Drone2Map for ArcGIS ile Üretilen PointCloud (Nokta Bulutu) Verilerinin ve Lidar Verisinin ArcGIS PRO Kullanılarak Sınıflandırılması

Nokta bulutu sahne katmanı

Nokta bulutu sahne katmanları,ArcGIS PRO üzerinde, büyük hacimli, sembolleştirilmiş ve filtrelenmiş nokta bulutu verilerinin hızlı bir şekilde gösterilmesini sağlar. Lidar da dahil olmak üzere birçok sensör verisinin görüntülenmesi ve paylaşılması için optimize edilmiştir . Nokta bulutu sahne katmanları doğrudan bir LAS veri kümesi katmanından oluşturulabilir ve platform genelinde 3D nokta bulutu içeriğini paylaşmamıza yardımcı olur. Nokta bulutu sahne katmanları LAS, ZLAS ve LAZ uzantılı veri türlerini desteklemektedir.

Geoprocessing aracı içinde bulunan Scene Layer Package seçeneği kullanılarak bir nokta bulutu sahne katmanı oluşturabiliriz . Nokta bulutu sahne katmanı, Las uzantılı nokta bulutu verilerini ve Las veri kümeleri ve  Optimize Edilmiş LAS ( .ZLAS ) biçimini destekler.

 

Sınıflandırma

Nokta bulutu sahne katmanının Katman Özellikleri, hangi noktaların çizileceğini seçmenize ve ArcGIS Pro’daki nokta bulutuna katkıda bulunan verilerin görüntülenmesini değiştirmenize izin verir.

  1. Contents bölmesinden nokta bulutu sahne katmanı seçin.
  2. Nokta bulutu sahne katmanını sağ tıklayın ve Properties seçeneğini seçin.
  3. Layer Properties iletişim kutusundan, Point Cloud Layer Filter sekmesini tıklayın.
  4. Point Cloud Layer Filter sekmesinden, istenen nokta bulutu sahne katmanı filtresini tıklayın.

Nokta Bulutu Katman Filtresi Seçenekleri

İstenen filtrenin yanında bir onay işareti görüntülendiğinde, Classification Codes veya Return Values ve Classification Flags sekmeleri  görüntülenecektir. Bu işaretli tüm noktalar görüntülenecek ve bu işarete sahip olmayan noktalar görüntülenmeyecektir.

Classification Codes

İşlemden geçirilen her lidar noktası, lazer atımını yansıtan nesnenin türünü tanımlayan bir sınıflandırmaya sahip olabilir. Lidar noktaları çıplak toprak veya toprak, gölgelik ve su dahil olmak üzere bir dizi kategoride sınıflandırılabilir. LAS dosyalarındaki sayısal tamsayı kodları kullanılarak farklı sınıflar tanımlanır.

 

* Lidar veriler üzerinde bir sınıflandırma yapıldığında, noktalar sınıflandırmanın birden fazla kategorisine girebilir. “Classification Flags” lidar noktaları için ikincil bir açıklama veya sınıflandırma sağlamak için kullanılır. LAS sürüm 1.0 ile, bir lidar noktası aynı anda atanan iki sınıflandırma özelliğini koruyamaz. Örneğin, su yüzeyinden bir lidar sınıflandırmasının nihai çıktı veri kümesinden çıkarılması gerekebilir, ancak yine de LAS dosyasında toplanan bir lidar noktası olarak yönetilmelidir.

Daha sonraki sürümlerde (LAS 1.1 ve üstü), bu sorunu çözmek için “Classification Flags” kullanılmaktadır

Lidar Verisi

Lidar (light detection and ranging), dünyanın yüzeyini detaylı bir şekilde örnekleme alınnması ve yüksek doğrulukta x, y, z ölçümleri üretmek için, lazer ışığı kullanılarak gerçekleştirilen bir optik uzaktan algılama tekniğidir. Lidar, ArcGIS ile yönetilebilen, görselleştirilebilen, analiz edilebilen ve paylaşılabilen kitlesel nokta bulutu veri setleri üretmektedir.

Her lidar noktasının, lazer atımını yansıtan nesnenin türünü tanımlayan bir sınıflandırması olabilir. Lidar noktaları çıplak toprak veya toprak, gölgelik ve su dahil olmak üzere bir dizi kategoride sınıflandırılabilir. LAS dosyalarındaki sayısal tamsayı kodları kullanılarak farklı sınıflar tanımlanır. Sınıflandırma kodları, LAS verisi sürümleri 1.1, 1.2, 1.3 ve 1.4 için Amerikan Fotogrametri ve Uzaktan Algılama Derneği (ASPRS) tarafından tanımlanmıştır. ArcGIS, LAS’ın tüm versiyonlarını desteklemektedir. 1.4 en son LAS sürümüdür ve ek nokta sınıflandırmasını desteklemektedir.

Filtre Seçeneklerinin Değiştirilmesi

Appearance  sekmesindeki filtreler grubu, ArcGIS Pro’daki LAS veri kümesine katkıda bulunan verilerin görüntülenme türünü değiştirmenize olanak sağlar. Bir LAS veri kümesi birçok LAS dosyasına ve yüzey sınıflandırmasına  referans sağlayabilmektedir. Filtreler grubu kullanılarak hangi lidar noktalarının ve yüzey kısıtlamalarının çizileceğini ayarlayabilirsiniz.

  1. Contents bölmesinden LAS veri kümesi katmanı seçin.
  2. Appearence sekmesinden, Filtreler grubunda, istenen LAS veri kümesi filtresi seçeneğini veya seçeneklerini tıklayın

LAS noktası filtrelerini değiştirme

Bir lidar verisi bir veya daha fazla özellikten yansıyabilir ve bu nedenle birden fazla lazer darbesi oluşabilir. LAS veri kümesi içinde var olan lidar verilerini görüntülemek için bu ayrı lazer filtrelerini kullanabiliriz. En yaygın filtreler, temel olarak zemin lazer dönüşleri ve özellikli lazer geri dönüşleri anlamına gelen Toprak ve Toprak olmayan’dır. Farklı lazer geri dönüş seçeneklerine dayanarak lidar verilerini ayırabilmeniz, çeşitli uygulamalar için hızlı ve verimli bir şekilde analiz etmenizi ve görselleştirmenizi sağlar.

