Esri Ürünleri ile Acil Durum ve Afet Yönetimi

Esri Ürünleri ile Acil Durum ve Afet Yönetimi

Geçmişten günümüze dünya üzerinde ciddi ölçekte mal ve can kayıplarının yaşandığı birçok doğal afet yaşanmıştır ve yaşanmaya da devam etmektedir. Örneğin Hollanda da 1500 ’lü yıllarda yaşanan sel felaketi binlerce insanın canına mal olmuştur. Sel felaketinin o tarihte cumartesine denk gelmesi nedeniyle afet, “lanetli cumartesi” olarak anılmaktadır.

Kadrajı Türkiye’ye çevirdiğimizde ise 27 Aralık 1939’da Erzincan’da yaşanan yaklaşık 33.000 kişinin hayatını kaybettiği deprem dünyanın en büyük depremleri arasında sayılmaktadır. Keza, sadece 45 saniye süren Gölcük Depreminde de yaklaşık 18.000 kişi hayatını kaybetmiştir.

Ne yazık ki bu örnekler çoğaltılabilir…

Birçok ülke Acil Durum ve Afet Yönetimi konusunda Coğrafi Bilgi Sistemlerinden faydalanarak ciddi önlemler almaktadır. Esasında bir felaket meydana geldiğinde, neye ihtiyacınız olduğunu ve nasıl bulunacağını bilmek yaşamları ve kaynakları korumak açısından oldukça önemli bir yere sahiptir. Esri, acil durum yönetiminin tüm aşamalarında, zararı azaltma planlarının geliştirilmesinden, sınırlı kaynakların yönetilmesine ve afet sonrasında kurtarma çalışmalarına öncelik verilmesine kadar tüm aşamalarda kolaylık sağlar.

ESRI ile Acil Durum Süreç Yönetimi

 

ArcGIS for Emergency Management çözümü, bir olay sırasında acil durum yönetimi ve kamu güvenliği personelinin durumsal farkındalığı korumaya yardımcı olmak için tasarlanmış bir dizi harita ve uygulama içerir. Örneğin; sel baskınlarında önceden tehdit seviyelerini belirlemek ve buna yönelik planlamalar yapmak mümkündür. Sel planlama, mevsimsel sel senaryolarının etkisini analiz etmek ve sel yanıt planları geliştirmek için kullanılır. Her sel seviyesi için farklı sel planları oluşturmanızı sağlar ve bunların her biri için de farklı bütçe tahminleri gerçekleştirebilirsiniz. Kısacası, felaket meydana geldiğinde hazırlıklı olmuş olursunuz.

Durumsal farkındalık sağlayarak, halkla iletişim kurabilir ve acil durumun etkisini daha iyi anlayabilirsiniz. Daima sahanın anlık durumunu değerlendirerek gerçekçi ve doğru müdahalelerde bulunmak için ekiplerinizin yönetimini sağlayabilirsiniz. Zamanı ve kaynaklarınızı en verimli düzeyde kullanarak can ve mal kayıplarını minimum düzeye indirebilirsiniz.

Durum Farkındalık aracı (Situation Awareness Widget), acil durum yönetimi personeli tarafından bir olayın kamu altyapısı ve insan nüfusu üzerindeki etkisini tespit etmek için kullanılabilir. Yaklaşan bir olayı planlarken gözlem memurlarının topluluk üzerindeki potansiyel etkileri analiz etmelerini ve anlamalarını sağlar.

 

Situation Awareness Widget Arayüzü

 

Durum Farkındalığı Aracı (Situation Awareness Widget) Kullanımı

Olayı tanımla

Durum Farkındalığı’nı gerçekleştirmek için önce bir olay oluşturulmalıdır. Olay alanı, mevcut bir detayı seçerek ya da bir noktanın, bir çizginin veya bir alanın etrafında bir tampon oluşturarak tanımlanabilir. Örnek verileri kullanarak olay alanını tanımlamak için aşağıdaki adımları tamamlayın:

  1. Durum Farkındalığı aracı’nı açın.
  2. Mevcut poligonu tıklayarak bir olay alanını tanımlayın.
  3. Olay alanını tanımlamak için Detay Eylemleri menüsünden Konumu Ayarla (Set Location) ‘yı seçin.

Olay Alanının Tanımlanması

  1. Aşağıda gelen ekrandan, analiz gerçekleştirmek istediğiniz kadar tampon bölge mesafe değerini belirleyiniz. Bu alan içerisinde sizin belirlediğiniz parametrelere göre analiz gerçekleştirerek sonuçları sunar.
 

Buffer Mesafesinin Tanımlanması

Not:

Olay alanı, Olayı Bul panelinde nokta, çizgi veya poligon seçeneklerini belirleyerek tanımlayabilir ve arabellek mesafesini ayarlayabilir. Bu seçenekler, araç kazaları, tren rayları, kasırga yolları veya kimyasal dökülmeler gibi olaylar için kullanılabilir.

