Esri Saha Çözümleri ile İş Akışlarınızı Verimli Hale Getirin!

Saha iş süreçlerinizin yönetimini daha verimli hale getirmek için Esri çözümlerinden faydalanabilirsiniz.

ArcGIS, masaüstü, web ve mobil ortamların tamamında birbirine entegre bir şekilde anlık olarak çalışabilecek bütünleşik bir platform sağlayabilmektedir. Böylece kullanıcılar her zaman, her yerde ve her cihazda anında bilgiye erişebilmektedir. Böylece, sahadaki mevcut durum bilgilerini anlık  olarak takip ederek durum farkındalığını arttırabilecek ve karar mekanizmanızı güçlendirebileceksiniz. Günümüzde pek çok kuruluş dağıtık Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) faaliyetlerini entegre etmek için bu ortak altyapı yaklaşımından faydalanmaktadır.

Bu yazımızda ağırlıklı olarak saha faaliyetlerinin entegre bir biçimde yönetilmesi konusuna yoğunlaşacağız.

Saha Operasyon Yönetimi içerisinde yer alan aşağıdaki süreçlerinin tamamını verimli bir şekilde gerçekleştirebilirsiniz:

  • Görsel olarak konumları ve bunlar ile ilişkisi olan tüm bilgileri yorumlama
  • Saha ve ofis ekiplerinin koordineli çalışmasını sağlama,
  • Görev yerlerine gelişmiş navigasyon yeteneklerinden faydalanarak rotalama sağlama
  • Sahadan harita bazlı veri toplama ve düzenleme,
  • Sahada haritalama ve taslak çizim ile notlar alma
  • Yöneticilerin saha ekiplerini anlık olarak takip etme

Aşağıdaki diyagramda saha iş süreçlerini ve temel olarak hangi ürünlerden faydalanarak çözüldüğünü görüyoruz (Şekil1).

Şekil1. ArcGIS Saha Çözümleri İş Süreci

 

PLANLAMA

Planlama tarafında, masaüstü veya web haritalama çözümleri ile veri tabanınızı tasarlayabilir, verilerinizi oluşturabilir, düzenleyebilir, veriler arası ilişkiler kurulabilir ve paylaşabilirsiniz. Bu kısım iş akışlarımız için oldukça önemli çünkü saha çözümleri olarak kullandığımız tüm uygulamalar, olarak oluşturmuş olduğumuz web haritalarının üzerine yapılandırılır. Bu nedenle, haritalar oluşturulurken doğru şekilde planlama ve tasarım yapılması oldukça önemlidir.

KOORDİNASYON

Ekiplerin koordinasyonun sağlanması için Workforce for ArcGIS ile çalışanlarınızın iş durumlarını takip edebilir, iş ataması oluşturabilirsiniz. Sahada bulunan personeliniz Workforce for ArcGIS mobil uygulaması ile atanmış olan işi anlık olarak görebilir ve çalışmaya başlayabilir.

Workforce for ArcGIS

Hem web hem mobil platformlarda çözüm sunan, saha çalışmalarını planladığınız, gerçek zamanlı iş takibi gerçekleştirebileceğiniz, çevrimdışı çalışma desteği bulunan bir uygulamadır (Şekil2). Diğer saha çözümleri ile entegre çalışabilmektedir. Web ortamında atanmış olan işler saha personelleri tarafından mobil cihazlardan veya tabletlerden açılabilir ve iş başlatılabilir. İşi alan personel uygulama içerisinden Navigator for ArcGIS, Survey123 for ArcGIS, Explorer for ArcGIS veya Collector for ArcGIS uygulamasına geçiş yapabilir.

Workforce for ArcGIS

(Şekil2) Workforce for ArcGIS Uygulama Entegrasyonu Yapılandırma Ekranı

 

Workforce for ArcGIS

(Şekil2) Workforce for ArcGIS

 

NAVİGASYON

Rotalama sürecinde iş atamasını almış olan personel, kendi operasyonel katmanlarını da kullanarak işin gerçekleşeceği konuma rota bilgisini alabilir ve adım adım yönlendirme yeteneğinden faydalanabilir.

Navigator for ArcGIS

Navigator for ArcGIS Esri’nin rotalama çözümüdür. Sektörde birçok rotalama çözümü olmasına karşılık Navigator for ArcGIS çevrimdışı çalışabiliyor olması ve kendi katman detaylarınıza göre rotalama işlemini gerçekleştirebiliyor olmanız sebebiyle oldukça avantajlı bir uygulamadır(Şekil3). Ayrıca, maksimum verimlilik için önceden planlanmış rotaları kullanabilirsiniz. Önceden planlanmış rota katmanlarını kullanarak çevrimdışı çalışmalar gerçekleştirebilirsiniz.

Ayrıca bir detayınıza rotalama yapmak istedeğinizde adres girmeden, doğruca detay kimlik numarası gibi özel bir ifade girerek de rotalama işlemini gerçekleştirebilirsiniz.

Navigator for ArcGIS

(Şekil3) Navigator for ArcGIS

 

VERİ TOPLAMA ve DÜZENLEME

Veri toplama ve düzenleme sürecinde, atanmış olan işe ve veriye bağlı olarak Drone2Map for ArcGIS ile drone’dan alınan görütünleri analiz edebilir, Survey123 for ArcGIS ile konum bazlı form  ve anketler ile veri toplayabilir veya Collector for ArcGIS ile sahada bulunan detaylarınıza ait bilgileri güncelleyebilir veya yeni detaylar toplayabilirsiniz. Bunlara ek olarak, herhangi bir veri düzenleme gerçekleştirmeden anlık olarak sahada CBS verilerine ulaşılması ve taslak çizimler ile harita üzerine not alınması gereken durumlarda Explorer for ArcGIS çözümünden faydalanılabilir.

