ArcGIS Pro’da Olasılıklı Değer (Contingent Values) ile N-kırılımlı Subtype/Domain Oluşturmak

ArcGIS Pro’da Olasılıklı Değer (Contingent Values) ile N-kırılımlı Subtype/Domain Oluşturmak

ArcGIS Pro 2.3 versiyonu ile birlikte gelen olasılıklı değerler olarak adlandırabileceğimiz Contingent Values, bir öznitelik alanındaki değerleri diğer bir öznitelik alanındaki değerler ile bağımlı hale getirmenize olanak sağlayan yeni bir veri tasarım özelliğidir.

Bir öznitelik değerine domain tanımlama işlemiyle o öznitelik için geçerli değerleri bir açılır liste ya da değer aralığı olarak sınırlandırabildiğimizi biliyoruz. Olasılıklı değer (Contingent Value) ise öznitelik alanındaki bir değer için seçiminizi başka bir öznitelik alanındaki değerlere bağlı olarak kısıtlamanızı sağlayarak bu modeli daha da genişletir. Böylece olasılıklı değerler, geçerli öznitelik değeri girişlerinin sayısını azaltmak için ek sınırlamalar uygulayarak veri bütünlüğünü sağlamanıza yardımcı olur.

Bu işlemi, bir seçim yapmanın bir sonraki geçerli seçim kümesini belirleyeceği bir karar ağacı oluşturmak gibi düşünebilirsiniz. Gündelik hayattan bir örnek ile anlatmak gerekirse; bir araba satın alma sürecini düşünebilirsiniz. Seçim yapmak için izleyeceğiniz karar ağacı aşağıdaki gibi olacaktır.

İlk önce alacağınız arabanın markasını seçersiniz. Örneğin, Honda.

Bu seçmiş olduğunuz markaya göre modelleri seçersiniz. Honda örneği için bu modeller CRV, Civic vb. olabilir.

Eğer seçiminizi Toyota olarak değiştirmek isterseniz, Corolla, Auris gibi farklı araba modelleri listesi mevcut olacaktır.

Ardından seçmiş olduğunuz araba modeline de bağlı olarak, ilgili markanın ilgili modeline ait renklere erişebilirsiniz. 

Karar ağacındaki her seçim, daha önce seçtiğinize bağlı seçeneklerin olası değerlerinin bir listesini sunar. Farklı bir araba markası seçmek o markaya ait araba modellerin listesinin açılmasını sağlayacaktır. Ardından seçtiğiniz araba modeli o modele ait olası renk seçeneklerini karşınıza çıkaracaktır. Farklı modeller, farklı renk seçenekleri ile sınırlanabilir. Karar ağacında yapmış olduğunuz seçimleriniz Toyota> Auris> Mavi olabileceği gibi her aşamada seçtiğinize bağlı olarak Honda> Civic> Kırmızı şeklinde de olabilir.

Olasılıklı değerler, verilerinizde bir alandaki değerler için yaptığınız seçimin başka bir alan için olası geçerli değerler listesinin kısıtlandığı alan bağımlılıklarını ayarlamanıza olanak tanır. Bu yeni yetenek sayesinde altyapı hizmeti sunan şirketler için CBS’deki gerçek dünya varlıklarını modellemek daha kolay olacaktır. Çünkü şebeke varlık yapısı göz önünde bulundurulduğunda -örneğin elektrik altyapısı, elektrik direği, enerji nakil hattı, hat tipi, vb. – birbirine bağlı birçok varlık bulunmaktadır.

Bir N-kırılımlı enerji iletim ve dağıtım hattının kesitlerinin incelendiği örneği ele alırsak: Hat tipinin Dağıtım Hattı, İletim Hattı gibi alt türlerden (Subtype) oluştuğunu ve buna bağlı Hat Konumu ve Kesit gibi diğer özniteliklerin ise alabileceği değerlerin farklı domainler ile ifade edildiğini aşağıdaki tablodan inceleyebilirsiniz.

Bu senaryoya göre enerji iletim ve dağıtım hattının bulunduğu konuma göre kesitlerinin alabileceği değerler değişmektedir. Araba satın alma süreci örneğinde anlatmış olduğumuz gibi bu süreci bir karar ağacı ile açıklamak gerekirse, ilk kararınız enerji hattının tipini seçmek olacaktır.

Bu seçiminize göre seçmiş olduğunu hat tipinin bulunabileceği konumlar listelenecektir; Havai ve Yeraltı gibi.

Hattın konumunu da seçtikten sonra bu enerji hat tipine ve hat konumuna uygun olan kesit seçenekleri listelenecektir.

Eğer seçiminizi havai değil de yeraltı olarak değiştirirseniz ya da hat tipini dağıtım yerine iletim olarak değiştirirseniz kesit için seçebileceğiniz değerlerde aşağıdaki karar ağaçlarında olduğu gibi değişecektir.

Öznitelik alanları arasındaki bu tür bağımlılıklar, ArcGIS Pro 2.3 versiyonu ile birlikte gelen olasılıklı değerler (Contingent Values) özelliği kullanılarak ayarlanabilir. Olasılıklı değer tanımlayabilmek için Contingent Values görünümünü açmanız gerekmektedir. Bu görünümü açmak için aşağıdaki yolları kullanabilirsiniz;

  • Contents penceresindeki katman üzerine sağ tıklayıp açılır liste menüden Design seçeneğinin üzerine gelerek Contingent Values seçeneğini tıklamak
  • Catalog penceresindeki katman üzerine sağ tıklayıp açılır liste menüden Design seçeneğinin üzerine gelerek Contingent Values seçeneğini tıklamak
  • Fields görünümündeyken Fields şerit menüsünün Design grubundan Contingent Values butonuna tıklamak
  • Subtypes görünümündeyken Subtypes şerit menüsünün Design grubundan Contingent Values butonuna tıklamak

Bu seçeneklerden her biri Contingent Values görünümünü ve şerit menüsünü açmanızı sağlayacaktır.

