Coğrafi Veri Tabanı Bakımı ve Muhafazası

Saygıdeğer bir büyüğümün sarf ettiği ve benim de zamanla kendisine daha çok hak verdiğim bir sözü var: “Sana hizmet edecek şeye iyi bak”. Hayatta sahip olduğumuz çoğu şeyin aslında bakıma ihtiyacı vardır ve gereken bakımı gösterdiğimizde bunlar, bize daha uzun sürelerde hizmet edebilir ve aradan zaman geçmiş olmasına rağmen ilk günkü gibi görevlerini yerine getirmeye devam edebilirler.

Sektörümüzde hali hazırda bilinen ve kullanılan İlişkisel Veri Tabanı Yönetim Sistemleri (İVTYS) ile bütünleşik olarak çalışan Enterprise Geodatabase’ler de muhafaza edildikleri süre boyunca belli aralıklarla bakım gerektirirler. Geodatabase, Esri tarafından ortaya koyulmuş bir veri depolama modelidir. Enterprise Geodatabase’ler de ilgili İlişkisel Veri Tabanı Yönetim Sistemleri’nin sağladığı faydalardan yararlanmamızı sağlarken aynı zaman da İVTYS’lerin getirdiği yönetimsel sorumlulukları da omuzlarımıza yükler. Örneğin; verinin belli aralıklarla yedeklenmesi ya da performansın belli bir düzeyde kalmasını sağlamak amacıyla belli başlı değerlerin sürekli olarak güncel tutulması gerektiği gibi sorumluluklardır bunlar. Geodatabase’in bakımına dair bu görevler yerine getirilmediği taktirde, kullanıcılarınızdan bir süre sonra, sisteme dair olumsuz geri dönüşler almanız kaçınılmazdır. Bunların yaşanmaması için yapılması gereken, önceden düşünülmüş ve planlanmış görevlerin zaman içerisinde yerine getirildiğinden emin olmaktır. Tıpkı konunun uzmanı İş Ortaklarımızın yerine getirilmesini sağladığı bu Best Practice’ler ile Kurumsal Coğrafi Veri Tabanlarınızın bakımlarının yapıldığından emin olunduğu gibi.

Birazdan aşağıda paylaşacaklarım, bir Enterprise Geodatabase’in bakımı ve muhafazası için gerekli standart görevleri içermektedir.

  • Öncelikle veri tabanı düzeyinde yedekleme işlemlerinin yapılması gerekmektedir. Günü geldiğinde verinin kaybolma ya da bozulma ihtimaline karşın, Veri Tabanından sorumlu kişi tarafından yapılan periyodik yedeklemeler yardımıyla verinin geri getirilebildiğinden emin olunmalıdır. Geodatabase, ilgili İVTYS yönetim sistemiyle bütünleşik olarak çalıştığından dolayı yedekleme işlemleri için bu İVTYS’nin yedekleme özellikleri kullanılacaktır.
  • Yukarıda da bahsettiğimiz gibi sistemlerinizdeki performansın beklenen düzeylerde kalması için belli başlı değerlerin gerektiği gibi güncel kalması sağlanmalıdır. Peki nedir bu “değerler”?

Veri tabanlarını en basit anlamıyla açıklamak gerekirse birçok bileşen ile birlikte tablolar bütününden oluşan bir yapıdır. Tablolar içerisinde bazen onlarca bazen de milyonlarca kayıt bulunabilir. Hal böyle olunca, tablolar üzerinde gerçekleştirdiğimiz sorgular aracılığıyla ulaşmaya çalıştığımız bilgiye giden yol uzayabilir. Bu durum bir problem haline de gelebilir. Peki, veri tabanlarındaki böyle bir yapıda nasıl oluyor da bu problem (çoğu zaman) yaşanmıyor hiç düşündünüz mü? Sistemlerde kullanılan bilgisayarın, gelişmiş çok hızlı bilgisayarlar olması sayesinde mi? İşlemci, Ağ ve Depolama teknolojilerinin ulaştığı nokta mı? Evet, bunların etkisi yadsınamaz ancak etki eden ağırlıklı faktör bunlar değil. Böyle olsaydı neden günümüzde kullanılan sistemlere dair performansın ilk günkü gibi olmadığına dair şikâyetler gelsin ki?

SQL, bildirimsel bir dildir – yani SQL aracılığıyla oluşturulan her bir sorgu ile SQL Engine’den neyi yapmasını istediğimizi tanımlarız, nasıl yapması gerektiğini değil. Peki o zaman soru şu; Türkiye içerisindeki her bir yapı detayını içeren bir veri bütününü, ArcGIS yazılımları ve bir Enterprise Geodatabase içerisinde ilgili İVTYS aracılığıyla depoladığımızı düşünelim. Bu veri bütününden sadece tek bir yapıya ait olan kat bilgisini ArcMap aracılığıyla ilgili Enterprise Geodatabase’den sorguladığımızda, veri tabanına neyi yapmasını gerektiğini mi yoksa nasıl yapması gerektiğini mi söylemiş oluruz? Doğru cevap; neyi yapması gerektiğini söylemiş oluruz. O zaman veri tabanımıza, milyonlarca satırlık kayıtlar içerisinden bu bilgiyi olabilecek en hızlı şekilde nasıl bulup, ArcGIS kullanıcısına geri göndereceğini kim söyleyecek? Bu görevi, veri tabanları içerisinde bulunan Query Optimizer bileşeni üstlenmektedir, ArcGIS yazılımları değil. Query Optimizer’lar, veri tabanı içerisinde bulunan İstatistikler ve İndeksler yardımıyla bilgiye ulaşmak için en düşük maliyetli optimum yolu belirlemek için çalışırlar. Bunun için de birçok Execution Plan ortaya çıkarırlar ve maliyet hesabıyla birlikte en uygun yolun belirlenmesini sağlarlar.

Bu bilgilerden yola çıkarak şöyle bir benzetme yapabiliriz; veri tabanı içerisinde bulunan Query Optimizer, doğru kararların alınmasını sağlayan bir beyin niteliğindedir. Bu beyin’in doğru karar almasını sağlayan besinler ise veri tabanındaki İstatistikler ve İndekslerdir. Bu bölümün başında bahsi geçen “değerler” de işte bunlardı.

Burada bilmeniz gereken iki önemli şey var. Bunlardan birincisi, bu değerler, özellikle hatırı sayılır güncellemelerin yapıldığı Versiyonlu Geodatabaselerde eskirler ve güncelliğini kaybederek Query Optimizer’ın veri tabanında beklenen düzeyde performansta kararlar almasını engellerler. Yani en nihayetinde, siz değerli ArcGIS kullanıcılarının yazılımlarımızdaki çalışmalarınızda beklenmedik performans düşüşlerine maruz kalmasına sebep olabilir. Bilmeniz gereken ikinci konu ise optimum performansta çalışmanızı sağlayacak ortama katkıda bulunmak için Geodatabase içerisindeki Veri Sahiplerine, Geodatabase’in Yöneticisine ve Veri tabanı Yöneticisine burada önemli bir rol düşmektedir. Bu rol de, veri tabanındaki bu İstatistik ve İndekslerin güncelliğinin korunmasıdır. Bunun yerine getirilebilmesi için ArcGIS içerisinde hali hazırda kullanılabilecek geoprocessing araçları mevcuttur. Rebuild Indexes aracı yardımıyla hem öznitelik hem de mekansal indekslerin yeniden oluşturulmasını sağlayabilirsiniz. Veri tabanlarında ve Enteprise, Workgroup ve Desktop geodatabaselerde çalıştırabileceğiniz bu aracı özellikle hatırı sayılır veri yükleme, silme, güncelleme veya compress operasyonu gerçekleştirdiğiniz zamanlarda çalıştırmanız önerilmektedir. Yine aynı durumlarda, veri tabanındaki İstatistikleri güncelleyecek olan Analyze Datasets aracını Enterprise Geodatabaseleriniz için çalıştırabilirsiniz.

