Esri Jupyter Notebook’ta OpenStreetMap Bina Verisi Kullanılarak Basit Analizler Yapımı

Esri Jupyter Notebook’ta OpenStreetMap Bina Verisi Kullanılarak Basit Analizler Yapımı

ArcGIS Pro yüklü makinede yüklenebilen ücretsiz Jupyter Notebook sayesinde ‘ArcGIS API for Python’ kullanılarak coğrafi uygulamalar geliştirip analizler gerçekleştirebilirsiniz. Bununla birlikte ArcGIS Online yönetimini de yapılabilmektedir.

ArcGIS Pro yazılımına sahip ama henüz Jupyter Notebook’u bilgisayarınıza yüklemediyseniz link içinde geçen yönergeleri takip edip bilgisayarınıza yükleyebilirsiniz. Hemen şimdi kullanmak istiyorsanız da Esri’nin ücretsiz hizmete sunduğu notebooks.esri.com adresinde Jupyter Notebook’u kullanabilirsiniz. Dikkat etmeniz gereken husus bu adreste yapacağınız çalışmaları ve verilerinizi kendi yerel bilgisayarınıza kopyalamanız. Çünkü açacağınız oturum, süre kısıtlı; eğer hiçbir işlem yapmazsanız belirli bir süre içinde oturumunuz otomatik olarak kapatılır ve yaptığınız çalışmaları kaybedebilirsiniz.

Bu yazıda Jupyter Notebook platformu üzerinde 3 boyutlu bir harita üzerinde OpenStreetMap (OSM) bina verilerini görselleştirip, metro duraklarına kendi oluşturacağımız yakınlık analizi algoritmasına göre görselleştirmesi anlatılmaktadır.

İşleyiş adımları aşağıdaki gibi olacaktır:

Şekil 1. İşleyiş adımları

Gereksinimler:

  1. ArcGIS Developer hesabı (ücretsiz oluşturmak için https://developers.arcgis.com/ adresini ziyaret edin)
  2. Jupyter Notebook

1.      OSM Bina Verilerinin Alınması

OSM ücretsiz servisler sunması nedeniyle içerdiği büyük boyutlarda coğrafi verilerin son kullanıcılar tarafında erişimi farklı ücretli ve ücretsiz olarak erişilebilmektedir. Bu yazıda overpass-turbo.eu sitesi üzerinden ücretsiz olarak bina verilerini indireceğiz. Yasal kullanım hakları için https://www.openstreetmap.org/copyright sitesine mutlaka bakın.

İlgili sitede, arama kutusuna istediğiniz bölgeyi yazın ve alacağınız bina verilerini öncelikle olabildiğince dar alan için alın. Yazı bitiminde istediğiniz büyüklükte bir alan üzerinden çalışabilirsiniz.

Şekil 2. Ankara şehir merkezi binalar

Sol üstteki ‘Wizard’ (Sihirbaz) düğmesine basıp, çıkan ekranda haritada görüntülenen alan için alabileceğimiz OSM verisi için sorgu oluşturacağız. Buradaki sorgu için kullanacağınız kelimelerin detaylarını linkte bulabilirsiniz.

Şekil 3. Sorgu sihirbazı

Sorgu sihirbazına yazacağınız ‘building=* OR building:levels=*’ yazarak, haritada görüntülediğiniz alandaki tüm binaları ve varsa seviye (kat) bilgisini da almış oluyorsunuz. Burada seviye bilgisi her bina için farklılık gösterecektir. ‘build and run query’ (derle ve çalıştır sorguyu) düğmesine basarak, ilgili alan için veriler çekilir.

Web sayfasının sol üst kısmındaki ‘Data’ (Veri) sekmesine tıklayarak, çekilen verileri görüntüleyebilirsiniz. Eğer verilerinizde sıkıntı yoksa, web sayfasının sol kısmındaki ‘Export’ (Dışarı Çıkart) düğmesine tıklayarak verileri indirme için gerekli paneli açacağız.

Şekil 4. ‘Dışarı Çıkarma’ paneli

‘Export’ panelindeki ‘Data’ kısmını genişlettiğinizde ‘download/copy as GeoJSON’ (indir/kopyala GeoJSON olarak) linkine tıklayın. Bu şekilde ArcGIS Developer hesabı ile giriş yapabileceğiniz ArcGIS Online içerisine kolay bir şekilde format değişimi yapmadan atabileceğiz.

2.      Verinin ArcGIS Online İçerisine Atılması

ArcGIS Online giriş yapın ve ‘Content’ (İçerik) linkine tıklayın. Sol kısımdaki ‘Add Item’ (Öğe Ekle) düğmesine tıklayıp dosya içeri aktarma sürecini başlatalım. ‘From my computer’ (Bilgisayarımdan) seçeneğini seçelim.

Şekil 5. ArcGIS Online ‘Bilgisayarımdan bir öğe ekle’ paneli

Bir önceki bölümden indirdiğimiz dosyayı burada seçip, ilgili alanları dolduruyoruz. Başlık kısmına girdiğimiz değeri sonraki bölümlerde kullanacağız. Kısa bir süre sonra öğemiz ‘Feature Layer’ (Feature Katmanı) olarak eklenmiş olacak.

Yeni eklenen öğeyi tıklayıp sayfasını açın. Analizler için kullanacağımız yeni bir ‘Field’ (Alan) oluşturmak için ‘Data’ (Veri) sekmesine tıklayıp verilerin görüntülendiği sayfa açılsın.

