Esri Saha Çözümleri ile İş Akışlarınızı Verimli Hale Getirin!

Saha iş süreçlerinizin yönetimini daha verimli hale getirmek için Esri çözümlerinden faydalanabilirsiniz.

ArcGIS, masaüstü, web ve mobil ortamların tamamında birbirine entegre bir şekilde anlık olarak çalışabilecek bütünleşik bir platform sağlayabilmektedir. Böylece kullanıcılar her zaman, her yerde ve her cihazda anında bilgiye erişebilmektedir. Böylece, sahadaki mevcut durum bilgilerini anlık  olarak takip ederek durum farkındalığını arttırabilecek ve karar mekanizmanızı güçlendirebileceksiniz. Günümüzde pek çok kuruluş dağıtık Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) faaliyetlerini entegre etmek için bu ortak altyapı yaklaşımından faydalanmaktadır.

Bu yazımızda ağırlıklı olarak saha faaliyetlerinin entegre bir biçimde yönetilmesi konusuna yoğunlaşacağız.

Saha Operasyon Yönetimi içerisinde yer alan aşağıdaki süreçlerinin tamamını verimli bir şekilde gerçekleştirebilirsiniz:

  • Görsel olarak konumları ve bunlar ile ilişkisi olan tüm bilgileri yorumlama
  • Saha ve ofis ekiplerinin koordineli çalışmasını sağlama,
  • Görev yerlerine gelişmiş navigasyon yeteneklerinden faydalanarak rotalama sağlama
  • Sahadan harita bazlı veri toplama ve düzenleme,
  • Sahada haritalama ve taslak çizim ile notlar alma
  • Yöneticilerin saha ekiplerini anlık olarak takip etme

Aşağıdaki diyagramda saha iş süreçlerini ve temel olarak hangi ürünlerden faydalanarak çözüldüğünü görüyoruz (Şekil1).

Şekil1. ArcGIS Saha Çözümleri İş Süreci

 

PLANLAMA

Planlama tarafında, masaüstü veya web haritalama çözümleri ile veri tabanınızı tasarlayabilir, verilerinizi oluşturabilir, düzenleyebilir, veriler arası ilişkiler kurulabilir ve paylaşabilirsiniz. Bu kısım iş akışlarımız için oldukça önemli çünkü saha çözümleri olarak kullandığımız tüm uygulamalar, olarak oluşturmuş olduğumuz web haritalarının üzerine yapılandırılır. Bu nedenle, haritalar oluşturulurken doğru şekilde planlama ve tasarım yapılması oldukça önemlidir.

KOORDİNASYON

Ekiplerin koordinasyonun sağlanması için Workforce for ArcGIS ile çalışanlarınızın iş durumlarını takip edebilir, iş ataması oluşturabilirsiniz. Sahada bulunan personeliniz Workforce for ArcGIS mobil uygulaması ile atanmış olan işi anlık olarak görebilir ve çalışmaya başlayabilir.

Workforce for ArcGIS

Hem web hem mobil platformlarda çözüm sunan, saha çalışmalarını planladığınız, gerçek zamanlı iş takibi gerçekleştirebileceğiniz, çevrimdışı çalışma desteği bulunan bir uygulamadır (Şekil2). Diğer saha çözümleri ile entegre çalışabilmektedir. Web ortamında atanmış olan işler saha personelleri tarafından mobil cihazlardan veya tabletlerden açılabilir ve iş başlatılabilir. İşi alan personel uygulama içerisinden Navigator for ArcGIS, Survey123 for ArcGIS, Explorer for ArcGIS veya Collector for ArcGIS uygulamasına geçiş yapabilir.

Workforce for ArcGIS

(Şekil2) Workforce for ArcGIS Uygulama Entegrasyonu Yapılandırma Ekranı

 

Workforce for ArcGIS

(Şekil2) Workforce for ArcGIS

 

NAVİGASYON

Rotalama sürecinde iş atamasını almış olan personel, kendi operasyonel katmanlarını da kullanarak işin gerçekleşeceği konuma rota bilgisini alabilir ve adım adım yönlendirme yeteneğinden faydalanabilir.

Navigator for ArcGIS

Navigator for ArcGIS Esri’nin rotalama çözümüdür. Sektörde birçok rotalama çözümü olmasına karşılık Navigator for ArcGIS çevrimdışı çalışabiliyor olması ve kendi katman detaylarınıza göre rotalama işlemini gerçekleştirebiliyor olmanız sebebiyle oldukça avantajlı bir uygulamadır(Şekil3). Ayrıca, maksimum verimlilik için önceden planlanmış rotaları kullanabilirsiniz. Önceden planlanmış rota katmanlarını kullanarak çevrimdışı çalışmalar gerçekleştirebilirsiniz.

Ayrıca bir detayınıza rotalama yapmak istedeğinizde adres girmeden, doğruca detay kimlik numarası gibi özel bir ifade girerek de rotalama işlemini gerçekleştirebilirsiniz.

Navigator for ArcGIS

(Şekil3) Navigator for ArcGIS

 

VERİ TOPLAMA ve DÜZENLEME

Veri toplama ve düzenleme sürecinde, atanmış olan işe ve veriye bağlı olarak Drone2Map for ArcGIS ile drone’dan alınan görütünleri analiz edebilir, Survey123 for ArcGIS ile konum bazlı form  ve anketler ile veri toplayabilir veya Collector for ArcGIS ile sahada bulunan detaylarınıza ait bilgileri güncelleyebilir veya yeni detaylar toplayabilirsiniz. Bunlara ek olarak, herhangi bir veri düzenleme gerçekleştirmeden anlık olarak sahada CBS verilerine ulaşılması ve taslak çizimler ile harita üzerine not alınması gereken durumlarda Explorer for ArcGIS çözümünden faydalanılabilir.

Explorer for ArcGIS

Harita ve CBS verileri üzerinde düzenleme yapmadan kullanmak isteyen kullanıcılar içindir(Şekil4). Çevrimiçi ve çevrimdışı çalışabilmesi sayesinde her zaman her yerde verilerinize erişim imkanına sahip olursunuz. Kullanıcılar kendileriyle paylaşılmış olan haritalar ve veriler üzerinden ölçü alabilir,detay bilgisine ulaşabilir. Harita üzerinde doğrudan taslak çizim gerçekleştirebilir, notlar alabilir ve bunların paylaşımını sağlayabilir (harita, e-posta, kısa mesaj, airdrop(IOS), fotoğraf olarak).

Explorer for ArcGIS

(Şekil4) Explorer for ArcGIS

Collector for ArcGIS

Organizasyonunuzun ArcGIS platformuyla entegre çalışan ve saha çalışma verimliliğini arttıran, harita tabanlı sahadan veri toplama deneyimi sağlayan bir uygulamadır. Saha personeli, kendisi ile paylaşılan harita üzerinden konumsal olarak veriyi düzenleyebilir, ek bilgi, fotoğraf veya ses kaydı ekleyebilir.