  1. Olay alanı tanımlamak için bir diğer seçenek ise, tampon bölge mesafenizi belirledikten sonra harita üzerinde nokta, çizgi veya alan çevirerek olay alanınızı oluşturabilirsiniz. Örnek veri üzerinde gerçekleştirildiği üzere, olay alanı için il nüfus bilgisi, olay alanına dahil olan ilçelere ait nüfus bilgisi, en yakın hastane, olay alanı içerisinde kalan hastanelere ait toplam hasta sayısı, toplam yatak sayısı, yatan hasta sayısı, boş yatak sayısı vb. verilere ulaşabilirsiniz.
  2. Gerçakleştirilen mekansal analiz sonuçlarını rapor olarak çıktı alabilirsiniz. Rapor içerisinde haritanız (analiz gerçekleştirdiğiniz tampon bölgeniz işaretli şekilde) ve analiz sonuçlarınız yer alacaktır.

Gaziantep İli Olay Alanı Durum Raporu

 

  1. Gerçekleştirilen mekansal analiz sonuçlarını veritabanınıza kaydedebilirsiniz.

Olay Alanı Varlıklarının Görüntülenmesi ve Güncellenmesi

  1. Gerçekleştirilen mekansal analiz sonuçlarını .csv formatında kaydedebilirsiniz veya analiz ekranınızın görüntüsünü kaydedebilirsiniz.

 

Acil Durum ve Afet Yönetimi ile ilgili hazırlamiş olduğumuz uygulamaya buradan ulaşabilirsiniz.

 

Belki de bir gün tüm bunların felaket olarak adlandırılmaktan çıkmasını sağlayabiliriz…

 

 

Coğrafi Kodlamanın Kolaylığını “Geocoding” İle Keşfedin!

İnsanların kendi arazilerinin sınırlarını belirleme ihtiyacıyla başlayan ilk harita oluşturma süreci günümüzde de çeşitli konuların mekânsal olarak belirtilmesi için kullanılmaktadır. Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde harita üzerinde mekânsal olarak konumun belirlenmesi coğrafi kodlama (Geocoding) ile yapılır.

Geocoding Nedir?

Geocoding, bir yerin koordinatları, adresi veya o yerin ismi gibi herhangi bir açıklamasını bir konuma dönüştüren işlemdir. Bu işlem sonucunda ortaya çıkan konumlar haritalama veya mekânsal analizler için kullanılabilecek özelliklere sahip olacak şekilde ortaya çıkar.

Geocoding işlemini kısaca harita üzerinde adres tanımlama olarak da ifade edebiliriz. Bu tanımlama işlemi tek bir adresi etkileşimli olarak girmenizi ve haritadaki yerini bulmanızı sağladığı gibi milyonlarca adres içeren bir veri tabanı tablosuna erişmenizi ve bulunan her adres için bir nokta özellikleri oluşturmanızı da sağlar.

Basit veri analizlerinden iş ve müşteri yönetimine kadar geocoding işleminin kullanılabileceği çok çeşitli uygulamalar vardır. Coğrafi kodlanmış adreslerde, adres konumlarını mekânsal olarak görüntüleyebilir ve bilgi içindeki kalıpları tanıyabilirsiniz. Bu, sadece bilgilere bakmak veya ArcGIS ile mevcut olan analiz araçlarını kullanarak yapılabilir. Ayrıca, adres bilgilerinizi belirli parametrelere göre görüntüleyebilir, böylece bilgileri daha fazla analiz edebilirsiniz.

Geocoding, basit bir iş akışına sahiptir. Bu iş akışı temel olarak dört işlemden oluşur;

  1. Referans verilerinizi alın ya da oluşturun: Adres bilgilerini içeren özellik sınıflarından oluşturulmuş nokta, çizgi veya alan geometrisine sahip referans verilerinizi veri tabanınızdan alın ya da oluşturun.
  2. Adres bulucu stilinizi seçin: Oluşturduğunuz referans verilerinin ev numarası, sokak adı veya posta kodu gibi bir adres belirleyici stili tarafından istenen adres öğelerine denk gelen alanları içerdiğine at edin.
  3. Adres bulucunuzu oluşturun: Adres bulucuyu seçili adres bulucu stili ile oluşturup referans verileriyle adres bilgilerini içeren özellik sınıflarını yükleyin.
  4. Adres eşleştirmenizi yapın: Verilerinizi oluşturduğunuz adres bulucu ile eşleştirin. İlk eşleştirmeniz sırasında tüm adreslerinizi eşleştiremediğiniz takdirde eşleşmeyen adreslerinizi yeniden düzenleyip, eşleştirin.

Adres tanımlama işlemini yaparken elimizdeki verinin doğruluk ve hassasiyet derecesi parametrelerinize bağlı olarak farklı şekillerde sonuç elde etmenizi sağlar. Örneğin; belirli bir bölgede kahve satışı yapan bir kafenin müşteri listesi elimizde olsun. Bu listede müşterilerin adları, adresleri, satın alma alışkanlıkları gibi bilgiler olsun. Bu bilgilerin doğruluk ve hassasiyet seviyelerine göre geocoding işlemi sonucunda çıkan konumları şekildeki gibi (Şekil 1) değişebilir. Sizin belirlediğiniz bu parametrelere göre değişen sonuçlarınız da pazarlama stratejilerinizi, belirli müşteri grubu hedef analizleriniz ve bu hedeflere yönlendirmeniz gibi birçok çözüm yöntemi olarak kullanılabilir.

