Kullanıcı Yönetimli Veri vs. ArcGIS Yönetimli Veri

Yürüttüğünüz çalışmaları ve bu çalışmaları besleyen verileri nasıl depoladığınız CBS içerisinde en önemli konulardan biridir. Verilerin nerede depolandığı ve buna dair yapılan seçim ArcGIS yöneticileri, analistleri ve servis yayınlama görevini yürüten kişiler için tüm süreci etkilemesi sebebiyle kritiktir. Bu blog yazımızda da ArcGIS platformu içerisinde kullanıcı yönetimli veri ve ArcGIS yönetimli veri olmak üzere veri yönetiminin iki yolundan bahsedeceğiz.

Kullanıcı yönetimli veya ArcGIS yönetimli verinin hangisini tercih edeceğiniz sizin cbs yapılandırmanıza, iş sürecindeki ihtiyaçlarınıza ve önceliklerinize göre verebileceğiniz bir karardır. Bu iki veri yönetim biçimini senaryolarınıza göre ayrı ayrı veya aynı anda da kullanıyor olabilirsiniz.

ArcGIS ile birlikte veriyi kullanmanın yollarından birincisi yönetimin kullanıcı tarafında olduğu sistemdir. Bu sistemde veri sahiplerinin ve yöneticilerinin sağlamaktan sorumlu olduğu yaklaşım dosya ve veri tabanı sunucuları gibi temel depolama altyapısının yönetilmesi olarak aktarılabilir. İkinci yol olarak ArcGIS yönetimli yaklaşım bulunmaktadır. Bu yaklaşım barındırılan veri kavramını yansıtmaktadır çünkü veriler ArcGIS içerisinde depolanmaktadır. Burada veriler için ev sahibi ArcGIS sistemidir ve REST tabanlı web servisleri üzerinden son kullanıcılar tarafından katman ögeleri olarak kullanılmaktadır. Kullanıcıların verilere veya çalışmada kullanılan dosyalara doğrudan erişimi bulunmamaktadır. Web servisleri üzerinden görüntüleyerek herhangi bir veri tabanı yöneticisine gerek kalmadan veriler yazılım içerisinde barındırılmaktadır.

ArcGIS platformu içerisinde, verinizi kullanabileceğiniz/görüntüleyebileceğiniz Esri uygulamalarından tabletinizde ya da tarayıcınız üzerinden tüketebileceğiniz birçok mobil uygulamaya kadar çok çeşitli uygulamalar bulunmaktadır. Çoğu CBS analisti ArcMap ve ArcGIS Pro gibi ArcGIS Desktop yazılımlarını kullanmayı tercih etmektedir. Çünkü bu masaüstü yazılımlar Windows ortamında çalışmasının yanı sıra dosya tabanlı coğrafi veri tabanlarını ve “shapefile” tipindeki verileri doğrudan okuyabilmektedir. Ayrıca bu iki masaüstü yazılım da doğrudan veri tabanı veya kurumsal veri tabanı sunucularına bağlantı kurabilmektedir. Oracle, SQL Server ve PostgreSQL bu sunuculara örnek olarak verilebilir. Detaylı bilgi için yazının sonunda sizlerle paylaşacağımız faydalı kaynakları inceleyebilirsiniz.

Kurumlar büyüdükçe ve yürüttükleri operasyonlar genişledikçe merkezi veri yönetimine daha fazla odaklanmaktadır. Kurumların veri bakımı, veri şemaları ve tanımlamalar gibi yönetici görevleri konusunda işbirliğine ihtiyaçları artmıştır. Bu durum farklı makinelerde/konumlarda bulunan verilerin merkezi bir noktada toplanma ve ağ üzerinden dağıtılma gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Oracle, Microsoft SQL Server ve PostgreSQL gibi ilişkisel veri tabanı sistemleriyle mekansal veriler ortak bir noktada toplanabilir. ArcGIS içerisinde ise bu veri tabanları, versiyonlar ve topolojiler gibi yetenekleri kullanabilmek için Esri’nin kurumsal coğrafi veri tabanı teknolojisi ile zenginleştirilmiştir.

Kullanıcı Yönetimli ve Referanslanmış Veri

Dosya tabanlı coğrafi veri tabanı veya kurumsal coğrafi veri tabanlarında ortaya çıkan veri kümeleri, ArcGIS Enterprise aracılığıyla web servisine dönüştürülüp web ve tarayıcı tabanlı uygulamalar tarafından kullanılabilir. Veriler ArcGIS Enterprise’da yayınlandığında, yayıncı verileri kaynak konumda bırakabilir ve web servisi aracılığıyla veriye istemde bulunabilir. Bu seçeneği kullanarak ArcGIS Server tarafından çalıştırılan web servisi, kaynağa bağlanır ve kopya alınmaz. Verileri referans alan servis silinirse, verilerin kendisi kaynaktan silinmez ve veri tabanında korunur.

ArcGIS Yönetimli ve Barındırılan Veri

ArcGIS Online’ın tasarlanması ile birlikte ArcGIS tarafından yönetilen ve barındırılan veri kavramı ortaya çıkmıştır. ArcGIS Online Esri tarafından servis olarak sunulan bir yazılımdır. Son kullanıcı tarafından değil Esri tarafından sağlanan, yönetilen ve bakımı gerçekleştirilen bir bulut platformudur. Bu platformda cbs analistinin doğrudan bağlanarak veri kümesi ve web servisi oluşturduğu bir veri tabanı bulunmamaktadır. Bunun yerine veri web servisi olarak yayınlanmış haldedir. Servis silindiğinde verinin de silindiği anlamına gelmektedir. Verinin ArcGIS tarafından yönetiliyor olmasıyla, ArcGIS Online ve ArcGIS Enterprise gibi Web GIS platformlarında cbs uzmanı olan veya başlangıç seviyesinde bilgiye sahip olan bir kişinin verinin arka planıyla (bakımı, yönetilmesi vb.) konularla ilgilenmesine gerek kalmamaktadır.