LAS  Points filtreleri açılır menüsü, genel lidar filtrelerine erişmek için hızlı bir yol sağlar.

Aşağıdaki lidar noktası filtrelerinden herhangi birini seçin:

 

  • All Points : LAS veri kümesini görüntülemek için tüm lidar noktalarını kullanabilmemizi sağlar.
  • Ground : LAS veri kümesini görüntülemek için yalnızca yer işaretli olarak işaretlenen lidar noktalarını kullanabilmemizi sağlar.
  • Non-Ground : LAS veri kümesini görüntülemek için yer işaretli olmayan tüm lidar noktalarını kullanabilmemizi sağlar.
  • First Return Points : LAS veri kümesini görüntülemek için yalnızca ilk dönüş lidar noktalarını kullanabilmemizi sağlar.

 

 

 

Yerelleştirme Nedir? Çeviri ve Yerelleştirmede Yaşanılan Sıkıntılara Genel Bakış

Yerelleştirme Nedir? Çeviri ve Yerelleştirmede Yaşanılan Sıkıntılara Genel Bakış

Öncelikle bugünkü yazımda size yerelleştirme uzmanları olarak ne iş yaptığımızdan biraz bahsetmek istiyorum çünkü insanlar “Ne iş yapıyorsun?” diye sorduklarında, “Yerelleştirme uzmanı” olan cevabım onları tatmin etmediğinden ayrıca açıklama yapmak durumunda kalıyorum. Ne iş yapar bu yerelleştirme uzmanları? Şöyle açıklayayım: çevirmenlerin yaptığı çevirileri kontrol eder ve kendi ülke/şehir/yörelerine ve hedef kitleye uygunluğa göre çevirilerin düzenlenmesini sağlar. Yani bir bakıma çeviri kontrolörü, editörü. Bir çevirmen çeviri yaparken dokümanın çevirisinin hedef dilin ülkesine uygunluğunu genelde düşünmez, düşünse bile her ayrıntıya dikkat etmesi çok mümkün olmaz ve ona göre uyarlamalar yapmaz, bu yerelleştirme uzmanlarının işidir. Örneğin, bir roman çevirmeni romanı çevirirken isim ve koşulları yerel dile uygun hale getirmez, bunu gerekli ise yerelleştirme uzmanı yapar. Yani yerelleştirme uzmanı hedef dile uygunluğa hakim olmanın yanı sıra, hedef kitlenin kültürüne de hakim olmalıdır.

Her şeyden önce, ürün, hizmet ya da markanın doğru ve uygun bir şekilde konumlandırılması ve yansıtılması hem üreticinin güven kazanmasını sağlayan hem de tüketici sadakatinin kazanılmasında etkin rol oynayan bir durumdur, bunun için de birebir çeviri yerine yerelleştirme kullanılması çok daha mantıklı ve uygundur. Her şeyin çok hızlı geliştiği, değiştiği, yavaş olanın geride kaldığı içinde bulunduğumuz teknoloji çağında; söz konusu olan sanayi, seri üretim, teknoloji, uygulamalar ve ürünler olunca aynı anda hem hızlı hem de kaliteli çeviri yapmak çok mümkün olmuyor çünkü birden fazla çevirmen işin içine giriyor ve böyle bir durumda herkes elinden gelenin en iyisini yapsa bile birden çok insanın işe katılması durumundan dolayı çeviri kaliteleri düşebiliyor. Zamana karşı yarıştığımız çağımızda hızlı bir şekilde yetiştirilmesi gereken ürün ve doküman çeviri ve yerelleştirmeleri birden fazla insana zorunlu olarak verildiğinde metnin çeviri şekli değişiklik gösterebiliyor, farklı kelimeler, terimler farklı çevirmenler tarafından farklı karşılıklarla çevrilebiliyor ve bu süreçler marka ve şirketler için başa çıkılması zor bir hal alabiliyor. Bu süreçlerin hepsi bir araya geldiğinde ise şirketler ve distribütörler uygulama ve dokümanları kendi dillerinde değil ana dilinde kullanmayı tercih ediyorlar.

Bunlara ek olarak bir sözcüğün ana dil ve hedef dilde birden fazla bağlamda kullanılabilmesi ve bu bağlamların farklı dillerde farklı sözcüklerle ifade edilmesinden dolayı birçok karışıklık ve yanlışlık meydana gelebiliyor. Kişiler ve kurumlar arasında sözcüklerin kullanımı ile ilgili yaşanan ters düşmelerden ve uyuşmazlıklardan dolayı kelimeler farklı karşılıklarla çevrildiğinde karşımıza hoş olmayan bir dil anlaşmazlığı, uyuşmazlığı çıkıyor. Örneğin; İngilizce dilinde “Legend” kelimesi için tek bir karşılık varken Türkiye’de aynı kelime “Lejant” ya da “Gösterim” olarak karşılık bulabiliyor. Bir şirketin bir belgesinde “Legend” kelimesi “Lejant” olarak çevrilip başka bir belgesinde ya da aynı belgenin başka bir satırında ise “Gösterim” olarak çevrildiğinde ortaya pek de hoş olmayan bir dil uyuşmazlığı çıkıyor. Bunun yanında, yapılan çeviri teknik ise, hedef dilin kullanıcıları teknik terim karmaşasından dolayı kafa karışıklığı yaşayabiliyorlar. Yani “Legend” kelimesinin karşılığını “Lejant” olarak bilen bir kullanıcı, müşteri, kişi aynı kelimeyi “Gösterim” olarak gördüğünde bahsedilen şeyin “Legend” olduğunu doğal olarak anlamayabiliyor.

 

Bu konuda yardım/destek alınabilecek güvenilir kurumlar elbette var, ancak yine de yetersiz kalıyorlar çünkü birden çok güvenilir kurum bulunmasından ve bu kurumlar arasında her sözcük üzerinde tam bir dil birliği ve anlaşması sağlanamadığından dolayı çevirmenlerin ve yerelleştirme uzmanlarının kafası karışabiliyor. Bazı durumlarda en güvenilir Türkçe kaynak olarak gördüğümüz Türk Dil Kurumu’nda bile her sözcüğün tam karşılığını bulmak pek mümkün olmayabiliyor.