Şekil 6. ‘Alan Ekle’ menüsü

Sol kısımdaki üç tırtıklı ikona tıklandığı zaman açılan menüde ‘Add Field’ (Alan Ekle) menü seçeneğini tıklanır ve aşağıdaki resimdeki veriler girilir.

Şekil 7. ‘Alan Ekle’ paneli

3.      Jupyter Notebook içerisinde Programlama

Öncelikle analiz için kullanacağımız metro bilgisini almak. Bunun için ‘Jupyter Notebook’ uygulamasını çalıştırın ve yeni bir çalışma kitabı oluşturun ve aşağıdaki kodları yazıp çalıştırın.

Şekil 8. Metro bilgisinin alınıp ArcGIS Online’a kaydetme

Yukarıdaki kodlarda kırmızı ile kapatılmış alanları kendi bilgilerinize göre doldurmanız gerekmektedir. Bu kod parçası Ankara merkezde metro istasyonları POI bilgisini ‘feature’ olarak en fazla 20 tane olacak şekilde almaktadır. Sonrasında da harita üzerinde gösterimini sağlayıp, bilgiyi ArcGIS Online üzerine ‘metrolar’ olarak kaydetmektedir.

İsterseniz kaydedilen ‘metrolar’ katmanının görsel ikonunu değiştirebilirsiniz.

Metro bilgisini alma işlemini bitirdikten sonra, ana uygulamamızı oluşturabiliriz. Bunun için yeni bir çalışma kitabı oluşturalım Jupyter Notebook üzerinde.

Kod hücrelerinde:

  1. Gerekli kütüphane kullanımları yapılıyor ve ArcGIS Online hesabına bağlantı sağlanıyor.
  2. Merkezi Ankara olacak şekilde bir harita objesi oluşturuluyor.
  3. ArcGIS Online hesabına bağlı olan içerikte bina bilgilerini içeren ‘export’ katmanı bulunuyor.
  4. ‘metrolar’ katmanı bulunuyor.
  5. Yapılacak analiz sonucunda 3 boyutlu binaların görselliğini değiştirmek için özel bir semboloji tanımlanıyor. ‘ClassBreak’ tipindeki bu sembolojide alan ‘distance’ içindeki 0, 15, 25, 50, 75 ve 100 metrelik değerlere göre bina renklendirilmesi farklı olmaktadır.
    Metro katmanı haritaya katman olarak eklenir. Haritayı 3 boyutlu hale getirmeyi unutmayınız.
  6. Basit bir analiz yapılıyor. Metro konumlarına göre oluşturacağımız ‘buffer’ işlemini 100,75,50,25 ve 15 metrelik tekrarlar ile yapıp, her oluşturulan ‘buffer’ poligonun bina poligonu ile arasındaki uzaklık farkının sıfır olması durumunda, bina bilgisindeki ‘distance’ alanına ilgili ‘buffer’ uzaklığının değeri yazılmaktadır. Bu şekilde tüm binaların metro duraklarına olan uzaklığı hesaplanmaktadır.

Şekil 9. Basit bina-metro durağı analizi

Kodun çalıştırılması sonrasında haritamızda analiz sonucunu görüntüleyeceğiz.

Şekil 10. Ankara merkez bina-metro yakınlık analizi

Metro bilgisi yerine isteyeceğiniz farklı POI bilgilerin ve bina bilgilerine göre farklı analizler yapabilirsiniz artık.

SSS: Drone2Map for ArcGIS için TLS 1.2 yapılandırmasını nasıl yaparım?

Esri; ArcGIS Platformu’nu inşa ederken bir yandan da güçlü bir güvenlik altyapısı sağlayarak, kullanıcılarının en son güvenlik protokollerini kullanmaları konusunda kararlı bir şekilde çalışmaktadır. Bu doğrultuda; veri bütünlüğü ve ağ güvenliği için TLS dahil olmak üzere; en üstün endüstri standartlarını uygulamak için çalışmalarını hız kesmeden sürdürmektedir.

Tüm bu endüstri standartlarını karşılayabilmek için Esri; ArcGIS Platform’unda TLS 1.2’yi desteklemek adına bir takım yazılım güncellemeleri yapmaktadır. ArcGIS Online güvenliğini geliştirmenin bir parçası olarak Esri; ArcGIS Online hizmetleri için TLS 1.2 bağlantısını zorunlu kılmaktadır. Bu hizmetlere sürekli erişim sağlayabilmek için sisteminizde bazı eylemler gerçekleştirmeniz gerekebilir.

NOT: Yayınlanan her bir Drone2Map for ArcGIS sürümünün destek durumu için Esri’nin Ürün Yaşam Döngüsü sayfalarına bakabilirsiniz.

Drone2Map 1.3.2:
Drone2Map 1.3.2 sürümünde TLS 1.2 kullanmak için herhangi bir işlem yapmanız gerekmiyor. Esri bu sürüme yükseltme yapmanızı tavsiye ediyor. Bunu yapmak için, My Esri‘de oturum açın ve uygun Drone2Map sürümünü indirin.

