ArcGIS Pro’da Regresyon Analizi Temelleri

ArcGIS Pro’da Regresyon Analizi Temelleri

 

Mekansal İstatistikler (Spatial Statistics) araç kutusu, mekansal kalıpları ölçmek için etkili araçlar sağlar. Örneğin, Hot Spot Analysis aracını kullanarak, aşağıdaki gibi sorulara cevaplar bulabilirsiniz:

  • Suç işlenme olasılığının yüksek olduğu noktalar, 112 acil durum çağrıları veya yangınlar nerede?
  • Şehir içerisinde trafik kazası olma ihtimalinin yüksek olduğu yerler nerelerdir?

Harita içerisindeki Kırmızı noktalar gelen ihbarların yoğun olduğu yerleri, artı ile gösterilen yerler ise gelen çağrıya yönelen ekiplerin konumlarını ifade eder.Yukarıdaki soruların her birinde “nerede?” diye sorulmakta, analiz türleri için mantıksal olarak bir sonraki sorulması gereken soru “neden?”

  • Bu olayları azaltmaya yardımcı olmak için maruz kalan bölgelerin özelliklerini modelleyebilir miyim?
  • Trafik kazaların artmasında etkili olan faktörler nelerdir? Trafik kazalarının fazla gerçekleştiği bölgelerde kazaları azaltmak için önlemler alınabilir mi alınabilirse bunların etkisi nasıl olur?

 

Modeling Spatial Relationships toolset içerisindeki araçlar, ikinci soruya cevap vermenizde yardımcı olur. Bu araçlar sıradan en küçük kareler (Ordinary Least Squares) (OLS)  ve Coğrafi Ağırlıklı Regresyon (Geographically Weighted Regression) (GWR) araçlarıdır.

 

Mekansal ilişkiler

Regresyon analizi, mekansal ilişkileri modelleme, inceleme ve keşfetme olanağı sağlar. İnsanların neden şehirlerin belirli bölgelerinde ısrarla yaşadığını veya hangi faktörlerin obezite hastalığın artmasında daha fazla katkıda bulunduğunu araştırmak isteyebilirsiniz. Ayrıca mekansal ilişkileri modelleyerek, regresyon analizini tahmin için de kullanabilirsiniz. Örneğin, üniversite mezuniyet oranlarını modellemek yaklaşmakta olan iş gücü becerileri ve kaynakları hakkında tahminlerde bulunmanıza olanak tanır. Ayrıca, gözlem istasyonlarının her yerde olamamasından dolayı enterpolasyonun yetersiz olduğu durumlarda yağış veya hava kalitesini tahmin etmek için regresyon kullanabilirsiniz. OLS, tüm regresyon tekniklerinin en iyi bilinenidir. Tüm mekansal regresyon analizleri için de uygun bir başlangıç ​​noktasıdır. Anlamaya veya tahmin etmeye çalıştığınız (suç / yağış) değişken veya süreçlerin küresel bir modelini sağlar. Bu süreci temsil etmek için tek bir regresyon denklemi oluşturur.

Coğrafi olarak ağırlıklı regresyon (GWR), coğrafya ve diğer disiplinlerde de kullanılan çeşitli mekansal regresyon tekniklerinden biridir. GWR, veri kümesindeki her özelliğe bir regresyon denklemi oluşturarak tahmin etmeye çalıştığınız değişken veya işlemin yerel bir modelini sağlar. Doğru kullanıldığında, bu yöntemler doğrusal ilişkileri tahmin etmek için güçlü ve güvenilir istatistikler sağlar.

Doğrusal ilişkiler ya olumlu ya da olumsuzdur. Gündüz sıcaklıkları arttığında arama ve kurtarma olaylarının sayısının arttığını görüyorsanız, ilişkinin pozitif olduğu söyleyebilirsiniz yani olumlu bir korelasyon vardır. Bu olumlu ilişkiyi ifade etmenin bir başka yolu, gündüz sıcaklıkları azaldıkça arama ve kurtarma olaylarının azaldığını söylemek olur.Eğer bir alan üzerinde devriye gezen polis memurlarının sayısı arttıkça suç sayısının azaldığını görüyorsanız, ilişkinin negatif olduğu söyleyebilirsiniz. Bu olumsuz ilişkiyi, devriye memurlarının sayısı azaldıkça suç sayısının arttığını belirterek de ifade edebilirsiniz. Aşağıdaki grafik, iki değişken arasında ilişki olmadığı durumu, olumlu ve olumsuz ilişkileri göstermektedir:

Olumlu bir ilişkiyi göstermekte(Sol), negatif ilişkiyi göstermekte(Orta) ve iki değişken arasında ilişki olmadığı göstermekte(Sağ)

Korelasyon analizleri ve yukarıda gösterilen grafikler, iki değişken arasındaki ilişkinin gücünü test eder. Diğer yandan regresyon analizleri daha güçlü bir iddiada bulunur: Bir ya da daha fazla değişkenin potansiyel olarak başka bir değişkendeki pozitif ya da negatif değişimi destekleme derecesini göstermeye çalışırlar.