Bu araçların hangi sıklıklarla çalıştırılması gerektiği; iş akışınızdaki veri yükleme, silme, güncelleme ve compress operasyonlarının sıklığından doğan veri tabanındaki değerlerin ve tabloların mevcut durumuna bağlıdır. Dolayısıyla yapılabilecek en iyi uygulama, buraları gözlemlemektir. Veri tabanınızdaki, istatistikleri ve kullanılabilirlik durumunu ArcGIS Monitor DB Counter yardımıyla gözlemleyerek ve gerektiğinde uyarı mekanizmalarından faydalanarak doğru karar ve aksiyonları zamanında alabilirsiniz. Böylelikle Enterprise Geodatabase’iniz ile yürüttüğünüz operasyonu rahatlatarak ve performansı optimum düzeyde tutabilirsiniz. ArcGIS Monitor ile ilgili Türkçe dilinde yazılmış iyi bir blog yazısına ulaşmak için buraya tıklayabilirsiniz ya da Esri Türkiye Blog sayfasını takip edebilirsiniz.

  • (Geleneksel) Versiyonlu bir geodatabase içerisinde bulunan verilerde güncelleme yapıldıkça stateler ve delta tablolarındaki satırlar büyür dolayısıyla da performans düşmeye başlar. Bunu engellemek için geodatabase’inizde Compress operasyonunun yapılması gereklidir. Compress sayesinde bir versiyon tarafından artık referans gösterilmeyen statelerin silinmesini ve delta tablolarındaki ilgili satırların base tabloya gönderilmesini sağlar. (Geleneksel) versiyonlu bir geodatabasede oldukça önemli olan bu operasyonun gerçekleştirilme sıklığı bir üst maddede belirttiğim gibi iş akışınızdaki veri yükleme, silme ve güncellemeye bağlıdır. Compress işleminin doğru olarak ne zaman gerçekleştirilmesi gerektiğinin kararının alınmasında ve aslında daha fazlasında fayda sağlayabilecek araç yine ArcGIS Monitor Delta, state, state lineage vb. ilgili tabloların gözlemlenerek ArcGIS Monitor içerisindeki uyarı mekanizmaları yardımıyla proaktif bir şekilde karar almanızı sağlayabilir. Böylelikle operasyonunuzda rutin olsun ya da olmasın geodatabase’inizde tutulan verinizin durumunun kontrolü ve daha fazlası elinizde bulunmuş olacaktır.
  • Eğer çalışma ortamınızda saha çalışanları varsa ya da ana ofise bağlı alt ofisler bulunuyor ve replica geodatabaseler ile çalışıyorlarsa verinizi muhafaza etmek için ana veri tabanından veriyi hem içe hem de dışarı aktarmanız ve bu replikaları yönetmeniz gerekecektir. Replika geodatabaseler de nihayetinde birer geodatabase olduğundan ve ilgili İVTYS’inde tutulduğundan dolayı yukarıda paylaşmış olduğum bakım ile ilgili notlar, bunlar için de geçerli olacaktır. Lütfen, bunu dikkate alınız.
  • Gel gelelim belki de en önemli konuya, geodatabaselerin yükseltilmesi konusu. Her ne kadar bu konu çoğu kimse tarafından yeterince önem görmese de aslında işin detayını bilenler tarafından durum böyle değildir. Çünkü geodatabaselerin yükseltilmesi, sadece yeni gelen fonksiyonelliklerin kullanılabilmesi için değil aynı zaman da yazılım üreticileri tarafından tespit edilen birçok hatanın da giderilmesi için gerçekleştirilmelidir. Bu işlemin gerçekleştirilmesi sırasında dikkat edilmesi gereken noktalar her bir İVTY sistemine göre değişiklik gösterebilir. Dolayısıyla geodatabaselerinizi tuttuğunuz ilgili veri tabanı üreticisine ait Esri dokümanlarındaki yönergeleri takip etmeniz önerilmektedir.

Ve son olarak, insana dayalı hatalara maruz kalmamak adına insana bağlı Enterprise Geodatabase bakım ve muhafaza görevlerinden mümkün olduğunca lütfen kaçının.

Faydalı bağlantı:

ArcGIS Pro 2.3 Yeniliklere Genel Bakış

ArcGIS Pro 2.3 Yeniliklere Genel Bakış

ArcGIS Pro’ya şimdiye kadar gelmiş en büyük değişikler ve yenilikler 2.3 versiyonuyla gelmiştir. Bu blog yazımızda 2.3 yeniliklerine genel bir bakış sağlayacağız. ArcGIS Pro 2.3 ile ilk fark edeceğiniz şey başlangıç bölümü. Bu alan yeniden tasarlanmış ve geliştirilmiştir.

ArcGIS Pro‘yu Windows Gezgininde aşağıdaki öğelere çift tıklayarak başlatabilirsiniz:

  • ArcGIS Pro haritaları (ArcGIS Pro maps)  (.mapx),
  • Harita paketleri (Map packages) (.mpkx),
  • Çıktı (Layouts) (.pagx),
  • Harita katmanları (Map layers) (.lyrx) ve
  • Katman paketleri (Layer packages) (.lpkx).

ArcGIS Pro’yu  bir proje oluşturmadan başlatabilirsiniz. Çalışmanızı kaydetmek istiyorsanız daha sonra bir proje oluşturulabilir. Sık kullanılan projeleri ve proje şablonlarını  sabitleyebilirsiniz. Son projeler listesi en fazla 50 proje görüntüleyebilir. ArcGIS Pro’yu her zaman aynı projeyi açarak veya uygulamayı başlattığınızda proje oluşturmadan otomatik olarak başlayacak şekilde yapılandırabilirsiniz.

  • Üç yeni hızlı başlangıç ​​öğreticisi,  Author a mapVisualize temporal data, ve Manage data kullanılabilir.
  • ArcGIS Pro ve çevrimdışı Help görüntüleyicisinin erişilebilirliğini artırmak için iyileştirmeler yapılmıştır. Daha fazla bilgi için, bkz.
  • Şimdi Concurrent Use license türünü kullanırken yedek lisans yöneticileri ekleyebilir ve kaldırabilirsiniz. Dört taneye kadar yedek lisans yöneticisi eklenebilir. Daha fazla bilgi için, bkz.

 

Rapor

  • Raporlar yeni bir proje öğesidir ve oluşturduğunuz rapor dosyaları Catalog bölmesinde özel bir klasörde listelenir. Bir rapor oluşturduğunuzda, veri kaynağını ayarlayabilir, verileri gruplandırma ve sıralama ile düzenleyebilir, bir şablon ve stil seçeneği seçebilir, sayfa boyutunu ve kenar boşluklarını tanımlayabilirsiniz.
  • Raporda yapabileceğiniz  düzenlemeler; rapor başlığı, grup başlığı ve sayfa altlığı gibi bölümlere ayıran rapor görünümünde, grafik çizgiler ve görüntüler gibi statik öğeler, özet istatistikler veya tarih değerleri gibi dinamik öğeler ekleyebilirsiniz. Raporları ayrıca  PDF dosyası olarak paylaşılabilir, bir proje paketinin parçası olarak kaydedebilir veya bir rapor dosyası olarak (.rptx) kaydedebilirsiniz.