Drone2Map 1.3.1 ve daha önceki sürümler:
Eski Drone2Map for ArcGIS sürümlerinde TLS 1.2’yi etkinleştirmek için iki seçenek vardır:

  • Seçenek 1 (Önerilen): Drone2Map for ArcGIS’i en güncel sürümüne yükseltin.
  • Seçenek 2: Windows işletim sisteminizi, TLS 1.2 kullanacak şekilde yapılandırın. Bu işlem, sisteminizde bulunan ve Microsoft .NET Framework’e bağlı tüm uygulamaların TLS 1.2 kullanmasını sağlar.
    Windows işletim sistemini TLS 1.2 kullanacak şekilde yapılandırma adımları aşağıdaki bağlantıda açıklanmıştır.
    Windows, .NET4 Framework kullanan uygulamalar için TLS 1.2 kullanacak şekilde nasıl yapılandırılır?

NOT: Hangi seçeneği kullanacağınıza karar verirken, iş ihtiyaçlarınızı ve sisteminizin durumunu göz önünde bulundurunuz. Esri; .NET ortamını TLS 1.2’yi destekleyecek şekilde ayarlamanın ArcGIS ile çalışırken bir soruna sebep olmayacağını onaylamaktadır ancak bu ayarlamalar, varsayılan TLS davranışını değiştirerek diğer .NET uygulamalarını etkileyebilir. Sisteminizde nelerin etkileneceğinden emin değilseniz, ayarları değiştirmeden önce gerekirse bir IT uzmanına danışabilirsiniz.

İlgili Bağlantılar:


© Esri Türkiye 2019
ArcGIS Pro 2.3 Yeniliklere Genel Bakış

ArcGIS Pro 2.3 Yeniliklere Genel Bakış

ArcGIS Pro’ya şimdiye kadar gelmiş en büyük değişikler ve yenilikler 2.3 versiyonuyla gelmiştir. Bu blog yazımızda 2.3 yeniliklerine genel bir bakış sağlayacağız. ArcGIS Pro 2.3 ile ilk fark edeceğiniz şey başlangıç bölümü. Bu alan yeniden tasarlanmış ve geliştirilmiştir.

ArcGIS Pro‘yu Windows Gezgininde aşağıdaki öğelere çift tıklayarak başlatabilirsiniz:

  • ArcGIS Pro haritaları (ArcGIS Pro maps)  (.mapx),
  • Harita paketleri (Map packages) (.mpkx),
  • Çıktı (Layouts) (.pagx),
  • Harita katmanları (Map layers) (.lyrx) ve
  • Katman paketleri (Layer packages) (.lpkx).

ArcGIS Pro’yu  bir proje oluşturmadan başlatabilirsiniz. Çalışmanızı kaydetmek istiyorsanız daha sonra bir proje oluşturulabilir. Sık kullanılan projeleri ve proje şablonlarını  sabitleyebilirsiniz. Son projeler listesi en fazla 50 proje görüntüleyebilir. ArcGIS Pro’yu her zaman aynı projeyi açarak veya uygulamayı başlattığınızda proje oluşturmadan otomatik olarak başlayacak şekilde yapılandırabilirsiniz.

  • Üç yeni hızlı başlangıç ​​öğreticisi,  Author a mapVisualize temporal data, ve Manage data kullanılabilir.
  • ArcGIS Pro ve çevrimdışı Help görüntüleyicisinin erişilebilirliğini artırmak için iyileştirmeler yapılmıştır. Daha fazla bilgi için, bkz.
  • Şimdi Concurrent Use license türünü kullanırken yedek lisans yöneticileri ekleyebilir ve kaldırabilirsiniz. Dört taneye kadar yedek lisans yöneticisi eklenebilir. Daha fazla bilgi için, bkz.

 

Rapor

  • Raporlar yeni bir proje öğesidir ve oluşturduğunuz rapor dosyaları Catalog bölmesinde özel bir klasörde listelenir. Bir rapor oluşturduğunuzda, veri kaynağını ayarlayabilir, verileri gruplandırma ve sıralama ile düzenleyebilir, bir şablon ve stil seçeneği seçebilir, sayfa boyutunu ve kenar boşluklarını tanımlayabilirsiniz.
  • Raporda yapabileceğiniz  düzenlemeler; rapor başlığı, grup başlığı ve sayfa altlığı gibi bölümlere ayıran rapor görünümünde, grafik çizgiler ve görüntüler gibi statik öğeler, özet istatistikler veya tarih değerleri gibi dinamik öğeler ekleyebilirsiniz. Raporları ayrıca  PDF dosyası olarak paylaşılabilir, bir proje paketinin parçası olarak kaydedebilir veya bir rapor dosyası olarak (.rptx) kaydedebilirsiniz.

 

Deep Learning

  • Deep Learning araç seti bu sürümde tanıtıldı. Bu yeni araç kutusu, ArcGIS Image Analyst araç kutusunda bulunan üç aracı içerir.

 

  • Bu araçlar, TensorFlow, CNTK ve Keras gibi Deep Learning  modellerini kullanan görüntü sınıflandırma ve nesne algılama iş akışlarını destekler.

  • Bu araçlar, analiz yapmak için yeni GPU’dan  yararlanır. Ayrıca ArcGIS Image Server veya raster analysis ortamlarında da çalıştırılabilirler. Her bir katmanın bir veya daha fazla benzersiz özelliği olabildiği neural networks‘lerde birden çok katman kullanarak çalışırlar.

LocateXT

  • ArcGIS LocateXT eklentisi, konum bilgisi için herhangi bir metni veya belgeyi aramanıza ve bu konumlardan özellikler oluşturmanıza olanak sağlayan bir dizi araç içerir.
  • LocateXT, PDF belgelerinde, Microsoft Office belgelerinde, web sayfalarında, e-postalarda ve sosyal medya metinlerinde arama yapabilir. Aracı açmak için, Map sekmesinde,  Add Data açılır okunu tıklayın ve Extract Locations’i seçin. To Geodatabase araç setine iki coğrafi işlem aracı (Extract Locations from Document ve Extract Locations from Text) de eklenmiştir.

