ArcGIS Pro 2.3 Yeniliklere Genel Bakış

ArcGIS Pro 2.3 Yeniliklere Genel Bakış

ArcGIS Pro’ya şimdiye kadar gelmiş en büyük değişikler ve yenilikler 2.3 versiyonuyla gelmiştir. Bu blog yazımızda 2.3 yeniliklerine genel bir bakış sağlayacağız. ArcGIS Pro 2.3 ile ilk fark edeceğiniz şey başlangıç bölümü. Bu alan yeniden tasarlanmış ve geliştirilmiştir.

ArcGIS Pro‘yu Windows Gezgininde aşağıdaki öğelere çift tıklayarak başlatabilirsiniz:

  • ArcGIS Pro haritaları (ArcGIS Pro maps)  (.mapx),
  • Harita paketleri (Map packages) (.mpkx),
  • Çıktı (Layouts) (.pagx),
  • Harita katmanları (Map layers) (.lyrx) ve
  • Katman paketleri (Layer packages) (.lpkx).

ArcGIS Pro’yu  bir proje oluşturmadan başlatabilirsiniz. Çalışmanızı kaydetmek istiyorsanız daha sonra bir proje oluşturulabilir. Sık kullanılan projeleri ve proje şablonlarını  sabitleyebilirsiniz. Son projeler listesi en fazla 50 proje görüntüleyebilir. ArcGIS Pro’yu her zaman aynı projeyi açarak veya uygulamayı başlattığınızda proje oluşturmadan otomatik olarak başlayacak şekilde yapılandırabilirsiniz.

  • Üç yeni hızlı başlangıç ​​öğreticisi,  Author a mapVisualize temporal data, ve Manage data kullanılabilir.
  • ArcGIS Pro ve çevrimdışı Help görüntüleyicisinin erişilebilirliğini artırmak için iyileştirmeler yapılmıştır. Daha fazla bilgi için, bkz.
  • Şimdi Concurrent Use license türünü kullanırken yedek lisans yöneticileri ekleyebilir ve kaldırabilirsiniz. Dört taneye kadar yedek lisans yöneticisi eklenebilir. Daha fazla bilgi için, bkz.

 

Rapor

  • Raporlar yeni bir proje öğesidir ve oluşturduğunuz rapor dosyaları Catalog bölmesinde özel bir klasörde listelenir. Bir rapor oluşturduğunuzda, veri kaynağını ayarlayabilir, verileri gruplandırma ve sıralama ile düzenleyebilir, bir şablon ve stil seçeneği seçebilir, sayfa boyutunu ve kenar boşluklarını tanımlayabilirsiniz.
  • Raporda yapabileceğiniz  düzenlemeler; rapor başlığı, grup başlığı ve sayfa altlığı gibi bölümlere ayıran rapor görünümünde, grafik çizgiler ve görüntüler gibi statik öğeler, özet istatistikler veya tarih değerleri gibi dinamik öğeler ekleyebilirsiniz. Raporları ayrıca  PDF dosyası olarak paylaşılabilir, bir proje paketinin parçası olarak kaydedebilir veya bir rapor dosyası olarak (.rptx) kaydedebilirsiniz.

 

Deep Learning

  • Deep Learning araç seti bu sürümde tanıtıldı. Bu yeni araç kutusu, ArcGIS Image Analyst araç kutusunda bulunan üç aracı içerir.

 

  • Bu araçlar, TensorFlow, CNTK ve Keras gibi Deep Learning  modellerini kullanan görüntü sınıflandırma ve nesne algılama iş akışlarını destekler.

  • Bu araçlar, analiz yapmak için yeni GPU’dan  yararlanır. Ayrıca ArcGIS Image Server veya raster analysis ortamlarında da çalıştırılabilirler. Her bir katmanın bir veya daha fazla benzersiz özelliği olabildiği neural networks‘lerde birden çok katman kullanarak çalışırlar.

LocateXT

  • ArcGIS LocateXT eklentisi, konum bilgisi için herhangi bir metni veya belgeyi aramanıza ve bu konumlardan özellikler oluşturmanıza olanak sağlayan bir dizi araç içerir.
  • LocateXT, PDF belgelerinde, Microsoft Office belgelerinde, web sayfalarında, e-postalarda ve sosyal medya metinlerinde arama yapabilir. Aracı açmak için, Map sekmesinde,  Add Data açılır okunu tıklayın ve Extract Locations’i seçin. To Geodatabase araç setine iki coğrafi işlem aracı (Extract Locations from Document ve Extract Locations from Text) de eklenmiştir.