Alan Grubu Oluşturma

Alan grubu, bir tablo veya detay sınıfındaki alanların adlandırılmış bir koleksiyonudur. Bu alan grubu birbirine bağımlı olacak bütün alanları içermelidir. Ayrıca burada seçmiş olduğunuz alan sayısı sizin N-kırılımlı veri modelinizde kaç seviye kırılım gerçekleştirilebileceğini de göstermektedir. Bu nedenle, yukarıdaki enerji dağıtım örneği için hat tipi, hat konumu ve kesitten oluşan bir alan grubu oluşturulmalıdır. Bir alan grubu oluşturulduktan sonra, o gruptaki alanlara diğer alanlar ile olan bağımlılıkları tanımlayabilirsiniz.

Olasılıklı Değer Oluşturma

Alan grubu oluşturulduktan sonra bağımlı olan alanlar için olasılıklı değerleri daha önceden oluşturmuş olduğunuz domainlerin aracılığıyla tanımlayabilirsiniz. Her olası durumu ve değerleri bu tabloda oluşturmanız gerekmektedir.

Birden fazla alan grubunuz olabilir tüm bunları Contingent Values görünümündeki Field Group seçeneğinden yönetebilirsiniz. Eğer çalıştığınız detay sınıfı alt türlere sahipse bunları da Contingent Values görünümünden görüntüleyebilirsiniz. Böylece her alt tür için olasılıklı değerleri farklı şekilde ayarlayabilirsiniz.

New butonuna tıklayarak her bir olasılıklı değerinizi ekleyebilirsiniz. Enerji dağıtım örneğine bakacak olursak; “EnerjiHatti” alan grubunda hat tipi, konumları ve kesitleri için oluşturulmuş olasılıklı değerler kümesi aşağıdaki gibi olacaktır.

Verileriniz için olasılıklı değer oluşturarak yaratmış olduğunuz bu kısıtlamalar, uygulama sırasında öznitelik tablosuna veri girişi yaparken doğru seçimleri yapmanızı sağlayacaktır. Seçmiş olduğunuz her bir öznitelik değeri bir sonraki alan için seçebileceğiniz olası değerleri kısıtlayacaktır. Böylece kodlu değer domain özelliğini kullanarak oluşturduğunuz açılır liste özelliğini bir adım daha ileriye taşıyarak bu domain içinden de seçilebilecek öznitelik değerlerini kısıtlayabilirsiniz. Ayrıca, N-kırılımlı verilerinizin tasarımını CBS platformuna hızlıca aktarmış olursunuz.

Olasılıklı değer özelliği ArcGIS Pro 2.3 versiyonu ile birlikte gelen bir özelliktir. Eğer ArcMap kullanıcısı iseniz ve bu tür bir özelliği kullanmak isterseniz Attribute Assistant eklentisi size bu konuda yardımcı olacaktır. Attribute Assistant, yeni detaylar oluştururken veya bir coğrafi veri tabanında var olan detayları düzenlerken öznitelik bilgilerini doldurmak için bir dizi önceden tanımlanmış metot kullanan bir düzenleme eklentisidir. Bu eklenti öznitelik kurallarını ve bunların ne zaman çalıştırılacağını tanımlamak için iki yapılandırma tablosu kullanır. Bu tablolar, bir dizi kuralı yapılandırmanızı ve kuralın ne zaman çalışacağını belirlemenizi sağlayan DynamicValue ve Generate ID aracı ile ardışık ID üretmenizi sağlayan GenerateID tablolarıdır. Olasılıklı değer özelliğini kullanarak birkaç tık işlemi ile yapmış olduğunuz kurallar ve kısıtlamalardan farklı olarak Attribute Assistant’da önceden tanımlanmış metotlara ve gerekli durumlarda Python kod satırlarına ihtiyacınız olabilmektedir. Daha detaylı bilgi almak için Attribute Assistant çözümünün web sayfasını buradan inceleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi edinmek için;

  • Olasılıklı Değerler (Contingent Values) hakkındaki ArcGIS Pro Help dokümanlarını buradan inceleyebilirsiniz.
  • Attribute Assistant çözümünün web sayfasını buradan inceleyebilirsiniz.
  • Alt tür (Subtypes) ve Subtypes View hakkındaki ArcGIS Pro Help dokümanlarını buradan inceleyebilirsiniz.
  • Domain ve Domain View hakkında ArcGIS Pro Help dokümanlarını buradan inceleyebilirsiniz.

 

ArcGIS Pro 2.3 Yeniliklere Genel Bakış

ArcGIS Pro 2.3 Yeniliklere Genel Bakış

ArcGIS Pro’ya şimdiye kadar gelmiş en büyük değişikler ve yenilikler 2.3 versiyonuyla gelmiştir. Bu blog yazımızda 2.3 yeniliklerine genel bir bakış sağlayacağız. ArcGIS Pro 2.3 ile ilk fark edeceğiniz şey başlangıç bölümü. Bu alan yeniden tasarlanmış ve geliştirilmiştir.

ArcGIS Pro‘yu Windows Gezgininde aşağıdaki öğelere çift tıklayarak başlatabilirsiniz:

  • ArcGIS Pro haritaları (ArcGIS Pro maps)  (.mapx),
  • Harita paketleri (Map packages) (.mpkx),
  • Çıktı (Layouts) (.pagx),
  • Harita katmanları (Map layers) (.lyrx) ve
  • Katman paketleri (Layer packages) (.lpkx).

ArcGIS Pro’yu  bir proje oluşturmadan başlatabilirsiniz. Çalışmanızı kaydetmek istiyorsanız daha sonra bir proje oluşturulabilir. Sık kullanılan projeleri ve proje şablonlarını  sabitleyebilirsiniz. Son projeler listesi en fazla 50 proje görüntüleyebilir. ArcGIS Pro’yu her zaman aynı projeyi açarak veya uygulamayı başlattığınızda proje oluşturmadan otomatik olarak başlayacak şekilde yapılandırabilirsiniz.

  • Üç yeni hızlı başlangıç ​​öğreticisi,  Author a mapVisualize temporal data, ve Manage data kullanılabilir.
  • ArcGIS Pro ve çevrimdışı Help görüntüleyicisinin erişilebilirliğini artırmak için iyileştirmeler yapılmıştır. Daha fazla bilgi için, bkz.
  • Şimdi Concurrent Use license türünü kullanırken yedek lisans yöneticileri ekleyebilir ve kaldırabilirsiniz. Dört taneye kadar yedek lisans yöneticisi eklenebilir. Daha fazla bilgi için, bkz.