Bunların yanında, uzun zaman boyunca bir ürünü, uygulamayı, hizmeti ana dilinde kullanmış bir kullanıcı, yerelleştirme işleminden sonra uygulamaya yabancılık çekebiliyor ve teknik terimleri anlamayabiliyor. Örneğin, ArcGIS Desktop ürünümüzü yıllarca İngilizce kullanmış bir kullanıcımız Türkçe halini kullandığında kafa karışıklığı yaşayabiliyor. Çünkü her aracın, araç kutusunun Türkçe’de tam karşılığı bulunmuyor ya da İngilizce kullanımda bir kelime ile ifade edilmiş bir araç adı Türkçe’de bir cümleye karşılık gelebiliyor, ki bu durumda da araç adını Türkçeleştirmek pek de mantıklı görünmüyor.

Tüm bu durumlar ve sıkıntılar göz önüne alındığında, çeviri ve yerelleştirme süreçlerinin zor süreçler olduğunu kabul etmek kaçınılmazdır. Bu yüzden Esri Türkiye olarak ürünlerimizin, uygulama ve hizmetlerimizin Türkçeleştirilmesi ve düzgün ve uygun bir şekilde İngilizce dilinden Türkçe’ye çevrilmesi için elimizden gelenin en iyisini yapıyoruz ve yapmaya da devam edeceğiz.

ArcGIS Pro’da Annotation İle Çalışma

Annotation nedir?

Annotationlar, Annotation Feature Class formatında ve bir coğrafi veritabanında saklanır. Diğer feature classlarda olduğu gibi, annotation feature class formatının da coğrafi konumu ve özellikleri vardır ve bir feature dataset içinde veya bağımsız feature classta olabilir. Her özellik font, boyut, renk ve diğer metin sembolü özelliklerini içeren sembolojiye sahiptir.

ArcGIS Pro’da metin görüntülemek için diğer seçenek dinamik etiketlerdir. Label formatı, öznitelikleri detaylar üzerine yazdırmak istendiğinde kullanılan bir formattır. Ancak Label formatında görüntülenen metinler tek tek seçilerek düzenlenememektedir. Bu durumda Annotation formatından faydalanılabilir.

Düzenlenebilir etiketlerin birçok haritada kullanmasını istiyorsanız, geodatabase annotation formatını kullanmanız, işlerinizi kolaylaştıracaktır. Etiketleri seçemez veya düzenleyemezsiniz. Geodatabase annotation, veritabanında mekansal olarak saklanır ve dolayısıyla, herhangi bir vektörel veri nasıl editlenebiliyorsa, aynı şekilde annotationları düzenleyebilirsiniz.

Standard ve feature-linked annotation

Coğrafi veritabanında annotationları saklamanın 2 yolu vardır. Bunlardan biri Standard Annotation formatıdır. Bu formatta Vektör veri ile görüntülenecek metin detayı resmi olarak ilişkilendirilmez.

Feature-linked annotation ise, aynı coğrafi veritabanında bulunan başka bir feature class ile ilişkilendirilerek kullanılabilir. Örneğin, su altyapısını içeren bir geometric network yönettiğinizi düşünün. Aynı networkte bulunan alt iletim borularını, bağlı oldukları ana boruların isimleri ile görüntüleyebilirsiniz. Bu işlemin yapılabilmesi için oluşturulan annotation katmanı, söz konusu geometric network ile aynı feature dataset altında olmalıdır. Eğer feature-linked annotation bir geometric network içinde bulunan katman ile değil, stand-alone bir katman ile oluşturulacaksa, iki katmanın aynı geodatabase altında olması yeterlidir.

Annotation formatı, üretildiği katmana relationship class mantığında composite relationship ile bağlı olarak üretilir. Yani bir katmanın etiketlerini annotationa dönüştürürseniz, veritabanında katman ve annotation feature class arasında kurulan ilişkiye ait relationship tablolarını görebilirsiniz.

Bir annotation feature class, yalnızca bir feature class ile ilişkilendirilebilirken; bir feature class birden çok annotation feature class ilişkisine sahip olabilir.

Feature-linked annotation feature class özelliği, yalnızca ArcGIS Desktop Advanced ve ArcGIS Desktop Standard lisans seviyelerinde oluşturulup editlenebilir. ArcGIS Desktop Basic lisans seviyesinde ise read-only olarak açılabilir.

Bir örnek;

Aşağıda yapılacak olan uygulamada, Türkiye’deki il isimleri annotation formatına dönüştürülecek ve bu annotationların ArcGIS Pro’da nasıl yönetilebileceği anlatılacaktır.

Öncelikle, annotation feature class formatını kullanabilmek için, annotation formatının üretileceği katmanın da feature class olması gerekmektedir. Ayrıca, katman etiketlerinin açık olması tavsiye edilmektedir. Bunun için önce katman etiketleri açılacaktır.

  1. Contents penceresinde, annotation oluşturulmak istenen katman seçili olmalıdır.
  2. Contents penceresinde ilgili katman seçili iken Labeling menüsü>Layer grubuna giderek Label butonuna tıklanmalı, Label Class grubundan etiket olarak gösterilmek istenen öznitelik bilgisinin bulunduğu sütun seçilmelidir. Bu uygulamada illerin üzerinde il isimleri gösterilmek istendiğinden, Field alanında isim bilgilerinin bulunduğu AD sütunu seçilmiştir.Etiketlerin açık olmasının tavsiye edildiğinden bahsetmiştik. Bu adıma kadar etiketleri açmış bulunmaktayız.
  3. Açık olan etiketleri annotation formatına dönüştürmek için, Map sekmesi> Labeling grubu>Convert to Annotation butonuna tıklanmalıdır.4. Convert Labels to Annotation aracı açılır.