Şekil 1: Doğruluk ve Hassasiyet Arasındaki İlişkiye Göre Geocoding İşlemi

(Kaynak: https://www.esri.com/arcgis-blog/products/arcgis-enterprise/analytics/geocoding-delivering-high-location-accuracy/ (Erişim Tarihi: 29/05/2018))

Geocoding İşleminin Kullanıldığı Projelerden Örnekler

Geocoding işlemini analizlerinizde sonuca giderken yardımcı araç olarak da kullanabilirsiniz. Bunun için aşağıda dünyadaki tüm Esri kullanıcılarının sorunlarının çözümleri için uyguladığı örnekleri inceleyebilirsiniz;

  • Amerika Birleşik Devletleri’nde Brevard County, Florida’da yapılan trafik kazalarının nerede ve ne zaman meydana geldiğini belirleyerek kazaların önlenebilmesi amacıyla bir çalışma yapılmıştır. Bu çalışma sırasında Lixin Florida Üniversitesi GeoPlan Merkezi’nden 2010-2015 yılları arasındaki her motorlu taşıt trafik kazası için yer, tarih ve saati içeren veriler alınarak bunun geocoding işlemi ile harita üzerine işlenmesi yapılır. (Daha detaylı bilgi için; http://desktop.arcgis.com/en/analytics/case-studies/analyzing-crashes-1-overview.htm)

Sonuç

Geocoding, tanım olarak harita üzerinde adres tanımlama olarak özetlense de yukarıdaki örneklerden de görebileceğiniz gibi kamu güvenliğinden yangın departmanına, polis departmanından planlama birimlerine kadar pek çok alanda gitmek istenilen çözüme göre ana veya ara işlem olarak uygulanabilir. Bunun için, coğrafi kodlamanın kolaylığını geocoding ile keşfedebilirsiniz!

Faydalı Linkler:

Geocoding işleminin nasıl yapıldığına dair aşağıdaki linklere bakabilirsiniz;

Esri Story Map Nasıl Oluşturulur?

Esri Story Maps ile anlatmak istediğiniz bir konuyu haritalarla, mekan, konum veya coğrafik bilgileri de dahil ederek hikaye biçiminde aktarabilirsiniz. Esri Story Maps kullanarak hikaye oluşturabilmek için herhangi bir kodlama bilgisine sahip olmanıza gerek yoktur, sistem açık kaynaklıdır ve kullanımı oldukça basittir.

I. Adım: http://storymaps.arcgis.com bağlantısına giderek üst panelde yer alan Apps (Uygulamalar) sekmesine tıklayınız. Bu sekmeyle birlikte açılan sayfada Story Map oluşturabilmek için birden fazla uygulama örneği bulabilirsiniz. Yazımızda interaktif haritalarınızı, fotoğraflarınızı ve videolarınızı ekleyebileceğiniz Story Map Tour olarak adlandırılmış “Harita Turu Derleyici” uygulamasını aktaracağız. Esri kaynaklarında “builder” olarak geçen bu kavramdan, yazımız içerisinde “derleyici” olarak bahsedeceğiz. Sihirbaz olarak da düşünebilirsiniz, size talimatlar sunarak sizin için tasarım sürecinizi kolaylaştıracaktır. Ticari olmayan herkese açık bir ArcGIS hesabıyla veya ArcGIS abonelik hesabınızla ücretsiz şekilde kullanabilirsiniz.

Alternatif olarak, ArcGIS Online web sitesinden başlayabilir, yollar veya sınırlar gibi katmanlarla destekleyerek Story Map’inizde olmasını istediğiniz alanı ve altlık haritayı gösteren, yeni bir web haritasını oluşturabilirsiniz. Daha sonra, bu web haritasını paylaşabilir, bir web uygulaması oluşturma seçeneğini belirleyebilir ve uygulama galerisi içerisinde Story Map Turu’nu seçebilirsiniz. Uygulamayı yapılandırırken Harita Turu Derleyicisi otomatik olarak başlayacaktır.

Resim 1: Story Maps Uygulamalar Ekranı

II. Adım: Harita Turu Derleyicisi başladığında karşılaştığınız ekranda, fotoğraflarınızın veya videolarınızın bulunduğu yeri seçiniz. Eğer Yayıncı(Publisher) yetkilerine sahip bir ArcGIS abonelik hesabınız varsa, kendi fotoğraflarınızı yükleme seçeneğine de sahip olabilirsiniz.

Medya öğelerinizin bulunduğu yeri manuel olarak URL üzerinden belirtmek istiyorsanız, Gelişmiş Seçenekler (Advanced Options) butonuna tıklayınız ve Yeni Bir Tura Başla (Start a New Tour) seçeneğini seçiniz. Örneğin, fotoğraflarınızı kendi web sitenizde veya web sunucunuzda depoladıysanız bu seçeneği kullanarak kolaylıkla aktarım sağlayabilirsiniz. Eğer bir çalışma tablonuz varsa bu dosyayı içe aktararak Harita Turunuzu başlatabilirsiniz. Kendi CSV dosyanızı içe aktarmak için Gelişmiş Seçenekler butonunu tıklayınız, içe aktarma işleminin ardından oluşan şablonu makinenize indiriniz. Bu dosyayı Excel veya Windows Notepad gibi herhangi bir metin düzenleme uygulamasında düzenleyebilirsiniz. Düzenleme işleminiz bittiğinde, hazır olan CSV dosyasını Derleyici (Builder) içerisine yeniden yüklemek için Gelişmiş Seçenekler (Advanced Options) butonunu kullanabilirsiniz.