 

Deep Learning

  • Deep Learning araç seti bu sürümde tanıtıldı. Bu yeni araç kutusu, ArcGIS Image Analyst araç kutusunda bulunan üç aracı içerir.

 

  • Bu araçlar, TensorFlow, CNTK ve Keras gibi Deep Learning  modellerini kullanan görüntü sınıflandırma ve nesne algılama iş akışlarını destekler.

  • Bu araçlar, analiz yapmak için yeni GPU’dan  yararlanır. Ayrıca ArcGIS Image Server veya raster analysis ortamlarında da çalıştırılabilirler. Her bir katmanın bir veya daha fazla benzersiz özelliği olabildiği neural networks‘lerde birden çok katman kullanarak çalışırlar.

LocateXT

  • ArcGIS LocateXT eklentisi, konum bilgisi için herhangi bir metni veya belgeyi aramanıza ve bu konumlardan özellikler oluşturmanıza olanak sağlayan bir dizi araç içerir.
  • LocateXT, PDF belgelerinde, Microsoft Office belgelerinde, web sayfalarında, e-postalarda ve sosyal medya metinlerinde arama yapabilir. Aracı açmak için, Map sekmesinde,  Add Data açılır okunu tıklayın ve Extract Locations’i seçin. To Geodatabase araç setine iki coğrafi işlem aracı (Extract Locations from Document ve Extract Locations from Text) de eklenmiştir.

Editing Tools

Düzenleme iş akışlarınızı geliştirmek için aşağıdaki dört araç eklenmiştir:

Divide Divide , Çizgisel ve alansal vektör verileri bir değere bölmek için araçlar barındırır. Çizgi, mesafeye, parça sayısına veya yüzdeye göre bölünebilir; Alan, orantılı alanlara, eşit alanlara veya eşit genişliklere göre bölünebilir.

Fillet  Fillet , iki line arasındaki teğet olan ve iki bağlantı bölümünü kesen kısımlara yay oluşturur. Yarıçapı dinamik olarak sürükleyip boyutlandırabilir veya sabit bir mesafe yazabilirsiniz.

Generalize Generalize Polyline, temel şeklini korurken bir çizginin veya bir çokgen özelliğinin karmaşıklığını azaltabilir.

Split Split , bir veya daha fazla mevcut giriş özelliğini seçmenize ve bunları bir veya daha fazla seçilen hedef özelliği bölmek için kullanmanıza izin verir.

Attribute Rules

  • Öznitelik kuralları ek kural türlerine ve gelişmiş bir kullanıcı deneyimine sahiptir. Öznitelik Kuralları görünümü, veri kümelerindeki öznitelik kurallarını görüntüleme, oluşturma ve yönetme erişimini sağlar. Öznitelik Kuralları araç çubuğuna birkaç yeni araç eklenmiştir. Daha fazla bilgi için, yeni araçları ve mevcut araçlardaki değişiklikleri gözden geçirmek üzere  yenilikler bölümüne bakın. Toplu hesaplama (Batch calculation) ve doğrulama (validation) kuralları, mevcut özellikler üzerindeki kuralları değerlendirme olanağı sağlayan yeni kural türleridir. Bu kurallar, Hata Müfettişi veya Kuralları Değerlendir aracı kullanılarak kullanıcı tarafından belirlenen bir zamanda değerlendirilir. Daha fazla bilgi için, bkz. Not: Hesaplama ve doğrulama kurallarını değerlendirmek için kullanılan Doğrulama özelliği, yalnızca ArcGIS Enterprise 10.7 veya sonraki sürümlerinde paylaşılırken kullanılabilir.
  • Daha fazla bilgi için eski portallarla paylaşırken dikkat edilmesi gerekenler bölümüne bakın. Yeni Arcade işlevselliği için ArcGIS Arcade sürüm 1.5 sürüm notlarına bakın. Koşullu öznitelik değerleri, bir alandaki değerleri diğerindeki değerlere bağımlı hale getirmenize izin veren yeni bir veri tasarım özelliğidir. Bir dizi alan ve bu alanlar için geçerli değerlerin bir listesini oluşturmak için alan ve alan grupları kullanırlar. Örneğin, elektrik direği malzemeleri için bir alan Ahşap olarak ayarlanırsa, o direğin yükseklik alanı için geçerli değerler 10, 12 ve 15 metre ile sınırlandırılır. Alan Çelik olarak ayarlanmışsa, yükseklik alanı için geçerli değerler 15, 17 ve 20 metredir. Alanlarınız arasındaki bu tür bağımlılıklar, koşullu değerler kullanılarak ayarlanabilir. Yeni Dosya Aktarma aracı, bir dosya sistemi ile bir bulut depolama çalışma alanı arasında dosyaları verimli bir şekilde aktarır.

3D Interpolation EBK

  • Empirical Bayesian Kriging 3D aracı, noktaların enterpolasyonunu gerçekleştirmenize ve 3D uzayındaki noktalar arasındaki tüm konumlardaki değeri tahmin etmenize olanak sağlar. Bir analiz aracı olarak Geostatistical Wizard‘da mevcuttur. Daha fazla bilgi için, bkz.

 

ArcGIS Pro 2.3 versiyonuyla birlikte gelen diğer yenilikler ve özellikler sonraki yazılarımızda aktarılacaktır.

 

ArcGIS Data Interoperability Bileşeni ile ArcGIS Pro Üzerinde Çalışmak

ArcGIS Data Interoperability bileşeni, mekansal veriler için bir ETL (Extract, Transform, Load) aracıdır ve Safe Software Manipulation Engine (FME) teknolojisini kullanılır.Bu bileşen, kullanıcıların Esri’nin orijinal veri formatları dışındaki evrensel mekansal veri formatlarını, CBS analizlerine entegre etmelerini sağlar. Kullanıcılar bu bileşenle birlikte birçok veri formatını doğrudan kullanabilir, içeri veya dışarı aktarabilir.

ETL, yani “Extract, transform and load” kavramları üç ayrı fonksiyona sahiptir.

  • “Extract” işlevi spesifik kaynak veya kaynaklardan gelen verinin okunmasını sağlar.
  • “Transform” işlevi ile verilerinizi belirttiğiniz kuralları kullanarak dönüştürebilir ve yeni veriler oluşturabilirsiniz.
  • “Load” işlevi ile elde ettiğiniz verileri belirtilen bir veri dosyasına ve formatına yazabilirsiniz.

ArcGIS Pro 1.2 sürümünden beri ArcGIS Pro içerisinde bulunan bu bileşen ile çok çeşitli işlemler yapabilirsiniz. “Interoperability” kavramıyla da eşleşen bu birlikte çalışılabilirlik hali daha kapsamlı çalışmalar gerçekleştirmenize olanak tanır. Farklı veri formatlarını aynı program üzerinde tüketebilmek veya bu veriler üzerinden yeni bir üretim gerçekleştirmek iş akış süreçlerinizde sizlere büyük kolaylık sağlayacaktır.