Explorer for ArcGIS

Harita ve CBS verileri üzerinde düzenleme yapmadan kullanmak isteyen kullanıcılar içindir(Şekil4). Çevrimiçi ve çevrimdışı çalışabilmesi sayesinde her zaman her yerde verilerinize erişim imkanına sahip olursunuz. Kullanıcılar kendileriyle paylaşılmış olan haritalar ve veriler üzerinden ölçü alabilir,detay bilgisine ulaşabilir. Harita üzerinde doğrudan taslak çizim gerçekleştirebilir, notlar alabilir ve bunların paylaşımını sağlayabilir (harita, e-posta, kısa mesaj, airdrop(IOS), fotoğraf olarak).

Explorer for ArcGIS

(Şekil4) Explorer for ArcGIS

Collector for ArcGIS

Organizasyonunuzun ArcGIS platformuyla entegre çalışan ve saha çalışma verimliliğini arttıran, harita tabanlı sahadan veri toplama deneyimi sağlayan bir uygulamadır. Saha personeli, kendisi ile paylaşılan harita üzerinden konumsal olarak veriyi düzenleyebilir, ek bilgi, fotoğraf veya ses kaydı ekleyebilir.

Collector for ArcGIS mobil uygulamasını kullanan saha ekipleri, bağlantısı kesilmiş olsa bile sahadaki yeni CBS detaylarını toplayabilir ve mevcut CBS detaylarını güncelleyebilir. Collector for ArcGIS’de kullanılan altlık haritalara ArcGIS Online veya ArcGIS Enterprise üzerinden erişilir.

Collector for ArGIS artık Collector Classic adını almıştır ve yeni sürümü Collector Aurora IOS platformunda kullanıma sunulmuştur (Şekil5). Collector Aurora, kullanıcı dostu bir arayüze sahiptir (Şekil6). Sahadan veri toplamayı kolaylaştıracak düzenlemeler getirilmiştir. Bu sürüm, GPS’i etkin kullanarak mevcut konumunuzu yüksek doğrulukla alma; bir web haritasından birden fazla çevrimdışı harita alanı indirme gibi yetenekler eklenmiştir. Detaylarınıza ait fotoğrafları eklemeye ek olarak ses ve video ekleme seçeneği de bulunmaktadır. Barkod okutarak detay bilgilerini doldurmayı desteklemektedir.  Collector Aurora artık 3 boyutta da veri toplamayı da desteklemektedir. Android platformuna ise ilerleyen zamanda Aurora sürümü gelecek ve Classic ile yanyana şekilde indirilebilir olacak.

Collector for ArcGIS

(Şekil5) Collector for ArcGIS

Collector for ArcGIS Aurora ile kazandığımız bazı yeni yetenekler aşağıdaki şekildedir,

  • Görselliği daha güçlü haritalar
  • Geliştirilmiş kullanıcı deneyimi
  • Geliştirilmiş akıllı formlar
  • Kolaylaştırılmış çevrimdışı iş akışları
  • Yüksek doğrulukta 3B veri toplama

 

Collector for ArcGIS Aurora

(Şekil6) Collector for ArcGIS Aurora

 

Survey123 for ArcGIS  

İster web ortamında ister masaüstünde çeşitli akıllı form ve anketler oluşturup bunları çalışanlarınız, paydaşlarınız veya halkla paylaşabilirsiniz. Formları, tarayıcınızda Survey123 Web Designer (Şekil7) ile sürükle bırak yöntemiyle hızlıca oluşturabileceğiniz gibi masaüstü çözümü olan Survey123 Connect for ArcGIS uygulamasında daha detaylı yeteneklerden faydalanarak akıllı formlar ve anketler oluşturabilirsiniz. Formlarınıza çeşitli sorular ekleyebilir, bu soruları birbirleri ile ilişkilendirebilirsiniz, sahadan detay toplama konusunda ciddi anlamda destek sağlayan barkod okuma yeteneğinden faydalanabilirsiniz. Bunların tamamını herhangi bir kod yazmanızı gerektirmeyen arayüzlerle gerçekleştirebilirsiniz. Gelen cevaplar doğrultusunda saniyeler içinde analizler gerçekleştirirek sonuçları görüntüleyebilirsiniz.

 

Survey123 for ArcGIS

(Şekil7) Survey123 for ArcGIS Web Designer

 

Drone2Map for ArcGIS

Drone2Map for ArcGIS, drone görüntülerini işlemek için basitleştirilmiş bir iş akışı arayan CBS kullanıcıları için oldukça kullanışlı bir uygulamadır (Şekil8). Çıktılar ortomozaikler, dijital yüzey modelleri, nokta bulutları gibi 3 boyutlu ürünleri içerir.

Profesyonel kalitede görüntü ürünleri; çevresel değişimi izlemek, hacimsel ölçümler gerçekleştirmek, arazi analizi yapmak, yeni inşaatları izlemek ve kritik altyapı çalışmalarını incelemek için kullanılabilir. Ayrıca, kullanıcılar erişimi zor tesislerin veya alanların 2 boyut ve 3 boyut haritalarını oluşturabilir.

Drone2Map for ArcGIS

(Şekil8) Drone2Map for ArcGIS

İZLEME

İzleme sürecinde ise, ArcGIS Enterprise 10.7 ile yayınlanmış olan Tracker for ArcGIS ile çalışanlarınızın anlık olarak konumlarını izleyebilir, iş modellerinizde geliştirmeler gerçekleştirebilirsiniz. İzleyici rollerine göre (ekip lideri, yönetici vb.) farklı izleme ekranları oluşturabilir ve saha personelinize ait izler üzerinden çeşitli analizler gerçekleştirebilirsiniz. Örneğin, saha iş planlamasının hangi aşamada (% kaçında) olduğu belirlenebilir, sahada bulunan ekipler ve iş durumuyla alakalı anlık bilgi sağladığı için durum farkındalığı arttırılabilir. Operations Dashboard for ArcGIS ile ise izlemek istediğiniz tüm bilgileri anlık olarak özet grafikler, listeler ve sayaçlar ile görselleştirerek takip edebilirsiniz.