Editing Tools

Düzenleme iş akışlarınızı geliştirmek için aşağıdaki dört araç eklenmiştir:

Divide Divide , Çizgisel ve alansal vektör verileri bir değere bölmek için araçlar barındırır. Çizgi, mesafeye, parça sayısına veya yüzdeye göre bölünebilir; Alan, orantılı alanlara, eşit alanlara veya eşit genişliklere göre bölünebilir.

Fillet  Fillet , iki line arasındaki teğet olan ve iki bağlantı bölümünü kesen kısımlara yay oluşturur. Yarıçapı dinamik olarak sürükleyip boyutlandırabilir veya sabit bir mesafe yazabilirsiniz.

Generalize Generalize Polyline, temel şeklini korurken bir çizginin veya bir çokgen özelliğinin karmaşıklığını azaltabilir.

Split Split , bir veya daha fazla mevcut giriş özelliğini seçmenize ve bunları bir veya daha fazla seçilen hedef özelliği bölmek için kullanmanıza izin verir.

Attribute Rules

  • Öznitelik kuralları ek kural türlerine ve gelişmiş bir kullanıcı deneyimine sahiptir. Öznitelik Kuralları görünümü, veri kümelerindeki öznitelik kurallarını görüntüleme, oluşturma ve yönetme erişimini sağlar. Öznitelik Kuralları araç çubuğuna birkaç yeni araç eklenmiştir. Daha fazla bilgi için, yeni araçları ve mevcut araçlardaki değişiklikleri gözden geçirmek üzere  yenilikler bölümüne bakın. Toplu hesaplama (Batch calculation) ve doğrulama (validation) kuralları, mevcut özellikler üzerindeki kuralları değerlendirme olanağı sağlayan yeni kural türleridir. Bu kurallar, Hata Müfettişi veya Kuralları Değerlendir aracı kullanılarak kullanıcı tarafından belirlenen bir zamanda değerlendirilir. Daha fazla bilgi için, bkz. Not: Hesaplama ve doğrulama kurallarını değerlendirmek için kullanılan Doğrulama özelliği, yalnızca ArcGIS Enterprise 10.7 veya sonraki sürümlerinde paylaşılırken kullanılabilir.
  • Daha fazla bilgi için eski portallarla paylaşırken dikkat edilmesi gerekenler bölümüne bakın. Yeni Arcade işlevselliği için ArcGIS Arcade sürüm 1.5 sürüm notlarına bakın. Koşullu öznitelik değerleri, bir alandaki değerleri diğerindeki değerlere bağımlı hale getirmenize izin veren yeni bir veri tasarım özelliğidir. Bir dizi alan ve bu alanlar için geçerli değerlerin bir listesini oluşturmak için alan ve alan grupları kullanırlar. Örneğin, elektrik direği malzemeleri için bir alan Ahşap olarak ayarlanırsa, o direğin yükseklik alanı için geçerli değerler 10, 12 ve 15 metre ile sınırlandırılır. Alan Çelik olarak ayarlanmışsa, yükseklik alanı için geçerli değerler 15, 17 ve 20 metredir. Alanlarınız arasındaki bu tür bağımlılıklar, koşullu değerler kullanılarak ayarlanabilir. Yeni Dosya Aktarma aracı, bir dosya sistemi ile bir bulut depolama çalışma alanı arasında dosyaları verimli bir şekilde aktarır.

3D Interpolation EBK

  • Empirical Bayesian Kriging 3D aracı, noktaların enterpolasyonunu gerçekleştirmenize ve 3D uzayındaki noktalar arasındaki tüm konumlardaki değeri tahmin etmenize olanak sağlar. Bir analiz aracı olarak Geostatistical Wizard‘da mevcuttur. Daha fazla bilgi için, bkz.

 

ArcGIS Pro 2.3 versiyonuyla birlikte gelen diğer yenilikler ve özellikler sonraki yazılarımızda aktarılacaktır.

 

ArcGIS’te Mesafe Analizlerine Genel Bir Bakış

ArcGIS’te Mesafe Analizlerine Genel Bir Bakış

CBS analizlerinin en önemlilerinden ve en çok kullanılanlarından biri yakınlık analizleridir. Çoğu zaman ArcGIS kullanıcıları bu tür analizleri, en bilindik yöntemler olan ve vektör verileri üzerinden uygulanan Buffer ve Near araçlarını kullanarak yaparlar. Bu blog yazımızda vektör verilere uygulanan yakınlık analizlerinden farklı bir yöntem olarak, mesafeleri raster veriler üzerinden hesaplama yöntemlerine değineceğiz.