 

Rapor

  • Raporlar yeni bir proje öğesidir ve oluşturduğunuz rapor dosyaları Catalog bölmesinde özel bir klasörde listelenir. Bir rapor oluşturduğunuzda, veri kaynağını ayarlayabilir, verileri gruplandırma ve sıralama ile düzenleyebilir, bir şablon ve stil seçeneği seçebilir, sayfa boyutunu ve kenar boşluklarını tanımlayabilirsiniz.
  • Raporda yapabileceğiniz  düzenlemeler; rapor başlığı, grup başlığı ve sayfa altlığı gibi bölümlere ayıran rapor görünümünde, grafik çizgiler ve görüntüler gibi statik öğeler, özet istatistikler veya tarih değerleri gibi dinamik öğeler ekleyebilirsiniz. Raporları ayrıca  PDF dosyası olarak paylaşılabilir, bir proje paketinin parçası olarak kaydedebilir veya bir rapor dosyası olarak (.rptx) kaydedebilirsiniz.

 

Deep Learning

  • Deep Learning araç seti bu sürümde tanıtıldı. Bu yeni araç kutusu, ArcGIS Image Analyst araç kutusunda bulunan üç aracı içerir.

 

  • Bu araçlar, TensorFlow, CNTK ve Keras gibi Deep Learning  modellerini kullanan görüntü sınıflandırma ve nesne algılama iş akışlarını destekler.

  • Bu araçlar, analiz yapmak için yeni GPU’dan  yararlanır. Ayrıca ArcGIS Image Server veya raster analysis ortamlarında da çalıştırılabilirler. Her bir katmanın bir veya daha fazla benzersiz özelliği olabildiği neural networks‘lerde birden çok katman kullanarak çalışırlar.

LocateXT

  • ArcGIS LocateXT eklentisi, konum bilgisi için herhangi bir metni veya belgeyi aramanıza ve bu konumlardan özellikler oluşturmanıza olanak sağlayan bir dizi araç içerir.
  • LocateXT, PDF belgelerinde, Microsoft Office belgelerinde, web sayfalarında, e-postalarda ve sosyal medya metinlerinde arama yapabilir. Aracı açmak için, Map sekmesinde,  Add Data açılır okunu tıklayın ve Extract Locations’i seçin. To Geodatabase araç setine iki coğrafi işlem aracı (Extract Locations from Document ve Extract Locations from Text) de eklenmiştir.

Editing Tools

Düzenleme iş akışlarınızı geliştirmek için aşağıdaki dört araç eklenmiştir:

Divide Divide , Çizgisel ve alansal vektör verileri bir değere bölmek için araçlar barındırır. Çizgi, mesafeye, parça sayısına veya yüzdeye göre bölünebilir; Alan, orantılı alanlara, eşit alanlara veya eşit genişliklere göre bölünebilir.

Fillet  Fillet , iki line arasındaki teğet olan ve iki bağlantı bölümünü kesen kısımlara yay oluşturur. Yarıçapı dinamik olarak sürükleyip boyutlandırabilir veya sabit bir mesafe yazabilirsiniz.

Generalize Generalize Polyline, temel şeklini korurken bir çizginin veya bir çokgen özelliğinin karmaşıklığını azaltabilir.

Split Split , bir veya daha fazla mevcut giriş özelliğini seçmenize ve bunları bir veya daha fazla seçilen hedef özelliği bölmek için kullanmanıza izin verir.

Attribute Rules

  • Öznitelik kuralları ek kural türlerine ve gelişmiş bir kullanıcı deneyimine sahiptir. Öznitelik Kuralları görünümü, veri kümelerindeki öznitelik kurallarını görüntüleme, oluşturma ve yönetme erişimini sağlar. Öznitelik Kuralları araç çubuğuna birkaç yeni araç eklenmiştir. Daha fazla bilgi için, yeni araçları ve mevcut araçlardaki değişiklikleri gözden geçirmek üzere  yenilikler bölümüne bakın. Toplu hesaplama (Batch calculation) ve doğrulama (validation) kuralları, mevcut özellikler üzerindeki kuralları değerlendirme olanağı sağlayan yeni kural türleridir. Bu kurallar, Hata Müfettişi veya Kuralları Değerlendir aracı kullanılarak kullanıcı tarafından belirlenen bir zamanda değerlendirilir. Daha fazla bilgi için, bkz. Not: Hesaplama ve doğrulama kurallarını değerlendirmek için kullanılan Doğrulama özelliği, yalnızca ArcGIS Enterprise 10.7 veya sonraki sürümlerinde paylaşılırken kullanılabilir.
  • Daha fazla bilgi için eski portallarla paylaşırken dikkat edilmesi gerekenler bölümüne bakın. Yeni Arcade işlevselliği için ArcGIS Arcade sürüm 1.5 sürüm notlarına bakın. Koşullu öznitelik değerleri, bir alandaki değerleri diğerindeki değerlere bağımlı hale getirmenize izin veren yeni bir veri tasarım özelliğidir. Bir dizi alan ve bu alanlar için geçerli değerlerin bir listesini oluşturmak için alan ve alan grupları kullanırlar. Örneğin, elektrik direği malzemeleri için bir alan Ahşap olarak ayarlanırsa, o direğin yükseklik alanı için geçerli değerler 10, 12 ve 15 metre ile sınırlandırılır. Alan Çelik olarak ayarlanmışsa, yükseklik alanı için geçerli değerler 15, 17 ve 20 metredir. Alanlarınız arasındaki bu tür bağımlılıklar, koşullu değerler kullanılarak ayarlanabilir. Yeni Dosya Aktarma aracı, bir dosya sistemi ile bir bulut depolama çalışma alanı arasında dosyaları verimli bir şekilde aktarır.

3D Interpolation EBK

  • Empirical Bayesian Kriging 3D aracı, noktaların enterpolasyonunu gerçekleştirmenize ve 3D uzayındaki noktalar arasındaki tüm konumlardaki değeri tahmin etmenize olanak sağlar. Bir analiz aracı olarak Geostatistical Wizard‘da mevcuttur. Daha fazla bilgi için, bkz.