Collector for ArcGIS mobil uygulamasını kullanan saha ekipleri, bağlantısı kesilmiş olsa bile sahadaki yeni CBS detaylarını toplayabilir ve mevcut CBS detaylarını güncelleyebilir. Collector for ArcGIS’de kullanılan altlık haritalara ArcGIS Online veya ArcGIS Enterprise üzerinden erişilir.

Collector for ArGIS artık Collector Classic adını almıştır ve yeni sürümü Collector Aurora IOS platformunda kullanıma sunulmuştur (Şekil5). Collector Aurora, kullanıcı dostu bir arayüze sahiptir (Şekil6). Sahadan veri toplamayı kolaylaştıracak düzenlemeler getirilmiştir. Bu sürüm, GPS’i etkin kullanarak mevcut konumunuzu yüksek doğrulukla alma; bir web haritasından birden fazla çevrimdışı harita alanı indirme gibi yetenekler eklenmiştir. Detaylarınıza ait fotoğrafları eklemeye ek olarak ses ve video ekleme seçeneği de bulunmaktadır. Barkod okutarak detay bilgilerini doldurmayı desteklemektedir.  Collector Aurora artık 3 boyutta da veri toplamayı da desteklemektedir. Android platformuna ise ilerleyen zamanda Aurora sürümü gelecek ve Classic ile yanyana şekilde indirilebilir olacak.

Collector for ArcGIS

(Şekil5) Collector for ArcGIS

Collector for ArcGIS Aurora ile kazandığımız bazı yeni yetenekler aşağıdaki şekildedir,

  • Görselliği daha güçlü haritalar
  • Geliştirilmiş kullanıcı deneyimi
  • Geliştirilmiş akıllı formlar
  • Kolaylaştırılmış çevrimdışı iş akışları
  • Yüksek doğrulukta 3B veri toplama

 

Collector for ArcGIS Aurora

(Şekil6) Collector for ArcGIS Aurora

 

Survey123 for ArcGIS  

İster web ortamında ister masaüstünde çeşitli akıllı form ve anketler oluşturup bunları çalışanlarınız, paydaşlarınız veya halkla paylaşabilirsiniz. Formları, tarayıcınızda Survey123 Web Designer (Şekil7) ile sürükle bırak yöntemiyle hızlıca oluşturabileceğiniz gibi masaüstü çözümü olan Survey123 Connect for ArcGIS uygulamasında daha detaylı yeteneklerden faydalanarak akıllı formlar ve anketler oluşturabilirsiniz. Formlarınıza çeşitli sorular ekleyebilir, bu soruları birbirleri ile ilişkilendirebilirsiniz, sahadan detay toplama konusunda ciddi anlamda destek sağlayan barkod okuma yeteneğinden faydalanabilirsiniz. Bunların tamamını herhangi bir kod yazmanızı gerektirmeyen arayüzlerle gerçekleştirebilirsiniz. Gelen cevaplar doğrultusunda saniyeler içinde analizler gerçekleştirirek sonuçları görüntüleyebilirsiniz.

 

Survey123 for ArcGIS

(Şekil7) Survey123 for ArcGIS Web Designer

 

Drone2Map for ArcGIS

Drone2Map for ArcGIS, drone görüntülerini işlemek için basitleştirilmiş bir iş akışı arayan CBS kullanıcıları için oldukça kullanışlı bir uygulamadır (Şekil8). Çıktılar ortomozaikler, dijital yüzey modelleri, nokta bulutları gibi 3 boyutlu ürünleri içerir.

Profesyonel kalitede görüntü ürünleri; çevresel değişimi izlemek, hacimsel ölçümler gerçekleştirmek, arazi analizi yapmak, yeni inşaatları izlemek ve kritik altyapı çalışmalarını incelemek için kullanılabilir. Ayrıca, kullanıcılar erişimi zor tesislerin veya alanların 2 boyut ve 3 boyut haritalarını oluşturabilir.

Drone2Map for ArcGIS

(Şekil8) Drone2Map for ArcGIS

İZLEME

İzleme sürecinde ise, ArcGIS Enterprise 10.7 ile yayınlanmış olan Tracker for ArcGIS ile çalışanlarınızın anlık olarak konumlarını izleyebilir, iş modellerinizde geliştirmeler gerçekleştirebilirsiniz. İzleyici rollerine göre (ekip lideri, yönetici vb.) farklı izleme ekranları oluşturabilir ve saha personelinize ait izler üzerinden çeşitli analizler gerçekleştirebilirsiniz. Örneğin, saha iş planlamasının hangi aşamada (% kaçında) olduğu belirlenebilir, sahada bulunan ekipler ve iş durumuyla alakalı anlık bilgi sağladığı için durum farkındalığı arttırılabilir. Operations Dashboard for ArcGIS ile ise izlemek istediğiniz tüm bilgileri anlık olarak özet grafikler, listeler ve sayaçlar ile görselleştirerek takip edebilirsiniz.

Tracker for ArcGIS

Sahada çalışanlarınızı anlık olarak veya çeşitli zaman dilimlerine ayarlanmış şekilde konumlarını takip edebileceğiniz bir konum izleme uygulamasıdır (Şekil9).  Çalışanların kullandığı güzergahlar, hız bilgileri, cihaz batarya bilgisi, konum doğruluk bilgisi ve gerçekleştirdikleri işlere ait detaylar hakkında anlık olarak bilgi sahibi olabilirsiniz. Çevrimdışı çalışma desteği vardır, arka planda sürekli olarak konum bilgisini depolayacağı için düşük pil tüketimi için optimize edilmiştir. Bu izleme uygulaması ile anlık olarak saha iş süreçleri ile alakalı bilgi sahibi olabilir, durum farkındalığını arttırabilirsiniz.

Tracker for ArcGIS

(Şekil9) Tracker for ArcGIS

 

Farklı İzleme ekranları oluşturulabilir, çalışanların izlerinden oluşmuş olan verilerle çeşitli analiz ve sorgulamalar yapabilirsiniz.

Operations Dashboard for ArcGIS

Verilerinizi konum bazlı olarak grafiksel veya istatiksel formatlarda görüntüleyebileceğiniz, anlık olarak saha takibi gerçekleştirebileceğiniz, web tabanlı bir uygulamadır (Şekil10). Yöneticilerin görmek istedikleri her türlü veriyi buradan anlık olarak takip etmeleri oldukça kolaydır. Tek bir yönetici ekranına birden fazla harita konumlandırılabilir ve her harita özelinde farklı grafik ve listeler hazırlanabilir. Grafik, liste ve sayaçlar harita ile etkileşimli olmanın yanı sıra kendi aralarında da etkileşime girme yeteneğine sahiptir. Sahada güncellenen bir veri anlık olarak ekrana yansır ve tüm grafiksel – istatiksel gösterimler otomatik olarak güncellenir.

 

Operations Dashboard for ArcGIS

(Şekil10) Operations Dashboard for ArcGIS

 

Saha operasyonları her iş özelinde farklılaşsa da burada genel olarak kullanılan temel uygulamalardan bahsedilmiştir.

Çözümlerimiz ile birlikte, daima güncel bilgiyle çalışarak, yüksek durum farkındalığı ile saha ve ofis koordinasyonunun en üst seviyeye çıkarılması amaçlanmış ve iş süreçleriniz kolaylaştırılırken, karar destek mekanizmaların güçlenmesine katkı sağlanmıştır.