İşlem sonucu raster bir çıktı katmanı veren Öklidyen Mesafe (Euclidean Distance) analiziyle araçlarımızı tanımaya başlayalım:

Euclidean (Öklidyen) Mesafe Analizi

ArcGIS kullanarak birçok farklı yöntemle mesafe analizi yapabilirsiniz. Bunlardan en yaygın kullanılanlarından biri iki nokta arası mesafeyi doğrusal bir çizgi şeklinde hesaplayan Öklidyen mesafe analizidir. Öklidyen mesafe analizine kuş uçuşu mesafe de denir ve bu analizle Pisagor teoremine göre iki nokta arası en kısa mesafe hesaplanabilir. İki raster hücresi arası kuş uçuşu mesafeyi bulur, bunu bir kağıttaki iki nokta arasını cetvelle ölçmek gibi düşünebilirsiniz. Bunu yaparken rasterda belirlediğiniz hücrenin merkez noktasından hedef hücrenin merkez noktasına doğru hesaplama yapar.

Bu analizi geoprocessing (coğrafi işlem) araçlarından Euclidean Distance’ı kullanarak yapabilirsiniz.

Euclidean Distance, vektör verilerle veya raster verilerle yaptığınız analiz sonucunda, elinizdeki detaylara olan uzaklığı ölçüp çıktı olarak, her bir hücresinde (diğer bir adıyla pikselinde) sizin kaynak verinize olan uzaklığı değer olarak saklayan bir raster katman oluşturur.

Her hücre değeri kaynağa olan mesafeyi gösterir. A hücresinin değeri olarak görünen x A hücresiyle kaynak hücre arasındaki mesafedir.

Birden fazla kaynak hücreye uygulama yaptığınız yüzeylerde, çıktı katmanındaki her hücre değeri, bir kaynak hücreye yakınlığı verir ve bu da kendine en yakın olan kaynak hücredir.

Her hücre değeri en yakın kaynağa olan uzaklığı gösterir. Hücre A Kaynak 1’e en yakındır ve değeri arasındaki mesafeyi verir. Euclidean Distance aracı yatay ve dikey olarak hesaplamalar yapabilir.

Euclidean Distance aracı sonucu kuş uçuşu düz bir çizgi için verir ama yüzeyde dosdoğru şekilde ilerlemek her zaman mümkün olmayabilir, bu çizgi üzerinde ırmaklar ya da dik eğimler gibi çeşitli engeller olabilir. Bu gibi durumlarda maliyet ağırlıklı mesafe araçlarını kullanmak gerçekçi sonuçlar açısından daha doğru olur.

Euclidean Allocation

Euclidean Allocation aracı ise her hücrenin en yakın kaynağa olan kuş uçuşu mesafeye göre belirlendiği bölümlenmiş bir raster oluşturur. Eğer sadece bir kaynak varsa oluşacak rasterdaki bütün hücreler bu kaynak noktaya göre tahsis edilir.

Eğer birden çok kaynak nokta varsa oluşacak rasterdaki hücreler en yakındaki kaynağa göre belirlenerek tahsis edilir. Bu hücrelerin oluşturduğu alanları detayların bölümleri olarak düşünebilirsiniz. Bu bölümlerin şekli ve boyutu hücrelerin kaynağa olan mesafesi tarafından belirlenecektir.

Bu resimde yeşil hücrelerden birinin 1 ve 2. kaynak arasında eşit mesafede olduğunu görebilirsiniz. İki kaynağa da aynı mesafede olan bu hücreler program tarafından otomatik olarak bir kaynağa atanır. Burada bu 2. kaynak olmuştur. Euclidean Allocation’ı rasterdaki her hücrenin en yakın olan kaynağa göre bölümlenmesini istediğinizde kullanabilirsiniz. Araç sonuç olarak her hücrenin en yakın olduğu kaynağa göre değerini verecektir.

Euclidean Direction

Öklidyen yönelim her hücreden kaynak hücreye kuş uçuşu en kısa doğrunun yönelimi derece cinsinden verir. Euclidean direction’ın verdiği raster verideki her hücre değerleri en yakın kaynağa olan yolun açısını gösterir. Bunu aşağıdaki resimdeki gibi bir pusulanın, yüzeydeki her hücre için olduğunu düşünebilirsiniz. Her hücre içindeki değerler 1 ile 360 derece arasındadır ve 360 derece kuzeyi ifade eder.