Editing Tools

Düzenleme iş akışlarınızı geliştirmek için aşağıdaki dört araç eklenmiştir:

Divide Divide , Çizgisel ve alansal vektör verileri bir değere bölmek için araçlar barındırır. Çizgi, mesafeye, parça sayısına veya yüzdeye göre bölünebilir; Alan, orantılı alanlara, eşit alanlara veya eşit genişliklere göre bölünebilir.

Fillet  Fillet , iki line arasındaki teğet olan ve iki bağlantı bölümünü kesen kısımlara yay oluşturur. Yarıçapı dinamik olarak sürükleyip boyutlandırabilir veya sabit bir mesafe yazabilirsiniz.

Generalize Generalize Polyline, temel şeklini korurken bir çizginin veya bir çokgen özelliğinin karmaşıklığını azaltabilir.

Split Split , bir veya daha fazla mevcut giriş özelliğini seçmenize ve bunları bir veya daha fazla seçilen hedef özelliği bölmek için kullanmanıza izin verir.

Attribute Rules

  • Öznitelik kuralları ek kural türlerine ve gelişmiş bir kullanıcı deneyimine sahiptir. Öznitelik Kuralları görünümü, veri kümelerindeki öznitelik kurallarını görüntüleme, oluşturma ve yönetme erişimini sağlar. Öznitelik Kuralları araç çubuğuna birkaç yeni araç eklenmiştir. Daha fazla bilgi için, yeni araçları ve mevcut araçlardaki değişiklikleri gözden geçirmek üzere  yenilikler bölümüne bakın. Toplu hesaplama (Batch calculation) ve doğrulama (validation) kuralları, mevcut özellikler üzerindeki kuralları değerlendirme olanağı sağlayan yeni kural türleridir. Bu kurallar, Hata Müfettişi veya Kuralları Değerlendir aracı kullanılarak kullanıcı tarafından belirlenen bir zamanda değerlendirilir. Daha fazla bilgi için, bkz. Not: Hesaplama ve doğrulama kurallarını değerlendirmek için kullanılan Doğrulama özelliği, yalnızca ArcGIS Enterprise 10.7 veya sonraki sürümlerinde paylaşılırken kullanılabilir.
  • Daha fazla bilgi için eski portallarla paylaşırken dikkat edilmesi gerekenler bölümüne bakın. Yeni Arcade işlevselliği için ArcGIS Arcade sürüm 1.5 sürüm notlarına bakın. Koşullu öznitelik değerleri, bir alandaki değerleri diğerindeki değerlere bağımlı hale getirmenize izin veren yeni bir veri tasarım özelliğidir. Bir dizi alan ve bu alanlar için geçerli değerlerin bir listesini oluşturmak için alan ve alan grupları kullanırlar. Örneğin, elektrik direği malzemeleri için bir alan Ahşap olarak ayarlanırsa, o direğin yükseklik alanı için geçerli değerler 10, 12 ve 15 metre ile sınırlandırılır. Alan Çelik olarak ayarlanmışsa, yükseklik alanı için geçerli değerler 15, 17 ve 20 metredir. Alanlarınız arasındaki bu tür bağımlılıklar, koşullu değerler kullanılarak ayarlanabilir. Yeni Dosya Aktarma aracı, bir dosya sistemi ile bir bulut depolama çalışma alanı arasında dosyaları verimli bir şekilde aktarır.

3D Interpolation EBK

  • Empirical Bayesian Kriging 3D aracı, noktaların enterpolasyonunu gerçekleştirmenize ve 3D uzayındaki noktalar arasındaki tüm konumlardaki değeri tahmin etmenize olanak sağlar. Bir analiz aracı olarak Geostatistical Wizard‘da mevcuttur. Daha fazla bilgi için, bkz.

 

ArcGIS Pro 2.3 versiyonuyla birlikte gelen diğer yenilikler ve özellikler sonraki yazılarımızda aktarılacaktır.

 

Esri CityEngine ile Üç Boyutlu Bir Kent İnşa Edin – 3. Bölüm (Video Oyunları, Sanal Gerçeklik , Arttırılmış Gerçeklik)

Esri CityEngine ile Üç Boyutlu Bir Kent İnşa Edin – 3. Bölüm (Video Oyunları, Sanal Gerçeklik , Arttırılmış Gerçeklik)

Esri CityEngine ile Video Oyunları, Sanal Gerçeklik , Arttırılmış Gerçeklik

2011 yılında ESRI CityEngine’i Coğrafi Bilgi Sistemleri ile dijital kentsel tasarımları birleştirerek, gerçek verilerden 3B sahneler oluşturmak için devrim niteliğinde yeni bir metod ortaya çıkarmış oldu. ESRI CityEngine, dijital sanatçılar için film, televizyon ve oyun tasarımında güçlü çözümler sağlamaktadır.

Gerçekçi 3B şehir tasarımları oluşturmak, tasarımcı ekiplerini ve çoklu özel yazılımları içeren, oldukça pahalı bir işlemdir. Ancak ESRI CityEngine ile bu işlem çok daha kolay bir hale gelmektedir.