 

ArcGIS Pro 2.3 versiyonuyla birlikte gelen diğer yenilikler ve özellikler sonraki yazılarımızda aktarılacaktır.

 

ArcGIS Data Interoperability Bileşeni ile ArcGIS Pro Üzerinde Çalışmak

ArcGIS Data Interoperability bileşeni, mekansal veriler için bir ETL (Extract, Transform, Load) aracıdır ve Safe Software Manipulation Engine (FME) teknolojisini kullanılır.Bu bileşen, kullanıcıların Esri’nin orijinal veri formatları dışındaki evrensel mekansal veri formatlarını, CBS analizlerine entegre etmelerini sağlar. Kullanıcılar bu bileşenle birlikte birçok veri formatını doğrudan kullanabilir, içeri veya dışarı aktarabilir.

ETL, yani “Extract, transform and load” kavramları üç ayrı fonksiyona sahiptir.

  • “Extract” işlevi spesifik kaynak veya kaynaklardan gelen verinin okunmasını sağlar.
  • “Transform” işlevi ile verilerinizi belirttiğiniz kuralları kullanarak dönüştürebilir ve yeni veriler oluşturabilirsiniz.
  • “Load” işlevi ile elde ettiğiniz verileri belirtilen bir veri dosyasına ve formatına yazabilirsiniz.

ArcGIS Pro 1.2 sürümünden beri ArcGIS Pro içerisinde bulunan bu bileşen ile çok çeşitli işlemler yapabilirsiniz. “Interoperability” kavramıyla da eşleşen bu birlikte çalışılabilirlik hali daha kapsamlı çalışmalar gerçekleştirmenize olanak tanır. Farklı veri formatlarını aynı program üzerinde tüketebilmek veya bu veriler üzerinden yeni bir üretim gerçekleştirmek iş akış süreçlerinizde sizlere büyük kolaylık sağlayacaktır.

Interoperability Connection Eklenmesi

ArcGIS Pro üzerinden ekleyeceğiniz interoperability connection aslında elinizdeki farklı formattaki veriye bağlanmanıza ve bu veriyi görüntülemenize olanak tanır. Bu özellikle birlikte ;

  • Standart dosya uzantıları olmayan yani farklı formatları olan verileri görüntüleyebilir,
  • Varsayılan olmayan parameterleri kullanarak veri okunabilir,
  • Bu veriler için koordinat sistemi belirleyebilirsiniz.

Verinizi İçeri Veya Dışarı Aktarın

Data Interoperability bileşeni ile gelen araçlar “Quick Import” ve “Quick Export” araçlarıdır. Bu araç ile girdi olarak kullandığınız verinizi veri tabanına aktarabilirsiniz. Bu aracı bir model içinde kullanarak da daha fazla veriyi işleyebilir veya düzenleyebilirsiniz. “Quick Export” aracı ise formatlar arası verileri dönüştürmenize olanak tanır. Modeliniz içinde de kullanabileceğiniz bu Quick Export aracı ile verilerinizi farklı formatlarda son kullanıcılarınıza uygun halde dağıtabilirsiniz.

ArcGIS Pro Toolbox – Data Interoperability Araçları

Spatial ETL Aracı Oluşturun

Spatial ETL araçları temel format çevirilerinden karmaşık dönüşümlere, yeniden yapılandırma geometrisine ve özniteliklerine kadar çok çeşitli süreç ve veri akışlarına sahiptir. Bağımsız bir coğrafi işlem aracı olarak veya bir Python ile kodlanmış bir aracın parçası olarak kullanılabilirler. Örneğin Spatial ETL aracını;

-Öznitelikleri filtrelemek ve diğer detay sınıflarıyla birleştirmek,

-Öznitelik değerlerini kullanarak on the fly biçimde yeni benzersiz detay sınıfları oluşturmak,

-Verinizi test kriterlerine göre ayırmak,

-Koordinat değerlerinden çizgi detayı oluşturmak için kullanabilirsiniz.

Spatial ETL aracı .fmw dosyasını referans alan veya içeren bir coğrafi işlem (geoprocessing) aracıdır. Bu araç, Workbench aracınızın ArcGIS Pro’da kullanılmasını sağlar. Bu iş akışını yürütmek için, gereksinimlerinize en uygun ETL aracını kullanmanın birkaç yolu bulunmaktadır. Bunlardan biri ArcGIS Pro veya FME Desktop yazılımında oluşturulmuş bir .fmw dosyanız bulunuyorsa .fmw dosyanızı bir ETL aracına ekleyerek ArcGIS Pro içerisinde kullanabilirsiniz. Böylelikle .fmw dosyanızı başkalarıyla paylaşabilir veya bu dosyayı bir coğrafi işlem (geoprocessing) içinde çalıştırabilirsiniz. .fmw dosyasını bir araç kutusuna ekleyerek bunu tek bir araç kutusu (toolbox) olarak paylaşarak kullanıcılarınızın bu çalışma alanını görmesini sağlayabilirsiniz. Bu yöntemle, birden çok .fmw dosyası için birden çok ETL aracınız varsa bunları tek bir araç kutusunda toplayabilirsiniz.

Bir örnek üzerinden oluşturacağımız Spatial ETL aracını siz de kendi iş akışınıza uygun şekilde yapılandırarak farklı veri formatları için https://pro.arcgis.com/en/pro-app/help/data/data-interoperability/supported-formats-with-the-data-interoperability-extension.htm bağlantısını inceleyebilirsiniz.

LAZ Dosyalarını LAS Dosyalarına Dönüştürmek İçin Bir Spatial ETL Tool Oluşturun

ArcGIS Pro 2.1 sürümüyle birlikte ZLAS ve LAZ formatındaki lidar verilerinizi ArcGIS Pro içerisinde “Create Scene Layer Package” aracıyla nokta bulutu okuşturarak görüntüleyebilirsiniz. LAZ dosyalarını herhangi bir nokta bulutu oluşturmadan görüntüleyebilmek için örnek bir Spatial ETL aracı oluşturacağız. Bu araçla birlikte LAZ uzantılı dosyalarınızı LAS dosyalarına dönüştürebilirsiniz

  1. Catalog panelinden araç kutusuna tıklayarak New > Spatial ETL Tool seçeneğine tıklıyoruz.

ArcGIS Pro Araç Kutusu Spatial ETL Tool Aracı Oluşturulması

2. Açılan araç özellikleri penceresinden oluşturacağımız araca bir ad ve takma ad belirliyoruz, çalışma alanı içinse bir klasör yolu belirtiyoruz.