Kullanıcı Yönetimli Veri vs. ArcGIS Yönetimli Veri

Yürüttüğünüz çalışmaları ve bu çalışmaları besleyen verileri nasıl depoladığınız CBS içerisinde en önemli konulardan biridir. Verilerin nerede depolandığı ve buna dair yapılan seçim ArcGIS yöneticileri, analistleri ve servis yayınlama görevini yürüten kişiler için tüm süreci etkilemesi sebebiyle kritiktir. Bu blog yazımızda da ArcGIS platformu içerisinde kullanıcı yönetimli veri ve ArcGIS yönetimli veri olmak üzere veri yönetiminin iki yolundan bahsedeceğiz.

Kullanıcı yönetimli veya ArcGIS yönetimli verinin hangisini tercih edeceğiniz sizin cbs yapılandırmanıza, iş sürecindeki ihtiyaçlarınıza ve önceliklerinize göre verebileceğiniz bir karardır. Bu iki veri yönetim biçimini senaryolarınıza göre ayrı ayrı veya aynı anda da kullanıyor olabilirsiniz.

ArcGIS ile birlikte veriyi kullanmanın yollarından birincisi yönetimin kullanıcı tarafında olduğu sistemdir. Bu sistemde veri sahiplerinin ve yöneticilerinin sağlamaktan sorumlu olduğu yaklaşım dosya ve veri tabanı sunucuları gibi temel depolama altyapısının yönetilmesi olarak aktarılabilir. İkinci yol olarak ArcGIS yönetimli yaklaşım bulunmaktadır. Bu yaklaşım barındırılan veri kavramını yansıtmaktadır çünkü veriler ArcGIS içerisinde depolanmaktadır. Burada veriler için ev sahibi ArcGIS sistemidir ve REST tabanlı web servisleri üzerinden son kullanıcılar tarafından katman ögeleri olarak kullanılmaktadır. Kullanıcıların verilere veya çalışmada kullanılan dosyalara doğrudan erişimi bulunmamaktadır. Web servisleri üzerinden görüntüleyerek herhangi bir veri tabanı yöneticisine gerek kalmadan veriler yazılım içerisinde barındırılmaktadır.

ArcGIS platformu içerisinde, verinizi kullanabileceğiniz/görüntüleyebileceğiniz Esri uygulamalarından tabletinizde ya da tarayıcınız üzerinden tüketebileceğiniz birçok mobil uygulamaya kadar çok çeşitli uygulamalar bulunmaktadır. Çoğu CBS analisti ArcMap ve ArcGIS Pro gibi ArcGIS Desktop yazılımlarını kullanmayı tercih etmektedir. Çünkü bu masaüstü yazılımlar Windows ortamında çalışmasının yanı sıra dosya tabanlı coğrafi veri tabanlarını ve “shapefile” tipindeki verileri doğrudan okuyabilmektedir. Ayrıca bu iki masaüstü yazılım da doğrudan veri tabanı veya kurumsal veri tabanı sunucularına bağlantı kurabilmektedir. Oracle, SQL Server ve PostgreSQL bu sunuculara örnek olarak verilebilir. Detaylı bilgi için yazının sonunda sizlerle paylaşacağımız faydalı kaynakları inceleyebilirsiniz.

Kurumlar büyüdükçe ve yürüttükleri operasyonlar genişledikçe merkezi veri yönetimine daha fazla odaklanmaktadır. Kurumların veri bakımı, veri şemaları ve tanımlamalar gibi yönetici görevleri konusunda işbirliğine ihtiyaçları artmıştır. Bu durum farklı makinelerde/konumlarda bulunan verilerin merkezi bir noktada toplanma ve ağ üzerinden dağıtılma gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Oracle, Microsoft SQL Server ve PostgreSQL gibi ilişkisel veri tabanı sistemleriyle mekansal veriler ortak bir noktada toplanabilir. ArcGIS içerisinde ise bu veri tabanları, versiyonlar ve topolojiler gibi yetenekleri kullanabilmek için Esri’nin kurumsal coğrafi veri tabanı teknolojisi ile zenginleştirilmiştir.

Kullanıcı Yönetimli ve Referanslanmış Veri

Dosya tabanlı coğrafi veri tabanı veya kurumsal coğrafi veri tabanlarında ortaya çıkan veri kümeleri, ArcGIS Enterprise aracılığıyla web servisine dönüştürülüp web ve tarayıcı tabanlı uygulamalar tarafından kullanılabilir. Veriler ArcGIS Enterprise’da yayınlandığında, yayıncı verileri kaynak konumda bırakabilir ve web servisi aracılığıyla veriye istemde bulunabilir. Bu seçeneği kullanarak ArcGIS Server tarafından çalıştırılan web servisi, kaynağa bağlanır ve kopya alınmaz. Verileri referans alan servis silinirse, verilerin kendisi kaynaktan silinmez ve veri tabanında korunur.

ArcGIS Yönetimli ve Barındırılan Veri

ArcGIS Online’ın tasarlanması ile birlikte ArcGIS tarafından yönetilen ve barındırılan veri kavramı ortaya çıkmıştır. ArcGIS Online Esri tarafından servis olarak sunulan bir yazılımdır. Son kullanıcı tarafından değil Esri tarafından sağlanan, yönetilen ve bakımı gerçekleştirilen bir bulut platformudur. Bu platformda cbs analistinin doğrudan bağlanarak veri kümesi ve web servisi oluşturduğu bir veri tabanı bulunmamaktadır. Bunun yerine veri web servisi olarak yayınlanmış haldedir. Servis silindiğinde verinin de silindiği anlamına gelmektedir. Verinin ArcGIS tarafından yönetiliyor olmasıyla, ArcGIS Online ve ArcGIS Enterprise gibi Web GIS platformlarında cbs uzmanı olan veya başlangıç seviyesinde bilgiye sahip olan bir kişinin verinin arka planıyla (bakımı, yönetilmesi vb.) konularla ilgilenmesine gerek kalmamaktadır.

ArcGIS Online içinde veri, Esri’nin sağladığı bulut platformunda tutuluyorken ArcGIS Enterprise içerisinde ArcGIS Data Store bileşeninde yani kurumun içerisindeki ArcGIS Enterprise yapılandırmasında tutulmaktadır. ArcGIS Data Store ile ilgili detaylı bilgi için Esri Türkiye Teknik Destek Uzmanı Belkiya Ercan tarafından yazılmış olan ArcGIS Data Store Nedir? yazısını okuyabilirsiniz.

ArcGIS Enteprise barındırılan katmanlar varolan verinizi hızlıca görselleştirebilmenizi ve üzerinde analiz gerçekleştirmenizi sağlamaktadır. Her seviyedeki coğrafi bilgi sistemleri analisti bu işlemi gerçekleştirebilir bu yüzden veri tabanı tarafında herhangi bir uzmanlığa gerek kalmayacaktır. Mevcut verinizi barındırılan katman olarak yayınlayıp düzenleme, senkronizasyon, dışa aktarma, silme ve paylaşım yeteneklerini aktif hale getirebilirsiniz.