Tracker for ArcGIS

Sahada çalışanlarınızı anlık olarak veya çeşitli zaman dilimlerine ayarlanmış şekilde konumlarını takip edebileceğiniz bir konum izleme uygulamasıdır (Şekil9).  Çalışanların kullandığı güzergahlar, hız bilgileri, cihaz batarya bilgisi, konum doğruluk bilgisi ve gerçekleştirdikleri işlere ait detaylar hakkında anlık olarak bilgi sahibi olabilirsiniz. Çevrimdışı çalışma desteği vardır, arka planda sürekli olarak konum bilgisini depolayacağı için düşük pil tüketimi için optimize edilmiştir. Bu izleme uygulaması ile anlık olarak saha iş süreçleri ile alakalı bilgi sahibi olabilir, durum farkındalığını arttırabilirsiniz.

Tracker for ArcGIS

(Şekil9) Tracker for ArcGIS

 

Farklı İzleme ekranları oluşturulabilir, çalışanların izlerinden oluşmuş olan verilerle çeşitli analiz ve sorgulamalar yapabilirsiniz.

Operations Dashboard for ArcGIS

Verilerinizi konum bazlı olarak grafiksel veya istatiksel formatlarda görüntüleyebileceğiniz, anlık olarak saha takibi gerçekleştirebileceğiniz, web tabanlı bir uygulamadır (Şekil10). Yöneticilerin görmek istedikleri her türlü veriyi buradan anlık olarak takip etmeleri oldukça kolaydır. Tek bir yönetici ekranına birden fazla harita konumlandırılabilir ve her harita özelinde farklı grafik ve listeler hazırlanabilir. Grafik, liste ve sayaçlar harita ile etkileşimli olmanın yanı sıra kendi aralarında da etkileşime girme yeteneğine sahiptir. Sahada güncellenen bir veri anlık olarak ekrana yansır ve tüm grafiksel – istatiksel gösterimler otomatik olarak güncellenir.

 

Operations Dashboard for ArcGIS

(Şekil10) Operations Dashboard for ArcGIS

 

Saha operasyonları her iş özelinde farklılaşsa da burada genel olarak kullanılan temel uygulamalardan bahsedilmiştir.

Çözümlerimiz ile birlikte, daima güncel bilgiyle çalışarak, yüksek durum farkındalığı ile saha ve ofis koordinasyonunun en üst seviyeye çıkarılması amaçlanmış ve iş süreçleriniz kolaylaştırılırken, karar destek mekanizmaların güçlenmesine katkı sağlanmıştır.

AppStudio for ArcGIS

“AppStudio for ArcGIS”, harita ve CBS (Coğrafi Bilgi Sistemi) verilerinizi native uygulamalara dönüştürerek kurumunuzdaki diğer kişilerle veya popular uygulama mağazaları sayesinde herkesle paylaşmanızı sağlar. AppStudio ile oluşturulan uygulamalar cross-platform (birden fazla işletim sisteminde desteklenen) özelliği sayesinde Android, iOS, Linux, macOS ve Windows işletim sistemlerinde çalışabilmektedir. AppStudio üyenin kullanıcı tipine dahil edildiğinde, uygulama oluşturmak için minimum kod yazımını sağlar. Üyeler, konfigüre edilebilir uygulama şablonlarıyla, özel kod yazarak şablonların özelliklerini geliştirerek veya sıfırdan uygulamalar oluşturabilirler. Yapacağınız konfigürasyon veya değişiklik miktarında göre çok az kod bilgisi ve efor ile AppStudio kullanarak tarayıcıda ya da masaüstünde çalışan uygulamalar geliştirebilirsiniz.

AppStudio for ArcGIS Desktop Edition Kurulumu

Masaüstünüzde AppStudio kullanmak için, işletim sisteminiz ve mimarisine göre kurulum dosyasını indiriniz ve yüklemek için çalıştırınız. Daha detaylı bilgi için linkere (1 ve 2) tıklayınız.

Kurulum tamamlandıktan sonra, masaüstünüzde iki adet kısayol oluşturulacaktır:

  • AppStudio for ArcGIS Desktop Edition; uygulamaları konfigüre etmek ve yönetmek için
  • Qt Creator (AppStudio for ArcGIS); uygulamalarınızı güncellemek için

AppStudio’nun tüm özelliklerinden faydalanmak için AppStudio kullanmanıza olanak sağlayan lisansa sahip ArcGIS Online hesabınız ile oturum açmanız gerekmektedir. Lisans hakkında daha detaylı bilgi için linke tıklayınız.

Temel (Basic) ve Standart (Standard) olarak iki farklı versiyonu bulunmaktadır:

  • AppStudio for ArcGIS Basic
    • Ücretsiz olarak her ArcGIS “named user” hesabına dahildir.
    • AppStudio web sitesinden ön tanımlı uygulama şablonları kullanılarak herkesin kullanımına açık harita uygulamaları oluşturmanız sağlanır.
  • AppStudio for ArcGIS Standard
    • ArcGIS Developer Subscription (Derleyici ve üstü) satın alınarak kullanılabilir
    • Tüm temel sürümün özellikleri yanında aşağıdaki yetenekleri de içerir:
      • Size ve kurumunuza özgü uygulamalar oluşturabilir.
      • Kurumunuza uygulamaları paylaşabilirsiniz.