ArcGIS Online içinde veri, Esri’nin sağladığı bulut platformunda tutuluyorken ArcGIS Enterprise içerisinde ArcGIS Data Store bileşeninde yani kurumun içerisindeki ArcGIS Enterprise yapılandırmasında tutulmaktadır. ArcGIS Data Store ile ilgili detaylı bilgi için Esri Türkiye Teknik Destek Uzmanı Belkiya Ercan tarafından yazılmış olan ArcGIS Data Store Nedir? yazısını okuyabilirsiniz.

ArcGIS Enteprise barındırılan katmanlar varolan verinizi hızlıca görselleştirebilmenizi ve üzerinde analiz gerçekleştirmenizi sağlamaktadır. Her seviyedeki coğrafi bilgi sistemleri analisti bu işlemi gerçekleştirebilir bu yüzden veri tabanı tarafında herhangi bir uzmanlığa gerek kalmayacaktır. Mevcut verinizi barındırılan katman olarak yayınlayıp düzenleme, senkronizasyon, dışa aktarma, silme ve paylaşım yeteneklerini aktif hale getirebilirsiniz.

Mevcut cbs iş akışınıza ve ihtiyaçlarınıza göre barındırılan yöntemi veya kullanıcı yönetimli yöntemi seçmek sizin elinizdedir. Versiyonlu çalışma, topoloji kuralları oluşturma, arşivleme  ve doğrudan veri tabanındaki veriye manuel müdahalelere ihtiyacınız varsa kurumsal coğrafi veri tabanını tercih etmeniz olasıdır. Eğer kurumunuzda veri tabanı yönetim sistemi için bir uzmanınız bulunmuyorsa yalnızca coğrafi bilgi sistemleri analistleriyle çalışıyorsanız ArcGIS yönetimli veriyi tercih etmeniz veriminizi arttıracaktır. ArcGIS Data Store donanımsal anlamda kapasite-kaynağın arttırarak kullanımı genişletebileceğiniz bir bileşendir. Herhangi bir çökme veya sistem problemi sırasında kayıp yaşamamak için ArcGIS Data Store’u yedekleme şansınız da bulunmaktadır.

Aşağıdaki tablo kullanıcı yönetimli veri ve ArcGIS yönetimli verinin bazı farklarını göstermektedir:

Kullanıcı Yönetimli
(Kurumsal Coğrafi Veri Tabanı)
ArcGIS Yönetimli
(ArcGIS Data Store içerisinde barındırılan veri)
Veri Tabanı Teknolojisi İlişkisel Veri Tabanı Yönetim Sistemi (Oracle, SQL Server, PostgreSQL, Informix, Db2, SAP HANA vb.) ArcGIS Platformu tarafından belirlenmiş olan veri tabanı
Kullanıcı Erişimi Çoklu kullanıcı ortamı masaüstü uygulamasından doğrudan veri tabanına bağlanabilir ve REST tabanlı haritalar ve detay servisleri aracılığıyla da veriyi tüketebilir. Çoklu kullanıcı REST tabanlı haritayla ve detay servisleriyle veriye erişebilir.
Görselleştirme(Oluşturma?) Harita servisleri, harita görüntü katmanları olarak çıktı halinde görüntülenebilir. Harita ve detay servisleri istemci tarafında detay katmanları olarak görüntülenebilir.

Harita görüntü katmanları gelişmiş görselleştirmeyi destekler fakat kartografik gösterim seçenekleri detay katmanlarında aktif değildir.

Barındırılan detay katmanları yalnızca kullanıma hazır sembollerle ve kartografik seçeneklerle istemci tarafında görselleştirilebilir. (Oluşturulabilir)
Versiyonlama ve Arşivleme Traditional (geleneksel) versiyonlama ve branch (dallanmış)  versiyonlamayı desteklemektedir. Tarihsel olarak yedek noktaları oluşturulması da desteklenmektedir. Versiyonlu şekilde düzenleme desteklenmemektedir. Detay katmanı yalnızca son düzenleme işlemini yansıtmaktadır. Arşivleme desteklenmemektedir.
Ölçeklendirme Kullanmış olduğunuz İVTYS kullanıcıyu, düzenleyiciyi ve veriyi arttırarak genişletilebilir. Kullanıcı tarafından yönetilen veriyi referans alan bağımsız harita ve detay servisleri, sunucu üzerinde belirli bir bellek alanına sahiptir. ArcGIS Data Store’un ilişkisel veri deposu türünü, tek makine için makine kapasitesi/kaynağı arttırarak genişletebilirsiniz. İkinci bir makineyi sisteminize dahil ederek herhangi bir kötü senaryoda devreye girecek şekilde yedek olarak atayabilirsiniz. Barındılaran ve bağımsız detay servisleri sunucu belleğinde düşük bir kaplamaktadır.
Ana Sunucu için Yönetilen Veri Tabanı Olarak Ekleme Desteklenmemektedir. Ancak ArcGIS Server’a kurumsal coğrafi veri tabanınızı tanıtarak ek bir veri deposu olarak kullanabilirsiniz. ArcGIS Data Store yönetilen veri tabanı olarak ArcGIS Server’da kullanılabilir.