Resim 2: Harita Turu Derleyicisi Başlangıç Ekranı

III. Adım: II. adımda gerçekleştirdiğiniz seçimin ardından, bu seçimle ilgili karşınıza gelen talimatları izleyiniz.

Örneğin, görüntülerinizi yüklemek için Flickr seçeneğini işaretlediyseniz, Flickr kullanıcı adınız ile giriş yapmanızı isteyen ve bu kullanıcı adıyla ilgili arama gerçekleştirecek bir ekran ile karşılaşacaksınız. Bu kullanıcı adıyla yüklenmiş olan fotoğraflar içerisinde, sizden bir Fotoğraf Seti veya Etiketi seçmenizi bekleyecektir. İçe aktar butonuna tıklamanızın ardından fotoğraflarınız Flickr üzerinden aktarılmak üzere karşınıza gelecektir.

Resim 3: Örnek Bir Çalışma Olarak Flickr Üzerinden Fotoğrafların İçeri Aktarımı

I. adımda bahsedilen fotoğraflarınızı bilgisayarınızdan doğrudan yükleme seçeneğini tercih etmeniz için bir ArcGIS Online Kuruluş hesabınızın olması ve bu hesapta Yayıncı veya Yönetici yetkilerine sahip olmanız gerekmektedir. Bu seçeneği seçmenizin ardından Derleyici fotoğraflarınızın ekler olarak depolandığı, adını sizin belirleyebileceğiniz bir ArcGIS detay servisini sizin adınıza oluşturur.

IV. Adım: Medyanıza Flickr, Google+/Picasa veya YouTube üzerinden erişiyorsanız, seçim yapmanız için kullanmak istediğiniz fotoğrafları ve coğrafi konumlarını gösteren bir panel karşınıza gelecektir. Coğrafi konumu belirlenmiş medya dosyaları, harita üzerinde otomatik olarak işaretlenmiş şekilde panelde gözükecektir. Eğer medya öğelerinizin coğrafi konumu belirlenmemiş ise, interaktif olarak bu belirleme işlemini siz de gerçekleştirebilirsiniz. Yalnızca fotoğraf veya videoya tıklayarak seçimi gerçekleştirip, harita üzerinde konumu belirleyiniz. Her iki durumda da, konum işaretini sürükle ve bırak yöntemiyle doğru noktaya getirerek ayarlamanızı gerçekleştirebilirsiniz. Bu işlem bittiğinde, İçe Aktar butonuna tıklayınız.

Resim 4 : Flickr, Google+/Picasa veya YouTube Üzerinden Eriştiğiniz Görüntülerinizi/Videolarınızı Seçin ve Konumlarını Bulun

V. Adım: Medya öğelerinize Flickr, Google+/Picasa veya YouTube üzerinden erişiyorsanız, Harita Turu Derleyicisi her nokta için başlık girebilmeniz ve ek değişiklikler yapabilmeniz için hazırdır.

Eğer II. adımda URL girerek medya öğelerinizi belirttiyseniz veya Derleyici üzerine görüntülerinizi yüklediyseniz Harita Turu oluşturmaya başlayabilirsiniz. Noktalarınızı eklemek için ekranın altındaki Ekle butonunu kullanınız. Ekle butonuyla açılan panel, her noktanın medyasını, başlığını ve konumunu belirlemenizi isteyecektir. I.adımda bir CSV dosyasını içe aktarmayı seçtiyseniz, Harita Turu Derleyicisi ek değişiklikler yapabilmeniz için uygun hale gelmiştir.

Harita Turunuzun başlığını ve alt başlığını belirlemek için, ekranın sol tarafındaki Kalem butonlarına tıklayınız. Alternatif olarak sağ üstte köşede yer alan Harita Altlığını Değiştir butonuyla altlık haritanın kontrolünü/ayarlamalarını sağlayabilirsiniz. Ekranın altındaki Düzenle (Edit) butonu ise noktalarınızı düzenlemede yardımcı olur. Aynı zamanda, Harita Turunuzda ilk noktayı giriş noktası olacak ve coğrafi olarak gözükmeyecek biçimde ayarlamanıza olanak verir. Bu seçenek, insanlara Harita Turunuza başlamadan önce tanıtıcı, açıklayıcı bir metin oluşturmanız için iyi bir seçenektir. Tüm bunlara ek olarak bu arayüzde farklı ayarlamaları gerçekleştirebileceğiniz butonlar bulunmaktadır.

Resim 5: Hikaye Yapılandırma Arayüzü

VI. Adım: Ekranın üst kısmında yer alan Ayarlar butonundan, Hikaye Turunuzun nasıl görüneceğini, ekrandaki yerleşimini, renkleri, üstbilgi, veri ve yayılım ayarlarını isteğinize göre düzenleyebilirsiniz.