Yeni bir uygulama Oluşturma

İlk kez kullanmanız durumunda mevcut bir uygulamanız olmayacaktır. Yeni bir uygulama oluşturmak için ekrandaki “New App” (Yeni Uygulama) düğmesine basınız.

Ekrana gelecek diyalog üzerinden uygulamanızın çeşidini ve başlığını belirleyebilirsiniz.

Uygulama Ayarlarını Değiştirme

Uygulamanızı oluşturduktan sonra ana panelde görüntülenecektir. İlgili uygulamayı seçip, sağ kısımdaki paneldeki yönetim bölümünden uygulamanızın özelliklerini, tekrar derlenmesini, çalıştırılmasını, silinmesi gibi işlevlerini gerçekleştirebilirsiniz.

Uygulamanın ArcGIS’e Yüklenmesi

Oluşturmuş olduğunuz uygulamanızı başkalarıyla paylaşmak için veya kurulum dosyalarını derlemek için ArcGIS üzerine yüklenmesi gerekmektedir. Yüklemek (Upload) için “Upload” düğmesine basınız. Yükleme yapabilmek için AppStudio for ArcGIS Standart lisansına sahip olunmalı.

Oynatıcıda Uygulamanın Test Edilmesi

Oluşturduğunuz uygulamaların hem masaüstü versiyonunu hem de mobil cihazlardaki versiyonunu test etmek için Oynatıcı (Player) uygulaması ile gerçekleştirilmektedir. Oynatıcı uygulaması Google Play ve App Store mağazalarından ücretsiz olarak edinebilirsiniz.

Oynatıcının masaüstü versiyonunu linkten temin edebilirsiniz. AppStudio ile oluşturduğunuz herhangi bir platformda çalışacak uygulamanız Oynatıcı sayesinde görüntüleyebilirsiniz.

AppStudio kullanarak yapacağımız uygulamalar hakkında blog yazılarımız için Esri Türkiye Blog web sayfamızı takip edebilirsiniz.

Learn ArcGIS ile CBS’yi Öğrenmek

Learn ArcGIS ile CBS’yi Öğrenmek

Bu yazımızda, Esri’nin kendi kendinize eğitim alabileceğiniz ve CBS üzerine olan yeteneklerinizi geliştirebileceğiniz eğitim sitesi olan Learn ArcGIS’i sizlere tanıtacağız.

Learn ArcGIS sitesi gerçek dünyadan, gerçek verilerle, gerçek mekânsal problemleri çözdürerek ArcGIS platformunun bileşenlerini öğreten bir platformdur. CBS’nin neler yapabileceğini hangi sektörlere nasıl dokunabildiğini anlayabileceğiniz örnek senaryolarla dolu ve sürekli yeni eğitimler eklenen bir sitedir. Diğer eğitim platformlarından farkı içinse kısaca: Size Esri’nin “Coğrafi Yaklaşım” dediği ve problemlere mekânsal düşünerek çözümler bulmamızı sağlayan düşünce yapısını öğretmesidir diyebiliriz. Biz Esri Türkiye Eğitim Birimi olarak bu yaklaşımı eğitimlerimizde detaylıca öğretiyoruz, isteriz ki bunu kendi kendinize deneyimleyebileceğiniz bu siteyi de sıklıkla kullanırsınız.

Burada CBS’ye yeni başlıyor olsanız da CBS yazılımlarımızı yıllardır kullanan bir CBS uzmanı olsanız da işinize yarayacak eğitimler bulunmaktadır. Bu sitedeki üzerine iyi düşünülmüş eğitimler, problemleri kavramsallaştırma ve analiz etme, sonuçları değerlendirerek harita oluşturma ve paylaşma konularında daha iyi olmanıza yardımcı olacaktır.

Kendi kendinize istediğiniz zaman istediğiniz hızda alacağınız bu eğitimler Esri teknolojisiyle çözmeniz için size gerçek coğrafi problemler vererek, haritaların işlevselliğini de size öğretecektir. Yazılım işlevlerinden ziyade problem çözmeye odaklanarak ve CBS’nin her alanından karşınıza çıkması muhtemel senaryolarla çalışarak gündelik CBS görevlerinden çok daha derin bilgiler öğrenebilirsiniz.

Tamamen ücretsiz bir eğitim sitesidir. CBS teknolojisini ve kavramlarını hikayeler ve problemler üzerinden öğreten bir metotla çalışabileceğiniz sistemiyle kontrolü size bırakır. Kendi kendinize öğrenme üzerine tasarlanmıştır. ArcGIS Online, ArcGIS Pro, ArcMap üzerinden farklı işlevleri öğrenebileceğiniz gibi son güncellemeyle artık ArcGIS Enterprise yapısıyla da çalışabileceğiniz senaryolar eklenmiştir.

Senaryolar üzerine iyi düşünülmüş diyerek anlatmak istediğim, sadece ara yüzde bulunan butonlar, seçim araçları ya da topoloji kurallarını tek tek açıklamak yerine bizlere günümüz dünyasından gerçekte var olan bir problem vererek, nasıl çözülebileceği üzerinden ilerleyen eğitimlerle başarma hissini yaşatıyor. Örneğin küresel ısınma sonucu yükselen sular ya da hava kirliliğinin tahminlerini belirleyebileceğiniz senaryolar ya da işletmenizi sizin için en kârlı ve masrafsız nereye kurabileceğiniz gibi ya da seçim sonuçlarını anketlerden tahmin ederek seçim çalışmalarınızı nerelerde yoğunlaştırmanız gerektiğini bulabileceğiniz senaryolar bunlardan sadece birkaçı.

Buradaki çoğu ders bir hikâyeye dayanır, her bir eğitim senaryosu, arkada yatan olayla ilgili giriş bilgilendirmesinden sonra uygulamaya başlatır.