Coğrafi Bilgi Ssitemlerine yönelik kurumsal ihtiyaçlarınız, hedefleriniz doğrultusunda veya talep ettiğiniz teknik seviyede ve içerikte CBS iş süreci ve teknik strateji belirleme danışmanlığına ihtiyaç duyuyorsanız Esri Türkiye Profesyonel Hizmetler biriminin vermiş olduğu hizmetleri inceleyebilirsiniz.

Esri Türkiye, 2019

Bu yazı için bir etiket bulunmamaktadır.

Kurumsal Coğrafi Veri Tabanlarındaki Yapılandırma Anahtar Sözcükleri (Configuration Keywords) Nedir ve Nasıl Kullanılır?

Yapılandırma anahtar sözcükleri, dosya tabanlı coğrafi veri tabanları ve kurumsal coğrafi veri tabanları için veri kümelerinin nerede ve hangi formatta saklanacağını belirten ayarlardır. Bu anahtar sözcükleri yeni bir tablo veya detay yaratırken kullanabilirsiniz.

Kurumsal coğrafi veri tabanlarının her biri kendi ayrı yapılandırma anahtar sözcüğüne sahiptir. Bu veri tabanlarında, geometri depolamayı belirlemek için ve ayrıca geometrik ağları, topolojileri ve alanları yönetmek için kullanılabilecek birden çok yapılandırma anahtar sözcüğü vardır.  Geometri depolama yöntemleri veri tabanı yönetim sistemlerine göre değişiklik gösterebilir.

Yapılandırma Anahtar Sözcüklerinin Kullanımı

Yapılandırma anahtar sözcükleri esas olarak belirli parametreleri ve değerleri bir anahtar sözcük üzerinde gruplayarak birden fazla depolama seçeneğini veri kümesine sağlamaktadır. Veri kümenizi oluştururken yapılandırma anahtar sözcüğünüze karar vermediyseniz başlangıç aşamasında ”DEFAULT” anahtar sözcüğü tanımlı olarak oluşacaktır. Kurumunuz içerisinde veri tabanı yöneticisi olan kişi de veri tabanlarınız için özel, ArcGIS Desktop ile uyumlu anahtar sözcükler oluşturabilir.

Genelde kullanıcılar için “DEFAULTS” olarak tanımlanan anahtar sözcük yeterli gelebilir. Yine de kendi senaryonuza uygun olan sözcük için aşağıda belirtilen parametreleri gözden geçirebilirsiniz.

Geometri Depolanması için Kullanılabilecek Yapılandırma Anahtar Sözcükleri

Her veri tabanı yönetim sistemi kurumsal coğrafi veri tabanını depolamak için kendine özel depolama mekanizmasına sahiptir. Örneğin IBM Db2 geometri depolaması için Spatial Extender (ST_Geometry) kullanırken, Informix Spatial DataBlade kullanmaktadır. Oracle, Microsoft SQL Server veya Postgre SQL içinse birden fazla depolama seçeneği bulunmaktadır.

SQL Server veri tabanları için geometri depolarken Microsoft Geometry mekansal türü (spatial type) (varsayılan), Microsoft Geography mekansal türü (spatial type), ArcSDE binary türü veya OGC well known binary (WKB) türünde depolama yöntemini kullanabilirsiniz. Oracle veri tabanları için ST_Geometry (varsayılan), Oracle Spatial, ArcSDE binary veya OGC WKB’yi tercih edebilirsiniz. Postgre SQL içinse ST_Geometry (varsayılan), PostGIS geometri türü veya PostGIS geography türünü seçebilirsiniz.

Esri geometri depolama amacıyla yürütülen senaryolarda SQL mekansal tipinin kullanılmasını önermektedir. Bu tiple birlikte düzenlenebilir detay servisleri yayınlayabilir, sorgu katmanları oluşturabilir veya düzenleme için yalnızca SQL kullanabilirsiniz. Aşağıdaki tabloda yapılandırma anahtar sözcükleri, geometri depolama türleri ve SQL spatial tipinin olup olmadığını inceleyebilirsiniz.

Yapılandırma Anahtar Sözcüğü Geometri Depolama Türü SQL spatial tipi desteği
WKB_GEOMETRY OGC well-known binary tipi Hayır
SDEBINARY ArcSDE binary tipi Hayır
ST_GEOMETRY Oracle ve PostgreSQL için Esri SQL spatial türü Evet
SDO_GEOMETRY Oracle Spatial Evet
PG_GEOMETRY PostGIS geometry tipi Evet
PG_GEOGRAPHY PostGIS geography tipi Evet
GEOMETRY Microsoft Geometry tipi Evet
GEOGRAPHY Microsoft Geography tipi Evet

Yapılandırma anahtar sözcüğü seçimini coğrafi veri tabanı yöneticileri gerçekleştirmektedir. Genelde DEFAULTS olarak ayarlanmış olan bu sözcük eğer sizin ihtiyaçlarınızı karşılamıyorsa aşağıdaki örnek senaryolara benzer seçimler gerçekleştirebilirsiniz:

