıcı (proje seçim ekranı) varsayılan olarak değil, bazı değişiklikler ile gelmektedir. Eğer başlangıç ekranını varsayılan görünüme dönüştürmek istiyorsak “ConfigurationManager1.cs” dosyası içerisindeki “Override Startup Page” kod bloğunu (51 ve 91nci satıralar arası) silin. Projenizi tekrar derleyip çalıştırdığınızda, varsayılan ArcGIS Pro başlangıç ekranı tekrardan gelecektir.

Proje derlemesi sonrasında otomatik olarak oluşturulan “.proConfigX” dosyası, kullanıcının ArcGIS Pro dizine kopyalandığından artık ArcGIS Pro kısa yolunda kullanabilirsiniz.

Şekil 14. “.proConfigX” dosyası otomatik kopyalanması

Esri Türkiye,2018