Ama gene de Learn ArcGIS’i Esri Türkiye’de bir eğitmen tarafından verilen tam teşekküllü eğitimlerimiz ya da esri.com/training sayfasındaki web kursları gibi değil de eğitimlerimize ek olarak katılımcıların öğrenme ve araştırma iştahlarını kabartacak leziz öğrenme tarifleri gibi düşünebilirsiniz. ?

LearnArcGIS’i kullanmak için herhangi bir Esri yazılımına sahip olmanıza gerek yoktur.

Örnek verilerle çalışabilmek için bir Learn ArcGIS deneme hesabı açmanız yeterlidir. Tabi isterseniz kendi kurumsal ArcGIS Online hesabınızla da çalışabilirsiniz. Eğer Learn ArcGIS deneme hesabı açarsanız 60 gün boyunca eğitimlerde ve kendi işlerinizde de kullanabileceğiniz ArcGIS Online’daki bulut tabanlı araçlara erişiminiz olacaktır. Learn ArcGIS hesabı oluşturduğunuzda ArcGIS Desktop veya Collector for ArcGIS ya da Explorer for ArcGIS ürünlerini gerektiren eğitimler için, bu yazılımların deneme sürümlerine de ulaşabilirsiniz.

Learn ArcGIS sitesi size CBS hakkında bilginizi geliştirebileceğiniz ücretsiz kitaplar da sunmaktadır.

Learn ArcGIS sitesi size CBS hakkında bilginizi geliştirebileceğiniz ücretsiz kitaplar da sunmaktadır.

Başta da bahsettiğimiz gibi bu eğitimlerde CBS hakkında bilgi sahibi olmanıza gerek bile yoktur, siteye kaydolduğunuzda en temelden başlayarak çok değişik alanlarda CBS’nin nasıl kullanılabileceğine dair birçok eğitime ulaşacaksınız. Emniyet güçlerinden, politikaya, tarihten, sağlığa ve bunlar dışında daha birçok sektörde örnek senaryolarla sorunları çözeceksiniz.

Dersler arasında arama ve sınıflara göre sıralama yaparak gezinebileceğiniz bir galeriden seçerek istediğiniz konudan çalışmaya başlayabilirsiniz. Bazı eğitimlerde haritalar ve diğer mecralarla hikayeler anlatmak isteyenlere de yardımcı olacaktır, Story Map’ler aracılığıyla yapılabilecekleri deneyimleyeceğiniz bu eğitimler sayesinde etkileyici hikayeler anlatabilirsiniz.

Yukarıda da bahsettiğimiz gibi bu site CBS’de haritalarla sorunları nasıl çözebileceklerini daha iyi anlamak isteyenlere çok faydalı olacaktır ama daha da önemlisi bu eğitimlerle “mekânsal düşünmek” dediğimiz yapıyı öğrenerek “Cevaplamak istediğiniz soruyu dikkatlice çerçevelendirdikten sonra, veri toplamak, analiz yapmak ve çıkan sonuçları değerlendirdikten sonra da sonuçları paylaşmak.” bir konu hakkında mekânsal düşünmeyi özetleyen yapıdır.

Buradaki eğitimler analizinizin cevaplamasını istediğiniz soruyu dikkatlice düşünmeyi, sonuçların dikkatlice yorumlanmasını ve haritalarınızı nasıl paylaşacağınızı sizlere gösterecektir.

Bu ve bunun gibi kaynaklar hakkında daha fazla bilgi almak için eğitimlerimize katılabilirsiniz.

Esri Türkiye 2019

Haritanızın Performansını Nasıl Arttırabilirsiniz?

Haritanızın Performansını Nasıl Arttırabilirsiniz?

Hedef kitlemize ulaşırken yaptığımız haritaların güzelliği ve anlattıkları ne kadar önemliyse, bu haritaları hızlı bir şekilde sunmak da bir o kadar önemli. Haritamızla anlatmak istediklerimizin çokluğu bazen hızdan feragat etmemize sebep olabiliyor ama içinde bulunduğumuz çağda hız, kullanıcı tarafında haritalarımızın tüketiminde çok önemli rol oynuyor. Bunu eğitimlerimizde katılımcılarımızdan gelen sorulardan da anlayabiliyoruz. Esri Türkiye bünyesinde yaptığımız eğitimlerde gelen sorulardan biri genellikle “Haritalarımızı nasıl hızlandırırız?” oluyor. Bu blog yazımızda kendi bilgisayarınızda yalnızca kendi kullanımınız için bir harita hazırlayacak olsanız da harita servisi olarak geniş kullanıcı topluluklarıyla paylaşacak olsanız da haritalarınızın performansını arttırabilecek püf noktalarına değineceğiz.

Haritalarınızı ister web’de paylaşın ister ArcGIS Desktop yazılımlarından birinde kullanın, görüntüleme işlemlerini hızlandırmak ve performansı arttırmak için uygulayabileceğiniz birçok teknik vardır. Daha hızlı görüntülenen bir harita, ArcGIS Desktop ortamında yapacağınız analizler için daha iyi bir kaynak oluştururken, ArcGIS Server üzerinden paylaştığınızda ise kullanıcılara daha iyi bir görüntüleme ve analiz deneyimi yaşatacaktır.

Performansı iyileştirmenin birçok yöntemi vardır ama bu yöntemlerin hepsi tek bir temel stratejiyi baz alır: bilgisayarınız çizimleri ekrana getirdiği sırada ne kadar az işlem kararı alırsa o kadar hızlı bir çizim yapar. Çoğu durumda sembolojide, data frame’de (veri çerçevesinde) veya harita katmanlarda yapacağınız birkaç küçük değişiklikle haritalarınızın görüntüleme hızının artmasında büyük fayda sağlayabilirsiniz.