Ankara/Çankaya, Çukurambar Mahallesi, Muhsin Yazıcıoğlu Caddesininin modellenmesi örneğinde olduğu gibi. Sahadan toplanılan ham veriler ile gerçek 3 boyutlu sahneler oluşturabilirsiniz.

Daha sonra bu sahnelerinizi çok farklı formatlarda dışarı çıkarabilmektesiniz. Farklı formatlar, ürettiğiniz sahnenin diğer yazılımlar arasında kolayca işleyebilmenize olanak sağlamaktadır. Örneğin sahnenizi ESRI CityEngine export seçeneklerinden biri olan .abc (alembic) formatında ile dışarı aktarabilmektesiniz. Alembic, VFX içerik üretimi için  tasarlanmış yüksek performanslı dosya uzantısıdır. Houdini, Nuke gibi görsel efekt programları için veri üretebilmektesiniz.

Video Oyunları

Oyununuz için bir harita üretirken neden ESRI CityEngine i kullanmanız gerektiğini ve oyun motorları ile uyumunu Video Oyunlarında CityEngine  adlı blog yazımda paylaşmıştım. Bu blog yazımda ise oyunlarınızda ESRI CityEngine ‘ i nasıl kullanabileceğimizi detaylı bir şekilde göreceğiz. İlk olarak oyununun hikayesini oluşturmalıyız, bu sayede hikayeye uygun bir sahne oluşturmanız daha kolay hale gelecektir. İlk denememiz için bir hikaye oluşturacak olursak eski çağlarda geçen bir serbest koşu oyunu  tasarlayalım. O dönemin yapısına uygun bir sahne oluşturmamız gerekmektedir. Serbest koşu olacağı için binaların birbirine yakın olması gerektiğini de ekleyebiliriz. Bu bilgiler oluşturacağımız sahne için  kısmen yeterli olacaktır.

Yukarıdaki sahnede bulunan bloklar bizim sahnemiz için ideal çünkü tüm bloklara atacağımız bina kuralı birbirine yakın ve yoğun bir şehir modeli ortaya çıkacağı anlamına gelmektedir.  Karakterimiz çatılarda daha kolay koşabilecek. Şimdi ise binaları oluşturalım; Bloklar üzerinde olması gereken binalarımızı iki şekilde modelleyebiliriz. Birincisi manuel çizim teknikleri, ikincisi ise CGA kuralları ile. ESRI CityEngine manuel çizim tekniklerini model oluşturmanızda etkili bir şekilde kullanabilirsiniz fakat, CGA kuralları size zaman konusunda ciddi tasarruf sağlamaktadır. Oyunumuz Mısır’da geçsin ve biz bir piramit oluşturalım. Geleneksel yöntemlerle piramit çizmeniz de çok zor olmayacaktır fakat defalarca piramit çizmeniz çok yorucu olacaktır. Kopyalayarak çoğaltmak isteseniz bile bazı piramitlerin daha büyük/küçük olmasını gene manuel olarak belirlemelisiniz. ESRI CityEngine bu işlemi taban alanına göre yapmaktadır, varsayalım ki elinizde bulunan 200 adet taban alanına piramit döşeyeceksiniz ama hepsi farklı boyutlarda olsun istiyorsunuz. Tek bir sürükle bırak işlemi ile bunu kolayca yapabilirsiniz.

CGA kuralı ise gayet basit bir dil bilgisi içermektedir.

Daha sonra bu kuralı devam ettirerek modele istediğiniz detayı ve dokuyu tanımlayabilir, ayrıca kurallarınızı tek bir kuralda toplayabilirsiniz

Piramitlerin tüm değerlerini kendinizde belirleyerek taban alnına göre manipüle olmasını engelleyebilirsiniz. Veya bir range (aralık)  tanımlayarak rastgele o değerler arasında değişmesini sağlayabilirsiniz. CGA kuraları ile modeller oluşturma için bu linke tıklayarak detaylı bilgi elde edebilirsiniz.

Bu yöntemlerle oluşturulan CGA kuralını tüm şehirde bulunan blokları seçip sürükleyip bırakarak tanımlayabiliriz

ESRI CityEngine yüksek kalitede dokuları desteklemektedir.

Artık bu sahneyi oyun motorlarında veya görüntü efektleri içerisinde bulunan ürünler olarak kullanabilirsiniz.

Benzer yolları izleyerek gerçek dokulardan oluşan bir oyun da oluşturabilirsiniz.

Örneğin yukarıda gerçek dokularda oluşturulan sahne üzerinde geçen bir oyun tasarlayalım. Bir drone’u şehrin üzerindeki halkalardan geçirmeye çalıştığımız bir oyun

Video oyunun türüne göre şehir oluşturabildiğimiz gibi aynı zamanda oyunun  içerisinde dinamik yapılı obje yerleştirme işlemi yapabilirsiniz. Son zamanlarda çok fazla insan tarafından oynanan  Battle Royale (hayatta kalma) oyunlarında bulunan sistemde, harita üzerinde gezinerek (lot) teçhizat bulunması üzerinde kurulmuştur. Peki böyle bir senaryo da, teçhizatlarınızı haritaya nasıl dağıtırsınız. Böyle bir oyun oluşturmak için ilk olarak ArcGIS Pro tarafında başlayalım.