  • SQL Server veya Oracle veri tabanı yönetim sistemi kullanıyorsanız mekansal bilgi içeren sütunlara (spatial column) erişmeye ihtiyacınız yoksa ve veri içeren servisler yayınlamıyorsanız SDEBINARY yapılandırma anahtarını kullanabilirsiniz. Bu yapılandırma anahtarı verinizi ArcSDE compressed binary formatında saklamanıza olanak sağlayacaktır.
  • SQL Server veya Oracle kullanıyorsanız ve iş akışınız içerisinde yalnızca nokta, çizgi vb. basit detayları depolama ihtiyacı varsa, bu detaylar da topoloji geometri ağı veya ilişki sınıfları gibi karmaşık yapılar içerisinde bulunmuyorsa ArcSDE türünde depolamanıza gerek yoktur. Detay sınıflarınız için WKB_GEOMETRY yapılandırma anahtarını tercih edebilirsiniz bu yapılandırma anahtarıyla birlikte veriniz OGC WKB formatında depolanacaktır.
  • PostgreSQL veri tabanınıza PostGIS yüklüyse fakat siz yalnızca detay sınıflarınızdan bazılarını PostGIS geometrisinde depolamak istiyorsanız PG_GEOMETRY yapılandırma anahtarını kullanabilirsiniz. Eğer PostgreSQL veri tabanınız içerisinde SQL mekansal tipinde veri depolamak istiyorsanız PG_GEOGRAPHY yapılandırma anahtar sözcüğünü tercih edebilirsiniz.
  • SQL Server kullanıyorsanız enlem-boylam verisini de içerecek şekilde verlerinizi SQL spatial tipinde saklamak istiyorsanız GEOGRAPHY yapılandırma anahtarını seçebilirsiniz.
  • Eğer veri kümeniz için her bir yapılandırma anahtarındaki performans farklılığını test etmek ve doğru olana karar vermek istiyorsanız; aynı veri kümesini farklı yapılandırma anahtar sözcükleriyle farklı isimlerle kaydederek ölçümleyebilirsiniz.

Raster Depolanması için Kullanılabilecek Yapılandırma Anahtar Sözcükleri

Tüm coğrafi veri tabanlarında mekansal olarak referanslandırılmış raster verilerinin depolanması mümkündür. Oracle coğrafi veri tabanında raster depolama için iki ayrı seçenek mevcuttur.

Ağ Yapısına Sahip Verilerin Depolanması için Kullanılabilecek Yapılandırma Anahtar Sözcükleri

ArcGIS Network Analyst bileşeniyle birlikte ağ yapısına sahip veri kümesi oluştururken (network dataset) kullanacağınız ağ yapılandırma anahtarlarını diğerlerinin bir birleşimi olarak düşünebilirsiniz. Tabloları aynı ağ sınıfında fakat farklı yerlerde depolayabilmek için üç ayrı ağ anahtarı birlikte çalışmaktadır. Bu anahtarı siz istemci ortamınız üzerinde NETWORK_DEFAULTS olarak görebilirsiniz. Ağ yapısına sahip veri kümenizi oluştururken herhangi bir yapılandırma anahtarı belirlemezseniz varsayılan anahtar sözcüğü program sizin için seçecektir.

Topoloji Yapısına Sahip Verilerin Depolanması için Kullanılabilecek Yapılandırma Anahtar Sözcükleri

Çalışmanız içerisinde bir topoloji oluşturduğunuzda, topoloji tablolarınızın depolanma formatını kontrol edebilmek için yapılandırma anahtarı kullanabilirsiniz.

Topoloji yapılandırma anahtarları da ağ yapılandırma anahtarlarında olduğu gibi bir birleşimdir. Varsayılan topoloji yapılandırma anahtarı TOPOLOGY_DEFAULTS olarak yer almaktadır. Bunun dışında kurumunuza özel bir anahtar kullanmak isterseniz, farklı depolama özelliklerine ihtiyaç duyuyorsanız coğrafi veri tabanı yöneticiniz yeni bir tane oluşturarak sizlerle paylaşabilir.

Arazi (Terrain) Yapılandırma Anahtar Sözcüğü

Terrain yapılandırma anahtar sözcüğü de varsayılan olarak farklı anahtarların birleşimidir. İstemci üzerinde TERRAIN_DEFAULTS olarak görebilirsiniz. Ağ ve topoloji anahtarlarında olduğu gibi burada da eğer özelleştirilmiş bir yapılandırma anahtarına ihtiyaç duyarsanız kurumunuz coğrafi veri tabanı yöneticisi bunu size sağlayabilir.

Coğrafi veri tabanlarıyla ilgili daha detaylı bilgi almak ve uzmanlaşmak istiyorsanız Esri Türkiye Eğitim biriminin Coğrafi Veri Tabanı Oluşturma eğitimine katılım gösterebilirsiniz. Ayrıntılı bilgi için lütfen http://egitim.esriturkey.com.tr/bldg/ adresini ziyaret ediniz.

Esri Türkiye, 2019

Bu yazı için bir etiket bulunmamaktadır.
CBS Servislerinizi Esri’nin İyi Uygulamaları Doğrultusunda Yapılandırın

CBS Servislerinizi Esri’nin İyi Uygulamaları Doğrultusunda Yapılandırın

ArcGIS Server yöneticisi iseniz zaman zaman servislerinizin performans için en iyi şekilde nasıl optimize edileceğine, bekleme sürelerinin kısaltılmasına ve servis aksaklık sürelerinin ortadan kaldırılmasına dair karar vermeniz gerekebilir.

Örneğin, kullanıcılarınızdan servislerin görüntülenirken uzun bekleme sürelerine sahip olduğu konusunda veya çok kullanılan bir web uygulamanızın ağır çalıştığına dair şikayetler alıyorsanız, bu blog yazımızda sizlere süreçlerinizi iyileştirmek için kullanabileceğiniz yöntemlerden bahsedeceğiz.