Performans İçin Haritadaki Öğeleri Optimize Etme

Veri ayarlarınızı ve veriyi kullanma şeklinizi ArcGIS Desktop’ta performansı iyileştirmek için optimize edebilirsiniz. Veri kaynağının formatı da dahil olmak üzere birçok faktörün haritanızın hızında rolü vardır. Verinin konumu, katmanlar, veri çerçevesi ve harita çıktısındaki detayların ayarlarını değiştirerek çok büyük hız artışı sağlayabilirsiniz.

Verinizi hazırlamak

Veri formatını seçerken kullanıcı ihtiyacı, verinin kullanım amacı, boyutu, yapılacak analiz türleri veri bakım gereksinimleri gibi birçok faktör belirleyici olur. Bir haritanın en iyi performansta çalışması için verilerin uzaktaki bir makinede saklanması yerine, görüntüleyeceğiniz bilgisayarda bulunması hızı arttıracaktır.

Bununla birlikte çok büyük veri kümelerinden veri çekerek küçük alanların gösterimini yapacak haritalar için, verinin ArcSDE’den servis edilmesi, aynı veriyi dosyalara kaydetmeye kıyasla önemli performans avantajları sağlayacaktır.

Eğer haritanızı paylaşacaksanız ya da çoklu kullanıcı erişimine açacaksanız verinizi Personal Geodatabase’lerde (Kişisel coğrafi veri tabanlarında) saklamak doğru olmayacaktır.  Personal Geodatabase’ler bunun için tasarlanmamışlardır.

Veriyi hazırlarken dikkat edilmesi gereken birkaç ek husus:

  • Bütün projeksiyonları aynı yapmak: Data Frame’iniz ve altına eklediğiniz her katmanı mümkün olan her durumda aynı projeksiyon sistemine çevirmeniz veri düzenlerken ve paylaşıma hazırlarken çok önemlidir. Bütün katmanlar aynı projeksiyonda olduğu zaman sürekli olan on-the-fly projeksiyon hesaplamasına ihtiyaç kalmayacaktır. Bu durum ciddi bir performans artışına sebep olur.
  • Join ve Relate’le çalışmak: Verinize Join ya da Relate’le eklediğiniz sütunlarla semboloji, etiketleme, sorgu ve daha birçok işlem yapabilirsiniz. Ancak Join ve Relate’le veri eklemek performansınızı yavaşlatabilir. Bu yavaşlamadan kaçınmak için püf noktalarına buradan ulaşabilirsiniz.
  • Öznitelik ya da Mekânsal indeksleri kullanmak: Eğer veri kaynağınız izin veriyorsa sorgulamada ya da gösterimde kullandığınız sütunlarınızı indeksleyin. İndeksler her veri formatı için farklıdır. Shapefile’lar için buradan ve Geodatabase’ler (Coğrafi Veri Tabanları) için de buradan daha fazla bilgiye sahip olabilirsiniz. Bunlara ek olarak Geoprocessing çatısı verinizdeki öznitelikleri indekslemeniz için bir araca sahiptir, bu araç hakkındaki bilgiye de bu bağlantıdan ulaşabilirsiniz: Add_Attribute_Index.
  • Veriyi Basitleştirmek: Verinizin basitleştirilmiş ya da genelleştirilmiş versiyonlarını kullanmak da ciddi performans artışına sebep olur. Eğer küçük ölçekte gösterim yapacaksanız verinizin genelleştirilmiş veya basitleştirilmiş bir sürümüyle çalışırsanız zaten görünmeyecek olan detaylar için yazılımın hesaplama yapmasına gerek kalmayacaktır. Örneğin, Dünya kıyı şeritlerinin çok detaylı bir haritası tam ölçekte gösterildiğinde yavaş çalışacaktır, verteksleri azaltarak verinizi sadeleştirirseniz, sorgu ve tanılama yeteneklerinin performansının arttığını göreceksiniz.

Katmanları, Rasterları ve Çıktı Düzenlerini Optimize Etmek

Aslında performans artışı ve hız için yapabileceğiniz en kolay ve hızlı yöntem, gereksiz katmanları ve veri çerçevelerini (Data Frame) haritanızdan kaldırmaktır. Haritanın amacına hizmet etmeyen veri çerçevelerini ve katmanları kaldırmak, çıktı düzeninizdeki gereksiz harita öğelerini kaldırmak ciddi bir performans artışı sağlayabilir.

Bütün bunları yaptıktan sonra daha ileri bir performans artışı isterseniz aşağıdaki ek hususlara da bakabilirsiniz.