 

Regresyon analizi, çok çeşitli uygulamalar için kullanılabilir

  • Trafik kazalarını hız, yol koşulları, hava durumu vb. gibi fonksiyonlarla modellemek, kazaları azaltmaya yönelik politikaları bilgilendirmek.
  • Yangın departmanının katılım derecesi, cevap süresi veya özellik değerleri gibi değişkenlerin bir fonksiyonu olarak yangından kaynaklanan mülk kayıplarının modellenmesi. Yanıt süresinin anahtar faktör olduğunu gösterirseniz, daha fazla itfaiye istasyonu oluşturmanız gerekebilir. Katılımı anahtar faktör olarak belirtirseniz, ekipmanı ve görevli çalışan sayısını arttırmanız gerekebilir.

 

Regresyon analizini kullanmak isteyebileceğiniz Temel Senaryolar

  • Temel amaç, bir veya daha fazla değişkendeki değişimin, diğer değişkenleri ortak olarak etkilediğini ölçmektir. Örneğin nesli tükenmekte olan bir hayvan türü için beslenme,barınma,korunma vb. gibi etkilerin hayvanın neslinin tükenmemesi için ortak bir amaç doğrultusunda birlikte değerlendirilmesidir.
  • Başka yerlerde veya ileri tarihlerdeki değerleri tahmin etmek için bazı değişkenleri modellemek. Temel amaç, hem tutarlı hem de doğru olan bir tahmin modeli oluşturmaktır. Örneğin nüfus artışı verilerine göre gelecek yıl elektrik tüketimi ne kadar olacak? gibi değerlendirmeleri ve araştırmaları regresyon analizleri ile yapabilirsiniz.
  • Bir diğer neden aralarında doğrudan bağlantı veya ilişki olmayan değişkenlerin birlikte değerlendirilip değerlendirilemeyeceğinin belirlenmesidir. Örneğin hırsızlık suçlarının bölgesel değerlendirmede Yaşlı ve Kadın nüfusunun fazla olduğu yerlerde gerçekleşmesi. Hırsızların uyuşturucu kullanıp kullanmaması, uyuşturucu temin edebilmek için hırsızlığa başvurması gibi değişkenlerin değerlendirilmesi için regresyon analizlerini kullanabilirsiniz.

 

 

Coğrafi Kodlamanın Kolaylığını “Geocoding” İle Keşfedin!

İnsanların kendi arazilerinin sınırlarını belirleme ihtiyacıyla başlayan ilk harita oluşturma süreci günümüzde de çeşitli konuların mekânsal olarak belirtilmesi için kullanılmaktadır. Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde harita üzerinde mekânsal olarak konumun belirlenmesi coğrafi kodlama (Geocoding) ile yapılır.

Geocoding Nedir?

Geocoding, bir yerin koordinatları, adresi veya o yerin ismi gibi herhangi bir açıklamasını bir konuma dönüştüren işlemdir. Bu işlem sonucunda ortaya çıkan konumlar haritalama veya mekânsal analizler için kullanılabilecek özelliklere sahip olacak şekilde ortaya çıkar.

Geocoding işlemini kısaca harita üzerinde adres tanımlama olarak da ifade edebiliriz. Bu tanımlama işlemi tek bir adresi etkileşimli olarak girmenizi ve haritadaki yerini bulmanızı sağladığı gibi milyonlarca adres içeren bir veri tabanı tablosuna erişmenizi ve bulunan her adres için bir nokta özellikleri oluşturmanızı da sağlar.

Basit veri analizlerinden iş ve müşteri yönetimine kadar geocoding işleminin kullanılabileceği çok çeşitli uygulamalar vardır. Coğrafi kodlanmış adreslerde, adres konumlarını mekânsal olarak görüntüleyebilir ve bilgi içindeki kalıpları tanıyabilirsiniz. Bu, sadece bilgilere bakmak veya ArcGIS ile mevcut olan analiz araçlarını kullanarak yapılabilir. Ayrıca, adres bilgilerinizi belirli parametrelere göre görüntüleyebilir, böylece bilgileri daha fazla analiz edebilirsiniz.

Geocoding, basit bir iş akışına sahiptir. Bu iş akışı temel olarak dört işlemden oluşur;

  1. Referans verilerinizi alın ya da oluşturun: Adres bilgilerini içeren özellik sınıflarından oluşturulmuş nokta, çizgi veya alan geometrisine sahip referans verilerinizi veri tabanınızdan alın ya da oluşturun.
  2. Adres bulucu stilinizi seçin: Oluşturduğunuz referans verilerinin ev numarası, sokak adı veya posta kodu gibi bir adres belirleyici stili tarafından istenen adres öğelerine denk gelen alanları içerdiğine at edin.
  3. Adres bulucunuzu oluşturun: Adres bulucuyu seçili adres bulucu stili ile oluşturup referans verileriyle adres bilgilerini içeren özellik sınıflarını yükleyin.
  4. Adres eşleştirmenizi yapın: Verilerinizi oluşturduğunuz adres bulucu ile eşleştirin. İlk eşleştirmeniz sırasında tüm adreslerinizi eşleştiremediğiniz takdirde eşleşmeyen adreslerinizi yeniden düzenleyip, eşleştirin.

Adres tanımlama işlemini yaparken elimizdeki verinin doğruluk ve hassasiyet derecesi parametrelerinize bağlı olarak farklı şekillerde sonuç elde etmenizi sağlar. Örneğin; belirli bir bölgede kahve satışı yapan bir kafenin müşteri listesi elimizde olsun. Bu listede müşterilerin adları, adresleri, satın alma alışkanlıkları gibi bilgiler olsun. Bu bilgilerin doğruluk ve hassasiyet seviyelerine göre geocoding işlemi sonucunda çıkan konumları şekildeki gibi (Şekil 1) değişebilir. Sizin belirlediğiniz bu parametrelere göre değişen sonuçlarınız da pazarlama stratejilerinizi, belirli müşteri grubu hedef analizleriniz ve bu hedeflere yönlendirmeniz gibi birçok çözüm yöntemi olarak kullanılabilir.