Interoperability Connection Eklenmesi

ArcGIS Pro üzerinden ekleyeceğiniz interoperability connection aslında elinizdeki farklı formattaki veriye bağlanmanıza ve bu veriyi görüntülemenize olanak tanır. Bu özellikle birlikte ;

  • Standart dosya uzantıları olmayan yani farklı formatları olan verileri görüntüleyebilir,
  • Varsayılan olmayan parameterleri kullanarak veri okunabilir,
  • Bu veriler için koordinat sistemi belirleyebilirsiniz.

Verinizi İçeri Veya Dışarı Aktarın

Data Interoperability bileşeni ile gelen araçlar “Quick Import” ve “Quick Export” araçlarıdır. Bu araç ile girdi olarak kullandığınız verinizi veri tabanına aktarabilirsiniz. Bu aracı bir model içinde kullanarak da daha fazla veriyi işleyebilir veya düzenleyebilirsiniz. “Quick Export” aracı ise formatlar arası verileri dönüştürmenize olanak tanır. Modeliniz içinde de kullanabileceğiniz bu Quick Export aracı ile verilerinizi farklı formatlarda son kullanıcılarınıza uygun halde dağıtabilirsiniz.

ArcGIS Pro Toolbox – Data Interoperability Araçları

Spatial ETL Aracı Oluşturun

Spatial ETL araçları temel format çevirilerinden karmaşık dönüşümlere, yeniden yapılandırma geometrisine ve özniteliklerine kadar çok çeşitli süreç ve veri akışlarına sahiptir. Bağımsız bir coğrafi işlem aracı olarak veya bir Python ile kodlanmış bir aracın parçası olarak kullanılabilirler. Örneğin Spatial ETL aracını;

-Öznitelikleri filtrelemek ve diğer detay sınıflarıyla birleştirmek,

-Öznitelik değerlerini kullanarak on the fly biçimde yeni benzersiz detay sınıfları oluşturmak,

-Verinizi test kriterlerine göre ayırmak,

-Koordinat değerlerinden çizgi detayı oluşturmak için kullanabilirsiniz.

Spatial ETL aracı .fmw dosyasını referans alan veya içeren bir coğrafi işlem (geoprocessing) aracıdır. Bu araç, Workbench aracınızın ArcGIS Pro’da kullanılmasını sağlar. Bu iş akışını yürütmek için, gereksinimlerinize en uygun ETL aracını kullanmanın birkaç yolu bulunmaktadır. Bunlardan biri ArcGIS Pro veya FME Desktop yazılımında oluşturulmuş bir .fmw dosyanız bulunuyorsa .fmw dosyanızı bir ETL aracına ekleyerek ArcGIS Pro içerisinde kullanabilirsiniz. Böylelikle .fmw dosyanızı başkalarıyla paylaşabilir veya bu dosyayı bir coğrafi işlem (geoprocessing) içinde çalıştırabilirsiniz. .fmw dosyasını bir araç kutusuna ekleyerek bunu tek bir araç kutusu (toolbox) olarak paylaşarak kullanıcılarınızın bu çalışma alanını görmesini sağlayabilirsiniz. Bu yöntemle, birden çok .fmw dosyası için birden çok ETL aracınız varsa bunları tek bir araç kutusunda toplayabilirsiniz.

Bir örnek üzerinden oluşturacağımız Spatial ETL aracını siz de kendi iş akışınıza uygun şekilde yapılandırarak farklı veri formatları için https://pro.arcgis.com/en/pro-app/help/data/data-interoperability/supported-formats-with-the-data-interoperability-extension.htm bağlantısını inceleyebilirsiniz.

LAZ Dosyalarını LAS Dosyalarına Dönüştürmek İçin Bir Spatial ETL Tool Oluşturun

ArcGIS Pro 2.1 sürümüyle birlikte ZLAS ve LAZ formatındaki lidar verilerinizi ArcGIS Pro içerisinde “Create Scene Layer Package” aracıyla nokta bulutu okuşturarak görüntüleyebilirsiniz. LAZ dosyalarını herhangi bir nokta bulutu oluşturmadan görüntüleyebilmek için örnek bir Spatial ETL aracı oluşturacağız. Bu araçla birlikte LAZ uzantılı dosyalarınızı LAS dosyalarına dönüştürebilirsiniz

  1. Catalog panelinden araç kutusuna tıklayarak New > Spatial ETL Tool seçeneğine tıklıyoruz.

ArcGIS Pro Araç Kutusu Spatial ETL Tool Aracı Oluşturulması

2. Açılan araç özellikleri penceresinden oluşturacağımız araca bir ad ve takma ad belirliyoruz, çalışma alanı içinse bir klasör yolu belirtiyoruz.

Yeni ETL Aracı Oluştururken Araç Özellikleri Paneli

3. “OK” butonuna tıkladığımızda Generate Workspace penceresi karşımıza çıkıyor burada dönüştürmek istediğimiz veri kümesini ve dosya yolunu; hedef formatı ve dosya yolunu belirliyoruz.

4. “OK” butonuna tıklayarak seçimlerimizi tamamlıyoruz. Workbench panelinde üst kısımda yer alan “Run Translation” butonuna tıkladığımızda aracı çalıştırmış olacağız. Dönüşüm sonunda log kayıtlarında “Translation was SUCCESSFUL” yazısını görebilirsiniz.

FME Workbench

FME Workbench farklı format ve uygulamalar arasındaki veri taşınması/çevrilmesi amacıyla iş akışları oluşturan bir uygulamadır. Bu uygulamayla birlikte farklı veriler üzerinde tekrarlayarak kullanabileceğiniz iş akışları oluşturabilirsiniz. Workbench içerisinde iş akışlarını iki farklı yolla oluşturabilirsiniz :

Yeni bir ETL aracı oluşturuyorsanız yukarıda da belirttiğimiz gibi .fmw Workbench dosyası varsayılan olarak üretilecektir. Workbench uygulaması başladığında mekansal bir ETL aracına referans verecek ve verinizle çalışmaya hazır durumda olacaktır.

Workbench’i çalıştırmanın bir diğer yolu ise ArcGIS Pro>Analysis sekmesi ve Data Interoperability grubu altındaki Workbench butonudur. Bu buton aracılığıyla varolan bir .fmw dosyasını açabilir veya yeni bir iş akışı oluşturabilirsiniz. Daha sonra bu .fmw dosyasını bir mekansal ETL aracını için referans gösterebilirsiniz.

ArcGIS Pro Arayüzü Workbench Butonu

Esri Türkiye, 2018

Yararlı Kaynaklar :

  • https://www.esri.com/en-us/arcgis/products/arcgis-data-interoperability/overview
  • https://pro.arcgis.com/en/pro-app/help/data/data-interoperability/what-is-the-data-interoperability-extension.htm
  • https://pro.arcgis.com/en/pro-app/help/data/data-interoperability/a-quick-tour-of-data-interoperability.htm
  • https://pro.arcgis.com/en/pro-app/help/data/data-interoperability/supported-formats-with-the-data-interoperability-extension.htm
  • https://pro.arcgis.com/en/pro-app/help/data/data-interoperability/spatial-etl-tools.htm

Drone2Map for ArcGIS ile Üretilen PointCloud (Nokta Bulutu) Verilerinin ve Lidar Verisinin ArcGIS PRO Kullanılarak Sınıflandırılması

Nokta bulutu sahne katmanı

Nokta bulutu sahne katmanları,ArcGIS PRO üzerinde, büyük hacimli, sembolleştirilmiş ve filtrelenmiş nokta bulutu verilerinin hızlı bir şekilde gösterilmesini sağlar. Lidar da dahil olmak üzere birçok sensör verisinin görüntülenmesi ve paylaşılması için optimize edilmiştir . Nokta bulutu sahne katmanları doğrudan bir LAS veri kümesi katmanından oluşturulabilir ve platform genelinde 3D nokta bulutu içeriğini paylaşmamıza yardımcı olur. Nokta bulutu sahne katmanları LAS, ZLAS ve LAZ uzantılı veri türlerini desteklemektedir.