Servis Performansınızı İzlemek için ArcGIS Server Manager İşlem Kayıtlarını Kullanın

Sisteminiz içerisinde problemin nerede olduğunu tespit edebilmek için en etkili yöntemlerden birisi ArcGIS Server işlem kayıtlarının izlenmesidir. ArcGIS Server tarafından tutulan işlem kayıtlarıyla birlikte servislerinize ait aşağıdaki parametreleri takip edebilirsiniz:

  • Katmanların çizim süreleri
  • Servislerin kullanım istatistikleri
  • Çalışmayan servisler

ArcGIS Server işlem kayıtlarının servisler üzerindeki problemlerde nasıl yardımcı olabileceğini anlamak için aşağıdaki örnek senaryoları inceleyebilirsiniz.

Senaryo #1

Kuruluşunuz içerisinde bulunan bir harita servisinin çok uzun süren görüntüleme sürelerine sahip olmasından şikayet eden bir kişinin sizinle iletişime geçtiğini varsayalım. Bu konuya dair araştırma ve test yapmaya başladığınızda servisinizin içerisinde bulunan bir katmanın çizim süresinde yavaşlığa sebep olduğunu gözlemleyebilirsiniz. Sorunun kaynağını tam olarak tespit edilebilmesi için bu harita servisi ile ilgili ArcGIS Server’ın tutmuş olduğu işlem kayıtlarını incelemeniz faydalı olacaktır.

Muhtemel Sebep #1

ArcGIS Server işlem kayıtlarını incelediğinizde servis içerisindeki uzun süren çizim sürelerine sahip katman veya katmanları bulabilirsiniz.

Çözüm #1

Harita performansınızı optimize etmek için aşağıdaki yöntemleri kullanabilirsiniz:

  • Ölçeğe bağlı olarak gösterim yapmayı (renderlamayı) deneyin,
  • Kullanılmayan katmanları veya data frameleri (veri çerçevelerini) servisinizden kaldırın,
  • Servisinizde eğer bir tanım sorgusu varsa, kontrol (validation) işleminden geçirin,
  • Katman sembolojinizi basitleştirin,
  • Veriniz düzensiz periyotlarla güncelleniyorsa önbelleklenmiş harita kullanmayı düşününebilirsiniz. Önbelleklenmeyen haritalardaki performans ipuçlarına dair detaylı bilgiyi http://desktop.arcgis.com/en/arcmap/latest/map/publish-map-services/map-authoring-considerations.htm bağlantısından alabilirsiniz.

Servisinizi bu parametreler doğrultusunda gözden geçiererek, tavsiye edilen yöntemleri performans artışı için değerlendirebilirsiniz. Servisinizi yeniden yayınladığınızda performanstaki ciddi değişikliği yalnızca  değil çalışma arkadaşlarınız da farkedecektir.

Muhtemel Sebep #2

ArcGIS Server Manager işlem kayıtlarını incelediğinizde, servis içerisindeki bir katmana ağ erişimindeki gecikmenin servisin performansını düşürdüğünü tespit ediyorsunuz.

Çözüm #2

Ağdaki gecikmeleri minimuma indirmek ve servis performansınızı optimize etmek için veri erişim ve yönetimi konusunda aşağıdaki başlıkları inceleyebilirsiniz:

Servis Performansınızı İzlemek için ArcGIS Server İstatistiklerinizi İzleyin

ArcGIS Server istatistikleriniz ArcGIS Server Manager sayfanızın Logs (İşlem Kayıtları) sayfasında yer alır. Sunucu istatistikleri servisleriniz ile ilgili sizlere aşağıdaki sorulara cevap bulmanızda yardımcı olacaktır:

  • Sistemim geçen hafta toplam kaç istek almıştır?
  • Servislerimin saatlik performansı ne şekildedir?
  • Belirli bir servis için belirli bir zamanda kullanımı en fazla olan servis örneği nedir?

ArcGIS Server istatistiklerinin, servis kaynaklarını etkin bir şekilde sağlamanıza nasıl yardımcı olabileceğini göstermek için aşağıdaki senaryoyu, muhtemel sebebini ve çözümlerini de inceleyiniz.

Senaryo #2

Çok aranan bir web uygulaması oluşturdunuz ve açıklanacak bir tarihte yani haftanın ilerleyen saatlerinde bu uygulamayı daha geniş bir kitleye sunmak istiyorsunuz. Bu uygulamadaki servisler için yüksek miktarda talep beklemektesiniz, bu sebeple bu kullanımı desteklemek için yeterli makine kaynağına sahip olduğunuzdan emin olmanız gerekmektedir.

Bu web uygulamasının yüksek kullanımını desteklemek ve yeterli miktarda sunucu makinesi sağlayabilmek için az kullanılan servisleri tanımlamak ve bu uygulamanın kullanıcılarına göre servis özelliklerini ayarlamak için ArcGIS Server istatistiklerini gözden geçirebilirsiniz. Buna karşılık web uygulamalarında tüketilecek servisler için servis özelliklerini uygun bir şekilde ayarlayabilirsiniz.

Muhtemel Çözüm #2

ArcGIS Server sisteminiz içerisinde servis yönetimi ve servis özelliklerinin iyi bir şekilde ayarlanmasıyla aslında kaynaklarınızda da gereksiz kullanımını ortadan kaldırmış olursunuz.