 

 

5. Açılan Convert Labels to Annotation aracında bulunan parametreler aşağıda açıklanmıştır.

  • Input Map parametresine, hangi haritadaki etiketler annotation formatına dönüştürülmek isteniyorsa, o harita seçilmelidir.
  • Conversion Scale: Annotation katmanı, bu parametrede yazan ölçek referans alınarak oluşturulacaktır. Yani, ilgili ölçekte metin hangi yazı boyutunda ise, annotation katmanında bulunan metinler de aynı yazı boyutunda olacaktır.
  • Output Geodatabase: Annotation feature class katmanının kaydedileceği konumdur. Eğer bu konum annotation üretilen katman ile aynı geodatabase altında olmazsa, yukarıda bahsedilen feature-linked annotation özelliği devre dışı kalır.
  • Anno Suffix: Bu parametreye yazılacak metin, her bir yeni annotation katmanının sonuna, katman isminden sonra isim olarak eklenecektir.
  • Extent: Dilerseniz, yalnızca bir bölgedeki etiketleri de annotationa dönüştürebilirsiniz. Bu parametrede, bu alanı belirleyebilirsiniz.
  • Convert unplaced labels to unplaced annotation: Çok yoğun ve küçük detay içeren verilerde, örneğin jeoloji haritası, etiketler bazen veri üzerinde konumlandırılamayabilir. Bu seçenek ile konumlandırılmamış etiketleri de annotationa dönüştürürsünüz.
  • Require symbols to be selected from the symbol table: Metin sembolü özelliklerinin düzenlenebileceği konusunda bir kısıtlama konulup konulmayacağını seçersiniz.
  • Create feature-linked annotation: Girişte bahsedilen feature-linked annotation formatında bir annotation üretilmek isteniyorsa, bu seçenek işaretlenmelidir. Bu parametre yalnızca ArcGIS Desktop Standard ve ArcGIS Desktop Advanced lisans seviyelerinde kullanılabilir.
  • Output Layer: Çıktı olarak ortaya çıkacak olan annotation katmanının isminin belirlendiği parametredir.

 

 

 

 

 

 

Bu aşamaya kadar, katman etiketleri annotation formatına dönüştürülmüştür. Şimdi, annotation katmanına ait detayların nasıl yönetileceğinden bahsedilecektir.

6. Contents penceresinde annotation grup katmanının seçili olduğundan emin olduktan sonra Edit menüsü>Features grubundan Modify seçilmelidir.

7. Açılan Modify Features penceresinde Alignment başlığı altında bulunan Annotation seçeneği seçilmeli, ardından düzenlenecek olan annotationa tıklanmalıdır.

Düzenlenmek istenen annotation seçildiğinde, ekranın alt kısmında yazı tipi, fontu ve rengi gibi değişikliklerin yapılabildiği bir alt pencere açılacaktır.

8. İstenen değişiklik gerçekleştirildikten sonra yine ekranın alt kısmında bulunan kaydetme düğmesine basılmalıdır.

9. Yapılan değişikliklerin annotation katmanına kaydedilmesi için Edit menüsü>Manage Edits grubundan Save butonuna tıklanmalıdır.

ArcGIS Pro ile Mini Atlas Oluşturmak

ArcGIS Pro ile Mini Atlas Oluşturmak

Büyük bir haritanın en güzel yanı her şeyi aynı anda görmenizi sağlamasıdır ancak bu haritanın sorunu ise her şeyi bir anda görebiliyor olmanızdır. Bazen anlaşılması da biraz zor olabiliyor, değil mi? Genellikle küçük haritalar daha çok sevilir çünkü kullanışlıdırlar ve yanınızda taşınabilirler. Bu blog yazısı küçük haritalardan oluşan bir atlasın hikayesini anlatmaktadır. ArcGIS Pro ile hazırlamaya başladığım, haritaların basılması ve kitapçığa dönüştürülmesi ile tamamladığım bu sürecin sonucunda elde ettiğim haritalar dikkatinizi küçük bir sayfaya odaklayan farklı bir harita okuma deneyimi sunmaktadır.

Kullanılan Veriler

Türkiye nüfusunun yaklaşık %18,6’sının İstanbul’da yaşadığı gerçeğini hepimiz biliyoruz. Küçük atlasımızın konusu, Marmara Bölgesi nüfus dağılımını göstererek bu dramatik senaryoyu yansıtmaktır. Bu atlas, 2017 TÜİK nüfus verilerinin mevcut bir takım mekansal veri kümesi ve ArcGIS Editor for OpenStreetMap aracılığıyla Open Street Map’den/ten elde edilen mekasal veri setleri birleştirilerek oluşturulmuştur.

Görselleştirme

İl ve ilçelerin nüfus verileri “Propotional Symbol” yöntemi kullanılarak görselleştirilmiştir.

2017 nüfus verilerine göre en küçük yerleşim 2.254 nüfus ile Bilecik’in İnhisar ilçesi’ne en küçük sembol atanırken, 15.029.231 nüfusu ile en büyük yerleşim olan İstanbul’a en büyük boyutlu sembol atanmıştır. Diğer tüm semboller bu iki değer arasında nüfusa oranla değişmektedir. Büyük semboller alttaki diğer coğrafi detayları görmemizi engelleyeceğinden oluşturduğumuz bu sembolleri saydamlaştırmak iyi bir fikir olabilir. Böylece üst üste gelen sembolleri de görebilirsiniz. “Color Properties” ten saydamlığı aşağıdaki görseldeki gibi ayarlayabilirsiniz.

Etiketleme

Peki oluşturmuş olduğumuz nüfusları gösteren bu sembollerin hangi yerleşime ait olduğunu nasıl görüntüleyeceğiz? Tabii ki ArcGIS’in etiketleme kabiliyetlerini kullanarak. Tüm detaylar için aynı türden bir etiketleme kullanmak, yerleşim adlarında karmaşaya neden olacağından istediğimiz görünümü bizlere sunmayacaktır. Bu nedenle nüfusun daha fazla olduğu yerleşmeleri tanımladığımız semboller daha büyük olacağından, bu yerleşimlerin etiketinin de büyük puntolar ile yazılmış olması tercihimiz olacaktır. İstediğimiz bu görünümü elde etmek için etiketleme sınıflarını kullanacağız.

Bu atlası üretmek için kullandığımız her bir etiket sınıfı için SQL sorgulamaları şu şekildedir.