Geoprocessing aracı içinde bulunan Scene Layer Package seçeneği kullanılarak bir nokta bulutu sahne katmanı oluşturabiliriz . Nokta bulutu sahne katmanı, Las uzantılı nokta bulutu verilerini ve Las veri kümeleri ve  Optimize Edilmiş LAS ( .ZLAS ) biçimini destekler.

 

Sınıflandırma

Nokta bulutu sahne katmanının Katman Özellikleri, hangi noktaların çizileceğini seçmenize ve ArcGIS Pro’daki nokta bulutuna katkıda bulunan verilerin görüntülenmesini değiştirmenize izin verir.

  1. Contents bölmesinden nokta bulutu sahne katmanı seçin.
  2. Nokta bulutu sahne katmanını sağ tıklayın ve Properties seçeneğini seçin.
  3. Layer Properties iletişim kutusundan, Point Cloud Layer Filter sekmesini tıklayın.
  4. Point Cloud Layer Filter sekmesinden, istenen nokta bulutu sahne katmanı filtresini tıklayın.

Nokta Bulutu Katman Filtresi Seçenekleri

İstenen filtrenin yanında bir onay işareti görüntülendiğinde, Classification Codes veya Return Values ve Classification Flags sekmeleri  görüntülenecektir. Bu işaretli tüm noktalar görüntülenecek ve bu işarete sahip olmayan noktalar görüntülenmeyecektir.

Classification Codes

İşlemden geçirilen her lidar noktası, lazer atımını yansıtan nesnenin türünü tanımlayan bir sınıflandırmaya sahip olabilir. Lidar noktaları çıplak toprak veya toprak, gölgelik ve su dahil olmak üzere bir dizi kategoride sınıflandırılabilir. LAS dosyalarındaki sayısal tamsayı kodları kullanılarak farklı sınıflar tanımlanır.

 

* Lidar veriler üzerinde bir sınıflandırma yapıldığında, noktalar sınıflandırmanın birden fazla kategorisine girebilir. “Classification Flags” lidar noktaları için ikincil bir açıklama veya sınıflandırma sağlamak için kullanılır. LAS sürüm 1.0 ile, bir lidar noktası aynı anda atanan iki sınıflandırma özelliğini koruyamaz. Örneğin, su yüzeyinden bir lidar sınıflandırmasının nihai çıktı veri kümesinden çıkarılması gerekebilir, ancak yine de LAS dosyasında toplanan bir lidar noktası olarak yönetilmelidir.

Daha sonraki sürümlerde (LAS 1.1 ve üstü), bu sorunu çözmek için “Classification Flags” kullanılmaktadır

Lidar Verisi

Lidar (light detection and ranging), dünyanın yüzeyini detaylı bir şekilde örnekleme alınnması ve yüksek doğrulukta x, y, z ölçümleri üretmek için, lazer ışığı kullanılarak gerçekleştirilen bir optik uzaktan algılama tekniğidir. Lidar, ArcGIS ile yönetilebilen, görselleştirilebilen, analiz edilebilen ve paylaşılabilen kitlesel nokta bulutu veri setleri üretmektedir.

Her lidar noktasının, lazer atımını yansıtan nesnenin türünü tanımlayan bir sınıflandırması olabilir. Lidar noktaları çıplak toprak veya toprak, gölgelik ve su dahil olmak üzere bir dizi kategoride sınıflandırılabilir. LAS dosyalarındaki sayısal tamsayı kodları kullanılarak farklı sınıflar tanımlanır. Sınıflandırma kodları, LAS verisi sürümleri 1.1, 1.2, 1.3 ve 1.4 için Amerikan Fotogrametri ve Uzaktan Algılama Derneği (ASPRS) tarafından tanımlanmıştır. ArcGIS, LAS’ın tüm versiyonlarını desteklemektedir. 1.4 en son LAS sürümüdür ve ek nokta sınıflandırmasını desteklemektedir.

Filtre Seçeneklerinin Değiştirilmesi

Appearance  sekmesindeki filtreler grubu, ArcGIS Pro’daki LAS veri kümesine katkıda bulunan verilerin görüntülenme türünü değiştirmenize olanak sağlar. Bir LAS veri kümesi birçok LAS dosyasına ve yüzey sınıflandırmasına  referans sağlayabilmektedir. Filtreler grubu kullanılarak hangi lidar noktalarının ve yüzey kısıtlamalarının çizileceğini ayarlayabilirsiniz.

  1. Contents bölmesinden LAS veri kümesi katmanı seçin.
  2. Appearence sekmesinden, Filtreler grubunda, istenen LAS veri kümesi filtresi seçeneğini veya seçeneklerini tıklayın

LAS noktası filtrelerini değiştirme

Bir lidar verisi bir veya daha fazla özellikten yansıyabilir ve bu nedenle birden fazla lazer darbesi oluşabilir. LAS veri kümesi içinde var olan lidar verilerini görüntülemek için bu ayrı lazer filtrelerini kullanabiliriz. En yaygın filtreler, temel olarak zemin lazer dönüşleri ve özellikli lazer geri dönüşleri anlamına gelen Toprak ve Toprak olmayan’dır. Farklı lazer geri dönüş seçeneklerine dayanarak lidar verilerini ayırabilmeniz, çeşitli uygulamalar için hızlı ve verimli bir şekilde analiz etmenizi ve görselleştirmenizi sağlar.

LAS  Points filtreleri açılır menüsü, genel lidar filtrelerine erişmek için hızlı bir yol sağlar.

Aşağıdaki lidar noktası filtrelerinden herhangi birini seçin:

 

  • All Points : LAS veri kümesini görüntülemek için tüm lidar noktalarını kullanabilmemizi sağlar.
  • Ground : LAS veri kümesini görüntülemek için yalnızca yer işaretli olarak işaretlenen lidar noktalarını kullanabilmemizi sağlar.
  • Non-Ground : LAS veri kümesini görüntülemek için yer işaretli olmayan tüm lidar noktalarını kullanabilmemizi sağlar.
  • First Return Points : LAS veri kümesini görüntülemek için yalnızca ilk dönüş lidar noktalarını kullanabilmemizi sağlar.

 

 

 

Bu yazı için bir etiket bulunmamaktadır.

Kurumsal Coğrafi Veri Tabanı Kurulumu

ArcGIS coğrafi veri tabanı (geodatabase-CVT), farklı tiplerdeki coğrafi veri kümleri yığının ortak bir dosya sistem dizininde ya da Oracle, Microsoft SQL Server, PostgreSQL ya da IBM DB2 gibi çok kullanıcılı ilişkisel veri tabanı yönetim sistemlerinde (DMBS-VTYS) tutulmasıdır.