Ekran görüntüsünde olduğu gibi teçhizatlarımızı nokta olarak haritaya ekliyoruz. Hatta bir alan çizip “Create Random Point” Geoprocessing aracı ile istediğimiz kadar noktayı tek seferde atabiliriz. Noktaları oluşturduktan sonra 1. Bölüm de bahsettiğim yöntemle 2B verimizi ESRI CityEngine yazılımında içeri aktardıktan sonra CGA kuralı oluşturarak verinin tipine göre teçhizatı tek seferde atayabiliriz.

Kural her bir taban alanına/blok’a bir objeyi atamak üzerine yazılmıştır.

Teçhizatın çeşidini ve adedini artırarak tek bir kural ile bu işlemi yapmak muazzam bir zaman kazancı demektir.

Arttırılmış Gerçeklik ve Sanal Gerçeklik

 Arttırılmış Gerçeklik

ESRI CityEngine üzerinde ürettiğiniz sahneyi AR ve VR platformlarında da  görüntüleyebilirsiniz. Hatta CGA kurallarını AR platformunda çalıştırabilirsiniz.

Yukarıdaki GIF görüntüsünün sol tarafında bulunan butonlar sayesinde kat adedi kuralımızı çalıştırarak dinamik bir yapı ve gerçek dünya ile entegre olmuş bir deneyim yaşamaktayız . ESRI Cityengine kuralları, Autodesk Maya, Houdini ve Unity gibi yazılımlarda da SDK’ lar sayesinde çalışabilmektedir. Bu sistemi ArKit ve ArCore gibi yardımcı kitleri kullanarak gerçek dünya ile entegre edebilirsiniz.

 

Animasyonlu sahnelerinizide bu sistem içerisine dahil ederek daha efektif arttırılmış gerçeklik deneyimi yaşayabilirsiniz.

Sanal Gerçeklik

ESRI CityEngine, mobil cihazlarda VR deneyimlerini basit ve hızlı bir şekilde oluşturma yeteneği sunmaktadır. Bu deneyimleri ArcGIS 360 VR uygulamasında görebilirsiniz. Oluşturduğunuz sahneyi, ESRI CityEngine export seçeneklerinden biri olan Export 360VR Experience sekmesinden dışa aktardıktan sonra Arcgis Online hesabınızda paylaşmalısınız. Oculus üzerinde çalışan ArcGIS 360VR’ ı açıp sahneyi indirildikten sonra, VR deneyimini yaşayabilirsiniz.

Aynı zamanda Unity ve Unreal Engine yazılımları ile entegre çalışma yeteneğine sahip olan Steam VR ile kendi Sanal Gerçeklik sahnenizi veya oyununuzu oluşturabilirsiniz.

ESRI CityEngine yazılımı Coğrafi Bilgi Sistemlerini farklı platformlara çok başarılı bir şekilde taşımaktadır. Konum tabanlı çalışan AR  mobil oyunların çok fazla insan tarafından oynanmaya başlanması, Coğrafi Bilgi Sistemlerinin oyun sektörü içerisindeki yerini yukarılara taşıyacaktır.

Esri Türkiye 2018

Esri CityEngine ile Üç Boyutlu Bir Kent İnşa Edin – 2. Bölüm

Esri CityEngine ile Üç Boyutlu Bir Kent İnşa Edin – 2. Bölüm

Üç Boyutlu Kent Modeli Oluşturma

Esri CityEngine ile Üç Boyutlu Bir Kent İnşa Edin – 1. Bölüm” adlı blog yazımızda iki boyutlu verilerin nasıl içe aktarılacağını ele alınmıştı. Bu blog yazımızda, hazırladığımız iki boyutlu verileri CGA kurallarını kullanarak nasıl üç boyutlu modellere dönüştürdüğümüzü inceleyeceğiz.

Esri CityEngine’de üç boyutlu bir içerik oluşturmanın iki yolu vardır:

  • Üç boyutlu mimari içeriklerin çizim araçları kullanılarak manuel olarak oluşturulması
  • İki boyutlu şekillere kurallar uygulanarak üç boyutlu modellerin oluşturulması

CityEngine’in gücü CGA komut dosyaları sayesinde etkileşimli, dinamik ve parametrik üç boyutlu modellerinizi hızlıca üretebilmenizden gelmektedir. “Kentsel Tasarım Projelerinizi Esri CityEngine ile Oluşturun” adlı blog yazımızda, CityEngine’in ana konsepti olan kural tabanlı modelleme kavramından bahsetmiştik. Esri CityEngine’de modelle manuel olarak etkileşime giren ve üç boyutlu geometrileri modelleyen kullanıcının klasik müdahalesi yerine, görevler bir kural dosyasında soyut olarak tanımlanır.

CityEngine, üç boyutlu model oluşturabilmek için iki boyutlu şekiller, öznitelikler ve kurallar olmak üzere üç bileşene ihtiyaç duymaktadır. Şekiller her bir üç boyutlu model için başlangıç noktasıdır. Birinci bölümde anlatılan farklı içe aktarma tekniklerini kullanarak elde etmiş olduğunuz veriler, üç boyutlu model oluşturmak için kullanacağınız şekilleri temsil edecektir. Bu şekiller CityEngine’de CGA komut dosyalarındaki kurallar ile üç boyuta dönüştürülmektedir. Aslında kurallar şeklinize bir sonraki adımda ne olacağını tanımladığınız komutlardır.