Şekil 1: Doğruluk ve Hassasiyet Arasındaki İlişkiye Göre Geocoding İşlemi

(Kaynak: https://www.esri.com/arcgis-blog/products/arcgis-enterprise/analytics/geocoding-delivering-high-location-accuracy/ (Erişim Tarihi: 29/05/2018))

Geocoding İşleminin Kullanıldığı Projelerden Örnekler

Geocoding işlemini analizlerinizde sonuca giderken yardımcı araç olarak da kullanabilirsiniz. Bunun için aşağıda dünyadaki tüm Esri kullanıcılarının sorunlarının çözümleri için uyguladığı örnekleri inceleyebilirsiniz;

  • Amerika Birleşik Devletleri’nde Brevard County, Florida’da yapılan trafik kazalarının nerede ve ne zaman meydana geldiğini belirleyerek kazaların önlenebilmesi amacıyla bir çalışma yapılmıştır. Bu çalışma sırasında Lixin Florida Üniversitesi GeoPlan Merkezi’nden 2010-2015 yılları arasındaki her motorlu taşıt trafik kazası için yer, tarih ve saati içeren veriler alınarak bunun geocoding işlemi ile harita üzerine işlenmesi yapılır. (Daha detaylı bilgi için; http://desktop.arcgis.com/en/analytics/case-studies/analyzing-crashes-1-overview.htm)

Sonuç

Geocoding, tanım olarak harita üzerinde adres tanımlama olarak özetlense de yukarıdaki örneklerden de görebileceğiniz gibi kamu güvenliğinden yangın departmanına, polis departmanından planlama birimlerine kadar pek çok alanda gitmek istenilen çözüme göre ana veya ara işlem olarak uygulanabilir. Bunun için, coğrafi kodlamanın kolaylığını geocoding ile keşfedebilirsiniz!

Faydalı Linkler:

Geocoding işleminin nasıl yapıldığına dair aşağıdaki linklere bakabilirsiniz;

ArcGIS Pro 2.1 ve ArcMap 10.6’da Spatial Analiz için gelen Yenilikler.

Raster verileriniz ile analizler yaparken Spatial Analiz modülünü kullanıyorsanız yeni gelen araçları ve geliştirilen araçları burada bulabilirsiniz.

Nereden indirebilirim ve neler değişti?

ArcGIS Pro 2.1 ve  ArcMap 10.6 versiyonlarını indirmek için aşağıdaki bağlantıları kullanabilirsiniz.

ArcGIS Pro
ArcGIS Desktop

Genel olarak ArcGIS Pro ve ArcMap için gelen yenilikler ve değişiklikler için aşağıdaki bağlantıları kullanabilirsiniz.

Ayrıntıları dört kategoride inceleyeceğiz.

  1. ArcMap ve ArcGIS Pro’daki Spatial Analiz modülüne yeni eklenen araçlar ve güncellenen araçlar.
  2. Spatial Analiz araçları için performans potansiyelinin geliştirilmesi
  3. ArcGIS Pro’da yeni İmage Analiz modülü
  4. ArcGIS Enterprise’da ölçeklendirilen raster analizleriniz için yeni raster analiz araçları.

Spatial Analiz Modülü

Spatial Analiz araçlarına dört yeni araç ve mevcutta bulunan bazı araçlara parametreler eklendi.

Distance toolset:

  • Yeni bir araç eklendi. Cost Path as Polyline(Pro | ArcMap) Daha önce bulunan Cost Path aracına benzemekte fakat daha önce çıkan sonucu vektör haline getirmek için 2 araca ihtiyaç duyarken artık analiz sonucunu direk vektör olarak almamızı sağlamaktadır.

Generalization toolset:

  • Nibble (Pro | ArcMap)  aracında artık size daha fazla kontrol sağlayabilmek adına 2 adet parametre eklenmiştir.

Yukarıdaki görselde kırmızı ile 1 ve 2 olarak gösterilen parametrelerin kısa açıklamaları aşağıdadır.

  • İşaretli – En yakın komşu değerinin NoData mı yoksa giriş raster’ında başka bir veri değeri mi kullanılacağını belirtir. Giriş raster’ında ki NoData değerleri, en yakın komşu ise maskede tanımlanan alanlara ayrılabilir.(1)
  • İşaretli Değil — Maske raster’ında tanımlanan alanlara yalnızca veri değerlerinin olduğunu belirtir. Giriş raster`ında ki NoData değerlerinin, en yakın komşu olsalar dahi maske raster`ında tanımlanan alanlara girmesine izin verilmez.(1)
  • İşaretli Değil – Girdi raster`ında ki ve maske içindeki NoData hücrelerinin çıkışta NoData olarak kalacağını belirtir. Varsayılan olarak bu seçenek gelir.(2)
  • İşaretli – Giriş raster’ında ki ve maske içindeki NoData hücrelerinin geçerli çıkış hücresi değerlerine eklenebileceğini belirtir.(2)