Örneğin, Üstbilgi Sekmesi altında Hikaye Turunuzun sağ üst kısmında yer alacak logoyu ayarlayabilirsiniz. Esri logosunu seçebilir veya istediğiniz herhangi bir logonun adresini girerek gözükmesini sağlayabilirsiniz. Kendi kuruluşunuzun logosunu kullanmak, hikaye sahibinin kim olduğunu ifade etmek açısından oldukça etkilidir. İzleyicilerinizin logonuzu tıkladıklarında doğru bir URL ile yönlendirildiğinden emin olunuz. Bu sayede kuruluşunuz hakkında daha fazla bilgi edinme şansı yakalayabileceklerdir.

Resim 6: Hikaye Ayarları Düzenleme Paneli

Resim 7: Hikaye Ayarları-Üstbilgi Sekmesi Aracılığıyla Logo Düzenlenmesi

VII. Adım: Ekranın üst kısmında yer alan Kaydet butonuna ve ardından Paylaş butonuna tıklayınız.

İpucu: Hikayenizdeki hataları denetlemek için Hikayelerim öğesini kullanabilir ve bileşenlerinin paylaşım durumunu değiştirebilirsiniz. Hikayelerim öğesi sosyal ağlarda paylaşılan hikayenizi daha iyi görüntülemenize yardım edebilir. Hikayelerim özelliğinin daha yararlı işlevleri hakkında şuradan daha fazla bilgi edinebilirsiniz: Blog Gönderileri

Resim 8: Ekranın Üst Panelinde Yer Alan Kaydet, Paylaş, Ayarlar ve Yardım Butonları

VIII. Adım: Hikaye Turunuzu paylaşmanızın ardından, butonuna basarak hikayenizi başlatabilir veya karşınıza çıkan panelde göreceğiniz adresi e-postalarınızda, sosyal medya hesaplarınızda, kendi web sitenizde veya blogunuzda kopyala-yapıştır işlemiyle izleyicilerinizle paylaşabilirsiniz.

Resim 9: Harita Turunuzu Paylaşın

Harita Turunuz artık izlenmeye hazır durumdadır!

Ek değişiklikler gerçekleştirmek için harita turunuzu açınız ve sağ üst kısımda yer alan “Derleyici Moduna Geç” butonuna tıklayınız. (Bu buton yalnızca ArcGIS Online hesabınızla giriş yaptığınızda size aktif olarak gözükecektir, diğer izleyiciler ise bu butonu göremeyecektir.)

Harita Turunuzu yönetmek için Hikayelerim‘e gidiniz. Bu sayfada ArcGIS Online içerisinde yer alan, oluşturduğunuz hikayelerinizi listeyebilirsiniz. Yine bu sayfa hikayelerinizi düzenleme, içeriği gözden geçirme, konularına göre inceleme ve onlara özel küçük resim yükleme vb. gibi işlemleri gerçekleştirmenize olanak tanır. Örneğin, Hikayelerim aracılığıyla Hikaye Turunuzda kullandığınız web haritasını açabilir ve düzenleyebilirsiniz. Eklemek istediğiniz bir içerik/katman varsa, yollar veya sınırlar gibi, bu başlık altında yapılandırabilirsiniz.

Resim 10 :Hikayelerim Sayfası İçerisinde Yer Alan Düzenleme Seçenekleri

Hikaye Turunuza ve web haritanıza ArcGIS Online veya kuruluşunuzun Portal for ArcGIS uygulaması içerisindeki “İçeriğim” kısmından erişebilirsiniz.

Esri Story Maps ile alakalı daha fazla bilgi edinmek, farklı kullanıcıların çeşitli konulardaki çalışmalarını incelemek ve Esri’nin kullanıcı platformu olan GeoNet üzerinden tüm dünyadaki kullanıcılarla bir araya gelebilmek için aşağıda sizinle paylaşacağımız bağlantıları inceleyebilirsiniz.

Kaynaklar

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ArcGIS Pro Kullanıcı Arayüzü İle İlgili Bilgiler

ArcGIS Pro kullanmak için, 64-bit işlemcili bir sistemde çalışma, hızlı haritalama veya çeşitli şablonlarla ve haritalarla bir arada çalışma ya da  3 boyutlu Coğrafi Bilgi Sistemleri ile bir çıktı yaratma gibi sebepleriniz olabilir. Dahası ArcGIS Pro’yu tercih etme sebebiniz ArcGIS Online ve ArcGIS Enterprise ile daha entegre çalışabilen üst düzey bir uygulama olması da olabilir.

Sebebiniz ne olursa olsun, ArcGIS Pro yazılımını ilk açtığınızda farklı bir arayüzle karşı karşıya kalacaksınız. Bu arayüz daha çok içeriğe bağlı kullanıcı deneyimine sahip olan şerit tabanlı bir arayüzdür. ArcGIS Pro arayüzü, ArcGIS Desktop yazılımlarından kullanıcıların daha aşina olduğu ArcMap arayüzüne çok benzememektedir. ArcGIS Pro, ArcMap yazılımından farklı olarak şerit şeklinde bir arayüze sahiptir. Bu tip bir arayüz ile belki daha önce metin düzenleme, çalışma tablosu veya e-posta uygulamalarında deneyimlemiş olabilirsiniz ancak Coğrafi Bilgi Sistemleri ile ilgili bir programda ilk kez karşılaşmaktasınız.