Yeni ETL Aracı Oluştururken Araç Özellikleri Paneli

3. “OK” butonuna tıkladığımızda Generate Workspace penceresi karşımıza çıkıyor burada dönüştürmek istediğimiz veri kümesini ve dosya yolunu; hedef formatı ve dosya yolunu belirliyoruz.

4. “OK” butonuna tıklayarak seçimlerimizi tamamlıyoruz. Workbench panelinde üst kısımda yer alan “Run Translation” butonuna tıkladığımızda aracı çalıştırmış olacağız. Dönüşüm sonunda log kayıtlarında “Translation was SUCCESSFUL” yazısını görebilirsiniz.

FME Workbench

FME Workbench farklı format ve uygulamalar arasındaki veri taşınması/çevrilmesi amacıyla iş akışları oluşturan bir uygulamadır. Bu uygulamayla birlikte farklı veriler üzerinde tekrarlayarak kullanabileceğiniz iş akışları oluşturabilirsiniz. Workbench içerisinde iş akışlarını iki farklı yolla oluşturabilirsiniz :

Yeni bir ETL aracı oluşturuyorsanız yukarıda da belirttiğimiz gibi .fmw Workbench dosyası varsayılan olarak üretilecektir. Workbench uygulaması başladığında mekansal bir ETL aracına referans verecek ve verinizle çalışmaya hazır durumda olacaktır.

Workbench’i çalıştırmanın bir diğer yolu ise ArcGIS Pro>Analysis sekmesi ve Data Interoperability grubu altındaki Workbench butonudur. Bu buton aracılığıyla varolan bir .fmw dosyasını açabilir veya yeni bir iş akışı oluşturabilirsiniz. Daha sonra bu .fmw dosyasını bir mekansal ETL aracını için referans gösterebilirsiniz.

ArcGIS Pro Arayüzü Workbench Butonu

Esri Türkiye, 2018

Yararlı Kaynaklar :

  • https://www.esri.com/en-us/arcgis/products/arcgis-data-interoperability/overview
  • https://pro.arcgis.com/en/pro-app/help/data/data-interoperability/what-is-the-data-interoperability-extension.htm
  • https://pro.arcgis.com/en/pro-app/help/data/data-interoperability/a-quick-tour-of-data-interoperability.htm
  • https://pro.arcgis.com/en/pro-app/help/data/data-interoperability/supported-formats-with-the-data-interoperability-extension.htm
  • https://pro.arcgis.com/en/pro-app/help/data/data-interoperability/spatial-etl-tools.htm

ArcGIS for AutoCAD Kullanarak CAD-CBS İş Akışlarını Basitleştirmek

ArcGIS for AutoCAD

ArcGıs for AutoCAD, AutoCAD içerisinde, ArcGIS for Server ve ArcGIS Online hizmetlerine bağlanarak CBS verilerine erişmenizi ve oluşturmanızı sağlayan bir eklentidir. AutoCAD ortamında kurumsal CBS haritalarına, harita servislerine, görüntü servislerine ve özellik servislerine kolayca erişebilmektesiniz.

ArcGıs for AutoCAD  , Esri’den ücretsiz olarak indirilebilir.  En son sürüm 64bit AutoCAD 2015-2019 sürümlerine için güncellendi.

ArcGıs for AutoCAD kullanarak;

  • CBS ve CAD grupları arasında bilgi paylaşımını kolaylaştırabilir.
  • AutoCAD üzerinde ESRI’nin sağlamış olduğu canlı, zengin kartografik altlık haritaları ekleyebilir.
  • AutoCAD tasarımlarında CBS analizlerinizin sonuçlarını görüntüleyebilir.
  • AutoCAD çiziminize görüntüler ekleyebilir.
  • ArcGIS for Server feature servisine bağlanıp AutoCAD araçlarını kullanarak feature’ları düzenleyebilirsiniz

 

ArcGIS for AutoCAD

ArcGIS for AutoCAD ile CAD – GIS iş akışlarınıza katkı sağlayacak özellikler;

  • CBS verilerini, ArcGIS for Desktop’ın da okuduğu ve yazdığı standart .DWG dosyalarında oluşturup düzenleyebilirsiniz..
  • Herhangi bir AutoCAD verisine CBS özelliklerini ekleyebilirsiniz.
  • Çizim özelliklerini CBS özellik değerlerine göre seçebilirsiniz.
  • Esri veri formatlarını CAD iş akışlarınıza ekleyebilirsiniz.
  • Grafik seçimlerini feature class özelliğine göre filtreleyebilirsiniz.
  • Binlerce Esri koordinat sistemlerinin (.PRJ) seçip CAD çizimlerinize tanımlayabilirsiniz.
  • Sağlanan özellik tablosu görüntüleyicisinin güçlü özellik düzenleme iletişim kutusunu kullanarak verilerinizin tablo özelliklerini yönetebilirsiniz.
  • Verileri EXPORT TO CAD geoprocessing aracını kullanarak ArcGIS for Desktop’dan dışa aktarıldığında, AutoCAD .dwg dosyasındaki zengin özelikli feature class verilerini kullanabilirsiniz.

ArcGIS for AutoCAD’i kullanma.

ArcGIS for AutoCAD’i kurduktan sonra, AutoCAD’i başlatmak ve eklentiyi başlangıçta yüklemek için Windows görev çubuğundaki Başlat düğmesini kullanabilirsiniz

  1. Windows Başlat düğmesine tıklayın ve Tüm Programlar’a tıklayın .
  2. ArcGIS for AutoCAD klasörünüe tıklayın .

ArcGIS for AutoCAD’i indirip yükledikten sonra, AutoCAD şerit sekmesi için ArcGIS, bir sonraki AutoCAD çalışmanıza eklenecektir. CBS özellikleri ile çalışmak ve ArcGIS for Server hizmetleri için çeşitli diyalog kutuları ve fonksiyonel paneller mevcut olacaktır.