  • Belirli katman ve detayları otomatik olarak gizleyerek performansı artırmak: Katman gösteriminde performansı arttırmanın en iyi iki yoldan biri detayları sadece göstermenin uygun olduğu ölçek aralığında göstermektir ve diğeri ise özniteliklerden tanım sorgusu oluşturarak her detayın gösterilmesinden kaçınmaktır.
  • Eğer belirli bir ölçekte haritanızdaki bir katmanın görünmesine ihtiyacınız yoksa, o katman için ölçek bağımlılığını açarak, sadece belirlediğiniz ölçek değerlerinde görüntülenmesini sağlayabilir bu sayede performansı arttırabilirsiniz. Bu konuda bilgiye buradan ulaşabilirsiniz,
  • Tanım sorgusu yaparak haritanızdaki verinin miktarını kısıtlayabilirsiniz. Bir sorgu oluşturarak sadece dikkat çekmek ve gösterimini yapmak istediğiniz verilerin gösterilmesini sağlayabilirsiniz. Nasıl yapıldığını öğrenmek için buraya bakabilirsiniz,
  • Semboloji ve performans ilişkisi hakkında bilgi için buraya bakabilirsiniz,
  • Gösterim performansını optimize etmek için altlık haritaları kullanmak hakkında buradan bilgi alabilirsiniz,
  • Haritanızdaki verileri bilgisayarınız önbelleğine kaydedilmesini sağlamak: ArcMap detay önbelleklemesi haritadaki detayları geçici olarak bilgisayarınızın belleğine alarak veriye daha hızlı ulaşılmasını sağlar. Bu işlemin etiketleme, düzenleme, detay seçimi, birden çok katmanda kullanılan aynı detayın daha hızlı çağrılması gibi birçok işleme faydası vardır. Bu konuda daha fazla bilgi için buradan faydalanabilirsiniz,
  • Rasterları hızlandırmak için ise birden çok teknik kullanabilirsiniz. Görüntü kalitesini mümkün olduğunca düşük tutmak, doğru yeniden örnekleme yöntemini kullanmak ve raster’ı on-the-fly projeksiyon yerine kendi projeksiyonunda göstermek gibi yöntemleri kullanabilirsiniz. Bunların yanında piramitleme’de etkin bir performans arttırıcı yöntemdir. Raster’ları hızlandırmanın çeşitli yöntemlerini buradan inceleyebilirsiniz,
  • Çıktı düzenini ayarlarken veri çerçevelerinizin kenarlarını yuvarlak hatlı olması, arkaplan renklendirmeniz, çerçevelere gölge vermeniz gibi görselleştirme özellikleri performansı yavaşlatacaktır. Bu özellikleri veri çerçevesine sağ tıklayarak Properties (Özellikler), Frame (Çerçeve) yolundan ayarlayabilirsiniz.

ArcGIS Server ile Servis Edilecek Haritaları Optimize Etmek

Yukarıdaki haritaları optimize etme yöntemleri ArcGIS Server’la servis edilecek haritalarda da işe yarar. Bu yöntemlere ek olarak bu bağlantı altındaki yöntemlerden de yararlanabilirsiniz. Haritayı servis etmeden önce hedef kitleye göre tasarlayarak, gerekmeyen hiçbir öğeyi ve katmanı eklemeyerek baştan performans düşüşlerinin önüne geçebilirsiniz. Amaçlanan uygulama için gerekmeyen her veri çerçevesini kaldırıp, varsayılan olarak sadece birkaç katmanın gösterilmesini sağlayarak hızı arttırabilirsiniz. Kullanıcılar ihtiyaçları olan katmanları kendileri açıp kapatarak performansı kendileri belirleyebilir.

Önbelleklenmiş harita servisi kullanmak her zaman harita servisi sunmanın en hızlı yoludur. Çünkü harita önbelleği oluşturulduğunda görüntüleme de oluşturulur. Ama bu yöntem pek de dinamik değildir ve sürekli veri değişikliklerine uygun bir yöntem değildir. Önbelleklenmiş harita servisi kullanmak işinize uygun olmadığı zamanlarda bu blog yazısındaki diğer yöntemler performans artışı için çok işinize yarayacaktır.

Performansı haritalar oluşturmak için burada değindiğimiz ve daha birçok yöntem için ArcGIS 1 & 2 CBS’ye Giriş & Temel Uygulamalar eğitimimize katılabilirsiniz.

Esri Türkiye 2019

ArcGIS Pro 2.3 Yeniliklere Genel Bakış

ArcGIS Pro 2.3 Yeniliklere Genel Bakış

ArcGIS Pro’ya şimdiye kadar gelmiş en büyük değişikler ve yenilikler 2.3 versiyonuyla gelmiştir. Bu blog yazımızda 2.3 yeniliklerine genel bir bakış sağlayacağız. ArcGIS Pro 2.3 ile ilk fark edeceğiniz şey başlangıç bölümü. Bu alan yeniden tasarlanmış ve geliştirilmiştir.

ArcGIS Pro‘yu Windows Gezgininde aşağıdaki öğelere çift tıklayarak başlatabilirsiniz:

  • ArcGIS Pro haritaları (ArcGIS Pro maps)  (.mapx),
  • Harita paketleri (Map packages) (.mpkx),
  • Çıktı (Layouts) (.pagx),
  • Harita katmanları (Map layers) (.lyrx) ve
  • Katman paketleri (Layer packages) (.lpkx).

ArcGIS Pro’yu  bir proje oluşturmadan başlatabilirsiniz. Çalışmanızı kaydetmek istiyorsanız daha sonra bir proje oluşturulabilir. Sık kullanılan projeleri ve proje şablonlarını  sabitleyebilirsiniz. Son projeler listesi en fazla 50 proje görüntüleyebilir. ArcGIS Pro’yu her zaman aynı projeyi açarak veya uygulamayı başlattığınızda proje oluşturmadan otomatik olarak başlayacak şekilde yapılandırabilirsiniz.

  • Üç yeni hızlı başlangıç ​​öğreticisi,  Author a mapVisualize temporal data, ve Manage data kullanılabilir.
  • ArcGIS Pro ve çevrimdışı Help görüntüleyicisinin erişilebilirliğini artırmak için iyileştirmeler yapılmıştır. Daha fazla bilgi için, bkz.
  • Şimdi Concurrent Use license türünü kullanırken yedek lisans yöneticileri ekleyebilir ve kaldırabilirsiniz. Dört taneye kadar yedek lisans yöneticisi eklenebilir. Daha fazla bilgi için, bkz.

 

Rapor

  • Raporlar yeni bir proje öğesidir ve oluşturduğunuz rapor dosyaları Catalog bölmesinde özel bir klasörde listelenir. Bir rapor oluşturduğunuzda, veri kaynağını ayarlayabilir, verileri gruplandırma ve sıralama ile düzenleyebilir, bir şablon ve stil seçeneği seçebilir, sayfa boyutunu ve kenar boşluklarını tanımlayabilirsiniz.
  • Raporda yapabileceğiniz  düzenlemeler; rapor başlığı, grup başlığı ve sayfa altlığı gibi bölümlere ayıran rapor görünümünde, grafik çizgiler ve görüntüler gibi statik öğeler, özet istatistikler veya tarih değerleri gibi dinamik öğeler ekleyebilirsiniz. Raporları ayrıca  PDF dosyası olarak paylaşılabilir, bir proje paketinin parçası olarak kaydedebilir veya bir rapor dosyası olarak (.rptx) kaydedebilirsiniz.