Örneğin CGA komut dosyalarında ki kurallarda bir bina x birim uzunluğundaysa, o binanın x birim uzunluğunda olması gerektiğini yazabilirsiniz ya da bir alan yeşil alanı temsil etmekte ise, bu alanı ağaçlar ile doldurabilirsiniz. CGA komut dosyalarında bunlar gibi basit komutlara yer verebileceğiniz gibi arazi kullanım, kentsel gelişme ve mimari detayların kriterlerini içeren çok daha karmaşık komutlar da yazabilirsiniz. Oluşturmuş olduğunuz modelde her bir içerik için kurallar yardımı ile ne kadar fazla detay sağlarsanız, üç boyutlu içeriğin karmaşıklığı ve gerçek dünyadaki nesneye benzerliği de o kadar artacaktır. Bu nedenle CGA kurallarını kullanarak üç boyutlu modellerin üretilmesi için, yeterli düzeyde şekil ve öznitelik bilgisine sahip verilerin elde edilmesi önemlidir.

Model üretmek için kullanacağınız bu komutlar “extrude”, “split” veya “texture” gibi birçok üç boyutlu uygulamada yaygın olarak kullanılan komutlar da olabilir. Böylece daha önceden bu tür uygulamaları kullanan ve bu kavramlara hakim olan kullanıcılar CGA şekil oluşturma dil bilgisine kolayca adapte olabilir ve kısa sürede karmaşık mimari formlar üretebilir.

Temel bina oluşturma kural dizini üzerinden kural bileşenlerini inceleyecek olursak:

Bir CGA kuralının temel işlevi, bir başlangıç şekline belirli parametrelerin uygulanması sonucunda yeni bir şeklin oluşturulmasını sağlamaktır. Kural dizininin bu bölümünde bina taban alanını ifade eden şekle bir kural uygulanmaktadır. BinaTabanAlani burada başlangıç şeklidir, yani kural tarafından işlenen ilk şekildir. Başlangıç şekle, nihai modelin oluşturulması için extrude (yükseltme) ve component split (bileşen bölme) olmak üzere iki işlem uygulanmıştır. Extrude (yükseltme) işlemi, bina taban alanını tanımlayan ve bu şekli üç boyutlu kütle modele dönüştüren işlemdir. CityEngine’de işlemler üç boyutlu modelin oluşturulabilmesi için parametreleri kullanır. Bu örnekte, parametre binanın 5 birim yükseltildiğini belirtmek için kullanılmıştır. Bu sayısal bir değer olabileceği gibi aşağıdaki örnekteki gibi şeklin kendisinden gelen ya da CityEngine’de oluşturulmuş bir öznitelik değeri ile de ilişkilendirilebilir.

Burada attr komutu ile ifade edilen Yukseklik ve CatiTipi ise model için öznitelik oluşturmaktadır.  Her bir öznitelik için @Range komutu ile tanımlamış olduğunuz değişkenler çerçevesinde Navigator penceresinde seçim menüsü karşınıza çıkmaktadır. Bu sayısal değişkenleriniz için bir kaydırıcı iken sözel değişkenleriniz için açılır menü şeklinde Navigator penceresine yansımaktadır.

Component Split (Bileşen bölme) işlemi ise çatı, pencere, kapı gibi mimari detayları ekleyebilmeniz için kullanılan işlemdir. Bu örnekte, üç boyutlu modelin yüzeylerini tanımlayan bileşen parçaları çatı ve duvarlardır. Elde edilen bu çatı ve duvar bileşenlerinin de modelde işlenebilmesi için kural ile tanımlanmaları gerekmektedir.

Kurallar “–>” söz dizilimi ile tanımlanmaktadır. Bu örnekte tanımlanan Cati kuralı koşullu bir yapıyı temsil etmektedir. Koşullu yapı, bir kod parçasının sonucunu belirleyen bir mantıksal işlem anlamına gelir. CGA’de koşullu ifadeler “case-else” yapısıyla belirtilir. Burada kural olasılıksal değerlere göre tanımlanan çatı öznitelik bilgileri ile koşullu bir yapı sunmaktadır.  Yani eğer öznitelik bilgisinde çatı tipi beşik çatı olarak tanımlanmış ise bu BesikCati, eğer Sağrılı Çatı olarak tanımlanmışsa SagriliCati, diğer tüm tanımlamalar içinse DuzCati alarak adlandırılmıştır. Bu kuralda sadece yeni bir tanımlama yapılmış herhangi bir geometrik işlem uygulanmamıştır. Daha sonra bu yeni çatı tanımlamaları için CityEngine kural kütüphanesindeki çatı kuralları ile geometrileri oluşturulmuştur.

Kural dizinindeki duvar kuralı ile duvar bileşenine renk atanarak basit bir kural uygulanmıştır. Bu kural sonrasında modelinizin duvarları renk kodunuzdaki rengi alacaktır. Bu renk kou Hexadecimal ya da RGB renk değerlerini kullanabilir.

Kural örneğindeki gibi, binanın duvarlarına texture komutunu kullanarak kural yardımı ile kütüphanenizde yer alan dokulardan cephe giydirme işlemi gerçekleştirebilirsiniz. Hatta dinamik dokular üretebilmek için Facade Wizard kullanarak cephe giydirme işlemlerinizi daha da geliştirebilirsiniz. Bu konuda yazılmış “ESRI CityEngine Facade Wizard ile Dinamik Yapılı Dokular Oluşturun” adlı blog yazımızı inceleyebilirsiniz.

Nihai model, bir kural tarafından işlenecek son şekildir. Bu örnekte X. Olarak ifade edilen son model o bileşen için başka işlem yapılmayacağı son ürün olduğu anlamına gelmektedir.