Euclidean direction rasterında hücre değerleri azimuth derecelerine dayanmaktadır. Bu resimdeki örnekte hücrenin yönelim değeri 45 derecedir.

Bu resimde kaynak 1 noktası, A hücresine en yakın noktadır. İki nokta arasındaki doğru çizgi hattı A noktasından 1. kaynağa 15 derecelik bir açıdadır. A noktasının hücre değerine baktığımızda 15 yazdığını görürüz. Kaynak 2 ise B hücresinden 135 derecelik bir açıdadır.3. kaynak ise C noktasına en yakındır ve 320 derecelik bir açıya sahiptir. Gri hücreler ise 0 derecedir yani bir yönü yoktur.

Euclidean Direction sayesinde, “En yakın şehre ulaşmak için hangi yöne doğru seyahat etmeliyim?” gibi sorulara cevap bulabilirsiniz.

Euclidean Distance 

Bu resim yüzeydeki her konumdan kamp alanlarına olan mesafeleri simgelemektedir. Açık renklerde daha yakın koyu renkler daha uzaktadır.

 

 

 

 

 

 

Euclidean Allocation

Bu yüzey resmi her iki kamp alanı için lokasyon tahsisini göstermektedir. Yeşil alan A kampına yakındaki pikselleri (raster hücreleri), mavi ise B kamp alanına yakın olan pikselleri göstermektedir.

 

 

 

 

 

 

Euclidean Direction

Bu resim ise yüzeydeki her yerin kamp alanlarına olan pusula yönlerini göstermektedir. Oklar Euclidean Direction aracının çıktısı değildir, otomatik olarak yönleri göstermez. Bunu yapmak için çıktı raster katmanına Vector Field semboloji özelliğini uygulayarak haritanızda görüntülenmesini sağlayabilirsiniz.

 

 

 

 

 

Ağırlıklandırılmış Mesafe analizi:

Weighted distance analysis yani ağırlıklı mesafe analizi ArcGIS’deki başka bir mesafe analiz türüdür. Bir noktadan diğerine doğru bir çizgi çizmenin işinizi görmediği durumlar vardır. Bazı durumlarda analiziniz, birden çok mesafe sonucunu karşılaştırmanızı gerektirebilir. Örneğin A ve B noktaları arasında üç tane yol varsa bu yolları hız limiti, hava durumu, yol tipi gibi faktörlere göre ağırlıklandırarak en iyi rotayı belirleyebilirsiniz. En kısa yol her zaman en kısa yolculuk zamanını vermeyebilir. Eğim fazla olabilir veya hız limitlerinden dolayı şehir içinden geçen bir yol daha kısa olmasına rağmen çevre yolundan daha uzun bir yolculuk zamanı verebilir.

Bu resimde 2 kamp noktası arası 2 yol çıkarılmıştır. Sarı çizgi kuş uçuşu mesafeyi simgelerken siyah çizgi iki kamp noktası arası en hızlı yolu simgeler. Çünkü kuş uçuşu mesafe dağlık arazi yüzünden daha yavaş ilerlenecek ve ulaşım sürenizi uzatacak bir yoldur.

Bir konumdan diğerine potansiyel olarak çok sayıda yol olduğunda ve genellikle zaman gibi belirli bir kaynağı maliyet olarak kabul ettiğimiz durumlarda ağırlıklandırılmış mesafe kullanabilirsiniz.

Reclassification (Yeniden Sınıflandırma) ve Cost (Maliyet) Yüzeyleri

Genelde veriler doğrudan maliyetleri iletmez, bunu yapabilmeleri için dönüştürülmeleri lazımdır. Örneğin dik bir arazi yol yapım masraflarını arttırabilir yani arazinin eğimi bir maliyet faktörü olabilir. Eğim yüzdeleri yolun yapım maliyetlerinin az mı çok mu olduğu bilgisini bize direk vermez. Maliyetleri göstermenin yolu eğim değerlerini maliyet değerlerine TL cinsinden çevirmek daha iyi şekilde maliyetleri yansıtacaktır. Ya da ağırlıklandırarak göreceli bir değer sıralaması belirleyerek de bunu yapabilirsiniz.