 

Deep Learning

  • Deep Learning araç seti bu sürümde tanıtıldı. Bu yeni araç kutusu, ArcGIS Image Analyst araç kutusunda bulunan üç aracı içerir.

 

  • Bu araçlar, TensorFlow, CNTK ve Keras gibi Deep Learning  modellerini kullanan görüntü sınıflandırma ve nesne algılama iş akışlarını destekler.

  • Bu araçlar, analiz yapmak için yeni GPU’dan  yararlanır. Ayrıca ArcGIS Image Server veya raster analysis ortamlarında da çalıştırılabilirler. Her bir katmanın bir veya daha fazla benzersiz özelliği olabildiği neural networks‘lerde birden çok katman kullanarak çalışırlar.

LocateXT

  • ArcGIS LocateXT eklentisi, konum bilgisi için herhangi bir metni veya belgeyi aramanıza ve bu konumlardan özellikler oluşturmanıza olanak sağlayan bir dizi araç içerir.
  • LocateXT, PDF belgelerinde, Microsoft Office belgelerinde, web sayfalarında, e-postalarda ve sosyal medya metinlerinde arama yapabilir. Aracı açmak için, Map sekmesinde,  Add Data açılır okunu tıklayın ve Extract Locations’i seçin. To Geodatabase araç setine iki coğrafi işlem aracı (Extract Locations from Document ve Extract Locations from Text) de eklenmiştir.

Editing Tools

Düzenleme iş akışlarınızı geliştirmek için aşağıdaki dört araç eklenmiştir:

Divide Divide , Çizgisel ve alansal vektör verileri bir değere bölmek için araçlar barındırır. Çizgi, mesafeye, parça sayısına veya yüzdeye göre bölünebilir; Alan, orantılı alanlara, eşit alanlara veya eşit genişliklere göre bölünebilir.

Fillet  Fillet , iki line arasındaki teğet olan ve iki bağlantı bölümünü kesen kısımlara yay oluşturur. Yarıçapı dinamik olarak sürükleyip boyutlandırabilir veya sabit bir mesafe yazabilirsiniz.

Generalize Generalize Polyline, temel şeklini korurken bir çizginin veya bir çokgen özelliğinin karmaşıklığını azaltabilir.

Split Split , bir veya daha fazla mevcut giriş özelliğini seçmenize ve bunları bir veya daha fazla seçilen hedef özelliği bölmek için kullanmanıza izin verir.

Attribute Rules

  • Öznitelik kuralları ek kural türlerine ve gelişmiş bir kullanıcı deneyimine sahiptir. Öznitelik Kuralları görünümü, veri kümelerindeki öznitelik kurallarını görüntüleme, oluşturma ve yönetme erişimini sağlar. Öznitelik Kuralları araç çubuğuna birkaç yeni araç eklenmiştir. Daha fazla bilgi için, yeni araçları ve mevcut araçlardaki değişiklikleri gözden geçirmek üzere  yenilikler bölümüne bakın. Toplu hesaplama (Batch calculation) ve doğrulama (validation) kuralları, mevcut özellikler üzerindeki kuralları değerlendirme olanağı sağlayan yeni kural türleridir. Bu kurallar, Hata Müfettişi veya Kuralları Değerlendir aracı kullanılarak kullanıcı tarafından belirlenen bir zamanda değerlendirilir. Daha fazla bilgi için, bkz. Not: Hesaplama ve doğrulama kurallarını değerlendirmek için kullanılan Doğrulama özelliği, yalnızca ArcGIS Enterprise 10.7 veya sonraki sürümlerinde paylaşılırken kullanılabilir.
  • Daha fazla bilgi için eski portallarla paylaşırken dikkat edilmesi gerekenler bölümüne bakın. Yeni Arcade işlevselliği için ArcGIS Arcade sürüm 1.5 sürüm notlarına bakın. Koşullu öznitelik değerleri, bir alandaki değerleri diğerindeki değerlere bağımlı hale getirmenize izin veren yeni bir veri tasarım özelliğidir. Bir dizi alan ve bu alanlar için geçerli değerlerin bir listesini oluşturmak için alan ve alan grupları kullanırlar. Örneğin, elektrik direği malzemeleri için bir alan Ahşap olarak ayarlanırsa, o direğin yükseklik alanı için geçerli değerler 10, 12 ve 15 metre ile sınırlandırılır. Alan Çelik olarak ayarlanmışsa, yükseklik alanı için geçerli değerler 15, 17 ve 20 metredir. Alanlarınız arasındaki bu tür bağımlılıklar, koşullu değerler kullanılarak ayarlanabilir. Yeni Dosya Aktarma aracı, bir dosya sistemi ile bir bulut depolama çalışma alanı arasında dosyaları verimli bir şekilde aktarır.

3D Interpolation EBK

  • Empirical Bayesian Kriging 3D aracı, noktaların enterpolasyonunu gerçekleştirmenize ve 3D uzayındaki noktalar arasındaki tüm konumlardaki değeri tahmin etmenize olanak sağlar. Bir analiz aracı olarak Geostatistical Wizard‘da mevcuttur. Daha fazla bilgi için, bkz.

 

ArcGIS Pro 2.3 versiyonuyla birlikte gelen diğer yenilikler ve özellikler sonraki yazılarımızda aktarılacaktır.