Servisiniz maksimum kullanım sürelerinin üstünde kullanılıyorsa ya da son kullanıcılarınız bir servisteki aşırı istek nedeniyle zaman aşımına uğruyorsa; servis özelliklerinizi kullanıcıların isteklerine yönelik ayarlayabilmek için aşağıdaki önerileri takip edebilirsiniz:

  • En sık kullanılan servislerin neler olduğunu belirleyin ve bu servisler için çalışan minimum instance sayısını arttırın. Böylelikle kullanıcılarınızın bekleme süreleri azalacaktır.
  • En az kullanılan servislerin neler olduğunu belirleyin ve bu servisler için çalışan minimum instance sayısını “0” a çekin. Bu diğer servisler için uygun kaynak yaratmanız anlamına gelecektir.
  • Servisleriniz için maksimum/minimum instance sayılarını, bekleme sürelerini, idle süresini ve kullanım sürelerini arttırın. Böylelikle kullanıcıların servisi bekleme süreleri azalacaktır.
  • Instance, bekleme süresi ve idle sürelerini azalttığınızda sistemde boşa çıkacak kaynaklar oluşacaktır.

Servis kaynaklarınızın ve sitenizin yönetimi için ek bilgiler:

Coğrafi Bilgi Sistemlerine yönelik kurumsal ihtiyaçlarınız, hedefleriniz doğrultusunda ihtiyacınız olan teknoloji/teknik bilgi desteğine ulaşmak için Esri Türkiye web sitemizi inceleyebilirsiniz.

Esri Türkiye, 2019

Bu yazı için bir etiket bulunmamaktadır.

ArcGIS Online Kurumsal Aboneliğinizdeki Aktivite Kayıtlarını İnceleyin

ArcGIS Online Kurumsal hesabınız içerisindeki üyelerin hareketlerini inceleyerek, kimlerin hangi tarihte ve hangi ögelerde değişiklikler gerçekleştirdiğini tespit edebilirsiniz. Sistem sağlığınızın devamlılığı açısından belirli periyotlarla bu işlem kayıtlarını incelemek sizlere kuruluşunuzun ihtiyaçlarını analiz etmek açısından fikir verici olacaktır.

  1. ArcGIS Online hesabınız içerisinde “Organization (Kuruluşum)” sekmesine tıklayınız. Organization içerisinde Overview>Download Activity Log linkine tıklayınız.

2.Karşınıza işlem kayıtlarını hangi tarih/saatten başlayacak ve toplam kaç kayıt içereceğine dair bir belirleme ekranı çıkacaktır. Buradan sorgulamanız için size uygun bir tarih/saat ve işlem kayıt sayısı büyüklüğü belirtiniz.

3.“Download CSV” butonuna tıklayınız.

4. İndirilen CSV dosyasını açarak gerekli incelemelerinizi yapabilirsiniz.

İşlem kayıtlarını içeren dosya içerisinde kim,ne,ne zaman,nerede ve neden sorularınızı cevaplayacak satır ve sütunlar bulunmaktadır. Bu dosya üzerinde gerekli filtrelemeleri kullanarak kullanıcılarınızın işlemlerini takip edebilirsiniz.

Sütun Adı Tanımı Örnek
Id
idType Işlemin kaydında bahsi geçen işlemin türü a-organization, i-item, –u-user, g-group
orgId Kuruluşu tanımlayan ID Nw12seS…
Owner
Actor İşlemi gerçekleştiren kullanıcı adı toguz vb.
Ip İşlemin gerçekleştiği konumun IP adresi 212.xxx.xx.xx
action İşlemin ne olduğu “create, share, update, add..”
created İşlemin gerçekleştiği tarih ve zamanın Unix format 1532642318215
created_utc İşlemin gerçekleştiği tarih ve zamanın UTC formatındaki karşılığı 7/26/2018 9:58
request İşlemin gerçekleşmesi için gönderilen istek ‘/sharing/rest/content/users/toguz/addItem’
regId Kaydedilen işlem için oluşturulan kimlik kodu 1b6350f1e2d64e68bf6fee0a4fdd7bb4
data İstek ile gönderilen verileri içerebilen serbest form alanı “{\”everyone\”:true,\”org\”:true,\”groups\”:[]}”

CSV dosyanızı açtığınızda sorgulamak istediğiniz tüm sütunları inceleyebilirsiniz.

Yararlı Bağlantılar:

  • https://community.esri.com/community/gis/web-gis/arcgisonline/blog/2018/09/24/find-events-related-to-a-specific-item

Esri Türkiye, 2019

Bu yazı için bir etiket bulunmamaktadır.
ArcGIS Pro ile Piksel Tabanlı Denetimli Sınıflandırma Aracılığıyla Raster Verinizi Analiz Edin

ArcGIS Pro ile Piksel Tabanlı Denetimli Sınıflandırma Aracılığıyla Raster Verinizi Analiz Edin

Esri’nin 64-bit ile çalışan, masaüstü çözümlerinden biri olan ArcGIS Pro ile görüntü analizi, görüntü işleme ve görselleştirme alanlarında birçok yeteneğe sahiptir. Image Analyst bileşeniyle birlikte raster verileriniz üzerinde sınıflandırma, değişim tespiti, derin öğrenme gibi çok çeşitli işlemler gerçekleştirebilirsiniz. Görüntü sınıflandırma işlemini denetimle ve denetimsiz olmak üzere iki yöntemle gerçekleştirebilirsiniz. Bu blog yazımızda kullanıcının tanımlamaları doğrultusunda ilerletilen denetimli sınıflandırma işlemi ile ArcGIS Pro içerisinde, görüntü üzerinde piksel tabanlı bir sınıflandırmanın nasıl gerçekleştirilebileceğinden bahsedeceğiz.