AutoCAD yazılımı içerisine eklenen ArcGIS şeridi. 

ArcGIS şeridinde  ESRI Haritaları (Esri Haritalar) düğmesine tıklayarak bir altlık harita ekleyebilirsiniz.

Esri World Imagery basemap.

Geçerli çizime Add Service iletişim kutusuyla bir ArcGIS harita servisi ekleyebilirsiniz ;

Ekle grubundaki şeritte Hizmet ekle(Add Service) düğmesini tıklayın, ardından açılan CBS Servis iletişim kutusu içerisinde bir ArcGIS sunucusuna tıklayın .Ekrana gelen servis panelinden, bir harita servisine tıklayıp servisi haritanıza ekleyebilirsiniz.Hizmeti raster bir görüntüye dönüştürmek ve sunucudan kalıcı olarak kesmek için Dışa Aktar’ı tıklayın . Harita, ESRI_ <servis adı> adıyla otomatik olarak oluşturulmuş bir katmandaki mevcut çizime eklenmiştir.

Görüntü hizmetini yerel bir görüntü dosyası olarak dışa aktarma.

Detay öznitelik verileri ile çalışmak için gerekli temel kavramlar

Yerel bir ArcGIS Feature Class verisi, ortak bir özellik kümesini paylaşan AutoCAD nesnelerinin adlandırılmış kümesidir. ArcGIS for Desktop tarafından tanınan ArcGIS feature class olarak belirli bir içerik alt kümesini görüntülemek için bunları anında oluşturabilir ve yapılandırabilirsiniz . Bunlar, öznitelik alanlarını tanımlama ve öznitelikleri yerel AutoCAD geometrisine ekleyerek ArcMap’teki tanım sorgularına benzer şekilde çalışır.

Yerel feature class şeması, çizimde veri kümesi (veya çizim) düzeyinde gömülü olan bilgi değildir. Bunlar meta verileri saklayan ve gerçek özellik verilerini içermeyen, yalnızca şema niteliğindeki özellik sınıflarıdır. Bilgi, standart bir DWG nesnesi sözlükleri çerçevesinde yerel DWG xrecords olarak depolanır. Şemalar ve kodlama yapıları, CAD için Esri haritalama belirtimi ile tanımlanır.

Detay öznitelik verileri oluşturma

Yerel özellik sınıflarını sıfırdan oluşturabilir veya bir çizim (.dwg) dosyasından veya özellik servisinden aktarabilirsiniz.

 

Feature class ve servislerinizin sembolojisini  AutoCAD yazılımı üzerinde değiştirebilirsiniz

                                                                                                                  

 AutoCAD üzerinde yeni feature class oluşturma işlemi

Yerel özellikleri seçme

Özellikler grubundaki şeritte seçim araçlarıyla AutoCAD nesnelerini özellikler sınıflı (Feature Class) olarak seçebilirsiniz .Özellikler grubundaki şeritte Current Feature Class açılır listesini tıkladıktan sonra özellik sınıfını geçerli özellik sınıfı olarak ayarlayın. Aşağıdaki seçim araçlarından birini tıklayarak seçim yapabilirsiniz.

 Seçim seçenekleri

Feature’ları Öznitelik Bilgilerine göre Seçme (Selecting Features by Attributes)

Özellikler grubundaki şeritte, Niteliklere Göre Seç düğmesine tıkladıktan sonra ( Özniteliklere Göre Seç.) Select by Attributes iletişim kutusu açılır. Özniteliklere Göre Seç iletişim kutusuyla SQL tabanlı ifadeleri kullanarak özellik sınıfının üyelerini seçebilirsiniz .

 Selecting Features by Attributes.

AutoCAD üzerinden öznitelik bilgilerini değiştirebilirsiniz.

ArcGIS for AutoCAD ile ArcGIS tarafından görüntülenen fonksiyonları, hizmetleri, servisleri ve görüntüleri kullanma imkanı elde etmiş olacaksınız.

ArcGIS for AutoCAD ‘in geleceği ArcGIS Online / Portal ile daha iyi entegrasyon doğrultusunda devam edecek. Aynı zamanda, diğer CAD / BIM / AEC uygulamaları, ArcGIS for AutoCAD’ ile benzer bir entegrasyon modelini kullanarak gelecekte değerli çözümler sağlayacak.

Esri Türkiye, 2018

Bu yazı için bir etiket bulunmamaktadır.

ArcMap Kartografik Gösterim Yetenekleri ile İleri Düzey Sembol Yönetimi

Coğrafi bilgi sistemlerinde; verilerin okunabilirliğini sağlamak adına haritaları doğru görselleştirmek, verilerinizi sayısallaştırmak kadar önemlidir. ArcMap, işte bu görselleştirmeleri mekansallık ve bilimsellikten uzaklaşmadan yapabilmek adına Representation özelliği ile çözüm getirmiştir. Bu yazıda ilgili aracın yeteneklerinden kısaca bahsedilecektir.

Representation formatı ile Feature Class veri tipindeki katmanlarda çalışılabilmektedir. Çünkü bu yetenekler, veritabanında bir domain yapısıyla çalışır. Bu sayede aşağıda verilen örneklerdeki gibi durumlarda sembol kontrollerini gerçekleştirebilirsiniz.

Nokta geometrisine sahip bir katmanı ele alacak olursak; mekansal verilerinizi haritalarken ya da haritalarınızı çıktıya hazırlarken, birbirine oldukça yakın olan detaylara ait sembollerde zaman zaman çakışmalar meydana gelebilir. Standart semboloji teknikleri ile bu çakışmalar ortadan kaldırılamaz. Bilinen haliyle bu çakışmalar ortadan kaldırılmaya çalışılırsa da veride konum bilgisi anlamında gerçeklikten uzaklaşmalar meydana gelebilir. Bu gibi durumlarda ileri düzey düzenleme araçlarından faydalanılmaktadır. Benzer bir durum poligon geometrisine sahip verilerin sembollendirilmesinde de gerçekleşebilir. Örneğin, projenizde poligon geometrisine sahip bir Park katmanı olduğunu varsayalım. Bu park katmanını çeşitli ağaç sembolleri ile görüntülemek istiyorsunuz. Bu durumda kendi sembolünüzü oluşturarak verinizi görüntüleyebilirsiniz. Ancak söz konusu sembollendirmeyi yaptıktan sonra harita yayılımı değişikliğinde sembollerin dinamik bir halde değiştiğini gözlemlersiniz. Bu dinamikliği kontrol altına almak için de Representation yeteneklerini kullanmalısınız. Yazının devam eden adımlarında bu durum örnek ve görseller ile birlikte açıklanacaktır.