Özellik Kişisel CVT Dosya CVT Masaüstü CVT Çalışma Grubu CVT Kurumsal CVT
Fonksiyonellik Orijinal Masaüstü formatı Gelişmiş Masaüstü formatı Dağıtık veri ya da proje-seviyesinde kullanım Bölümsel projeler ya da ufak organizasyonlar Geniş kapasite ve kullanıcı tabanlı
Depolama mekanizması Microsoft Access veri tabanı (.mdb) Dosya dizini Microsoft SQL Server Express Microsoft SQL Server Express SQL Server, Oracle, PostgreSQL, DB2, Informix
Depolama limiti CVT başına 2 GB (~500 MB efektif limit) Obje başına 1 Terabyte (TB), 256 TB’a kadar ayarlanabilir Veri tabanı sunucusu başına 10 GB Veri tabanı sunucusu başına 10 GB İlişkisel veri tabanı ve donanımla sınırlı
Kullanıcı limiti Veri tabanı başına bir editör Obje başına bir editör Aynı anda 3 kullanıcı, birisi güncelleyebilir Aynı anda 10 kullanıcı, hepsi güncelleyebilir Limitsiz
Platform Windows Tümü Windows Windows Tümü

 

Tablo 1. Coğrafi Veri Tabanı Tipleri

Tablo 1’de ifade edildiği gibi kurumsal CVT’nin diğer CVT tiplerinden ayıran çok önemli özellikleri bulunmaktadır. Çünkü kurumsal ArcGIS çözümlerinde, yalnız tek kullanıcılı yerel masaüstü bilgisayarında çalışan uygulamalar değil, daha kompleks, farklı araçlar (cep telefonu, tablet, bilgisayar v.b.) tarafından verinin görüntülenip güncellenebildiği çok kullanıcı çözümler üretilebilmektedir.

Bu blog yazımızda, temel fonksiyonları yerine getirebilecek Oracle 11g R2 VTYS kullanılarak bir KCVT’nin kurulumunu anlatacağız ve sonraki yazılarımızda bu veri tabanını kullanarak birlikte uygulamalar geliştireceğiz.

Oracle VTYS Kurulumu

Gereksinimler

  1. Oracle VTYS Standard, Standard One ya da Enterprise sürümleri
    • Oracle 11g R2 (64 bit) 11.2.0.4
    • Oracle 12c R1 (64 bit) 12.1.0.2
    • Oracle 12c R2 (64 bit) 12.2.0.1
  2. İşletim Sistemi
    • IBM AIX (64 bit) – Oracle 11.2.0.4 için minimum desteklenen sürüm IBM AIX 6.1.0.0.
    • Linux (64 bit) – Oracle 11.2.0.4 için minimum desteklenen sürüm Red Hat Enterprise Linux AS/ES 5 – update 11.
    • Solaris (64 bit) – Oracle 11.2.0.4 için minimum desteklenen sürüm Solaris 10 SPARC.
    • Windows (64 bit) – Visual Studio VC++ 2017 en son sürümü yüklenmeli

Kurulum

Kurulum ortamımızda Windows 7 64 bit İşletim sistemi ve Oracle 11g R2 Enterprise Edition ürünlerini kullanacağız.

Oracle 11g R2 kurulumu

Oracle kurulum dosyalarının bulunduğu ana dizindeki “setup.exe” dosyasına çift tıklayarak başlatacağınız kurulum prosedürleri ve ekran örnekleri aşağıdaki gibi olmalıdır. Bilgisayarınızdaki uyumsuz donanım ya da yazılım sebebiyle hata mesajları alabilirsiniz. Aldığınız hata mesajının kodu yardımıyla internette yapacağınız arama sonucunda hatanın kaynağını ve çözümünü bulabilirsiniz.

Şekil 1. Kurulum başlangıç ekranı

Bu ekranda güvenlik ile alakalı e-posta almak istiyorsanız, kişisel -eposta adresinizi yazabilirsiniz. ‘Next’ düğmesine basarak sonraki kurulum ekranına geçebilirsiniz.

Şekil 2. Kurulum tipinin seçim ekranı

Bu ekranda ne tip bir kurulum seçeceğinizi belirtmeniz gerekmektedir. Biz yeni bir veri tabanı kurulumu yapmak istediğimizden birinci seçenek olan “Create and configure a database” seçeneğini seçmemiz gerekli. Eğer sadece veri tabanı yazılımının kurulmasını istiyorsanız “Install database software only” seçeneği seçilmeli. Diğer seçenek ise, halihazırda kurulu bir veri tabanınız var ve güncellemek istiyorsanız “Upgrade an existing database” seçeneği seçilmeli. “Next” düğmesine basarak sonraki adıma geçebiliriz.

Şekil 3. Sistem sınıfı belirleme ekranı

Oluşturmak istediğimiz VTYS, sadece kişisel ve eğitim amaçlı olacağından kurmak istediğimiz bilgisayarın kaynaklarının minimum kullanımını amaçlıyoruz. Bu sebeple “Desktop Class” seçeneğini seçmeliyiz. “Server Class” seçeneği veri tabanının çok kullanıcılı ve orta ve büyük projeler için kullanımı içindir. Bu seçenek seçildiğinde daha detaylı ve gelişmiş kurulum yapılabilmektedir.

Şekil 4. Kurulum konfigürasyonu ekranı

Bu ekranda kurulumu yapacağımız VTYS’nin bilgisayarımızda hangi dizine kurulumunun yapılacağını, veri tabanının global adını ve veri tabanı yöneticisinin (Administrator/system) giriş şifresini belirliyoruz.

Bu adımdan sonra sizin sadece “Next” ve “Install” düğmelerine basıp kurulum işlemini başlatmanız istenecek. Belirli bir süre sonra kurulum işlemi tamamlanacak ve veri tabanınız kullanıma hazır olacaktır.

Veri tabanını dış dünya ile iletişim kurması için “C:\app\user\product\11.2.0\dbhome_1\NETWORK\ADMIN” dizinindeki “listener.ora” ve “tnsnames.ora” dosyalarında değişiklik yapacağız.

Şekil 5. listener.ora dosya içeriği

“listener.ora” dosyasında Şekil 5’te altı kırmızı renkle belirtilen “<makineİP>” kısmına veri tabanının kurulu olduğu bilgisayarın İP bilgisi girilmeli ve ilgili satır dosyaya eklenmeli.

Şekil 6. tnsnames.ora dosya içeriği

Aynı işlem “tnsnames.ora” dosyasında da yapılmalı. “<makineİP>” kısmına veri tabanının kurulu olduğu bilgisayarın İP bilgisi ile değiştirilmeli.

Kurulumun Testi

Eğer kurulum işlemi sırasında herhangi bir hata alınmadıysa, kurmuş olduğumuz veri tabanını testini yapabiliriz. Komut satırını (Command Promt) açıp, “sqlplus /nolog” komutunu girelim.

Şekil 7. Komut satırından veri tabanı kurulum testi

Şekil 7’teki gibi bir görüntünün oluşması gerekmektedir. Eğer hata alınıyorsa, hata kodu ile internette arama yaparak sorunu gidermeniz gerekmektedir.

Sonra komut satırına “connect system/<şifre>” girerek, ilgili kullanıcı ve şifresiyle veri tabanına bağlantı yapalım. Şekil 4’te belirlemiş olduğunuz yönetici şifresi “<şifre>” kısmına yazılmalı.

Şekil 8. Komut satısından bir kullanıcı ile bağlantı kurulum testi

Eğer ekran “connected” yani bağlantı kuruldu yazısı geldiyse veri tabanı kurulumumuz başarıyla sağlandığını anlamaktayız.