ArcGIS Pro Şerit Arayüzü

Şerit biçiminde tasarlanmış bu arayüz, ArcGIS Pro ile çalışırken kullanacağınız temel arayüzdür. Yüzlerce temel CBS komutları ve araçları, aktif olan herhangi bir görünümle ilişkili olarak içeriğe uygun şekilde şerit sekmelerinin altında yer almaktadır.

Bir haritayı incelerken şerit üzerinde şu sekmeleri görüntüleyebilirsiniz:

  • Gezinme, veri ekleme ve detay/detayların seçimi (Map sekmesi)
  • Mekansal analizler gerçekleştirilmesi için (Analysis sekmesi)
  • Haritanızda düzenleme ve haritanıza yeni detaylar ekleyebilmek için (Edit sekmesi)
  • Haritanın kendisini veya haritada yer alan bir katmanı paketleme veya yayınlamak için (Share sekmesi)
  • Ve daha fazlası bu şerit arayüz içerisinde yer almaktadır.

Image and video hosting by TinyPic

ArcGIS Pro Şerit Arayüzü-Map Sekmesi

ArcMap Araç Çubukları

ArcMap yazılımının arayüzünü incelediğimizde ise ArcGIS Pro ile ciddi bir farklılığa sahip olduğunu görebiliriz. ArcMap’ in araçları ve komutları aşağıda da açıklandığı gibi birçok araç çubuğu içerisinde yer almaktadır.

  • Standart araç çubuğu, Open (Aç), Save (Kaydet), Cut (Kes), Copy (Kopyala) and Paste (Yapıştır), Undo (Geri Al), Redo (İleri Al), Add Data (Veri Ekle), Editor (Düzenleyici) vb. gibi çok kapsamlı komutları içerir.
  • Tools araç çubuğu ise Zoom In (Yakınlaş), Zoom Out (Uzaklaş), Pan (Kaydırma Aracı), Full Extent (Tüm alan), Select Features (Detayları Seç), Clear Selection (Seçimi Temizle), Identify (Tanımla), Measure (Ölç) ve Find (Bul) gibi araçları içerir.
  • Bunlara ek olarak da, her CBS komutu ya da aracı için yaklaşık 40 araç çubuğu daha içermektedir.

Image and video hosting by TinyPic

ArcMap İçerisindeki Standart Araç Çubuğu

ArcGIS Pro’yu çalışmalarında kullanmak amacıyla veya sadece ne olduğunu merak edip keşfetme amacıyla indiren birçok Esri kullanıcısı mevcuttur. Aslında bu öğrenme durumu kademeli olarak kolaylaşmaktadır. İlk aşamada bir komutu veya aracı nerede bulacağınızı bilmemeniz çok normaldir ama bu durum zamanla hızlı bir öğrenmeye dönüşmektedir. Birkaç gün üst üste kullandığınızda alışmaya başlarsınız , yine de şerit sekmeleri içerisinde daha az kullanılan bir butonu bulmak için de zaman harcamanız gerekebilir. Sonuçta, birkaç hafta sonra şerit arayüzüne alışmış hale gelir ve ihtiyacınız olan tüm komutları/araçları el alışkanlığıyla bulur halde olursunuz.

Her ne kadar deneyimli bir ArcGIS Pro kullanıcısı olsanız da, en sık kullandığınız komutları elverişli bir yerde bulunmasını isteyebilirsiniz. Bunun için aşağıdaki adımları uygulayabilirsiniz:

  1. Project>Options>Customize the Ribbon panelini açınız. İstediğiniz herhangi bir komutu veya aracı taşıyarak şerit üzerinde istediğiniz bir yerde konumlandırabilirsiniz. Yeni şerit sekmeleri ve grupları yaratabilir veya var olan komut ve grupları yeniden adlandırabilirsiniz.
  2. Şerit üzerinde yer alan herhangi bir komut veya aracı Quick Access Toolbar (Hızlı Erişim Araç Çubuğu) içerisine ekleyebilirsiniz. Quick Access Toolbar (Hızlı Erişim Araç Çubuğu) varsayılan ayarlarında   New (Yeni) proje, Open (Aç) ve Save (Kaydet), Undo (Geri Al), Redo (İleri Al) gibi komutları içermektedir.

ArcGIS Pro için ArcMap Stilinde Araç Çubuğu Oluşturma

ArcGIS Pro içerisinde ArcMap benzeri bir araç çubuğu stili oluşturabilirsiniz. Bunu oluşturmak için ArcMap Standart Araç Çubuğunda yer alan ve eklemek istediğiniz  araçları/komutları, ArcGIS Pro üzerinde sağ tıklayarak “Add to Quick Access Toolbar (Hızlı Erişim Araç Çubuğuna Ekle)” dememiz yeterlidir. Böylece ArcMap’te kullanmaya alışkın olduğunuz araç çubuğunun bir benzerini oluşturabilirsiniz.

Image and video hosting by TinyPic
ArcGIS Pro Üzerinde ArcMap Benzeri Bir Araç Çubuğu Oluşturma İşlemi 

ArcMap standart araç çubukları ve özelleştirilmiş ArcGIS Pro Hızlı Erişim Araç Çubuğu arasında benzerlik olmasıyle birlikte, bu ikisi arasında bazı farklılıklar da mevcuttur.