Görselde bulunan Parks katmanı, yeşil renkle gösterilmektedir. Şimdi kendi sembolümüzü oluşturacağız.

Yukarıdaki görselde olduğu gibi, poligon katmanı için kendimize ait bir semboloji oluşturduk ve aşağıdaki görüntüyü elde ettik.

Ancak var olan haliyle, harita yayılımı her değiştiğinde semboller yer değiştirmekte, sembole komut olarak verdiğimiz rastgele dağılım özelliği devreye girmektedir. Ayrıca ağaçları temsilen seçtiğimiz yeşil semboller detay sınırına takılmakta ve neredeyse hiç biri bütünüyle poligon içinde görülememektedir.

Şimdi bu durumu kontrol altına alabilmek için, bir çok ileri seviye yeteneğe sahip olan Representation formatına geçiş yapacağız.

Representation formatına geçiş yapabilmek için ilgili katmana “Convert Symbology to Representation” komutu verilmelidir.

“Convert Symbology to Representation” penceresinde, Representation formatının gerekliliklerinden olan RuleID ve Override sütunlarına ve Representation kuralına verilecek isimler belirlenir. Çünkü bir veritabanı veya bir katman, birden fazla Representation kuralına sahip olabilir. Bu gereklilikler tamamen, Representation formatının Domain ve Domain’e bağlı kural yapısı ile çalışıyor olmasından kaynaklıdır.

Representation formatına geçildiğinde, katmana ait Layer Properties>Symbology sekmesinde Representations adında yeni bir sembollendirme seçeneği geldiği görülür.

İşte bu bölümde, poligonu temsil edecek her bir desenin boyut, açı ve dağılım gibi özellikleri yönetilebilir durumdadır.

Biz bu uygulamada biri açık yeşil ve büyük, diğeri koyu yeşil ve küçük olan iki ayrı sembol seçmiştik. İlerleyen adımlarda bu semboller yönetilecektir.

Representation özelliklerini düzenleyebilmek için, Editor’un Start Editing durumunda olması gerekmektedir. Ayrıca, bu düzenlemeleri yaparken Representation araç çubuğu da gerekli olacaktır. Düzenlenmek istenen Representation, Representation araç çubuğunda bulunan Select Tool ile seçilmeli ve ardından Representation Properties penceresi açılmalıdır.

Sembol üzerinde değişiklikler yapabilmek için Representation Properties penceresinde bulunan ve aşağıdaki görselde kare içine alınmış olan ikona çift tıklayarak Representation Marker Selector penceresi açılır ve Properties butonuna tıklanır.

Açılan Marker Editor penceresinde Create Polygon komutu aracılığıyla sembole eklemeler yapacağız.

Sembole ekleme yaptıktan sonra, Marker Editor penceresinin alt kısmında bulunan “Add new stroke layer” komutu ile, yapılan eklemenin dış sınırını oluşturacak ve renklendireceğiz.

Sembol değişikliğinden sonra Parks katmanı aşağıdaki gibi sembollendirilecektir.

Şimdi de sembollerin büyüklükleri üzerinde değişiklikler yapacağız. Bu işlem için Layer Properties>Symbology>Representations metoduna gidilmelidir. Katman görüntülenirken açı yeşil ve büyük olan sembolün daha belirgin olması için boyutu, diğer sembolden daha büyük olarak ayarlanacaktır. Bu işlemleri yapabilmek için, sürecin başında açılan Editor, Stop Editing durumunda olmalıdır.

Yapılan son ayarlamalar ile elde edilen görüntü görseldeki gibi olacaktır.

Sembollerin bütünüyle poligon içinde kalması istenmektedir. Bunun için, yine Layer Properties>Symbology>Representations alanında, ilgili markerların her biri için yerleştirme komutları bulunmaktadır.

 

Clip markers at boundary: Sınıra gelen sembolleri sınırın bittiği hattan keser.

Clip markers at boundary metodu ile gösterim

Whole markers cross boundary: Semboller detay sınırının dışına taşsa bile bütünüyle gösterilir.

Whole markers cross boundary metodu ile gösterim

No markers touch boundary: Detayın sınırlarına değecek olan semboller gösterilmez. Semboller bütünüyle poligon içerisinde olacak şekilde yerleştirilir.

No markers touch boundary metodu ile gösterim

Daha detaylı bilgiler için linke tıklayabilirsiniz.

Esri Türkiye, 2018

Bu yazı için bir etiket bulunmamaktadır.

ArcGIS Pro’da Annotation İle Çalışma

Annotation nedir?

Annotationlar, Annotation Feature Class formatında ve bir coğrafi veritabanında saklanır. Diğer feature classlarda olduğu gibi, annotation feature class formatının da coğrafi konumu ve özellikleri vardır ve bir feature dataset içinde veya bağımsız feature classta olabilir. Her özellik font, boyut, renk ve diğer metin sembolü özelliklerini içeren sembolojiye sahiptir.

ArcGIS Pro’da metin görüntülemek için diğer seçenek dinamik etiketlerdir. Label formatı, öznitelikleri detaylar üzerine yazdırmak istendiğinde kullanılan bir formattır. Ancak Label formatında görüntülenen metinler tek tek seçilerek düzenlenememektedir. Bu durumda Annotation formatından faydalanılabilir.

Düzenlenebilir etiketlerin birçok haritada kullanmasını istiyorsanız, geodatabase annotation formatını kullanmanız, işlerinizi kolaylaştıracaktır. Etiketleri seçemez veya düzenleyemezsiniz. Geodatabase annotation, veritabanında mekansal olarak saklanır ve dolayısıyla, herhangi bir vektörel veri nasıl editlenebiliyorsa, aynı şekilde annotationları düzenleyebilirsiniz.