Bu adımdan sonra veri tabanının yüklü olduğu makinede ateş duvarınızı (firewall) ayarlamayı unutmayın, yoksa dışarıdan gelen istekleri makinenizin ateş duvarı engelleyecektir ve veri tabanına bağlantı sağlayamayacaksınız.

ArcMap entegrasyonu

Veri tabanını kurduktan sonra ArcMap üzerinden ‘veri tabanı bağlantısı’ (Database Connection) olarak tanıtılması gerekmektedir. Bu işleme geçmeden önce ArcMap yüklü olan bilgisayar üzerinde Oracle Instant Client 32 bit versiyonu yüklenmelidir. Bu sayede Oracle veri tabanına yapacağımız istekleri, bu programın kütüphaneleri sayesinde yapmış olacağız.

İşletim sisteminizin 64 bit olması, Oracle Instant Client 32 bit versiyonunun yüklenmesine engel değil. Çünkü ArcMap uygulaması 32 bit bir uygulama olduğundan Oracle Instant Client kütüphanesinin 32 bit olanlarını kullanacaktır. Bu yüzden Oracle Instant Client 32 bit olan yüklenmelidir.

Yükleme işlemi bittikten sonra, Oracle Instant Client uygulamasını yüklediğiniz dizini, işletim sisteminin çevresel değişkenlerine (Environment Variables) eklenmesi gerekmektedir. Bunun için işletim sisteminizin arama kısmına “system” yazdıktan sonra “System-Control Panel” seçeneğiniz seçin.

Şekil 9. Sistem-Kontrol paneli

Sistem ekranındaki sol taraftaki menü seçeneklerinden “Gelişmiş sistem ayarları” (Advanced system settings) menüsünü seçin.

Şekil 10. Gelişmiş sistem seçenekleri ekranı

Açılan “Sistem Özellikleri” (System Properties) adlı ekranda sağ alt kısımdaki “Çevresel Değişkenler…” (Environment Variables…) düğmesine basınız.

Şekil 11. Sistem Özellikleri ekranı

“Çevresel Değişkenler” (Environment Variables) ekranı ikiye bölünmüştür. Üst kısım işletim sistemine giriş yapan kullanıcıya ait değişkenleri, alt kısım ise sistem bazlı değişkenleri listelemektedir. Alt kısım “Sistem değişkenleri” (Sistem variables) kısmındaki listeden “Path” seçeneğini seçip “Değiştir…” (Edit…) düğmesine basalım.

Şekil 12. Çevresel Değişkenler ekranı

Açılan ekranda “Yeni” (New) düğmesine basarak “Yol” (Path) değişkenine yeni bir değer atayalım. Gireceğimiz değer, Oracle Instant Client uygulamasını yüklediğimiz yol olmalı.

Yukarıdaki işlemleri sırasında ArcMap uygulaması açık ise, bu yaptığımız sistemsel değişiklikleri göremeyecektir. Bu yüzden ArcMap uygulamasını yeniden başlatmanız gerekmektedir.

ArcMap uygulamasında “Katalog” (Catalog) penceresindeki “Veri Tabanı Bağlantıları” (Database Connections) seçeneğinin altındaki “Veri Tabanı Bağlantısı Ekle” (Add Database Connection) seçeneğine çift tıklayalım.

Şekil 13. ArcMap Katalog penceresi

Yeni veri tabanı bağlantısının eklenmesini sağlayan “Veri Tabanı Bağlantısı” (Database Connection) ekranında “Veri Tabanı Platformu” (Database platform) seçenek listesinden “Oracle” seçeneğini seçin. Veri tabanını kurduğunuz makinin adını ya da İP bilgisini “Örnek” (Instance) kısmına giriniz. “Kullanıcı adı” (User Name) ve “Şifre” (Password) bilgilerini giriniz. Girmek istediğiniz kullanıcı adı yönetici (administrator) ya da yönetici yetkileri almış bir kullanıcı olmalı, örneğin “sys” kullanıcısı. “Tamam” (Ok) düğmesine basarak, yeni kurduğumuz Oracle veri tabanına bağlantı sağlamış oluruz.

Şekil 14. Veri tabanı bağlantı oluşturma ekranı

Oluşturduğumuz veri tabanı bağlantısı, Katalog penceresi içerisinde gösterilmiş olacak.

Kurumsal Coğrafi Veri Tabanı Oluşturma

Veri tabanımızı oluşturup, ArcMap uygulaması üzerinden başarıyla bağlantı sağladıktan sonra, veri tabanını kurumsal coğrafi veri tabanına dönüştürmeye başlayacağız. Bunun için 2 farklı yöntem bulunmaktadır:

  • ArcMap üzerinden “Create Enterprise Geodatabase” aracını kullanarak
  • Python dilinde yazılmış komut dosyasını çalıştırarak

En kolay yöntem olan ArcMap üzerinden araç kullanarak veri tabanımızı kurumsal coğrafi veri tabanı haline getireceğiz. Bunun için ArcMap araçlar kısmından “Create Enterprise Geodatabase” aracını (ArcToolbox->Data Management Tools->Geodatabase Administration->Create Enterprise Geodatabase) açın.

“Kurumsal Coğrafi Veri Tabanı Oluşturma” (Create Enterprise Geodatabase) ekranında, “Veri Tabanı Platform” (Database Platform) seçenek listesinden “Oracle” seçeneğini seçiniz. “Örnek” (Instance) kısmına kurduğumuz veri tabanına ait makine adı ya da İP bilgisini ve yayın adını giriniz. “Yetkilendirme Dosyası” (Authorization File) kısmına ise “ArcGIS Server Enterprise” ürünü içerisinde (\\Program Files\ESRI\License<sürümNo>\sysgen) bulunan yetkilendirme dosyasını göstermeniz gerekmektedir.

Şekil 15. Kurumsal Coğrafi Veri Tabanı Oluşturma ekranı

“Tamam” (Ok) düğmesine basılmasıyla Oracle veri tabanımızı kurumsal coğrafi veri tabanı olarak ayarlamış oluruz.

Şekil 16. Coğrafi veri tabanı oluşturma işlem sonucu

Örnek Coğrafi Tablo Oluşturma

ArcMap üzerinden oluşturduğumuz veri tabanı bağlantısının üzerine sağ tuş ile tıkladığımızda gelen açılır menüden “Yeni->Katman” (New->Feature Class) seçerek örnek bir coğrafi tablo oluşturalım.

Şekil 17. Yeni coğrafi katman oluşturma

Açılacak ekranda kendi seçimlerinize göre bir katman oluşturunuz.

Şekil 18. Yeni katman oluşturma ekranı

Eğer oluşturma işlemi başarıyla tamamlanırsa, veri tabanımızın coğrafi kurumsal bir veri tabanı olarak yaptığımızı onaylamış oluruz.

Esri Business Analyst Web App’e Veri Ekleme Yöntemleri

Esri Business Analyst Web App’e Veri Ekleme Yöntemleri

Business Analyst Web App ve Veri

Business Analyst, ekleyebileceğiniz veriler ve gönderilen veriler dahil olmak üzere birden çok kaynaktan veri kullanabilir.

İçerdiği veriler

Business Analyst, ilgili demografik, tüketici ve iş verilerinin geniş bir veri kümesidir. Veriler, güçlü bir iş araması, sürüş zamanı analizi için sokaklar, 135’den fazla ülkeden ulusal nüfus sayımı verileri, pazar bölümlendirme katmanları ve daha fazlasını içerir. Veri seti, sahip olduğunuz Business Analyst yazılımına bağlı olarak farklı şekillerde teslim edilir.