Hydrology toolset:
Hidroloji araçlarından iki tanesine parametreler ekledi ve bu araç setine yeni bir  araç eklendi. Hidroloji araç kutusundaki araçlar kullanılarak nasıl Drenaj ağı oluşturulabileceğini önceki yazımızdan öğrenebilirsiniz.(DEM verilerini kullanarak, drenaj ağı çıkarmak)

  • Flow Distance (Pro | ArcMap)
    Her hücre için, akış yolunun mesafesini yatay veya dikey bileşenini, akış üzerindeki hücrelere göre hesaplar. İsteğe bağlı olarak Flow Direction raster`ı sağlandığında, aşağı eğim yönlerini Flow Direction raster`ıyla sınırlandıracaktır. Bu araç taşkın modellemeleri için kullanışlıdır.
  • Flow Direction (Pro | ArcMap) Akış yönlerini bulduğumuz Flow Direction aracına yeni eklenen parametre ile akış yönlerini hesaplarken kullanılacak yöntemi seçmenizi sağlar.
    D8 – Bu yöntem hücresel olarak en dik inen  komşuya göre akış yönü atar. Varsayılan olarak bu seçenek gelir.

MFD – Bu yöntem hücresel olarak aynı yön bilgisine sahip komşulara  çoklu akış yönleri atar.

DINF – Üçgen bir fasetin en dik eğimini kullanarak D-Infinity akış yöntemine dayalı bir akış yönü atar.

  • Flow Accumulation (Pro | ArcMap) Flow Drirection oluştururken yeni gelen yöntemlere göre optimize edilmiştir. Ayrıca aracın çalışma performansında iyileştirme yapılmıştır.

Interpolation toolset:

Segmentation and Classification:

2 adet yeni araç eklenmiştir.( Deep Learning Model To Ecd),( Export Training Data For Deep Learning) ayrıca daha önce ArcGIS Pro 2.0’a eklenen (Generate Training Samples From Seed Points) (Inspect Training Samples) araçları da ArcMap 10.6 sürümü ile ArcMap’e eklenmiştir. Araçlarla ilgili detaylı bilgiye araçlar üzerindeki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.

Paralel İşlem

ArcMap 10.6’da, Paralel İşlemleri desteklemek için belirli Spatial Analist araçları güncellendi. Bilgisayarınızda birden çok çekirdeğin kullanılmasına izin vererek, daha büyük veri kümelerindeki işlemleri daha hızlı tamamlayabilmenizi sağlar. Bu şekilde geliştirilmiş araçların listesi, araç setlerine göre gruplandırılmıştır.

  • Distance: Cost Allocation, Cost Distance, Euclidean Allocation, Euclidean Distance
  • Generalization: Nibble
  • Hydrology: Fill, Flow Accumulation, Flow Direction, Sink, Stream Link, and Watershed
  • Reclass: Rescale by Function

Lütfen, yukarıdaki araçların paralel işlemesinin ArcGIS Pro 2.1’de desteklenmediğini unutmayın. Ancak, yakında eklenecek. Bu arada, ArcGIS Pro’da Paralel İşleme’yi kapsayan birkaç Spatial Analist aracı: (Reclassify, Weighted Overlay, Weighted Sum, Viewshed 2, Zonal Statistics, Zonal Statistics as Table)

Image Classification Modülü

ArcGIS Pro’da yeni Image Analyst modülü eklendi. Modül, manuel görüntü görselleştirme, gelişmiş uzaktan algılama ve yarı otomatik görüntü işleme özelliği ile çok sayıda yeni işlevsellik ve yetenek sunuyor. Daha önce yalnızca Spatial Analist araç kutusunda bulunan bazı araç setleri artık Image Analyst modülünün de  bir parçası.

Portal üzerinde Raster Servislerin Analizi

ArcGIS Enterprise kullanıyor ve ArcGIS Image Server lisansınız varsa. Raster Analiz araçlarıyla (ilk olarak ArcGIS Pro 1.4 için piyasaya sürüldü), Portal ve Server üzerinden bazı ek raster analiz yeteneklerine sahipsiniz. Bu sürümle, analiz yeteneklerinize on bir yeni araç ekledi.

New Raster Analysis Portal tools for ArcGIS Pro 2.1

Ayrıca Analysis > Tools > Geoprocessing yolunu izleyerek de araçlara ulaşabilirsiniz.

New Raster Analysis geoprocessing tools for ArcGIS Pro 2.1

Her bir araç kısa açıklamaları ile aşağıda listelenmiştir.Ayrıca araçların servis ve Araç referanslarına bağlantıları kullanarak ulaşabilirsiniz.

Generalize toolset:

  • Nibble (Pro | REST API) Nibble, bir maskeye karşılık gelen giriş hücrelerini, en yakın komşuların değerleriyle değiştirir.Birkaç ayrı hücrenin yerini yakınlardaki değerlerle değiştirmek için kullanılabilir. Daha büyük maske alanları ile daha büyük hücrelerin yerini alabilir.

Hydrology toolset:

Bu araç setinde bir yüzey boyunca suyun akışını modellemek için kullanabileceğiniz araçlar bulunmaktadır.