Ağırlıklandırılmış mesafe analizlerinde maliyet faktörlerine bir sıralama yaparsınız ya da bir alanda yolculuğun verimliliğini belirleyen faktörlere değer vererek sıralama yaparsınız. Yüksek verimlilik gösteren değerlere sahip hücreler düşük bir değer alır ve düşük verimlilikle değerleri olan hücreler yüksek bir değer alır. Örneğin, hücre değerlerinde sürüş zamanlarını içeren bir rasterınız varsa ve yeniden sınıflayacaksanız, sürüş zamanı değeri 25 dakika olan bir hücreye 1 değeri verebilir ve sürüş zamanı 65 dakika olan bir hücre değerine 3 değerini verebilirsiniz. 25 dakikada kat edilen bir hücre 1 değerini alarak daha düşük bir değer alacaktır ama sıralama yaptığımızda 1. olduğu anlamına gelecektir. Böyle bir veri dönüşümünden sonra 25 dakikalık sürüş zamanına sahip raster hücreleri daha tercih edilen hücreler olacaktır. Bu dönüşümü yaptığımız işleme Reclassification yani yeniden sınıflandırma denir. Yeniden sınıflandırılmış bu rasterlara da maliyet yüzeyi denir.

Bir öznitelik tablosundaki sütunlarındaki değerler kar derinliklerinden hız sınırlarına ya da herhangi bir arazi özelliğinin sayısal değeri gibi herhangi bir değeri ağırlıklandırma yapmak için seçebilirsiniz. Bunu yaparken hangi özniteliklerin maliyeti etkilediğini belirlemek ve sonra bu özniteliklerin değerlerini sıralamak çok zaman alıcı bir işlem olabilir. Bunu belirlemek için uzmanlara ya da akademisyenlerin çalışmalarına başvurmanız gerekebilir.

Ağırlıklama ölçeğinizi bir aralık içinde belirleyebilirsiniz. Ağırlık ölçeği, en yüksek ve en düşük maliyeti kolayca ayırt edebilme konusunda yönetilebilir bir değer aralığı olacaktır. Örneğin 1 ila 9 arasında rakamlar verebilirsiniz. Burada 9 değeri 1 değerinden 9 kat maliyetlidir anlamına gelmez. En az masraflı hücreler 1 en çok masraflı hücreler de 9 değerine sahiptir anlamına gelir. Analizinizde birden çok maliyet faktörünü ele almak istediğinizde maliyet yüzeylerini aynı ağırlıklandırma ölçeğine göre yapmanız gerekir, bu sayede bütün maliyet yüzeylerini birbirleriyle işleme sokarak toplam maliyet yüzeyini elde edebilirsiniz. Buna ağırlıklı bindirme analizi de denir.

Kar derinliği hücre değerleri raster verisinden 1-9 ağırlık ölçeği kullanarak yeniden sınıflandırılarak maliyet yüzeyi oluşturulur. Karın en derin olduğu yerlerde zaman ve kaynaklar açısından daha masraflı olduğunu varsayarak, en yüksek kar derinliği değerleri 9 değerine atanır ve en düşük kar derinliği değerleri 1 değeri ile belirlenir.

Bu skalada eğim yüzdeleri kar derinliklerinde olduğu gibi 1-9 ağırlık ölçeğine göre sınıflandırılmıştır. Daha dik eğimler daha fazla zaman ve kaynağa mal olacağından eğimi en yüksek olan yerler 9 ve eğimi düz ve düze yakın olan yerler 1 değeriyle yeniden sınıflandırılmıştır.

Kar derinliği raster’ı ve eğim raster’ı aynı ağırlıklandırma ölçeğine göre yeniden sınıflandırıldığı için beraber işleme sokularak toplam maliyet yüzeyini elde edebiliriz. Maliyet yüzeylerini aynı ağırlık ölçeğinde yeniden sınıflandırdıktan sonra birleştirerek her hücre için toplam maliyeti belirleyebiliriz. Örneğin, eğim maliyeti 2 olan bir hücreyle kar derinliği maliyeti 1 olan bir hücre birleştirildiğinde toplam masraf 3 olur. Nihai maliyet yüzeyi en az maliyetli yol analizi (Least-Cost Path Analysis) için gereklidir.

Least-cost Path Analysis (En az maliyetli yol analizi)

Elde ettiğiniz toplam maliyet yüzeyiyle ArcGIS analiz araçlarını kullanarak maliyet ağırlıklı mesafe analizi yapabilirsiniz. En az maliyetli yol, maliyetin zaman, mesafe veya kullanıcı tarafından tanımlanan diğer ölçütlerin bir işlevi olduğu ve iki konum arasındaki en düşük maliyetli yoldur.