Standard ve feature-linked annotation

Coğrafi veritabanında annotationları saklamanın 2 yolu vardır. Bunlardan biri Standard Annotation formatıdır. Bu formatta Vektör veri ile görüntülenecek metin detayı resmi olarak ilişkilendirilmez.

Feature-linked annotation ise, aynı coğrafi veritabanında bulunan başka bir feature class ile ilişkilendirilerek kullanılabilir. Örneğin, su altyapısını içeren bir geometric network yönettiğinizi düşünün. Aynı networkte bulunan alt iletim borularını, bağlı oldukları ana boruların isimleri ile görüntüleyebilirsiniz. Bu işlemin yapılabilmesi için oluşturulan annotation katmanı, söz konusu geometric network ile aynı feature dataset altında olmalıdır. Eğer feature-linked annotation bir geometric network içinde bulunan katman ile değil, stand-alone bir katman ile oluşturulacaksa, iki katmanın aynı geodatabase altında olması yeterlidir.

Annotation formatı, üretildiği katmana relationship class mantığında composite relationship ile bağlı olarak üretilir. Yani bir katmanın etiketlerini annotationa dönüştürürseniz, veritabanında katman ve annotation feature class arasında kurulan ilişkiye ait relationship tablolarını görebilirsiniz.

Bir annotation feature class, yalnızca bir feature class ile ilişkilendirilebilirken; bir feature class birden çok annotation feature class ilişkisine sahip olabilir.

Feature-linked annotation feature class özelliği, yalnızca ArcGIS Desktop Advanced ve ArcGIS Desktop Standard lisans seviyelerinde oluşturulup editlenebilir. ArcGIS Desktop Basic lisans seviyesinde ise read-only olarak açılabilir.

Bir örnek;

Aşağıda yapılacak olan uygulamada, Türkiye’deki il isimleri annotation formatına dönüştürülecek ve bu annotationların ArcGIS Pro’da nasıl yönetilebileceği anlatılacaktır.

Öncelikle, annotation feature class formatını kullanabilmek için, annotation formatının üretileceği katmanın da feature class olması gerekmektedir. Ayrıca, katman etiketlerinin açık olması tavsiye edilmektedir. Bunun için önce katman etiketleri açılacaktır.

  1. Contents penceresinde, annotation oluşturulmak istenen katman seçili olmalıdır.
  2. Contents penceresinde ilgili katman seçili iken Labeling menüsü>Layer grubuna giderek Label butonuna tıklanmalı, Label Class grubundan etiket olarak gösterilmek istenen öznitelik bilgisinin bulunduğu sütun seçilmelidir. Bu uygulamada illerin üzerinde il isimleri gösterilmek istendiğinden, Field alanında isim bilgilerinin bulunduğu AD sütunu seçilmiştir.Etiketlerin açık olmasının tavsiye edildiğinden bahsetmiştik. Bu adıma kadar etiketleri açmış bulunmaktayız.
  3. Açık olan etiketleri annotation formatına dönüştürmek için, Map sekmesi> Labeling grubu>Convert to Annotation butonuna tıklanmalıdır.4. Convert Labels to Annotation aracı açılır.

 

 

5. Açılan Convert Labels to Annotation aracında bulunan parametreler aşağıda açıklanmıştır.

  • Input Map parametresine, hangi haritadaki etiketler annotation formatına dönüştürülmek isteniyorsa, o harita seçilmelidir.
  • Conversion Scale: Annotation katmanı, bu parametrede yazan ölçek referans alınarak oluşturulacaktır. Yani, ilgili ölçekte metin hangi yazı boyutunda ise, annotation katmanında bulunan metinler de aynı yazı boyutunda olacaktır.
  • Output Geodatabase: Annotation feature class katmanının kaydedileceği konumdur. Eğer bu konum annotation üretilen katman ile aynı geodatabase altında olmazsa, yukarıda bahsedilen feature-linked annotation özelliği devre dışı kalır.
  • Anno Suffix: Bu parametreye yazılacak metin, her bir yeni annotation katmanının sonuna, katman isminden sonra isim olarak eklenecektir.
  • Extent: Dilerseniz, yalnızca bir bölgedeki etiketleri de annotationa dönüştürebilirsiniz. Bu parametrede, bu alanı belirleyebilirsiniz.
  • Convert unplaced labels to unplaced annotation: Çok yoğun ve küçük detay içeren verilerde, örneğin jeoloji haritası, etiketler bazen veri üzerinde konumlandırılamayabilir. Bu seçenek ile konumlandırılmamış etiketleri de annotationa dönüştürürsünüz.
  • Require symbols to be selected from the symbol table: Metin sembolü özelliklerinin düzenlenebileceği konusunda bir kısıtlama konulup konulmayacağını seçersiniz.
  • Create feature-linked annotation: Girişte bahsedilen feature-linked annotation formatında bir annotation üretilmek isteniyorsa, bu seçenek işaretlenmelidir. Bu parametre yalnızca ArcGIS Desktop Standard ve ArcGIS Desktop Advanced lisans seviyelerinde kullanılabilir.
  • Output Layer: Çıktı olarak ortaya çıkacak olan annotation katmanının isminin belirlendiği parametredir.

 

 

 

 

 

 

Bu aşamaya kadar, katman etiketleri annotation formatına dönüştürülmüştür. Şimdi, annotation katmanına ait detayların nasıl yönetileceğinden bahsedilecektir.

6. Contents penceresinde annotation grup katmanının seçili olduğundan emin olduktan sonra Edit menüsü>Features grubundan Modify seçilmelidir.

7. Açılan Modify Features penceresinde Alignment başlığı altında bulunan Annotation seçeneği seçilmeli, ardından düzenlenecek olan annotationa tıklanmalıdır.

Düzenlenmek istenen annotation seçildiğinde, ekranın alt kısmında yazı tipi, fontu ve rengi gibi değişikliklerin yapılabildiği bir alt pencere açılacaktır.

8. İstenen değişiklik gerçekleştirildikten sonra yine ekranın alt kısmında bulunan kaydetme düğmesine basılmalıdır.

9. Yapılan değişikliklerin annotation katmanına kaydedilmesi için Edit menüsü>Manage Edits grubundan Save butonuna tıklanmalıdır.

Bu yazı için bir etiket bulunmamaktadır.