Mevcut cbs iş akışınıza ve ihtiyaçlarınıza göre barındırılan yöntemi veya kullanıcı yönetimli yöntemi seçmek sizin elinizdedir. Versiyonlu çalışma, topoloji kuralları oluşturma, arşivleme  ve doğrudan veri tabanındaki veriye manuel müdahalelere ihtiyacınız varsa kurumsal coğrafi veri tabanını tercih etmeniz olasıdır. Eğer kurumunuzda veri tabanı yönetim sistemi için bir uzmanınız bulunmuyorsa yalnızca coğrafi bilgi sistemleri analistleriyle çalışıyorsanız ArcGIS yönetimli veriyi tercih etmeniz veriminizi arttıracaktır. ArcGIS Data Store donanımsal anlamda kapasite-kaynağın arttırarak kullanımı genişletebileceğiniz bir bileşendir. Herhangi bir çökme veya sistem problemi sırasında kayıp yaşamamak için ArcGIS Data Store’u yedekleme şansınız da bulunmaktadır.

Aşağıdaki tablo kullanıcı yönetimli veri ve ArcGIS yönetimli verinin bazı farklarını göstermektedir:

Kullanıcı Yönetimli
(Kurumsal Coğrafi Veri Tabanı)
ArcGIS Yönetimli
(ArcGIS Data Store içerisinde barındırılan veri)
Veri Tabanı Teknolojisi İlişkisel Veri Tabanı Yönetim Sistemi (Oracle, SQL Server, PostgreSQL, Informix, Db2, SAP HANA vb.) ArcGIS Platformu tarafından belirlenmiş olan veri tabanı
Kullanıcı Erişimi Çoklu kullanıcı ortamı masaüstü uygulamasından doğrudan veri tabanına bağlanabilir ve REST tabanlı haritalar ve detay servisleri aracılığıyla da veriyi tüketebilir. Çoklu kullanıcı REST tabanlı haritayla ve detay servisleriyle veriye erişebilir.
Görselleştirme(Oluşturma?) Harita servisleri, harita görüntü katmanları olarak çıktı halinde görüntülenebilir. Harita ve detay servisleri istemci tarafında detay katmanları olarak görüntülenebilir.

Harita görüntü katmanları gelişmiş görselleştirmeyi destekler fakat kartografik gösterim seçenekleri detay katmanlarında aktif değildir.

Barındırılan detay katmanları yalnızca kullanıma hazır sembollerle ve kartografik seçeneklerle istemci tarafında görselleştirilebilir. (Oluşturulabilir)
Versiyonlama ve Arşivleme Traditional (geleneksel) versiyonlama ve branch (dallanmış)  versiyonlamayı desteklemektedir. Tarihsel olarak yedek noktaları oluşturulması da desteklenmektedir. Versiyonlu şekilde düzenleme desteklenmemektedir. Detay katmanı yalnızca son düzenleme işlemini yansıtmaktadır. Arşivleme desteklenmemektedir.
Ölçeklendirme Kullanmış olduğunuz İVTYS kullanıcıyu, düzenleyiciyi ve veriyi arttırarak genişletilebilir. Kullanıcı tarafından yönetilen veriyi referans alan bağımsız harita ve detay servisleri, sunucu üzerinde belirli bir bellek alanına sahiptir. ArcGIS Data Store’un ilişkisel veri deposu türünü, tek makine için makine kapasitesi/kaynağı arttırarak genişletebilirsiniz. İkinci bir makineyi sisteminize dahil ederek herhangi bir kötü senaryoda devreye girecek şekilde yedek olarak atayabilirsiniz. Barındılaran ve bağımsız detay servisleri sunucu belleğinde düşük bir kaplamaktadır.
Ana Sunucu için Yönetilen Veri Tabanı Olarak Ekleme Desteklenmemektedir. Ancak ArcGIS Server’a kurumsal coğrafi veri tabanınızı tanıtarak ek bir veri deposu olarak kullanabilirsiniz. ArcGIS Data Store yönetilen veri tabanı olarak ArcGIS Server’da kullanılabilir.

Coğrafi Bilgi Ssitemlerine yönelik kurumsal ihtiyaçlarınız, hedefleriniz doğrultusunda veya talep ettiğiniz teknik seviyede ve içerikte CBS iş süreci ve teknik strateji belirleme danışmanlığına ihtiyaç duyuyorsanız Esri Türkiye Profesyonel Hizmetler biriminin vermiş olduğu hizmetleri inceleyebilirsiniz.

Esri Türkiye, 2019

Bu yazı için bir etiket bulunmamaktadır.

Kararlı ve Performanslı Coğrafi Bilgi Sistemi Mimarisi Nasıl Tasarlanır?

Başarılı CBS operasyonları için Esri Türkiye Profesyonel Hizmetler birimi müşterilerine sistem tasarım süreçlerinde yardımcı olmaktadır. Sistem tasarım süreci, CBS teknoloji bileşenleri (yazılım, donanım ve ağ iletişimi) ve bunların verimli kurumsal operasyonları mümkün kılmak için bileşenlerin nasıl uygun şekilde konumlandırılması ve ayarlanmasıdır. Çünkü her bir bileşen diğer bileşenler ile direkt olarak ilişkili ve her bileşen birbirini etkilemektedir.

Profesyonel Hizmetler birimi, öncelikle var ise kurulu sistem mimarisini inceler, ya da inşa edilecek mimari içi CBS iş süreçlerine göre kurulum kalıbını (deployment pattern) belirler. İş süreçleri gereksinimlerine göre ArcGIS yazılım performans parametrelerini belirlenir ve optimum performans için ArcGIS for Server servis konfigürasyonunu ayarları planlanır. CBS operasyonları için gerekli olacak ağ bant genişliği gereksinimlerini belirler. CBS mimarisinde kapasite planlama araçlarından faydalanarak CBS operasyonlarınız için optimum çözüm mimarisini oluşturur.

Sistem Mimari Tasarımı

Sistem mimari tasarımı, başarılı bir CBS teknolojisini konuşlandırmayı desteklemek için geliştirilen bir planlama sürecidir. Bu tasarım metodolojisi iş gereksinimlerini tanımlamak, uygun CBS yazılım teknoloji seçimini yapmak, veri servislerini uygun şekilde ayarlamak ve kullanıcı verimliliği ihtiyaçlarını karşılamak için yeterli donanım özelliklerini sağlama gibi yol göstermeler içermektedir. Sistem mimari tasarım süreci, sistem performansı ve ölçeklenebilirlik (en yoğun kullanımda bile çalışabilecek bir Coğrafi Bilgi Sisteminin kurulumu) konularına yoğunlaşmıştır.

Sistem mimari tasarım süreci müşterilerimizin var olan BT alt yapıları baz alınarak oluşturulur. Donanım ve ağ çözümlerinde var olan ve tasarlanmış mimaride kullanıcı ihtiyaçlarını karşılayacak belirli tavsiyeleri sağlar. Sistem tasarımı iş ihtiyaçlarının tanımlanmasıyla başlar.