Least-cost path analizi bu yüzeyleri kullanarak iki nokta arasındaki en uygun maliyetli yolu belirlemenize yardımcı olur. Bu aracı kullanarak en ucuz şekilde bir boru hattını nasıl yapabileceğinizi belirleyebilirsiniz.

En az maliyetli yol analizi, kaynak hücreyi çevreleyen sekiz komşu hücreyi değerlendirir ve yolu en düşük değere sahip hücreye yönlendirir. Kaynak ve hedef birbirine bağlanana kadar bu işlem kendisini yineler. Tamamlanan yol, iki nokta arasındaki hücre değerlerinin en küçük toplamını temsil eder.

Bu örnekte analiz sonucu ulaşılan yol kaynaktan hedefe en kısa yolu vermemiştir ama en masrafsız yolu hücrelerdeki değerlere göre karşılaştırarak çıkarmıştır.

Kaynak ve hedef noktalardan oluşan herhangi bir kombinasyon least-cost path analizinin bir parçası olabilir, bir kaynaktan bir çok hedefe en düşük masraflı yolu hesaplayabileceğiniz gibi birçok kaynak noktadan da bir hedef noktaya en masrafsız yolu belirleyebilirsiniz.

Bu resimde en düşük maliyetli yol analiziyle kaynaktan hedeflere en uygun yollar çıkarılmıştır.

Least-cost path (En az maliyetli yol) analizi iş akışı

Aşağıdaki liste bu analizi yaparken izlemeniz gereken iş akışının bir özetidir.

  1. Ortak bir ağırlıklandırma ölçeği oluşturmak için rasterlarınızı yeniden sınıflandırma.
  2. Yeniden sınıflandırılmış rasterları birleştirerek toplam maliyet yüzeyinin oluşturulması.
  3. Toplam maliyet yüzeyini kullanarak maliyet mesafeleri ve yönelimleri yüzeylerinin oluşturulması.
  4. Maliyet mesafesi ve maliyet yönü yüzeylerini kullanarak en az maliyetli yolun belirlenmesi.

Aşağıdaki diyagram arazi kullanımı ve eğim katmanları kullanılarak en az maliyetli yolun oluşturulmasını gösterir.

Yakınlık/Mesafe analizleri hakkında daha fazla bilgi almak ve uygulamalarını öğrenmek için ArcGIS 3: Mekansal Analiz Uygulamaları eğitimimize katılabilirsiniz.

Daha fazla bilgi için: egitim.esriturkey.com.tr

Esri Türkiye 2018

Varlık Yönetiminin Temeli Neden CBS’dir?

Kurumsal Varlık Yönetimi (EAM-Enterprise Asset Management) Neden CBS’ye İhtiyaç Duyar?

               Kurumsal Varlık Yönetimi (EAM) yapılandırma ve entegrasyonu tek seferlik bir proje olmamasından dolayı kuruluşunuzun her seviyesinde, zaman, yoğun emek ve bağlılık gerektirir. Varlık yöneticilerinin varlık yönetimi programlarını akıllı ve etkili bir şekilde tasarlayıp gerçekleştirmelerine nasıl yardımcı olduğunu anlatmaya çalışayım.

Bildiğiniz gibi, geçtiğimiz birkaç yıl süresince, farklı platformlardaki verilere erişim ve entegrasyon seviyeleri CBS ile birlikte varlık yönetiminde bir devrim niteliğinde çok önemli rol oynadı. Çünkü veriler varlıklara içerik ve farklı bağlamlar kazandırıp bizleri analitik olarak bilgilendirerek, doğru karar vermeye yönlendirerek destekledi. Bu da varlık yönetiminin önemli kritik başarı faktörlerindendir. Varlık yönetiminin ayrıntılarına girmeden önce, bu yazı bağlamındaki varlık nedir onu tanımlayalım.

Varlık olarak neleri tanımlarız?

Varlık yönetimi için uluslararası standartı olan ISO 55000’e göre varlık, bir kuruluşun potansiyel veya fiili bir değeri olarak tanımlanır. Fiziksel tüm varlıklar geçen her zaman içerisinde yaşlanır, eskimeye yüz tutar.