  • Fill (Pro | REST API) Verilerdeki küçük kusurları gidermek için bir yüzey raster’ında ki boşlukları doldurur.
  • Flow Accumulation (Pro | REST API) Her hücreye birikmiş akışı gösteren bir raster oluşturur.
  • Flow Direction (Pro | REST API) Her hücrenin akış yönünü farklı yöntemlere göre (D8,DINF,MFD) en dik olacak şekilde oluşturur.
  • Flow Distance (Pro | REST API) Her hücre için, akış yolunu içine aktığı bir akış üzerindeki hücrelere göre hesaplar.
  • Stream Link (Pro | REST API) Kesişen noktalar arasındaki raster doğrusal ağın bölümlerine eşsiz değerler atar.
  • Watershed (Pro | REST API) Raster’da ki hücre kümesinin üzerindeki katkı alanını belirler.

Use Proximity toolset:

Bu araç seti, mesafeyi ve yakınlığı analiz etmenize yardımcı olacak araçlar içerir.

  • Calculate Distance (Pro | REST API) Tekli veya çoklu kaynaklardan Öklid mesafesini hesaplar.
  • Calculate Travel Cost (Pro | REST API) Tekli veya çoklu kaynaklardan maliyet mesafesini hesaplar.
  • Determine Optimum Travel Cost Network (Pro | REST API) Optimum maliyet ağını hesaplar.
  • Determine Travel Cost Paths to Destinations (Pro | REST API) Bilinen kaynaklar ve hedefler arasındaki yolları hesaplar.

Not:Tanıtılan yeni işlevler bu sürümde Map Viewer’da mevcut değildir.

ArcGIS Enterprise’da Raster Analizi hakkında

ArcGIS Enterprise ile raster analizleri gerçekleştirebilmek için ArcGIS Enterprise kurulduktan sonra, ArcGIS Image Server’ın  yüklenmesi ve etkinleştirilmesi gerekir. Bu hizmetlerin yapılandırılması ve kullanımı hakkında daha fazla bilgi için lütfen aşağıdaki kaynakları inceleyin.

Server

Portal

 

Özet

Spatial Analist modülünü kullanan biri olarak sizin için ArcGIS Pro 2.1 ve ArcMap 10.6’da raster analizleri için önemli değişiklikleri ve geliştirmeleri ele aldım. Ayrıca, Portal ve Server aracılığıyla ArcGIS Enterprise ile kullanılabilen işlevselliğe de değinmiş bulunuyoruz. Yeni sürümleri indirdikten sonra, yeni yetenekleri deneyin. Ve her zaman olduğu gibi, lütfen karşılaştığınız sorunları bize bildirin.

 

ArcObjects ile Oluşturulan Kodların ArcGIS Pro SDK ile Kullanımı

ArcObjects ile Oluşturulan Kodların ArcGIS Pro SDK ile Kullanımı

ArcObjects Nedir?

ArcGIS Desktop, ArcGIS Engine ve ArcGIS Server için platformdan bağımsız C++ dilini kullanan bileşenler topluluğudur. Şuan itibariyle ArcObjects için son destek tarihi 2024 yılıdır.

ArcGIS Desktop sürümlerine ait destek çizelgesi

2008 yılından 2018 yılına kadar geçen 10 yıllık süre içerisindeki ArcGIS Desktop ürünlerine ait destek hizmet tablosu aşağıdaki gibidir;

10.6 10.5.x 10.4.x 10.3.x 10.2.x 10.1 10.0 9.3.x
Teknik Destek Talep isteği
Telefon ve yazışma
Çevrimiçi destek kaynağı
Uygulama Desteği Uygulama güncellemeleri ve yamalar
Uygulama kritik düzeltmeleri
Yeni ortam sertifikası

Detaylı bilgi için lütfen aşağıdaki linke tıklayıp “Product Life Cycle” başlığındaki “View More” linline tıklayınız.

https://support.esri.com/en/Products/Developers/desktop-sdks/arcobjects-sdk-for-the-microsoft-net-framework/10-6#overview

ArcGIS Pro SDK

.NET için ArcGIS Pro SDK, eklenti ve yapılandırmaları genişletilebilirlik modeline dayanmaktadır. ArcGIS Pro API’ larını kullanarak 2B/3B bütünleşik eklentileri (add-in) oluşturmak için Task Asynchronous Programming (TAP), LINQ, WPF Bağlama ve MVVM gibi modern .NET özelliklerinden ve modellerinden yararlanabilirsiniz.

Detaylar için https://community.esri.com/groups/arcgis-pro-sdk/blog/2016/04 linkini inceleyebilirsiniz.

 ArcGIS Pro ve ArcGIS Desktop için gereksinimler

ArcGIS Pro 2.1 ArcGIS Pro 2.0 ArcGIS Desktop 10.5
Yazılım Gereksinimleri Microsoft .NET Framework 4.6.1 ve üstü Microsoft .NET Framework 4.6.1 ve üstü Microsoft .NET Framework 4.5 ve üstü
SDK Gereksinimi ArcGIS Pro SDK ArcGIS Pro SDK ArcObjects SDK
Visual Studio Gereksinimi 2017, 2015 2017, 2015 2013, 2015

 Donanım ve diğer ortam gereksinimleri için yukarıdaki tabloda bulunan ürün isimlerine tıklayabilirsiniz.

 ArcGIS Pro SDK ve ArcObjects SDK kütüphane kıyaslaması

ArcObjects 9.3.x sonrasında ürünler ve geliştirici kütüphaneleri değişikliğe uğramıştır. Aşağıdaki örnekte ArcObjects 10.5 SDK ve ArcGIS Pro 2.1 SDK için “FeatureClass” kıyaslaması yapılmıştır. Aşağıdaki örnekte; ArcObjects 10.5 SDK için kullanılan ortam Visual Studio 2015, ArcGIS Pro 2.1 SDK için kullanılan ortam Visual Studio 2017 ‘dir.