Denetimli sınıflandırma, görüntü üzerinde kullanıcının tanımladığı örnekler kullanılarak gerçekleştirilen sınıflandırmadır. Kullanıcı raster görüntü üzerinde gerçekleştirdiği örnek tanımlamaları bir dosyaya aktarmış olur. Bu örnek veriler sayesinde, denetimli sınıflandırma ile spektral olarak benzer değerlere sahip hücreler toplanır ve bunlar belirli sınıflar olarak tanımlanır. Her örnek veride bulunan hücrenin istatistiksel analizi Esri sınıflandırma tanım dosyası (.ecd file) oluşturmak için kullanılmaktadır.

Denetimli sınıflandırma kullanıcı tarafından oluşturulan örnek veriye dayandığı için iyi bir sınıflandırma sonucu elde etmek adına örnek verinin titizlikle toplanmış olması gerekmektedir. Örnek veri oluşturulurken görüntünün içerdiği ögeler iyi analiz edilmelidir. Örneğin, farklı renkte bina çatıları gibi farklı gözüken fakat aynı tipte ögeler olabilir.

Görüntü içerisinden seçeceğiniz örneklerin netliğinin iyi olması, sınıf karışıklıklarının azalmasını ve sınıflandırma sonuçlarınızın doğruluğunun artmasını sağlar. Homojen renk dağılımına sahip örnekler seçmeniz bu açıdan önemlidir.

Örnek Dağılımının Değerlendirilmesi

  • Spektral Olarak Net Örnekler:

Topladığınız örneklerin band dağılımlarını incelediğinizde histogram ne kadar darsa spektral değerler o kadar tek ve net toplanmış anlamına gelmektedir. İdeal örnekler histogramda belirgin tepelere sebep olacaktır.

  • Piksel Sayısı:

Örneklerinizi değerlendirirken, her sınıf için histogram sonuçlarını ve piksel sayılarını dikkate almalısınız. Bir örnekte çok sayıda piksel varsa bu piksellerin spektral anlamda saf olduğundan emin olmalısınız. Örneğiniz çalışma alanı içerisinde birden fazla şekilde tekrar ediyorsa yüksek bir piksel sayısı değerine sahip olabilirsiniz.

  • Örneklerin Ayrılması:

İki farklı örneği spektral olarak karşılaştırdığınızda, değerlerin ortalama çevresindeki dağılımını değerlendirebilirsiniz. Örnekleriniz histogram birden fazla tepe noktasına sahipse bu, örnekleri farklı sınıflara ayırmanız gerektiği anlamına gelir.

  • Örneklerin Birleştirilmesi:

Sınıflandırma için örneklerin toplanmasının ardından oluşturulacak “Esri Signature File” olarak adlandırılan dosyanın her sınıftan birer örnek içermesi, sınıflandırma sonucunun nitelikli olabilmesi için önemlidir. Bu dosya içerisindeki örneklerin aynı spektral değere sahip olarak seçilmesi, sınıfların ayrıştırılabilmesi için elzemdir.  Ancak histogramda aynı değer üzerinde bir çakışma varsa bu örneklerin aynı sınıfta birleştirilmesi düşünülebilir.

ArcGIS Pro ile Piksel Tabanlı Denetimli Görüntü Sınıflandırma İş Akışı

ArcGIS Pro ile sınıflandırma işleminizi gerçekleştirirken Görüntü Sınıflandırma Sihirbazı’nı (Image Classification Wizard) kullanabilirsiniz. Bu sihirbaz arkada birçok coğrafi işlem aracını sizler için çalıştıracak ve size sadece konfigürasyona dair bilgileri girme işi kalacaktır. Arka planda çalışan araçları ArcGIS Pro araç kutusundan bularak siz de çalıştırabilirsiniz, sihirbaz yalnızca belirli bir sıralama ile bu araçları çalıştırarak sizi doğru sonuca götürecektir.

Konfigürasyon: Bu aşamada hangi sınıflandırma metodunu ve tipini kullanacağınızı belirlersiniz. Bununla birlikte bu aşamada sınıflandırma şemanızı ve çıktı dosya yolunu belirleyebilirsiniz.

Örneklem Sınıflandırıcı: Örneklerinizi ve sınıflandırma şemanızı belirler ve sihirbaza tanıtırsınız. Denetimli sınıflandırma yolunu izlediğimiz için kendi oluşturduğunuız örnekleri ve şemayı tanıtabilirsiniz.

Raster Sınıflandırma: Bu adımda sınıflandırılmış raster ve Esri sınıflandırma tanım dosyası (Esri classifier definition file) olarak adlandırılan dosya oluşturulur.  Oluşturulan bu dosya ile spektral olarak benzer olan diğer rasterlarınızı da sınıflandırabilirsiniz.

Sınıfları Birleştirme: Sınıflandırma esnasında oluşturduğunuz alt sınıflarınız varsa bu aşamada birleştirebilirsiniz.

Yeniden Sınıflandırma: Eğer yanlış olarak tanımlanan sınıflar varsa, sınıflandırmayı dışa aktarmadan önce bu aşamada yeniden sınıflandırma işlemi yapabilirsiniz.

 ArcGIS Pro ile Örnek Sınıflandırma Çalışması

ArcGIS Pro Basic, Standard veya Advanced seviyedeki lisanslarınıza ek olarak bu gerçekleştireceğimiz çalışmada ArcGIS Spatial Analyst ve Image Analyst lisansınız olması gerekmektedir. TIFF veri türündeki bir raster verisi ile örnek bir çalışma gerçekleştireceğiz. Yapılan değişiklikler raster veri türünüze ve içerdiği band sayısına göre değişiklik gösterebilir.