Gerçek hayattan pratik örnekler verecek olursak; Elektrik dağıtım varlıklarından trafolar, yer üstü, yer altı şebekeleri ve direkler gibi, çevremize bakacak olursak köprüler ve yollar gibi, Su dağıtım varlıklarından hidrantlar, pompa istasyonları ve su depoları gibi, kamu varlıklarından bina ve teçhizatları gibi işletme varlıklarının varlığını görürüz. Dağıtım varlıkları ve tesis özelliği olan diğer tüm varlıkların değerleri, özellikle iyi yönetilmedikleri takdirde zaman içinde değer kaybederler. Diğer yandan varlık yönetimiyle entegre çalışan bakım hizmetleri yönetimiyle bu varlıklar değerini korumaktadır.

Konumun Bütünleştirici Dehası

               Veriler, bir varlığın en iyi nasıl yönetileceğini belirlememize yardımcı olur; verinin ve varlığın yaşam döngüsünü ve maliyetlerini, işlevini yerine getiremediği takdirde kuruluş için bir risk olup olmadığı veya işletmede ne kadar süreyle bir varlık olarak kalacağı bunların başında gelmektedir. Varlık bilgisi, varlığa ait verinin yaşam döngüsü ve varlık hiyerarşisinin iyi belirlenmesi bir varlık yönetim sistem başarısı için kritik öneme sahiptir. Bu verinin kullanımını ve doğruluğunu en üst seviyeye taşımak için, onu merkezileştirmek esastır. Yukarıda saydığımız ve kritik başarı faktörleri olarak rol oynayan etkenleri yönlendiren konumun bilimini (The Science of Where©) kullanarak varlık bilgisini tek bir merkezden yada birbiriyle entegre edilmiş ve konuşan sistemlere bağlı çalışan veritabanı yönetimiyle de merkezileştirebilirsiniz.

Konumun bilimi, ortak paydaya yer veren kurumlarda CBS ile entegre edilmiş Kurumsal Varlık Yönetimi (EAM) Sistemi için doğal bir seçimdir.

Varlıkların Etkin Yaşam Döngüsü Yönetimi

           Bir Kurumsal Varlık Yönetim Sistemi, varlıkların maliyet etkin yaşam döngüsü yönetimi yoluyla hedeflerine en uygun ve sürdürülebilir bir şekilde ulaşması için bir organizasyonun sistematik ve koordineli faaliyetleri ve uygulamaları olarak tanımlanmaktadır.

Bazı kuruluşlar için Kurumsal Varlık Yönetim Programları kurma düşüncesi yıldırıcı olabilmekte tabiiki. Ama bu işi deneyimlemiş başarılı olan yada olamayan kurumlar Varlık yönetiminin bir dizi yazılım satın almaktan daha fazlası olduğunu çok iyi biliyorlardır. Bu bağlamda beklenen hizmet seviyesini sağlamak, sistemleri (insanlar, veriler, süreçler, yazılım, donanım vb.) kurmakla ilgilidir. Kuruluşun açık ve köklü bir Varlık Yönetimi Politikası, kapsamlı bir Varlık Yönetimi Stratejisi tarafından tanımlanır ve yönetilir. Açıkça tanımlanmış bir strateji, programın sürdürülebilirliğini, kalitesini ve yapısını geliştirecek ve iş biriminin varlık yönetim planlarının geliştirilmesine yönelik kurumsal rehberlik ve yönlendirme sağlayacaktır.

Bir varlık yönetimi programı başlatmaya karar verdiğinizde, şu iki önemli soruyu bilmek yararlı olur: Elimde hangi bilgi var? Ve bu konuda ne yapmalıyım? Eğer bu soruların yanıtlarını kolayca veremiyorsanız Esri’nin Kurumsal Varlık Yönetimi’nde CBS’yi kullanma kılavuzunda tavsiye ettiği bu yedi aşamalı yaklaşımı izlemek nispeten daha kolaydır.

Kurumsal Varlık Yönetimi’ye giden yolu görselleştirmeye yardımcı olmak için uzmanlar sırayla ayarlanmış beş aşamayı önerir. İyi yapılandırılmış bir varlık yönetim planının ardından, her aşama sizi Temel’den Kurumsal’a taşıyacaktır.

ISO 55001 Olgunluk Seviyelendirmesi

Bir Varlık Yönetim planı oluştururken, neyin dahil edileceğini ve planlanacağını belirtmek de önemlidir. Kurumsal Varlık Yönetim Sistemi, aşağıdaki gibi tanımlanan üç temel bileşenden oluşur:

  • A System of RecordTemel veri bileşenlerinin oluşturduğu sistem
  • A System of EngagementVerileri, dahili ve harici olarak paylaşmayı ve etkileşimi sağlayan sistem
  • A System of InsightEyleme dönüştürülebilir kararların izlendiği ve takip edildiği sistem

A System of Record, Varlık Yönetim Sisteminiz için temel oluşturur. Verimliliği sağlayan ve verilerinizde güvenirliği inşa eden merkezi bir yönetim yapısı sağlar.