  • Sistemi kullanacak kullanıcının konumlarını ve gerekli bilgi ürünlerini tanımlar.
  • Gerekli veri kaynaklarını tanımlar.
  • İş için yapılması gereken uygun yazılım uygulamalarını geliştirir.

Sistem mimari tasarım, iş gereksinimlerini tanımlanmış BT gereksinimlerine dönüştürür.

  • Donanım gereksinimleri en yoğun yazılım kullanımına göre çıkartılmıştır.
  • Ağ bağlantı gereksinimleri en yoğun veri akışına göre üretilmiştir.

Sistem performansı, sistem tasarımındaki en zayıf bağlantıyla sınırlıdır. Sistem mimari tasarım planlama işlemi sırasında zayıf bağlantıları tanımlar ve dengeli bir sistem tasarımındaki yatırımı destekler.

Donanım ve ağ bileşenlerine yatırım dengeli bir sistem yük modeli temel alındığında, düşük maliyette en yüksek mümkün olan sistem performansını sağlar.

Uygun bir sistem mimari tasarım olmadan CBS’nin uygulanması, sistem kurulumunun başarısız olmasına yol açabilir.

Yazılım Performansı

Doğru yazılım iş akışının seçimi, sistem tasarım sürecinin kritik parçalarındandır. Esri yazılımlarından optimum performans alınması, ilgili yazılımın doğru ayarlanması ve doğru şekilde kullanımı ile mümkün olur. Örneğin ArcGIS for Server ürününü iş akışı çıktısı olan servislerin kurulum parametreleri aşağıda belirtilmiştir:

  • Masaüstü iş akışı yükleme kalıbı
  • Grafik (2D/3D) görüntüleme ortamı
  • Harita yoğunluğu/Portal
  • Gösterim karmaşıklığı
  • Veri önbellekleme
  • Harita boyutu
  • Servis çıktı formatı

Bu parametreler iş akışınıza göre doğru belirlenmediği zaman ilgili servis çıktısı iş yapış performansınızı yani verimliliği etkileyecektir.

Ağ İletişimleri

Ağ iletişimleri, dağıtık CBS operasyonları için gerekli bağlantıyı sağlar. Sistem mimari tasarım, ağ iletişim kısıtlamalarını tanımlamalı ve belirtmelidir.Gerçek-zamanlı gösterim ve analiz için dağıtık veri kaynaklarına erişim, ağ iletişimlerinde geniş talepler yer edecektir. Veri, bilginin gösterimi için programın çalıştığı yere ağ üzerinden transfer edilmek zorundadır. Bu sebeple, istekte bulunan kullanıcı/istemci ile isteğe cevap verecek olan platform arasında ağ trafiğinin sistem mimari tasarım çalışmalarında ve kapasite planlama değerlendirmelerine göre belirlenen değerlerde olması gerekmektedir.

Yukarıdaki başlıklarda anlatılan parametreler dışında CBS mimarinizde performansa katkısı olacak başka sistem mimari parametreleri de bulunmaktadır. Esri Türkiye Profesyonel Hizmetler birimi olarak siz değerli kullanıcılarımıza başarılı CBS mimari kurulumlarından en iyi performans ve sonuç almanız için her zaman destek olmaya hazırız. Bizimle iletişime geçmek için lütfen linke tıklayın.

ArcGIS Pro 2.4 ile Görüntü Analiz (Image Analyst) eklentisine gelen yenilikler

ArcGIS Pro 2.4 ile Görüntü Analiz (Image Analyst) eklentisine gelen yenilikler

Görüntü görselleştirme, kullanım ve analiz iş akışlarınızı geliştirmek için ArcGIS Pro 2.4 ArcGIS Image Analyst eklentisindeki yeni görüntü ve uzaktan algılama özelliklerini kullanın. ArcGIS Image Analyst şimdi genişletilmiş derin öğrenme (deep learning) yetenekleri, gelişmiş hareketli video yetenekleri, çok boyutlu veri desteği ve yeni piksel düzenleme (Pixel Editor) araçlarını sunuyor. ArcGIS Pro 2.4 versiyonu ile eklenen görüntü ve uzaktan algılama özelliklerinin birkaçını Analiz, Görselleştirme, Düzenleme başlıkları ile inceleyeceğiz.

Analiz

Derin Öğrenme (Deep Learning)

Güçlü analiz yetenekleri sağlamak için Derin Öğrenme araç setimizi geliştirmeye devam ediyoruz. Bu sürümde sunulan temel özellikler şunlardır:

  • ArcGIS Enterprise ile derin bir öğrenme paketi (DLPK) oluşturmak ve paylaşmak için ArcGIS Pro 2.4 kullanarak derin öğrenmeyi yürütme yeteneği
  • PyTorch derin öğrenme modeli çıkarımı için dahili destek eklendi
  • Aşağıdakileri içeren Export Traning Data aracındaki geliştirmeler:
    •  Veri arttırma yöntemleri (Rotate & Shift)
    •  Görüntü parçaları için geliştirilmiş meta veri formatları (Labeled Tiles)
    •  Bir görüntü koleksiyonunu girdi olarak kabul etme seçeneği (Folder)
    •  Çalışma alanını sınırlamak için girdi maskelerini kabul etme yeteneği

Raster foksiyonlar ve Coğrafi işlemler

ArcGIS Pro’da erişilebilen raster fonksiyonların listesi, ArcGIS Pro 2.4’te ek göstergeler, mesafe ve hidrolojik fonksiyonlarla genişletilerek analistlerin mesafe modellemesi ve hidrolojik modelleme için iş akışlarını tasarlamalarını sağlar.

Birkaç yeni raster foksiyonu ve bazı fonksiyonlarda iyileştirmeler yapılmıştır:

  • The Focal Statistics foksiyonu, GP araçlarında bulunan parametreleri desteklemek için geliştirilmiştir.
  • Most raster foksiyonu, çok boyutlu veri setlerinin analizini gerçekleştirmek için geliştirilmiştir.
  • Çok boyutlu verilerde çalışmak için yeni coğrafi işlem araçları eklendi:
    • Çok boyutlu raster verilerini bir boyut boyunca birleştirme aracı.
    • Çok boyutlu bir veri kümesi oluşturmak için; çok boyutlu bir rasterda her dilim için anomali hesaplama aracı

Görselleştirme

Hareketli Görüntü

Hareketli video desteğimizi geliştirmeye ve iyileştirmeye devam ediyoruz, böylece videoyu yerleşik coğrafi meta verilerle yönetebilir ve etkileşimli olarak kullanabilirsiniz. Bu sürümdeki temel özellikler şunları içerir:

  • Yeni video arama aracı, coğrafi yere göre büyük video koleksiyonlarında arama yapmanızı sağlar.
  • Video penceresinde 2B mesafe ve alan ölçümleri yapabilme.
  • Video çerçevesinde belirlenmiş bir bölge seçmek ve onu  raporlama ve kopyalama seçeneği.
  • Video akışına gömülü Video Hareketli Hedef Göstergesi (VMTI) meta verilerini okuma ve görüntüleme özelliği.