ArcGIS Desktop 10.5 için IFeatureClass object kullanımı

Kütüphane içinde sık kullanılan bir object (IFeatureClass) için ArcGIS Destop ve ArcGIS Pro kıyaslaması

Örnekten görüleceği üzere, .NET ortamında “FeatureClass” tanımlaması değişmiştir. Bu nedenle eski add-in ‘lerin Pro ‘ya uyumluluğu sağlanmadan önce ArcGIS Pro SDk kütüphanesinin incelenmesi gerekmektedir.

ArcGIS Pro 2.1 ve 2.0 SDK kütüphanesi için https://pro.arcgis.com/en/pro-app/sdk/api-reference/#topic1.html linkini inceleyebilirsiniz.

ArcGIS 10.5 ve 10.6 SDK kütüphanesi için http://desktop.arcgis.com/en/arcobjects/latest/net/webframe.htm#0b0860b0-67f8-4cae-bb22-bc41074e1bc7.htm linkini inceleyebilirsiniz.

Sonuç

ArcGIS Desktop 10.x SDK for .NET kütüphanesinin ArcGIS Pro kütüphanesinden farklı olduğu görülmekle beraber,  .NET üzerinde kütüphane yenilemesi ve sonrasında kodların düzenlenmesi gerekmektedir.

Ürünler üzerindeki güncelleştirmeler, kütüphane güncellemeleri, SDK ‘ların desteklediği .NET sürümleri gibi etkiler düşünüldüğünde platform güncellemeleri ile birlikte oluşturulan add-in ‘lerin, ürün destek tarihleri de göz önünde bulundurularak güncellenmesi gerekmektedir. Gelişen platformlar ve SDK ‘lar ile birlikte kod satırlarının ve dolayısı ile döngü sürelerinin azalması sağlanmış olacaktır.

Ayrıca ilginizi çekebilecek linkler

ArcGIS Desktop 10.5 ve ArcGIS Desktop 10.6 kütüphaneleri arasındaki fark;

https://desktop.arcgis.com/en/arcobjects/latest/net/webframe.htm#d018a65d-574a-4964-a72c-77f16d1c4319.htm

ArcGIS Pro SDK for .NET yükleme adımları;

https://github.com/Esri/arcgis-pro-sdk/wiki/ProGuide-Installation-and-Upgrade

ArcGIS Pro 1.x sürümünde hazırlanan Add-in lerin, ArcGIS Pro 2.x sürümüne dönüştürülmesi;

https://github.com/Esri/arcgis-pro-sdk/wiki/ProConcepts-2.0-Migration-Guide

Visual Studio ‘ya ArcGIS Pro kütüphanesinin yüklenmesi/Add-in oluşturulması

https://github.com/Esri/arcgis-pro-sdk/wiki/ProGuide-Build-Your-First-Add-in

 

 

 

ArcMap’ten ArcGIS Pro’ya Georeferencing’de neler değişti.

Kullanmak istediğimiz herhangi bir haritayı dünya üzerindeki gerçek koordinatlarına taşımak için yapmamız gereken işlem Georeferencing’dir. Bu blog yazısında önce Georeferencing işlemini ArcMap 10.6 üzerinde yapmayı hatırladıktan sonra aynı işlemi ArcGIS Pro’da nasıl yaptığımızı göreceğiz.

 

Kullanmak istediğimiz haritanın bulunduğu dosyaya Folder Connection (Klasör Bağlantısı) yaptıktan sonra Catalog penceresinden dosyamızı çalışma alanımıza aktarıyoruz.

 

Kullanmak istediğimiz haritayı çalışma alanımıza attığımızda karşımıza yukarıdaki gibi bir uyarı çıkacak. Haritamızın tanımlanmış bir koordinat sistemi olmadığı için bu uyarı penceresinde OK (tamam) tuşuna basıp sonraki adıma geçebiliriz. Georeferencing işlemi bittikten sonra koordinat sistemini tanımlayacağınız için bu uyarıyı şimdilik görmezden gelebilirsiniz.

 

Georeferencing Araç çubuğunu açmak için Customize panelinden Toolbars kısmında Georeferencing’i seçiyoruz.

 

Ekrana gelen Georeferencing araç çubuğunda eklediğimiz haritamız seçilmiş olarak gözükecektir. Eğer Table of Contents penceresinde referanslama yapılacak birden fazla haritamız varsa harita isminin yanında yer alan açılır menü okuna tıklayarak ulaşabiliriz.

 

Georeferencing için kontrol noktalarımızı belirlemeden önce Georeferencing açılır menüsündeki Auto Adjust seçeneğinin kapalı olduğundan emin olmalıyız. Auto Adjust özelliği açık olduğunda ArcMap, yapacağımız her işlemi anında çalışmamıza uygulamak ister ve Auto Adjust özelliği otomatik olarak açık olarak gelmektedir. Biz yapacağımız çalışmada sonuç odaklı çalışacağımız için Georeferencing menüsünden Auto Adjust özelliğini şimdilik kapatmamız gerekmektedir.