Kurallarınıza // veya # veya /* */ karakterlerini kullanarak açıklama ekleyebilirsiniz. Açıklama, CGA kuralları yazılırken önerilen bir uygulamadır. Kuralın diğer insanlara açıklanmasına yardımcı olur, kodun her bölümünün amacını açıklar.

Uygulamak istediğiniz operasyona göre tüm bu kuralları oluşturduğunuzda modelinizi üretebilirsiniz. Oluşturmuş olduğunuz CGA kural dosyasını iki boyutlu şekillerinize atadığınızda saniyeler içinde üç boyutlu modeliniz üretilmiş olacaktır.

Esri CityEngine ile Üç Boyutlu Bir Kent İnşa Edin adlı blog serimizin üçüncü bölümünde video oyunları, sanal gerçeklik ve arttırılmış gerçeklik konuları ele alınacaktır.

 

ArcGIS Pro ile 3 Boyutlu Görünürlük Analizi Artık Daha Kolay!

ArcGIS Pro ile 3 Boyutlu Görünürlük Analizi Artık Daha Kolay!

Dünyamız 3 boyutlu ama planlarımız ve haritalarımızın çoğu hala 2 boyutlu üretilmektedir.

Mekansal anlayışı öneri planlarda arttırmak için, 3B haritalar (Sahneler) “Görüntü olarak güzel” den “Olması gereken analiz” düşüncesine geçiş yapılmalıdır. Özellikle büyümeyi planlarken, yeni bir gelişim alanı tasarlarken veya tasarım planlarını gözden geçirirken, 3B görselleştirme ve analizi çalışmalara büyük değer katabilir. 3B Geliştirme planlarının teknik olmayan izleyiciler için anlaşılması daha kolaydır, bu da daha iyi iletişim ve daha hızlı inceleme süreçleri sağlar.

Esri çözümlerinden biri olan Görünürlük Analizi (Visibility Assesment) çözümü ile aşağıdaki senaryoları çalıştırabilirsiniz.

  • Önerilen bir yapı için görünürlük analiz
  • Bu kararın ne kadar uygulanabilir olduğun hesabı
  • Mevcut bir doğal kaynağın ne kadarının yeni önerilen yapıdan görünebildiği

ArcGIS Pro ile yapabileceğiniz işlemler elbette bunlarla sınırlı değildir. ArcGIS Pro üzerinden yapılabilecek benzeri  işlemler ile karar verme aşamasında bir çok öneri için destekleyici analiz sonuçları üretilebilir.

Esri Görünürlük Analizi çözümünde ArcGIS Spatial Analyst ve ArcGIS 3D Analyst eklentileri kullanılacaktır.

Esri Çözümleri web sayfasından indirebileceğiniz örnek veri üzerinde, önerilen bir binadan, bu binanın yakınında yer alan bir nehrin ne kadarının görünür olduğunu, ArcGIS Pro Tasks özelliği kullanılarak, tek bir işlem seti ile analiz edilebilir. Bu işlemleri çalıştırmak için, Esri çözümü ArcGIS Online organizasyon hesabı üzerinden ArcGIS Pro’da aktif hale getirilmelidir.

ArcGIS Pro Catalog panelinde Tasks sekmesinde yer alan seri işlemler için gerekli veri kaynaklarını tanımlanmalıdır.

Görünürlük analizinde önerilen yeni binanın hangi kat ve hangi cephesinden nehrin görüleceği hesaplanacaktır. Bu nedenle Task içinde “Observed” alanı için öneri bina veri katmanı seçilmelidir.

Hedef değişkeni olarak da nehir katmanı seçilir.

Task içinde bir diğer parametre panel boyutudur. Panel boyutunu harita ekranında görünürlük analizinin kaç birim kaplayacağı belirlemek için kullanılmaktadır. Büyük panel boyutu sayısı ile başlayıp daha sonra istenilen detaya göre panel boyutunu küçülterek ilerlemek analiz sonuçlarını hızlı çıkartacaktır. Küçük panel boyutu daha detaylı bir analiz yapacağı için görünürlük analizinin süresini arttıracaktır.

Önerilen binanın etrafında yer alan mevcut binalar gibi etrafta yer alan ağaçlar da olabilir. Hatta binanın bulunduğu bölgedeki sayısal yükseklik verisi de görünürlük analizi sırasında kullanmamız gereken engel parametreleridir.

Son olarak bu analize yine Task içinde tanımlı Semboloji kuralı uygulayarak önerilen binadan en iyi nereden nehrin göründüğü renklerle ayırt edilebilir hale getirilebilir.

Bu çözümü web üzerinde 3 boyutlu paylaşma aşamasında, bir ArcGIS Online aboneliğine veya ArcGIS Enterprise 10.5 veya üzeri bir sürüme ihtiyaç olacaktır. ArcGIS organizasyon hesabında paylaşabilecek bu proje, bir WebApp’e dönüştürebilir ve interaktif şekilde sorgulama, sahne görüntüleme ya da karar verme aşamasında kullanabilir.

3B Webapp sahne görünümü

Önerilen Bina içinden nehrin görünümü

Bu Esri çözümü ile ilgili daha çok bilgi almak için http://solutions.arcgis.com/local-government/help/visibility-assessment/ adresinde yer alan sekmeleri inceleyebilir ve görünürlük analizini hemen kendi verilerinize uyarlayabilirsiniz.

Esri Türkiye