Çok Boyutlu Raster Yönetimi, İşleme ve Analiz

Bu sürümle eklenmiş yeni araçları ve yetenek setini kullanarak çok boyutlu veri kümeleriyle çalışın. Bu araçlar zamanla verilerinizi toplamanıza ve birden fazla değişken ve boyutta anormallikleri hesaplamanıza olanak tanır. Anahtar özellikler:

Veri yönetimi araçları:
  • Çok boyutlu verilere meta veri oluşturun ve çok boyutlu verilerden mozaik veri seti yapın
  • Çok boyutlu veri yapısını yeniden optimize edin ve çapraz boyutlu analizi daha verimli hale getirin
Analiz araçları:
  • Bir boyut boyunca, çok boyutlu veri kümesi değişkenleri, (zaman olabilir) çok boyutlu bir rasterda her dilim için anomalileri hesaplayın

Aşağıdakiler dahil, çok boyutlu rasterları desteklemek için geliştirilmiş mevcut raster fonksiyonları:

  • Tüm raster fonksiyonlar (100’den fazla fonksiyon)
  • Classify, Clip, Contour, Extract Band, Mask, Reproject, Resample, Unit Conversion, Vector Field, Weighted Sum
Aşağıdakiler Python ortamında çok boyutlu verilerin yönetimi ve işlenmesi için desteklenmektedir:
  • Genişletilmiş raster nesne yetenekleri
  • ArcGIS Image Analyst ve ArcGIS Spatial Analyst Python modüllerinde yeni fonksiyon seti

 

Düzenleme

Piksel Düzenleme (Pixel Editor)

Pikselleri düzenleme yeteneğini soruyordunuz. Dinledik! Piksel Düzenleyici, raster ve görüntü verilerinin piksel değerlerini işlemek için araçlar sağlar. Redaksiyon, gürültü giderme veya kategorik verileri yeniden sınıflandırmak için araç setlerini kullanın. Tek bir pikseli veya bir piksel grubunu tek seferde düzenleyebilirsiniz. Yükseklik veri setlerinde ve çok bantlı görüntülerdeki pikselleri düzenleye bilirsiniz.

Piksel Düzenleyicinin temel özellikleri şunlardır:
  • Çok bantlı, tek bantlı, tematik ve yükseklik verilerinde pikselleri düzenleme
  • Yükseklik verilerindeki boşlukları doldurmak, keskin uçları ve delikleri kaldırmak, yükseklik sınır çizgilerini, ofsetleri veya belirli değerleri düzeltmek
  • Pikselleri, bölgeleri veya nesneleri yeniden sınıflandırma
  • Detay verileri kullanarak pikselleri yeniden sınıflandırma
  • Gürültüyü ve uç değerdeki pikselleri kaldırma
  • Alanları düzeltmek için önceden ayarlanmış filtreler kullanma
  • Pikselleri gizleme veya düzeltme

Daha fazla bilgi almak için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.

https://pro.arcgis.com/en/pro-app/get-started/whats-new-in-arcgis-pro.htm

Esri Türkiye, 2019

Learn ArcGIS ile CBS’yi Öğrenmek

Learn ArcGIS ile CBS’yi Öğrenmek

Bu yazımızda, Esri’nin kendi kendinize eğitim alabileceğiniz ve CBS üzerine olan yeteneklerinizi geliştirebileceğiniz eğitim sitesi olan Learn ArcGIS’i sizlere tanıtacağız.

Learn ArcGIS sitesi gerçek dünyadan, gerçek verilerle, gerçek mekânsal problemleri çözdürerek ArcGIS platformunun bileşenlerini öğreten bir platformdur. CBS’nin neler yapabileceğini hangi sektörlere nasıl dokunabildiğini anlayabileceğiniz örnek senaryolarla dolu ve sürekli yeni eğitimler eklenen bir sitedir. Diğer eğitim platformlarından farkı içinse kısaca: Size Esri’nin “Coğrafi Yaklaşım” dediği ve problemlere mekânsal düşünerek çözümler bulmamızı sağlayan düşünce yapısını öğretmesidir diyebiliriz. Biz Esri Türkiye Eğitim Birimi olarak bu yaklaşımı eğitimlerimizde detaylıca öğretiyoruz, isteriz ki bunu kendi kendinize deneyimleyebileceğiniz bu siteyi de sıklıkla kullanırsınız.

Burada CBS’ye yeni başlıyor olsanız da CBS yazılımlarımızı yıllardır kullanan bir CBS uzmanı olsanız da işinize yarayacak eğitimler bulunmaktadır. Bu sitedeki üzerine iyi düşünülmüş eğitimler, problemleri kavramsallaştırma ve analiz etme, sonuçları değerlendirerek harita oluşturma ve paylaşma konularında daha iyi olmanıza yardımcı olacaktır.

Kendi kendinize istediğiniz zaman istediğiniz hızda alacağınız bu eğitimler Esri teknolojisiyle çözmeniz için size gerçek coğrafi problemler vererek, haritaların işlevselliğini de size öğretecektir. Yazılım işlevlerinden ziyade problem çözmeye odaklanarak ve CBS’nin her alanından karşınıza çıkması muhtemel senaryolarla çalışarak gündelik CBS görevlerinden çok daha derin bilgiler öğrenebilirsiniz.

Tamamen ücretsiz bir eğitim sitesidir. CBS teknolojisini ve kavramlarını hikayeler ve problemler üzerinden öğreten bir metotla çalışabileceğiniz sistemiyle kontrolü size bırakır. Kendi kendinize öğrenme üzerine tasarlanmıştır. ArcGIS Online, ArcGIS Pro, ArcMap üzerinden farklı işlevleri öğrenebileceğiniz gibi son güncellemeyle artık ArcGIS Enterprise yapısıyla da çalışabileceğiniz senaryolar eklenmiştir.

Senaryolar üzerine iyi düşünülmüş diyerek anlatmak istediğim, sadece ara yüzde bulunan butonlar, seçim araçları ya da topoloji kurallarını tek tek açıklamak yerine bizlere günümüz dünyasından gerçekte var olan bir problem vererek, nasıl çözülebileceği üzerinden ilerleyen eğitimlerle başarma hissini yaşatıyor. Örneğin küresel ısınma sonucu yükselen sular ya da hava kirliliğinin tahminlerini belirleyebileceğiniz senaryolar ya da işletmenizi sizin için en kârlı ve masrafsız nereye kurabileceğiniz gibi ya da seçim sonuçlarını anketlerden tahmin ederek seçim çalışmalarınızı nerelerde yoğunlaştırmanız gerektiğini bulabileceğiniz senaryolar bunlardan sadece birkaçı.

Buradaki çoğu ders bir hikâyeye dayanır, her bir eğitim senaryosu, arkada yatan olayla ilgili giriş bilgilendirmesinden sonra uygulamaya başlatır.

Ama gene de Learn ArcGIS’i Esri Türkiye’de bir eğitmen tarafından verilen tam teşekküllü eğitimlerimiz ya da esri.com/training sayfasındaki web kursları gibi değil de eğitimlerimize ek olarak katılımcıların öğrenme ve araştırma iştahlarını kabartacak leziz öğrenme tarifleri gibi düşünebilirsiniz. ?