 

Georeferencing işlemine haritamızın köşelerine kontrol noktaları ekleyerek başlayacağız. Haritamızın gerçek koordinatlarına en doğru şekilde oturması için bu noktaları eklemeye haritanın sol üst köşesinden başlamalı ve saat yönünde eklemeye devam etmeliyiz.

 

Hata payını en aza indirmek için kontrol noktası ekleyeceğimiz köşeye yaklaşıp faremizin sol tuşuyla bir nokta ekledikten sonra sağ tuş ile X ve Y koordinatlarını gireceğimiz menüyü açmalıyız. Enter Coordinates menüsü açıldıktan sonra X: kısmına X koordinatımız olan 510701.43 değerini, Y: kısmına Y koordinatımız olan 4410105.74 değerini giriyoruz.

 

Kontrol noktalarının şekilde gözüktüğü gibi 1, 2, 3 ve 4 olacak şekilde saat yönünde olduğunu kontrol edin.

 

Haritamızı gerçek koordinatlarına yerleştirmek için gerekli olan tüm noktalarımızı tanımladığımıza göre artık Auto Adjust seçeneğini aktif hale getirirsek haritamızın doğru konumunun X ve Y bilgisine sahip olduğunu görebiliriz. Bunu mekânsal olarak görebilmek için ise koordinat sistemimizin tanımlı olması gerekmektedir. Biz bu örnek özelinde henüz tanımlamadık.

 

Auto Adjust seçeneği aktif hale getirildiğinde haritamız ekranımızın dışında bir yere taşınabilir. Haritamızı tekrar ekranımıza getirmek için Table of Contents penceresinde yer alan haritamıza sağ tıkladığımızda çıkan menüde Zoom To Layer özelliğini kullanıyoruz.

 

Haritamızı gerçek koordinatlarına taşırken noktalarımızı elle seçtiğimiz için gerçek dünya konumu ve bizim yerleştirdiğimiz harita arasında kayma olmuş olabilir. Bu işlemi yaparken ortaya çıkacak olan hata payının küçük olması verinin gerçeğe daha yakın konumlandırıldığını gösterir. Bu hata payına Georeferencing Toolbarında yer alan View Link Table sekmesinden bakabiliriz.

 

Auto Adjust seçeneğini aktif hale getirmeden 0 olarak gözüken Total RMS Error (Hata Payı) kısmı Auto Adjust seçeneği açıldığında program otomatik olarak hata payını hesaplayıp değeri güncelleyecektir.

 

Transformation (dönüşüm) kısmında yazan 1st Order Polynomial çeşidi en az 3 nokta ile çalışmaktadır. Koyduğunuz kontrol noktalarının sayısı arttıkça 2nd ve 3rd order olarak değişmektedir. Biz 4 nokta ile çalıştığımız ve hata payımız da yeterince küçük çıktığı için daha fazla kontrol noktası koymamıza gerek kalmadı fakat siz daha fazla nokta koyup, Transformation çeşidini değiştirip hata payını düşürebilirsiniz.

 

Haritamızın doğru konumundaki halini kaydetmek için yapacağımız son işlem ise Rectify (Düzeltme, Rektifiye etme) işlemidir. Georeferencing açılır menüsünden ulaşabileceğimiz Rectify seçeneği ile kendi isteğimiz doğrultusunda gerekli düzenlemeleri yapacağız.

 

Örnek haritamızda bizim değiştirdiğimiz yerler Output Location (Dosya Konumu), Name (Dosya adı) ve Format (Dosya formatı) kısımları oldu. Dosya adı uzun olduğunda hata verebiliyor bu yüzden kısa dosya adları tercih etmenizi öneriyoruz. Dosya formatı ise haritayı daha sonra kullanacağınız amaca göre değişiyor. Biz bu örnek için GRID formatını seçtik. En son ayarlamalarımızı yaptıktan sonra Save (Kaydet) butonuna basıp kaydettiğimiz dosya konumunda dosyamızı görüntüleyebiliriz.

 

Bundan sonraki bölümde Georeferencing’i ArcGIS Pro’da nasıl yapıyoruz onu göreceğiz.

ArcGIS Pro’da Georeferencing Nasıl Yaparım

 

Kullanmak istediğimiz haritanın bulunduğu dosyaya Folder Connection (Klasör Bağlantısı) yaptıktan sonra Catalog penceresinden dosyamızı çalışma alanımıza aktarıyoruz.

 

Kullanmak istediğimiz haritanın bulunduğu dosyaya Folder Connection (Klasör Bağlantısı) yaptıktan sonra Catalog penceresinden dosyamıza sağ tıklayıp Add To New Map seçeneği ile çalışma alanımıza aktarıyoruz.

 

ArcGIS Pro ile birlikte karşımıza çıkan yeni Ribbon Menü’de (Şerit arayüzlü menü) Imagery kısmında Georeference’a tıklıyoruz.

 

Gördüğünüz üzere menüye eklenen Georeference araçları artık daha kolay erişilebilir bir yerde. Ekstra bir tablo açmaya gerek kalmadan Total RMS Errors (Hata Payı) kısmı sağ tarafta eklenmiş olarak geliyor. Auto Apply özelliğinin kapalı hale getirdiğimize dikkat edelim. Bunu yapmak için Auto Apply’a tıklamız yeterlidir.