A System of Engagement, sisteminizdeki verilerle ve entegre olunacak dış sistemlerdeki verilerle paylaşım ve etkileşimi sağlayan, kuruluşunuzun yapısını yansıtarak iyi tanımlanmış, birimler arasındaki işbirliğine ait iş akışları aracılığıyla hedeflerinize ulaşmanıza yardımcı olacaktır.

A System of Insight, veriler ışığında tanımlanacak karmaşık ve analitik yeni ilişkileri, modelleri ve eğilimleri ortaya çıkarabilen, eş zamanlı konumsal tespit ile görselleştirme amaçlı mekansal, tablo ve grafik/gösterge tablosu analizi üretmenizi sağlar. Elektronik tablolarda gördüğümüz üzere satır ve sütunlardan oluşan bir tabloya bakmak ve veri kümesinde neler olup bittiğini anlamak gerçekten zordur. Eğer bir de bu tablonuzun milyonlarca satırdan oluştuğunu düşündüğümüzde içinden çıkılamaz bir hal alabilecektir. Bu bileşen aracılığıyla verilerimizin görsel tasvirini ve bunun anlamını, haritaları, uygulamaları, grafikler ve gösterge panolarını hızlı bir şekilde oluşturup organizasyonunuzda etkileşimde olduğunuz paydaşlara dağıtım ve paylaşımınızda sizin vazgeçilmez yardımcınız olacaktır.

Örneğin bir Insight Sistemi, aşağıdaki sorularınızın cevaplarını size hızlıca verebilir:

  • Dağıtım sisteminizdeki 2 saati geçen kesinti sayısı kaçtır ve nerededir?
  • Arıza birimleri, müşterilerin ihtiyaçlarını en iyi şekilde karşıladıkları yerlerde mi konumlanmış?
  • Optimize edilmiş bakım planlarına sahip yüksek öncelikli varlıkların yüzdesi nedir?
  • Yenileme zamanı gelmiş varlıkların bu yıl öngörülen bütçesi ne kadardır? Yenileme planlarımı sık arıza şikayeti alınan konumlara göre nasıl revize edebilirim?

Güçlü Bir Varlık Yönetim Platformu

ArcGIS platformu, bir Kurumsal Varlık Yönetim programının gereksinimlerini karşılamak için bulut (cloud) ve yerinde (om-prem) çözümler ve uygulamalar ile güçlü bir varlık yönetim platformudur. Kuruma ait envanter niteliklerinin üretilmesine, yönetilmesine ve görselleştirmesine, zamandan ve paradan tasarruf etmesine ve hizmet ömrünün en üst düzeye çıkarılmasına olanak tanır. Varlık Yönetim Birimi ekiplerinin bir varlık envanterini tamamlamasına, hizmet seviyelerini belirleyip ölçmesine, rolleri ve sorumlulukları tanımlamasına, riski tanımlayıp hesaplamasına ve varlık yenileme maliyetlerini tahmin etmesine yardımcı olur.

Kurumsal Varlık Yönetim programında farklı düzeylerde işbirliği gerektiren birçok hareketli parça vardır. Ayrıca ESRI, programınızı oluştururken ve bunu işler hale getirirken uzman tavsiyesi alarak sizin çözüm bulmanıza yardımcı olur. İçinde bulunduğunuz aşamaya bakılmaksızın – bir ArcGIS çözüm yapısı, bakım yönetimi ve izinlerine yönelik çözümleri benimsemek isteyen ileri düzey bir kullanıcı olarak plan yapmaya yeni başlıyorsanız Esri Türkiye olarak hedeflediğiniz yapıyı kurmanıza imkan verecek çözümlere ulaşmanızda size destek veriyor olacağız.

Unutmayın Varlık Yönetim Sistemi programı tek seferlik bir proje değildir. Kuruluşunuzun her seviyesinden zaman, sabır ve bağlılık gerektirir.

Önemli olan karar vermek ve faydaları konusunda hedeflediklerinizi gerçekleştirmeye başlamaktır!

Bu yazı için bir etiket bulunmamaktadır.