LearnArcGIS’i kullanmak için herhangi bir Esri yazılımına sahip olmanıza gerek yoktur.

Örnek verilerle çalışabilmek için bir Learn ArcGIS deneme hesabı açmanız yeterlidir. Tabi isterseniz kendi kurumsal ArcGIS Online hesabınızla da çalışabilirsiniz. Eğer Learn ArcGIS deneme hesabı açarsanız 60 gün boyunca eğitimlerde ve kendi işlerinizde de kullanabileceğiniz ArcGIS Online’daki bulut tabanlı araçlara erişiminiz olacaktır. Learn ArcGIS hesabı oluşturduğunuzda ArcGIS Desktop veya Collector for ArcGIS ya da Explorer for ArcGIS ürünlerini gerektiren eğitimler için, bu yazılımların deneme sürümlerine de ulaşabilirsiniz.

Learn ArcGIS sitesi size CBS hakkında bilginizi geliştirebileceğiniz ücretsiz kitaplar da sunmaktadır.

Learn ArcGIS sitesi size CBS hakkında bilginizi geliştirebileceğiniz ücretsiz kitaplar da sunmaktadır.

Başta da bahsettiğimiz gibi bu eğitimlerde CBS hakkında bilgi sahibi olmanıza gerek bile yoktur, siteye kaydolduğunuzda en temelden başlayarak çok değişik alanlarda CBS’nin nasıl kullanılabileceğine dair birçok eğitime ulaşacaksınız. Emniyet güçlerinden, politikaya, tarihten, sağlığa ve bunlar dışında daha birçok sektörde örnek senaryolarla sorunları çözeceksiniz.

Dersler arasında arama ve sınıflara göre sıralama yaparak gezinebileceğiniz bir galeriden seçerek istediğiniz konudan çalışmaya başlayabilirsiniz. Bazı eğitimlerde haritalar ve diğer mecralarla hikayeler anlatmak isteyenlere de yardımcı olacaktır, Story Map’ler aracılığıyla yapılabilecekleri deneyimleyeceğiniz bu eğitimler sayesinde etkileyici hikayeler anlatabilirsiniz.

Yukarıda da bahsettiğimiz gibi bu site CBS’de haritalarla sorunları nasıl çözebileceklerini daha iyi anlamak isteyenlere çok faydalı olacaktır ama daha da önemlisi bu eğitimlerle “mekânsal düşünmek” dediğimiz yapıyı öğrenerek “Cevaplamak istediğiniz soruyu dikkatlice çerçevelendirdikten sonra, veri toplamak, analiz yapmak ve çıkan sonuçları değerlendirdikten sonra da sonuçları paylaşmak.” bir konu hakkında mekânsal düşünmeyi özetleyen yapıdır.

Buradaki eğitimler analizinizin cevaplamasını istediğiniz soruyu dikkatlice düşünmeyi, sonuçların dikkatlice yorumlanmasını ve haritalarınızı nasıl paylaşacağınızı sizlere gösterecektir.

Bu ve bunun gibi kaynaklar hakkında daha fazla bilgi almak için eğitimlerimize katılabilirsiniz.

Esri Türkiye 2019

Haritanızın Performansını Nasıl Arttırabilirsiniz?

Haritanızın Performansını Nasıl Arttırabilirsiniz?

Hedef kitlemize ulaşırken yaptığımız haritaların güzelliği ve anlattıkları ne kadar önemliyse, bu haritaları hızlı bir şekilde sunmak da bir o kadar önemli. Haritamızla anlatmak istediklerimizin çokluğu bazen hızdan feragat etmemize sebep olabiliyor ama içinde bulunduğumuz çağda hız, kullanıcı tarafında haritalarımızın tüketiminde çok önemli rol oynuyor. Bunu eğitimlerimizde katılımcılarımızdan gelen sorulardan da anlayabiliyoruz. Esri Türkiye bünyesinde yaptığımız eğitimlerde gelen sorulardan biri genellikle “Haritalarımızı nasıl hızlandırırız?” oluyor. Bu blog yazımızda kendi bilgisayarınızda yalnızca kendi kullanımınız için bir harita hazırlayacak olsanız da harita servisi olarak geniş kullanıcı topluluklarıyla paylaşacak olsanız da haritalarınızın performansını arttırabilecek püf noktalarına değineceğiz.

Haritalarınızı ister web’de paylaşın ister ArcGIS Desktop yazılımlarından birinde kullanın, görüntüleme işlemlerini hızlandırmak ve performansı arttırmak için uygulayabileceğiniz birçok teknik vardır. Daha hızlı görüntülenen bir harita, ArcGIS Desktop ortamında yapacağınız analizler için daha iyi bir kaynak oluştururken, ArcGIS Server üzerinden paylaştığınızda ise kullanıcılara daha iyi bir görüntüleme ve analiz deneyimi yaşatacaktır.

Performansı iyileştirmenin birçok yöntemi vardır ama bu yöntemlerin hepsi tek bir temel stratejiyi baz alır: bilgisayarınız çizimleri ekrana getirdiği sırada ne kadar az işlem kararı alırsa o kadar hızlı bir çizim yapar. Çoğu durumda sembolojide, data frame’de (veri çerçevesinde) veya harita katmanlarda yapacağınız birkaç küçük değişiklikle haritalarınızın görüntüleme hızının artmasında büyük fayda sağlayabilirsiniz.

Performans İçin Haritadaki Öğeleri Optimize Etme

Veri ayarlarınızı ve veriyi kullanma şeklinizi ArcGIS Desktop’ta performansı iyileştirmek için optimize edebilirsiniz. Veri kaynağının formatı da dahil olmak üzere birçok faktörün haritanızın hızında rolü vardır. Verinin konumu, katmanlar, veri çerçevesi ve harita çıktısındaki detayların ayarlarını değiştirerek çok büyük hız artışı sağlayabilirsiniz.

Verinizi hazırlamak

Veri formatını seçerken kullanıcı ihtiyacı, verinin kullanım amacı, boyutu, yapılacak analiz türleri veri bakım gereksinimleri gibi birçok faktör belirleyici olur. Bir haritanın en iyi performansta çalışması için verilerin uzaktaki bir makinede saklanması yerine, görüntüleyeceğiniz bilgisayarda bulunması hızı arttıracaktır.

Bununla birlikte çok büyük veri kümelerinden veri çekerek küçük alanların gösterimini yapacak haritalar için, verinin ArcSDE’den servis edilmesi, aynı veriyi dosyalara kaydetmeye kıyasla önemli performans avantajları sağlayacaktır.

Eğer haritanızı paylaşacaksanız ya da çoklu kullanıcı erişimine açacaksanız verinizi Personal Geodatabase’lerde (Kişisel coğrafi veri tabanlarında) saklamak doğru olmayacaktır.  Personal Geodatabase’ler bunun için tasarlanmamışlardır.