ArcGIS Pro Projeleri

ArcGIS Pro proje tabanlı bir uygulamadır, yani ilk butonlar projeler için var olan  New (Yeni), Open (Aç), Save (Kaydet) butonlarıdır. ArcGIS Pro içerisinde ArcMap gibi harita dokumanlarıyla değil, proje bazlı çalışmalar yürütürsünüz.

Haritaları Yazdırma ve Dışarı Aktarma

ArcGIS Pro içerisinde Print Map (Haritayı Yazdır) komutuna ek olarak Export Map to a File (Haritayı Bir Dosya Olarak Dışa Aktar) komutu da bulunmaktadır. Bu dışa aktarma işlemini .pdf, .svg veya .jpd uzantılı dosyalar biçiminde, yüksek kalitede olacak şekilde gerçekleştirebilirsiniz.

Image and video hosting by TinyPic

ArcGIS Pro-Haritayı Farklı Bir Biçimiyle Dışa Aktarma

Sil İşlemi

Sil butonu, ArcGIS Pro’ nun en yeni sürümünde harita grafiği veya boş metin olmadığı için sadece haritada seçili detaylar üzerinde çalışır.

Harita Ölçeği

Map Scale (Harita Ölçeği) komutu, şerit üzerinde yer almadığı için Hızlı Erişim Araç Çubuğuna da eklenemez. Ancak Ölçek Kontrolü her zaman haritanın alt kısmında yer alan durum çubuğu üzerinden sağlanabilir.

Image and video hosting by TinyPic

ArcGIS Pro Arayüzü-Haritaların Ölçek Değerini Görüntüleme

Düzenleme

ArcMap Standart araç çubuğunda Editor (Düzenleme) araç çubuğu için bir buton bulunmaktadır. Bu araç çubuğu Start Editing (Düzenlemeye Başla), Stop Editing (Düzenlemeyi Bitir) ve farklı birçok komutu içermektedir. ArcGIS Pro içerisinde ise talep üzerine başlayan bir düzenleme paneli yer almaktadır. Düzenleme işleminizi “Kaydet” dediğinizde veya “Sil” dediğinizde, düzenleme komutunuz kendiliğinden sonlanacaktır. ArcGIS Pro içerisinde düzenleme işlemleri için detaylı bilgiye http://pro.arcgis.com/en/pro-app/help/editing/overview-of-desktop-editing.htm bağlantısından erişebilirsiniz. ArcGIS Pro Hızlı Erişim Araç Çubuğu için buna en yakın özellik Create Features (Detaylar Oluştur) bölmesidir.

Image and video hosting by TinyPic

ArcGIS Pro Düzenleme Bölmesi

Yakınlaşma (Zoom Butonu)

ArcGIS Pro içerisinde Zoom In (Yakınlaş) ya da Zoom Out (Uzaklaş) dikdörtgen araçları bulunmamaktadır. Navigation (Gezinme) ve yakınlaşma, Explore (Keşfet) aracını kullanırken fare veya klavye kısayollarını kullanarak veya ekrandaki yeni bir Navigator (Gezinme) panelini kullanarak gerçekleştirilebilir.

Öğeleri Seç Butonu (Select Elements)

Öğeleri Seç (Select Elements) aracı yalnızca şablon öğeleri için kullanılabilir, çünkü ArcGIS Pro’nun en son sürümünde grafik veya boş metin bulunmamaktadır.

Keşfet Aracı (Explore Tool)

ArcMap içerisindeki Identify (Tanımla), Hyperlink (Köprü) ve HTMLPopup ArcGIS Pro içerisinde Explore Tool (Keşfet Aracı) altında bir araya getirilmiştir.

Konum Bul (Locate)

Arama (Search) komutu, mekan adlarını veya adreslerini, yapılandırılan katmanlarınızdaki öznitelik veya enlem ve boylam değerlerini arayabileceğiniz Konum Bul (Locate) bölmesini açar. Bu özellik ArcMap içerisinde Find (Bul) ve Go To XY (enlem ve boylam değerlerine git) komutuyla benzerdir.

Ağ Analizi (Network Analysis)

ArcMap yazılımı içinde yer alan Find Routes (Güzergahları Bul) butonu veya paneli ArcGIS Pro içerisinde bulunmamaktadır. Bunun yerine Network Analysis ( Ağ Analizleri) butonu altında ağ analizi için çeşitli komutlar bulunmaktadır. Bu buton diğerlerinin yanı sıra rotalama ve hizmet alanlarını içerir.

Time Slider  (Zamansal Gösterim Aracı)

Time Slider ArcGIS Pro içerisinde, şerit kısmında bir buton olarak bulunmamaktadır. Bunun yerine, haritanızdaki bir katmanın zaman özelliklerini yapılandırarak etkinleştirebilirsiniz.

Haritaya Genel Bakış ve Çoklu Görüntüleme

ArcGIS Pro içerisinde Görüntüleme Penceresi Yaratma gibi bir komut bulunmamaktadır. Aynı harita katmanlarının ikinci görünümlerini elde edebilmek için birden çok harita görüntüsünü bağlayabilirsiniz. Bu işlemi nasıl gerçekleştireceğinize dair detaylı bilgiyi http://pro.arcgis.com/en/pro-app/help/mapping/navigation/link-multiple-views.htm bağlantısından edinebilirsiniz.