Nüfusu 1,000,000’dan fazla olan yerleşimler için;

Sınıf 1: Nüfus2017 is Greater Than or Equal to 1,000,000

Nüfusu 1,000,000 ile 500,000 arasında olan yerleşimler için;

Sınıf 2: Nüfus2017 is Less Than 1,000,000 And is Greater Than or Equal to 500,000

Nüfusu 500,000 ile 100,000 arasında olan yerleşimler için;

Sınıf 3: Nüfus2017 Less Than 500,000 And Nüfus2017 is Greater Than or Equal to 100,000

Nüfusu 100,000’den daha az olan yerleşimler için;

Sınıf4: Nüfus2017 is Less than 100,000

Her etiket sınıfı için aynı yazı tipini farklı boyutlarla kullanabilirsiniz ya da renklerini değiştirebilirsiniz. Ayrıca, bu çalışmada en küçük etiket sınıfı diğerlerinden farklı olacak şekilde tasarlanmıştır, çünkü bu etiketleri sembolün orta noktasına konumlandırmaktansa dışında konumlandırmak zaten küçük olan bu sembolün görünmesini sağlayacaktır. Etiketleme hakkında daha fazla bilgi edinmek isterseniz ArcGIS Pro’nun Etiketleme Yetenekleri” blog yazımızı inceleyebilirsiniz.

Çıktı

Haritanızı, görselleştirmeyi ve etiketleme işlemlerinizi tamamladığınızda, Layout kısmından çıktı haritanızın düzenini oluşturmak için bir kâğıt boyutu seçin. Atlasınızda yer almasını istediğiniz her bir haritanız için “Map Frame” ekleyerek, çıktı almak istediğiniz haritalarınızın boyutlarını ayarlayabilirsiniz. Bu küçük atlas için benim kullandığım çıktı boyutları 10cmx10cm ve 10cm x 20cm’dir.

Atlasınızda yer almasını istediğiniz her bir harita için yeni bir harita çerçevesine ihtiyacınız olacaktır. Bu atlasta 16 harita bulunmaktadır. İsterseniz bu haritaları aynı ölçekte tutarak aynı haritanın parçaları gibi kurgulayabilirsiniz. Eğer her bir haritanız için ölçeğiniz değişecekse haritalarınızda kullandığınız ölçeği mutlaka belirtmelisiniz.

Harita çerçevelerinizden birine sağ tıklayıp “Activate” seçeneğini seçerek haritanızı etkinleştirebilirsiniz.

Seçtiğiniz harita etkinken yakınlaşıp uzaklaşma işlemi sadece o haritanızın ölçeğini değiştirecektir. Tüm haritalarınız için en iyi görünümü elde ettiğiniz ölçeği seçebilirsiniz. Her bir haritanız için kullandığınız ölçeği çıktı haritanızda göstermek için “Insert” sekmesinden ölçek ekleyebilirsiniz. Aktif harita seçiminizi isterseniz Layout sekmesinden “Close Activation”a tıklamalısınız.

Gösterim

Çalışmamızda bir atlas oluşturduğumuzdan haritalara ek olarak birkaç sayfaya daha ihtiyacımız olacak. Bu sayfalar, kapak sayfası, tüm Marmara Bölgesi’ndeki illeri gösteren genel bir harita, nüfus verilerinin yer aldığı tablo ve bir de gösterimi içermektedir.

Kullandığımız gösterim anahtarı biraz alışık olduklarımızın dışında. Bu anahtarı oluşturmak için izlemeniz gereken adımlar şu şekildedir:

  1. Nokta geometrisine sahip bir “Feature Class” oluşturun. Oluşturduğunuz haritaların dışındaki bir alana önce iki nokta koyun.
  2. Asıl gösterimimizi oluşturacak semboller için ihtiyacımız olan beş adet noktayı birebir aynı konumda çizin. Noktaları tam olarak aynı konuma koyabilmek için ekranınızın sol at köşesinde bulunan “Snapping” araçlarını kullanabilirsiniz.
  3. Öznitelik tablosuna nüfus verilerimizi işlemek için “Long Integer” tipinde yeni bir sütun oluşturalım. Oluşturduğumuz ilk iki nokta semboloji işlemimiz için gerekli oranlamayı yapmamızı sağlayacağından öznitelik tablosuna birisi için en küçük yerleşimimizin nüfusu olan 2.254 değerini, ikinci noktamıza ise en büyük yerleşimimizin nüfusu olan 15.029.231 değerini girelim. Bu iki nokta gösterim anahtarımızda yer almayacak sadece sembolleri doğru oranlarda gösterimde ifade etmek için kullanılacaktır.
  4. Bu örnek için diğer beş noktanın özniteliklerine 100.000, 500.000, 1.000.000, 2.500.000 ve 5.000.000 değerleri girilmiştir. Bunlar gösterim anahtarımızı oluşturacak değerlerdir.
  5. Ana haritanızda kullandığınız aynı semboloji metodunu ve renkleri burada kullanmalısınız. Nüfus için en küçük ve en büyük değerleri kullandığımızdan dolayı boyutlar gerçek değerleri yansıtacaktır.

Elde ettiğiniz görüntü hedef tahtasına benzeyen aşağıdaki görsele benzeyecektir.

Gösterim katmanınız için semboloji özelliklerinin “Layers” sekmesindeki Y değerini “- %50” olarak değiştirirseniz, sembolleriniz aşağıdaki görsele benzeyecektir.

İstediğimiz görünümü hala tam olarak elde edemedik. Semboller için kullandığımız renkler saydam olduğundan bu semboller üst üste geldiğinde renkleri farklıymış gibi görünmektedir. Tabi ki bunun için de bir çözümümüz var. Katmanınızı kopyalayın, birinci katmanda semboloji ayarlarından halkaların içindeki mor rengi silin ve sadece dış çerçevelerin görünmesini sağlayın.

İkinci katman için ise “Definition Query” kullanarak en büyük sembole sahip olan (nüfus2017 değeri 5.000.000 olan) detayın görünmesini sağlayın.

Layout pencerenizde halkaların göstermiş olduğu nüfus değerlerini yazabilirsiniz.