Veriyi hazırlarken dikkat edilmesi gereken birkaç ek husus:

  • Bütün projeksiyonları aynı yapmak: Data Frame’iniz ve altına eklediğiniz her katmanı mümkün olan her durumda aynı projeksiyon sistemine çevirmeniz veri düzenlerken ve paylaşıma hazırlarken çok önemlidir. Bütün katmanlar aynı projeksiyonda olduğu zaman sürekli olan on-the-fly projeksiyon hesaplamasına ihtiyaç kalmayacaktır. Bu durum ciddi bir performans artışına sebep olur.
  • Join ve Relate’le çalışmak: Verinize Join ya da Relate’le eklediğiniz sütunlarla semboloji, etiketleme, sorgu ve daha birçok işlem yapabilirsiniz. Ancak Join ve Relate’le veri eklemek performansınızı yavaşlatabilir. Bu yavaşlamadan kaçınmak için püf noktalarına buradan ulaşabilirsiniz.
  • Öznitelik ya da Mekânsal indeksleri kullanmak: Eğer veri kaynağınız izin veriyorsa sorgulamada ya da gösterimde kullandığınız sütunlarınızı indeksleyin. İndeksler her veri formatı için farklıdır. Shapefile’lar için buradan ve Geodatabase’ler (Coğrafi Veri Tabanları) için de buradan daha fazla bilgiye sahip olabilirsiniz. Bunlara ek olarak Geoprocessing çatısı verinizdeki öznitelikleri indekslemeniz için bir araca sahiptir, bu araç hakkındaki bilgiye de bu bağlantıdan ulaşabilirsiniz: Add_Attribute_Index.
  • Veriyi Basitleştirmek: Verinizin basitleştirilmiş ya da genelleştirilmiş versiyonlarını kullanmak da ciddi performans artışına sebep olur. Eğer küçük ölçekte gösterim yapacaksanız verinizin genelleştirilmiş veya basitleştirilmiş bir sürümüyle çalışırsanız zaten görünmeyecek olan detaylar için yazılımın hesaplama yapmasına gerek kalmayacaktır. Örneğin, Dünya kıyı şeritlerinin çok detaylı bir haritası tam ölçekte gösterildiğinde yavaş çalışacaktır, verteksleri azaltarak verinizi sadeleştirirseniz, sorgu ve tanılama yeteneklerinin performansının arttığını göreceksiniz.

Katmanları, Rasterları ve Çıktı Düzenlerini Optimize Etmek

Aslında performans artışı ve hız için yapabileceğiniz en kolay ve hızlı yöntem, gereksiz katmanları ve veri çerçevelerini (Data Frame) haritanızdan kaldırmaktır. Haritanın amacına hizmet etmeyen veri çerçevelerini ve katmanları kaldırmak, çıktı düzeninizdeki gereksiz harita öğelerini kaldırmak ciddi bir performans artışı sağlayabilir.

Bütün bunları yaptıktan sonra daha ileri bir performans artışı isterseniz aşağıdaki ek hususlara da bakabilirsiniz.

  • Belirli katman ve detayları otomatik olarak gizleyerek performansı artırmak: Katman gösteriminde performansı arttırmanın en iyi iki yoldan biri detayları sadece göstermenin uygun olduğu ölçek aralığında göstermektir ve diğeri ise özniteliklerden tanım sorgusu oluşturarak her detayın gösterilmesinden kaçınmaktır.
  • Eğer belirli bir ölçekte haritanızdaki bir katmanın görünmesine ihtiyacınız yoksa, o katman için ölçek bağımlılığını açarak, sadece belirlediğiniz ölçek değerlerinde görüntülenmesini sağlayabilir bu sayede performansı arttırabilirsiniz. Bu konuda bilgiye buradan ulaşabilirsiniz,
  • Tanım sorgusu yaparak haritanızdaki verinin miktarını kısıtlayabilirsiniz. Bir sorgu oluşturarak sadece dikkat çekmek ve gösterimini yapmak istediğiniz verilerin gösterilmesini sağlayabilirsiniz. Nasıl yapıldığını öğrenmek için buraya bakabilirsiniz,
  • Semboloji ve performans ilişkisi hakkında bilgi için buraya bakabilirsiniz,
  • Gösterim performansını optimize etmek için altlık haritaları kullanmak hakkında buradan bilgi alabilirsiniz,
  • Haritanızdaki verileri bilgisayarınız önbelleğine kaydedilmesini sağlamak: ArcMap detay önbelleklemesi haritadaki detayları geçici olarak bilgisayarınızın belleğine alarak veriye daha hızlı ulaşılmasını sağlar. Bu işlemin etiketleme, düzenleme, detay seçimi, birden çok katmanda kullanılan aynı detayın daha hızlı çağrılması gibi birçok işleme faydası vardır. Bu konuda daha fazla bilgi için buradan faydalanabilirsiniz,
  • Rasterları hızlandırmak için ise birden çok teknik kullanabilirsiniz. Görüntü kalitesini mümkün olduğunca düşük tutmak, doğru yeniden örnekleme yöntemini kullanmak ve raster’ı on-the-fly projeksiyon yerine kendi projeksiyonunda göstermek gibi yöntemleri kullanabilirsiniz. Bunların yanında piramitleme’de etkin bir performans arttırıcı yöntemdir. Raster’ları hızlandırmanın çeşitli yöntemlerini buradan inceleyebilirsiniz,
  • Çıktı düzenini ayarlarken veri çerçevelerinizin kenarlarını yuvarlak hatlı olması, arkaplan renklendirmeniz, çerçevelere gölge vermeniz gibi görselleştirme özellikleri performansı yavaşlatacaktır. Bu özellikleri veri çerçevesine sağ tıklayarak Properties (Özellikler), Frame (Çerçeve) yolundan ayarlayabilirsiniz.

ArcGIS Server ile Servis Edilecek Haritaları Optimize Etmek

Yukarıdaki haritaları optimize etme yöntemleri ArcGIS Server’la servis edilecek haritalarda da işe yarar. Bu yöntemlere ek olarak bu bağlantı altındaki yöntemlerden de yararlanabilirsiniz. Haritayı servis etmeden önce hedef kitleye göre tasarlayarak, gerekmeyen hiçbir öğeyi ve katmanı eklemeyerek baştan performans düşüşlerinin önüne geçebilirsiniz. Amaçlanan uygulama için gerekmeyen her veri çerçevesini kaldırıp, varsayılan olarak sadece birkaç katmanın gösterilmesini sağlayarak hızı arttırabilirsiniz. Kullanıcılar ihtiyaçları olan katmanları kendileri açıp kapatarak performansı kendileri belirleyebilir.

Önbelleklenmiş harita servisi kullanmak her zaman harita servisi sunmanın en hızlı yoludur. Çünkü harita önbelleği oluşturulduğunda görüntüleme de oluşturulur. Ama bu yöntem pek de dinamik değildir ve sürekli veri değişikliklerine uygun bir yöntem değildir. Önbelleklenmiş harita servisi kullanmak işinize uygun olmadığı zamanlarda bu blog yazısındaki diğer yöntemler performans artışı için çok işinize yarayacaktır.

Performansı haritalar oluşturmak için burada değindiğimiz ve daha birçok yöntem için ArcGIS 1 & 2 CBS’ye Giriş & Temel Uygulamalar eğitimimize katılabilirsiniz.

Esri Türkiye 2019