Araç Çubuğunun Konumu

ArcGIS Pro Hızlı Erişim Araç Çubuğu, yalnızca şerit bölmesinin üstünde veya altında yer alabilir. Bu iki seçenekten başka Hızlı Erişim Araç Çubuğunuzu farklı bir konuma taşımayamazsınız.

Yazının orjinali şu bağlantıda yer almaktadır : https://blogs.esri.com/esri/arcgis/2017/12/04/arcgis-pro-customization-an-arcmap-style-toolbar-for-arcgis-pro/

Yararlanılan Kaynaklar :

-http://pro.arcgis.com/en/pro-app/get-started/migrate-to-arcgis-pro.htm

http://pro.arcgis.com/en/pro-app/get-started/migrate-to-arcgis-pro.htm

http://pro.arcgis.com/en/pro-app/get-started/pro-quickstart-tutorials.htm

http://pro.arcgis.com/en/pro-app/help/editing/overview-of-desktop-editing.htm

http://pro.arcgis.com/en/pro-app/help/mapping/navigation/map-scales-and-scale-properties.htm

 

 

 

 

 

 

 

ArcGIS Online İçeriğinizi Nasıl Daha İyi Koruyabilirsiniz?

ArcGIS Online İçeriğinizi Daha Korumalı Hale Getirin

ArcGIS Online servis olarak yazılım (SaaS) modeliyle çalışan, haritalar ve uygulamalar oluşturabileceğiniz bir Esri platformudur. ArcGIS Online aracılığıyla kullanıma hazır haritalara erişebilir, coğrafi kodlama, rota tayini ve benzeri bir çok analiz gerçekleştirebilir ve güçlü görsellerle çalışmanızı ifade edebilirsiniz. ArcGIS Online ile saha çalışanlarınız, yöneticileriniz ve dilediğiniz kişiler aracılığıyla konum tabanlı verileri toplayarak, harita oluşturma uygulamaları ve araçları ile çalışmalarınızı işlevsel hale getirmenizi ve istediğiniz kişilerle paylaşabilmenizi sağlar. ArcGIS Online hesabınız ve çalışmalarınız için almanız gereken ilk önlem, hesabınız yalnızca size özel olmasıdır. Kullanıcı adınızı ve şifrenizi çalışma arkadaşlarınızla paylaşmayınız. Bunun dışında, ArcGIS Online içerisinde yer alan önlemleri ve ayarlamaları aşağıda bulabilirsiniz.

Yanlışlıkla Silinmeleri Önleyin

Katmanlarınız, haritalarınızın, uygulamalarınızın veya diğer öğelerinizin yanlışlıkla silinmemesi için onları gruplar, klasörler ve etiketlerle tanımlayabilirsiniz. Ancak yanlışlıkla silinmenin önüne geçmenin en iyi yolu öğenizin “Korumayı Sil” özelliğini aktifleştirmenizdir.

Bu özelliği aktifleştirmek için, İçerik sayfanızdan ulaşabileceğiniz öğenize tıklayarak “Ayarlar” sekmesine geliniz. “Korumayı Sil” özelliğini aktifleştirmek için yanındaki kutucuğa tıklayınız ve “Kaydet” butonuna basınız.

Image and video hosting by TinyPic

Haritalarınızın Kopyalanmasını Önleyin

“Farklı Kaydet” özelliğini aktif olarak ayarlamadığınız sürece, haritalarınız diğer kullanıcılar tarafından kaydedilemeyecektir. Öğenizin “Ayarlar” sayfasından, Web Harita ayarlarına geldiğinizde “Başkalarının bu öğenin bir kopyasını kaydetmesine izin ver.” seçeneğini işaretleyebilir veya işaretini kaldırabilirsiniz. Böylelikle kullanıcılar haritalarınızı görüntülediğinde “Farklı Kaydet” seçeneği yer almayacaktır.

Image and video hosting by TinyPic

Detay Katmanlarınızın Dışa Aktarılmasını Önleyin

Detay katmanı sayfanızda bulunan ” Verileri Dışa Aktar” seçeneği, bu katmanın çeşitli biçimlerde dışa aktarılmasını sağlar.

Image and video hosting by TinyPic

Bu özelliği aktifleştirmek veya daha önce aktifleştirdiyseniz kaldırmak için, öğenizin “Ayarlar” sekmesine geliniz. Bu sayfanın aşağı kısmında “Feature Layer Ayarları” başlığını göreceksiniz. Bu başlığın içerisinde “Verileri Dışa Aktar” kutucuğunu işaretleyin veya bu işareti kaldırın. İşlemi sonlandırmak için “Kaydet” butonuna tıklamanız yeterlidir.

Image and video hosting by TinyPic

Yazımızda ArcGIS Online içeriğinizi küçük ayarlamalarla korumalı hale nasıl getirebileceğinizi anlattık. Ayırca  ArcGIS Online öğeleriniz için daha detaylı bilgileri ve ayarlamaları http://doc.arcgis.com/en/arcgis-online/share-maps/item-details.htm#ESRI_SECTION2_66D464464B694110BE9400BA96AC09CF bağlantısından erişebileceğiniz dokumanda bulabilirsiniz.