Son aşama olarak oluşturmuş olduğunuz bu haritaların çıktısını alıp bir kitapçık haline getirerek siz de kendi atlasınızı oluşturabilirsiniz.

 

 

 

ArcGIS Pro’nun Etiketleme Yetenekleri

ArcGIS Pro’nun hayatımıza girişiyle sık kullandığımız özellikleri ve gündelik CBS işlemlerimizi hem daha kolay hem daha hızlı yapar hale geldik. En sık kullandığımız özelliklerden biri olan Labeling yani etiketleme, ArcGIS Pro’yla birlikte yeni yetenekler eklenen ve uygulaması kolaylaşan bu özelliklerden biri oldu.

Pro’nun ribbon (şerit) ara yüzüyle birlikte etiketleme özellikleri artık hemen elinizin altına, gözünüzün önüne gelerek ortaya çıktı. Artık bir dizi pencere açarak, sekmeler arasında dolaşarak, etiketleme seçeneklerine ulaşmak yerine bu çok daha kolaylaştırılmış ara yüz sayesinde ArcGIS Pro etiketleriniz için stil, yerleşim ve görüntüleme ölçek aralığı gibi ayarlara hızlıca ulaşmanızı ve bütün etiketleme özelliklerini kolayca değiştirebilmenizi sağlıyor.

Resim 1: Etiketleme için tüm temel araçlar ve kontrollere doğrudan Labeling sekmesindeki şeritten ulaşılabilir.

Etiketler, haritanızın detaylarının özniteliklerine göre otomatik olarak yerleştirilmiş metin parçalarıdır. Grafik metinler ve Annotation dediğimiz detaylar da haritaya yerleştirebileceğiniz diğer metin türleridir. Bununla birlikte, etiketler, bir haritaya özgü detaylar için açıklayıcı metin eklemenin en hızlı ve kolay yoludur.

Etiketlerinize hızla stil verin

ArcGIS Pro şerit menüsündeki Labeling yani etiketleme sekmesi, etiket stilleri için en yaygın kullanılan araçlara doğrudan erişim sağlar. Contents bölmesinden bir katmanı seçtiğinizde ekranın üst tarafındaki Labeling sekmesi etkinleşir. Buradan etiketleri açabilir, kapatabilir ya da etiketleme yapmak için öznitelik tablonuzda olan bir sütunu seçebilirsiniz. Etiketlerin yazı tipi, boyutu, rengi ve ağırlığını da değiştirebilirsiniz. Yazı tipi açılır menüsü, mevcutta olan her yazı tipinin bir örneğini göstererek kolayca seçim yapmanızı sağlar.

Visibility Range

Etiketlerin görülebileceği ölçek aralığını Visibility Range (Görünürlük Aralığı) bölümünden seçebilirsiniz.

Siz Labeling sekmesi altındaki parametreler arasında geçişler yaparken, ArcGIS Pro bu değişiklikleri anında ekranda günceller. Eğer tercihlerinizi yaparken etiketlerin haritanız üzerinde anında görüntülenmesini istemiyorsanız Pause yani duraklat butonunu kullanabilirsiniz.

Resim 3 Pause ile değişiklerin haritanıza anında uygulanmasını duraklatabilirsiniz.
Pause’un hemen altındaki View Unplaced butonuyla haritanızda yerleştirilmemiş etiketleri de görünür hale getirebilirsiniz.

ArcGIS Pro, varsayılan olarak gelişmiş etiket yerleştirme yetenekleri olan Maplex Etiketleme Motorunu kullanır. Ancak, isterseniz standart etiketleme motorunu da kullanabilirsiniz. Bunu yapmak için More açılır menüsünün altından Use Maplex Label Engine satırının onayını kaldırmanız yeterlidir.

Maplex Engine

Label Class bölümüyle birlikte etiketler üzerinde daha fazla kontrol

Labeling sekmesinde bulunan araçlar, etiketleme yaparken ihtiyacınız olan her şeyi karşılayabildiği gibi bu araçları konumlandırma sorunları veya çakışmaların olup olmadığını, varsa nerede olduğunu belirlemek için de kullanabilirsiniz.

Label Class Bölümü

Örneğin çok karmaşık bir haritada çalışıyorsanız Label Class’lar(Etiket Sınıfları) etiketlerinizdeki çakışmaları çözmenize ve etiketler arası sistematik bir hiyerarşi oluşturmanıza yardımcı olur.

Label class sayesinde bir etiket grubunu sınıflandırarak etiketlemeyi belirlediğiniz detaylar için sınırlandırabilir ya da etiketleri, sembolleri, ölçek aralığını, etiket özelliklerini ve yerleştirme özelliklerini belirli öznitelik sütunlarına göre belirleyebilirsiniz. Örneğin Label Class kullanarak 100000 kişiden fazla nüfusa sahip şehirlerin sorgusunu yapıp sadece bu kritere uyan şehirler için seçtiğiniz yazı karakteri, boyutu ve rengi ile etiketleme yaptırabilirsiniz. Bu sayede sorgunuza uymayan diğer şehirler daha farklı etiket stilinde görünerek birbirlerinden ayrılacaktır.

Label Class Sütunu

Labeling sekmesindeki Text Symbol (Metin Sembolü) veya Label Placement (Etiket Yerleşimi) bölümlerini genişleterek veya SQL ve Expression butonlarına tıklayarak Label Class bölmesine ulaşabilirsiniz. Bölmenin üç bölümü vardır: Class (Sınıf), Symbol (Sembol) ve Position (Konum).

Class (Sınıf) Bölmesi

Class (Sınıf) bölümünde, bir SQL sorgusuyla ya da Python, VBScript veya JScript kullanarak bir ifade oluşturup görüntülenecek öznitelikleri belirleyebilirsiniz, böylece iki öznitelik sütunundan gelen bilgileri etikette birleştirebilir veya istediğiniz metinleri ekleyerek etiketler oluşturabilirsiniz.

Symbol (Sembol) Bölmesi

Symbol (Sembol) bölümünün altında, General (Genel) simgesinin altında yazı tipi, boyutu ve stili gibi seçenekler yanında hizalama, ofset, döndürme ayarları da bulunur. Metin için çerçeve ve gölgeleme gibi ek seçenekler de vardır.