Business Analyst verileri genellikle yılda bir kez cari yıl tahminleriyle ve yıllık sayımlara dayanan beş yıllık tahminlerle günceller ve yayınlar. Bu veriler, Business Analyst Web App veya Business Analyst Desktop ile erişilse de aynıdır. Business Analyst Web App’te, veriler% 100 çevrimiçi ortamda barındırılır. Business Analyst Desktop’da, ArcGIS Online kurumsal hesabınızda oturum açarak aynı çevrimiçi hizmete erişebilir ve verileri bağlantısız bir ortamda çalışacak şekilde indirebilirsiniz.

Dış veriler

Business Analyst ayrıca, kendi harici verilerinizi analiz etmenize yardımcı olur. Herhangi bir MXD’ye veri ekledikçe, Business Analyst Desktop’a harici veri katmanları ekleyebilirsiniz. Katmanları Catalog’dan sürükleyebilir veya Standart araç çubuğundaki Veri Ekle düğmesini kullanabilirsiniz. Bu katmanlar, ArcGIS Online’dan veya şirket içi portal organizasyonunuzdan shapefile, feature class ve sunucuda barındırılan katmanlar olabilir.

Business Analyst Web Uygulaması’nda, birkaç farklı yöntem kullanarak kendi veri katmanlarınızı ekleyebilirsiniz:

  • Verileri shapefile, elektronik tablo veya .csv dosyası gibi yerel bir kaynaktan alabilirsiniz.
  • ArcGIS Online’dan vektörel bir katmanı veya web haritası alabilirsiniz.

Verileri, renk kodlu haritalar, raporlar ve daha fazlası için bir değişken olarak bir veri alanına erişmenizi sağlayan özel bir veri ayarı olarak içe aktarabilirsiniz.

Verileri kişiselleştirme için seçenekler

Özel veri katmanları

Kuruluşunuzdaki verileri Esri’nin demografik ve müşteri verilerine eklemek için özel katmanlar oluşturabilirsiniz. Ayrıca, özel veri katmanları, ArcGIS Online kuruluşunuz aracılığıyla paylaşıldıkları için birlikte çalışabilirliğe olanak tanır. Bu veriler gruplar, tüm organizasyon veya genel kullanıcı ile paylaşılabilir. Business Analyst Desktop’da özel veriler oluşturabilir ve bunu Business Analyst Web App uygulamasında kullanabilir, ayrıca Business Analyst Web App uygulamasında oluşturulan özel verileri paylaşabilir, böylece kendi verilerinizin Business Analyst Desktop’da kullanabilmesini sağlayabilirsiniz. Özel veriler kendi demografik verilerinizi, tahminlerinizi, iş istatistiklerinizi, tüketici harcama bilgilerinizi ve daha fazlasını kullanabilir. Veriler aşağıdaki örneklerden herhangi biri olabilir:

  • Perakende mağaza yerleri için satış rakamları
  • Sigorta müşterileri için prim bilgisi
  • Finans sektöründe hesap bakiyeleri
  • Son zamanlarda satılan gayrimenkul özellikleri

Özel Değişkenler

Mevcut verileri yeni yollarla yorumlayabilmek için Business Analyst ile özel veri değişkenleri de oluşturabilirsiniz. Örnekler, özel bir yaş aralığı, hane geliri ve diğer değişkenler. İki veya daha fazla mevcut değişkenden bir değişken oluşturmak için matematiksel operatörleri kullanabilirsiniz. Örneğin, kişi başına satış rakamını elde etmek için nüfusun bölünmüş olduğu bir alanda satış bilgisi gereklidir. Veya nüfus yoğunluğunu elde etmek için toplam nüfusu bölgelere ayırabilirsiniz. Basit bir sayı yerine bir nüfus alanını ortalama veya yüzde olarak ayarlayabilir veya özel gelir hesaplamaları oluşturabilirsiniz. Bu işlevsellik, Business Analyst Web Uygulaması ve Business Analyst Desktop’da kullanılabilir.

Kendi verilerinizi ArcGIS Business Analyst’te kullanmak için;

www.bao.arcgis.com üzerinde oluşturduğunuz haritanız üzerine ArcGIS Online’da paylaşılan bir veri ya da bilgisayarınızda bulunan bir katmanı ekleyebilirsiniz. Bunun için birkaç farklı yöntem bulunmaktadır. “Add Data” butonuna tıkladığınızda karşınıza çıkan seçeneklerden kısaca bahsedeceğiz.

Custom Data Setup: Business Analyst Web uygulamasında erişilebilir bir servis katmanı kullanmanıza olanak tanır. Erişilebilir servis katmanı, herkese açık olarak paylaşılmış veya başka bir kullanıcı tarafından sizinle paylaşılmış olan bir katmandır. Söz konusu katmanları Custom Data Setup ile Business Analyst’te kullanabileceğiniz veriler haline getirirsiniz. “Get Started” butonuna tıklayarak başlayabilirsiniz.

Custom Data Setup penceresinde bulunan “Enter URL for a layer” alanında, haritaya eklemek istediğiniz erişilebilir bir servis katmanına ait “Service URL” bilgisini girerek, dilediğiniz katmanı haritanıza ekleyebilirsiniz.

“Browse for a layer” butonuna tıkladığınızda ise, kuruluşunuzun ArcGIS Online ya da ArcGIS Enterprise envanterinde bulunan katmanlara doğrudan erişip, Business Analyst ile yapacak olduğunuz analizlere ekleyebilirsiniz.

Service URL ile bir servis katmanı eklemek için; Eklemek istediğiniz katmanın Service URL’i, örneğin bu katman Living Atlas’tan çekmek istediğiniz bir Feature Layer ise, aşağıdaki görselde görünen alandan kopyalanabilir.

Browse for a layer komutu ile katman eklemek için; Bu buton ile kuruluşunuzun Content alanına giderek, dilerseniz kendi paylaştığınız bir katmanı, dilerseniz de organizasyonda paylaşılan bir katmanı Business Analyst Web App’e ekleyebilirsiniz. Açılan “Select Layer” penceresinden seçeceğiniz katmanı kolaylıkla ekleyebilirsiniz.

 

 

Web Maps and Layers: Browse for a layer komutu ile benzer işleve sahiptir. Bu buton ile kuruluşunuzun Content alanına giderek, dilerseniz kendi paylaştığınız bir katmanı, dilerseniz de organizasyonda paylaşılan bir katmanı Business Analyst Web App’e ekleyebilirsiniz. Açılan “Web Maps and Layers” penceresinden seçeceğiniz katmanı kolaylıkla ekleyebilirsiniz.

 

 

Import File:  Analizleriniz için bir excel dokümanı ya da shapefiledan adresleri eklemenizi sağlayan metottur.

Bu metot ile shapefile dokümanını içe aktarırken (import) dikkat edilmesi gerekenler:

  • Sıkıştırılmış .zip dosyalarını içe aktarabilirsiniz; diğer sıkıştırma formatları şu anda desteklenmemektedir.
  • 1000’den fazla detay içeren dosyalar alınamaz.
  • Shapefile’ın boyutu 3 MB’dan küçük olmalıdır.
  • ZIP arşivi, shapefile formatının içerdiği .shp, .shx, .dbf ve .prj dosyalarını içermelidir.
  • ZIP arşivinde sadece bir shapefile olmalıdır.
  • Multipatch veya multipoint geometriler içeren shapefile dosyalarını içe aktaramazsınız.