  • ArcGIS Pro içerisinde yeni bir proje oluşturarak raster verimizi açık olan çalışmaya ekleyiniz.

  • “Catalog” bölmesi içerisinde raster verinize sağ tıkladığınızda “Properties” penceresini açınız. Bu pencerede verinizin kaç banda sahip olduğu, çözünürlüğünün ne olduğunu ve format bilgilerini bulabilirsiniz.

  • Bu aşamada görüntünün band kombinasyonun değiştirilerek, yani sembolojide renkleri farklılaştırılacaktır. Böylelikle görüntünün analiz edilmesi kolaylaşacaktır.
  • Contents bölmesinde raster katmanı seçili iken; ArcGIS Pro üst panelinde yer alan Raster Appearance sekmesinde>Rendering grubu Symbology butonuna tıklayarak semboloji ile ilgili pencereyi görüntüleyebilirsiniz.

Bu raster için uygun band kombinasyonu;

Red: Band_4

Green: Band_2

Blue: Band_1 olarak değiştirilecektir. Böylelikle bitki örtüsü içerek alanlar kırmızı renkte gözükecektir.

  • Sınıflandırmak istediğiniz raster katmanı “Contents” panelinde seçili iken pencerenin üst kısmında “Classification Tools” butonu altında Segmentation Training Samples Manager’a tıklarsanız örnek veri toplamak için gerekli olan sihirbaz açılır. Alternatif olarak ArcGIS Pro Image Classification Wizard’ı kullanırsanız da sınıflandırma için gerekli tüm işlem adımlarını sırayla sizler icin gerçekleştirir.

Training Sample Manager kullanılarak hazırlanmış örnek sınıfları aşağıda görebilirsiniz. Bu örnekler poligonlar çizilerek görüntü üzerinden toplanmıştır.

Yukarıdaki ekranda her sınıf için kaç tane örnek toplandığı ve bu örneklerin piksel değerleri de gösterilmiştir.

Bu senaryoda kullanılan raster katmanı 9 sınıf içermektedir. Her sınıf farklı piksel değerlerinden toplanarak oluşturulmuştur. Bu çalışmada farklı renkteki çatılardan ve açık/koyu zeminlerden örnekler toplanmıştır.

Toplanan örnekler Image Classification Wizard panelinde sınıflandırma işlemi için kullanılacaktır.

  • Görüntü Sınıflandırma Sihirbazında ilk adımda;
    • Classification Method: Supervised
    • Classification Type: Pixel based
    • Classification Schema olarak Training Samples Manager kullanılarak toplanan örnek verilerin .ecs uzantılı dosyası tanıtılır.
    • Next butonuna basarak bir sonraki aşamaya geçebilirsiniz.

  • Training Samples Manager ekranında halihazırda toplanmış olan örnek verileri tanıtarak ilerleyebilirsiniz. Örnek veri toplama işlemleri için detaylı bilgiye https://pro.arcgis.com/en/pro-app/help/analysis/image-analyst/training-samples-manager.htm bağlantısından ulaşabilirsiniz.
  • Sınıflandırıcı olarak “Maximum Likelihood” yöntemi seçilerek ilerleyiniz. Maximum Likelihood yöntemi geleneksel bir görüntü sınıflandırma tekniğidir. Bu teknik birbirine en fazla benzerlik gösteren, normal dağılımlı pikseller üzerinde sınıflandırma gerçekleştirir ve karar alma sürecinde Bayes teoremini kullanır. Sınıflandırma tekniklerine dair detaylı bilgiye https://pro.arcgis.com/en/pro-app/help/analysis/image-analyst/the-image-classification-wizard.htm bağlantısından erişebilirsiniz.

Sağ altta yer alan Run tuşuna basarak sihirbazdaki adımları tamamlayabilirsiniz. İşlemin sonunda sınıflandırılmış raster veriniz katman olarak Contents bölmesine eklenecektir.

  • “Classify” adımında Output Classified Dataset, Output Classifier Definition File (.ecd) dosya adı belirlenir. Ekranında sağ altında yer alan Run butonuna basarak ilerleyebilirsiniz.

  • Eğer örnek sınıflarınızın birleştirilmeye ihtiyacı varsa bir sonraki aşamada Merge Classes işlemi gerçekleştirilebilir. Bu çalışmada herhangi bir işlem yapmadan diğer adıma, Reclassify adımına geçiyoruz.
  • Reclassify adımında yanlış olduğunu tespit ettiğiniz bir sınıflandırma varsa değiştirebilir, yeniden sınıflandırma işlemini gerçekleştirebilirsiniz. Bu işlemi obje seçerek veya alan çizerek belirleyebilirsiniz. Çalışmada Reclassify işlemine gerek olmadığı için bu adımı da geçerek ekranın sağ altında yer alan Run butonuna yeniden tıklıyoruz.

Reclassify aracı da işlemi tamamladığında “Finish” diyerek sihirbazın yürüttüğü süreci tamamlayınız.

Faydalanılan Kaynaklar:

  • https://pro.arcgis.com/en/pro-app/help/analysis/image-analyst/overview-of-image-classification.htm
  • https://pro.arcgis.com/en/pro-app/tool-reference/image-analyst/understanding-segmentation-and-classification.htm
  • https://pro.arcgis.com/en/pro-app/help/analysis/image-analyst/the-image-classification-wizard.htm
  • https://pro.arcgis.com/en/pro-app/help/analysis/image-analyst/training-samples-manager.htm
  • https://www.esri.com/training/

ESRI Türkiye, 2019

 

Bu yazı için bir etiket bulunmamaktadır.