 

Add Control Points butonu ile haritamızı gerçek dünya koordinatlarına taşımamıza yardımcı olacak kontrol noktalarımızı ekleyeceğiz. Haritamızın en doğru şekilde yerleşmesi için bu noktaları eklemeye haritanın sol üst köşesinden başlamalı ve saat yönünde eklemeye devam etmeliyiz.

 

Hata payını en aza indirmek için kontrol noktası ekleyeceğimiz köşeye yaklaşıp faremizin sol tuşuyla bir nokta ekledikten sonra sağ tuş ile X ve Y koordinatlarını gireceğimiz menüyü açmalıyız. Target Coordinates menüsü açıldıktan sonra X: kısmına X koordinatımız olan 510701.43 değerini, Y: kısmına Y koordinatımız olan 4410105.74 değerini giriyoruz.

 

Kontrol noktalarını şekilde gözüktüğü gibi saat yönünde yerleştirdiğinizi kontrol edin.

 

Haritamızı gerçek koordinatlarına yerleştirmek için gerekli olan tüm noktalarımızı tanımladığımıza göre artık Apply butonuna basarak haritamızın doğru konumunun X ve Y bilgisine sahip olduğunu görebiliriz. Bunu mekânsal olarak görebilmek için ise koordinat sistemimizin tanımlı olması gerekmektedir. Biz bu örnek özelinde henüz tanımlamadık.

 

Apply butonuna bastığımızda haritamız ekranımızın dışında bir yere taşınabilir. Haritamızı tekrar ekranımıza getirmek için Contents penceresinde yer alan haritamıza sağ tıkladığımızda çıkan menüde Zoom To Layer özelliğini kullanıyoruz.

Haritamızı gerçek koordinatlarına taşırken noktalarımızı elle seçtiğimiz için gerçek dünya konumu ve bizim yerleştirdiğimiz harita arasında farklılık oluşmuş olabilir. Bu işlemi yaparken ortaya çıkacak olan hata payının küçük olması verinin gerçeğe daha yakın konumlandırıldığını gösterir. Kontrol noktalarımıza göz atmak, gerekirse fazla hata payı olan noktayı silip yenisini eklemek amacı ile Open Control Point Table (Kontrol Noktaları Tablosu) butonunu kullanabiliriz.

 

Sağ üstte yer alan Georeferencing açılır penceresinde işimizi kolaylaştıran birçok bilgi sunulmuş halde. Bu menüdeki bilgilerin detaylı hali ise Control Point Table kısmında yer almaktadır. Transformation (dönüşüm) kısmında yazan 1st Order Polynomial çeşidi en az 3 nokta ile çalışmaktadır. Eklediğiniz kontrol noktalarının sayısı arttıkça 2nd ve 3rd Order olarak değişmektedir. Biz 4 nokta ile çalıştığımız ve hata payımız da yeterince düşük çıktığı için daha fazla kontrol noktası eklememize gerek kalmadı fakat siz daha fazla nokta koyup, Transformation çeşidini değiştirip hata payını düşürebilirsiniz. Haritanızın üzerinde bulunan kontrol noktalarınızın sayısı aynı şekilde yukarıdaki menüde ve Kontrol Noktaları Tablosu’nda mevcuttur. Hata payı için ise Forward: şeklinde yazan değeri dikkate alabiliriz. Yukarıda bahsettiğimiz gibi Residual kısmında diğer noktaların sahip olduğu değerlerden aşırı derecede farklı değere sahip bir nokta varsa o kontrol noktasını tekrar girmek veya düzenlemek isteyebilirsiniz.

 

Save (Kaydet) ya da Save as New (Yeni olarak kaydet) butonlarından yaptığımız haritayı kaydederek daha sonra kullanmak üzere saklayabiliriz. Bu menüde gelecek olan seçenekleri haritamızı isteklerimiz doğrultusunda kaydetmek için değiştirebiliriz.

 

Output Location (Dosya Konumu) kısmında dosyamızı kaydedeceğimiz yeri seçtikten sonra dosyamızın ismini Name kısmından değiştiriyoruz. Format kısmında ise kaydetmek istediğimiz haritanın dosya formatını seçmeliyiz. Bu örnekte biz GRID formatını seçtik.

 

Her iki uygulamada da haritamızın üzerinde yaptığımız değişiklikleri yeni bir dosya adı ile bir dosya konumuna kaydettik. Üzerinde çalıştığımız dosyayı çalışma alanımızdan kaldırıp (Contents-> haritamıza sağ tıklayarak açılan menüde Remove) yerine yeni dosyamızı açmamız gerekiyor (Catalog-> kaydettiğimiz haritamıza sağ tıklayarak açılan menüde Add To New Map) ve bu dosyayı açmadan önce koordinat sistemi tanımlı olmayan dosyamıza bir koordinat sistemi tanımlamamız (Catalog-> kaydettiğimiz haritamıza sağ tıklayarak Properties penceresinde Spatial Reference) gerekiyor. Uygun koordinat sistemini tanımladıktan sonra altlık haritamız ile karşılaştırma (Ribbon Menu -> Appearence -> Layer Transparency ya da Swipe) yapabiliriz.

Esri’nin 64 bit masaüstü uygulaması olan ArcGIS Pro’nun kullanıcı dostu arayüzü ile, alışık olduğunuz komutlara daha kolay erişerek, görselleştirme, mantıksal analiz, görüntü işleme, veri yönetimi ve entegrasyonu gibi işlemlerinizi daha az işlemle ve daha hızlı gerçekleştirebilirsiniz.