Formatting (Biçimlendirme) simgesine tıkladığınızdaysa sözcük aralıkları ve harf boşlukları üzerinde değişiklik yapabileceğiniz ayarlara ulaşırsınız.

Position (Konum) Bölmesi

Bu bölümdeki seçenekler, Maplex Etiketleme Motoru tarafından sağlanan etiket yerleşiminin ince ayarlarını yapmanızı sağlar. Fitting Strategy (Sığdırma Stratejisi) simgesine tıkladığınızda, etiketlerin yerleşimlerine göre nasıl istifleneceği, yazı tipi boyutunu nereye kadar küçülterek yerleştirebileceği, etiketin sığmadığı yerlerde kısaltmalar ayarlamak ve anahtar numaraları belirlemek ve bunlarla ilgili tercihleri ​​uygulamak için kullanılan stratejiyi belirleyebilirsiniz.

Yinelenen ya da haritaya sığmadığı için yerleştirilmemiş etiketlerin gösterimi, tamponların ayarlanması, detay ağırlıklarının uygulanması ve arka plan etiketlerinin yerleştirilmesi ayarlarını yapabilmek için ise Conflict Resolution (Çakışma Çözümü) simgesi altındaki seçenekleri kullanabilirsiniz.

Ve dahası için;

Şerit menünün Map (Harita) bölümüne gidip More (Daha) açılır menüsüne tıkladığınızda ise etiket öncelikleri ve ağırlıkları ile ilgili ek ayarlara ulaşabilir ve Abbreviaton Dictionaries (Kısaltma Sözlükleri) seçeneğiyle kısaltma sözlüklerinize ulaşabilirsiniz.

Bu blog yazısı ArcGIS Pro’daki oldukça yetenekli ve kapsamlı etiketleme kontrollerine genel bir bakıştır, çok detaylı tipografi ve tasarıma sahip haritalar üretmek için gelecek blog yazılarımızı takip ederek üst düzey yetenekler hakkında daha detaylı bilgilere ulaşabilirsiniz.

 

 

Drone2Map For Arcgis Kullanarak Daha Etkili  Çevresel Analizler Yapın

Drone2Map For Arcgis Kullanarak Daha Etkili Çevresel Analizler Yapın

Drone2Map For Arcgis

Drone2map for Arcgis, Drone ve İHA’lar vasıtasıyla elde edilen ham fotoğrafların, ArcGIS’te değerli bilgi ürünlerine dönüşmesini sağlayan bir masaüstü uygulamasıdır. Drone kullanımının gün geçtikçe yaygın hale gelmesi dahilinde , arazi koşulları yüzünden erişilmesi zor bölgelerin, 2 boyutlu ve 3 boyutlu haritalarını oluşturmak, Drone2Map yazılımı ile daha da kolay bir hale gelmiştir. Bunun yanı sıra çevresel değişiklikleri, doğal afetlerin etkilerini, ve diğer çevresel olayları kolaylıkla takip edebilir ve haritalayabilirsiniz.

Drone2Map for Arcgis’ in faydaları;

  • Üçüncü taraflara bağlı kalmadan veri elde edebilirsiniz.
  • Pahalı hava görüntü işleme hizmetlerine olan ihtiyacınızı azaltabilirsiniz
  • Drone2Map, drone’nuzun kamerasını ve sensor parametrelerini algılar ve hızlı işlemeyi mümkün kılan doğru varsayılanları akıllıca uygulayarak zaman konusunda tasarruf yapmanızı sağlar.
  • Görüntü yakalama, işleme, analiz ve paylaşım uygulamalarının hepsini bir yazılımda bularak enerji tasarrufu yapmanızı sağlar.
  • ArcGIS, Pix4D ile ortaklaşa tüm iş akışını destekler.
  • Doğru ayarları oluşturup kaydederek zamanınızdan tasarruf edebilirsiniz

Drone2Map projesinin öğeleri, kullandığınız şablona göre değişecektir, ancak tüm projeler drone uçuş yolunuzun çizgi özellikleri, uçuş sırasında toplanan görüntülerin konum belirleme özelliklerine sahip nokta özellikleri içerir.-

Drone2Map proje çıktıları;

Ortomozaik görüntü.
Dijital yüzey modeli (DSM)
Dijital arazi modeli (DTM)
Kontur hatları
Normalleştirilmiş bitki örtüsü indeksi (NDVI)
Çalışma alanının 3D renklendirilmiş nokta bulutu
Çalışma alanının 3D ve gerçek dokulu mesh dosyası
Dokulu mesh dosyasının PDF dosyası

ArcGIS for Drone2Map içerik tablosu, seçilen şablona ve seçeneklere ve üretilen ürünlere dayalı olarak önceden tanımlanmış gruplar ve katmanları içerir.

Drone2Map, proje kurulumu sırasında görüntülerden veya harici bir coğrafi konum dosyasından GPS bilgisi alır. Bu bilgiler Ground Control Points yani Zemin Kontrol Noktalarınız dan alınır, Ground Control Points, dronunuza çekim esnasında ‘Z’ değerlerini algılamasını sağlamaktadır. Bu noktalar genelde zeminle renk olarak karışmayacak renklerde olan plakalar veya gps noktaları olabilir. Daha sonra bu kontrol noktaları RTK GPS veya Total Station gibi profesyonel hassaslıkta ekipmanlar yardımıyla ölçülmelidir. Proje alanınız için GCP’ lere sahip bir dosyanız varsa, bunları Drone2Map’e içe aktarabilir veya manuel olarak oluşturabilirsiniz. Çoğu projede 5-10 arasında GCP önerilir ve genellikle yeterlidir. 10 taneden daha fazlası  gerekli değildir ve sonuçlarınızın doğruluğunu önemli ölçüde artırmaz.
Sadece 2 adet hava fotoğrafınızı dahi işleyecek olsanız bile, beş veya daha fazla GCP önerilir.
Ölçek ve yönelimdeki hataları en aza indirmek için GCP’ler proje alanı boyunca eşit olarak dağıtılmalıdır.

Drone2Map’ınıza entegre edilmek üzere, Collector for Arcgis kullanarak yer kontrol iş akışınızı basitleştirip düzenleyebilirsiniz..

Sonrasında Drone2Map programına giriş yaparak verilerinizi işleyebilirsiniz.

Drone2Map programına giriş yaptığınızda ilk karşınıza çıkan ekranda 4 adet proje şablonu olduğunu görmektesiniz.

İlk olarak Rapid şablonunu örnek bir proje üzerinden inceleyelim.

Rapid–>

Rapid şablonu, görüntü koleksiyonunuzun kapsamını ve kalitesini doğrulamak için ortomozaik, dijital yüzey modelleri ve dijital arazi modelleri oluşturmak üzere tasarlanmıştır.

Rapid şablonunu seçip oluştur sekmesine tıklayın daha sonra projenize bir isim verin. Sahada elde ettiğiniz verileri programda içe aktarın.

Görüntü bilgilerini görüntülemek için Görüntü Özellikleri’ne tıklayın ve varsayılanları kabul etmek için Tamam’a tıklayın.

İşleme seçeneklerine tıklayın ve işaretli seçenekleri inceleyin. Varsayılan olarak, kilit noktaları,görüntü skalası, azaltılmış işlem süresi için düşük kaliteli olarak ayarlanır. Varsayılan ayarları kabul etmek için Tamam’a tıklayın.
İşleme başlamak için Başlat’a tıklayın.

Gördüğümüz sonuçlar;

İ

Fotoğrafta görülen koyu sarı renkli çizgi dronumuzun rotasını,mavi noktalar ise fotoğraf alınan noktaları göstermektedir.

İşlem tamamlandığında, ortomozaik harita ekranınıza eklenir; ve Ortomozaik, DSM hillshade ve DTM hillshade katmanları da sol tarafda bulunan 2d ürünler kısmına eklenir.

Rapid şablonunun, işlem süresini optimize etmek için daha düşük çözünürlüklü bir ürün üretir. Daha yüksek çözünürlüklü projeler için, 2D mapping şablonunu seçebilirsiniz veya Rapid şablon seçeneğinde, görüntü

işleme seçeneklerinde ayarları manuel olarak ayarlayabilirsiniz.

2D Mapping

2D haritalama şablonu, yüksek çözünürlüklü ortomozaik, yükseklik modelleri ve multispektral indeksler oluşturmak için tasarlanmıştır.

Projeniz için bir ad verdikten sonra kaydetmek için bir konum seçin. Eğer verileriniz,harici bir telemetri dosyası içeriyor ise. GPS Dosyası gerekli penceresi belirdiğinde, veri klasöründeki koordinat dosyasına gidin ve coğrafi konum dosyasını ekleyin. Coğrafi konum verilerini eklemek için Tamam’a ve tekrar Tamam’a tıklayın.

İşlem tamamlandığında, harita ekranında ortomozaik veri görünür. Ortomozaic ve DSM hillshade katmanları içindekiler tablosuna eklenir. Bu şablonla üretilen harita çözünürlük olarak yüksektir.

3d Mapping

3D mapping şablonu, ayrıntılı 3D renklendirilmiş nokta bulutları, 3D dokulu meshler ve 3D PDF’ler oluşturmak için tasarlanmıştır.

Diğer şablonlarda olduğu gibi bu şablonda da aynı proje dosyalarınızı açabilirsiniz. Daha sonra işleme Seçenekleri’ne tıklayarak, varsayılan olarak hangi sekmelerin seçili olduğuna  dikkat etmeliyiz. 3D mapping proje şablonunda, 3D Ürün adımları varsayılan olarak çalışır. Bu şablonun bir parçası olarak ortomozaik veya DSM oluşturmak için, 2D Ürünler’in yanındaki kutuyu işaretleyebilirsiniz.

İşlem tamamlandığında, harita görünümü 3D görünümüne geçer ve dokulu ağınız, harita ekranınıza ve içeriklerinize eklenir.

Drone2Map, proje kurulumu sırasında görüntülerden veya harici bir coğrafi konum dosyasından GPS bilgisi alır. Zaman zaman, projeler GPS’in sağlayabileceğinden daha iyi bir doğruluk gerektirebilir. Bu yüzden yazının başında da bahsettiğim gibi daha iyi bir hassasiyet için, projenize zemin kontrol noktaları (GCP) ekleyebilirsiniz. GCP’ler, yerkürenin yüzeyinde, resimlerinizi doğru konuma coğrafi olarak yerleştirmek için kullanılabilecek noktalardır. Drone2Map, bir dosyadan GCP’leri içe aktarma veya GCP’leri haritadan manuel olarak ekleme yeteneği sağlar.

Ayrıca 3D mapping şablonunda oluşturulan .las uzantılı nokta bulutu verinizi Arcgis Pro veya Arcmap yazılımları ile .lasd (LasDataset) uzantısına dönüştürerek görüntüleyebilirsiniz.

Arcgis Pro da yeni map oluşturduktan sonra .lasd  uzantısına dönüştürdüğümüz nokta bulutu verimizi 2 boyutlu ve 3 Boyutlu görüntüleyebiliriz.

Nokta bulutu verisini Arcgis Pro yazılımında 2 Boyutlu gösterimi.

Nokta bulutu verisini Arcgis Pro yazılımında 3 Boyutlu gösterimi.

Inspection

Inspection şablonu, ilgilenilen nesneleri hızlı bir şekilde incelemek için tasarlanmıştır. Varsayılan varyanslar seçili iken herhangi bir ürün oluşturmaz. Diğer şablonlarda olduğu gibi inspection şablonunda da hava fotoğraflarımızın olduğu dosyayı içe aktararak, projenizi oluşturabilirsiniz.

İşlem tamamlandığında, harita görüntüleyicinizde inceleme görüntüleyici açılır ve Fotoğraflarınız ve Uçuş Yolu katmanları, içeriklerinize eklenir.

Project data kısmındaki görüntüleri seçerek  veya harita üzerinde bir görüntü merkezi seçerek  görüntülerini inceleyebilirsiniz.

 

Arcgis for Drone2Map yazılımında bulunan hazır şablonların haricinde, çalışma alanınızın büyüklüğüne ve detayına göre kendi şablonunuzu manuel olarak oluşturabilirsiniz.