ArcGIS Pro ile Görünürlük Analizi

ArcGIS Pro ile Görünürlük Analizi

Daha inşaatlarına başlamadan kuleler ve rüzgâr türbinleri gibi nesnelerin nerelerden görülebileceğini bilmek için ya da bir yamaçtan ya da gözlem kulesi gibi yerlerden ne kadar bir alanın görülebileceğini belirlemek için ArcGIS Pro’daki bir analizden yararlanabilirsiniz.

Viewshed analizi dediğimiz bu analiz girdilerimiz doğrultusunda bize anlamlı raster veriler verir ve bu girdi verilerinin hassasiyetini doğru belirleyerek alacağımız sonuçların kesinliğini arttırabiliriz. Örneğin, rüzgâr çiftlikleri için bu tür bir analiz yaparken, rotor bıçaklarından biri en dik pozisyonda olduğu zaman, rotor bıçağının en yüksek ucundan bu nesne için görüş alanı hesaplamak isteyip istemediğinize karar vermeniz gerekir. Türbinin rotor başı gibi başka bir kısmı için de bu analizi yapabilirsiniz, kararınız görüş analizi sonuçlarınızı doğrudan etkiler.

Rüzgâr türbinleri ve iletişim kuleleri gibi uzun nesneler, düz ve açık alanlarda çok uzun mesafeler boyunca zaten görünür olacaktır. Ancak arazi engebeliyse, binalar ya da yüksek ağaçlardan oluşan alanlar varsa görünürlükte önemli bir fark oluşabilir.

Gözlemcinin görme keskinliği, yerkürenin eğriliği ve ufukta görünür mesafeyi arttırabilen atmosferik kırılma, bir nesnenin görünürlüğünü etkileyen diğer faktörlerdir. Dünya’nın eğriliğinden dolayı yüzeydeki nesneler, ortalama bir insan için, yaklaşık 5 kilometre mesafeden sonra görüntüden dışarı çıksa da kule gibi uzun nesnelerin üst kısımları ufukta hala görülebilir. Aynı zamanda, havadaki toz, su buharı ve kirlilik, ufuksal görme alanınızı çoğu zaman 20 kilometreden daha aza düşürmez. Görsel etkilerin görüş analiziyle değerlendirilmesi sırasında bu faktörlerin dikkate alınması önemlidir.

ArcGIS Pro’da Viewshed oluşturma aracı, dünyadaki atmosferik kırılma ve eğriliği de hesaba katar, ancak ağaçların veya binaların engellemesi gibi diğer faktörleri hesaba katmaz; bu nedenle, gözlemlenen analize genellikle yere dayalı soruşturmalar da eşlik eder.

Görüş analizi için gerekenlerden biri yüzey şekline ilişkin verilerdir. CBS’de, zemin veya arazi, genellikle bir Sayısal Yükseklik Modeli (DEM) ile temsil edilir.

ArcGIS Pro’da görünürlük analizi

ArcGIS Pro’daki görünürlük araçları içerisinde ufuğu, gölgeleri ve görüş hattı görünürlüğünü modellemek için birçok farklı araç bulunmaktadır.

Viewshed aracı, belirli bir noktadan bakıldığında görülebilecek alanları modelleyen bir çıktı oluşturur. Varsayılan olarak, araç girdisine verdiğimiz raster üzerindeki tüm olası görünür alanları dikkate alır. Çoğu analizler için bu çıktı uygundur ama bazı durumlarda farklı sonuçlar isteyebilirsiniz. Mesela istediğiniz bir noktadan belirlediğiniz bir alana doğru bakış açısı belirleyerek görünen alanları modellemek isterseniz Viewshed aracını nasıl kullanabilirsiniz?

Üsteki resim belirli bir alan için Viewshed aracının sonucunu gösteriyor. Kırmızı noktadan bakıldığında yeşil alanlar görülebilir.

Viewshed analizinin 3 boyutta gösterimi

Bu resim ise ArcGIS Pro Scene ile aynı sonucu 3 boyutlu olarak göstermektedir. Sonuçlarınızı daha iyi anlamak ve değerlendirmek için 3 boyutlu görüntülemek için ArcGIS Pro’da Scene’i kullanabilirsiniz. Analiz sonucunuzda neden belirli alanların görünürken belirli alanların engellendiğini ve görünürlüğün azaldığını anlamanıza yardımcı olacaktır.

Bu blog yazımızda, bilinen bir bakış noktasından görülebilen alanları modellemek için girdi verimizin özelliklerini nasıl değiştirebileceğimize değineceğiz. Bu sayede analizlerinizde sabit bir noktadan bir bakış açısı vererek tüm alanın nasıl göründüğünü değerlendirebilirsiniz.

Görünürlüğün modellenmesi

ArcGIS Pro, görünürlük gibi 3 boyutlu ilişkiler de dahil olmak üzere birçok farklı mekansal ilişkiyi modelleyebilir. Viewshed geoprocessing aracıyla raster verideki bir gözlemci noktasından görünür alanı sembolize edebilirsiniz. Bu araç noktanın çevresindeki herhangi bir engelle birlikte bireyin boyunu da dikkate alır. Gözlemci noktasından görülebilen alanlar sonuç olarak aracın bize verdiği çıktı raster katmanında gösterilecektir.

Araç sonuçları için varsayılan semboloji, hangi alanların görünür olduğunu ve hangi alanların olmadığını gösterecektir. Ancak, birden fazla gözlemci noktası varsa, sonuçlar bu noktaların kaçının aynı pikseli görebileceğini de gösterecektir. Viewshed aracı noktalar ve çizgileri kullanarak görünürlüğü modeller.

Bu resimde tepenin evin görünürlüğünü nasıl gizlediğine dikkat edin. Her ne kadar gözlemci araziden dolayı evden daha yüksekte de olsa arazinin tamamını göremez. Resmin altında belirtilen görüntülenen pikseller, çıktının kesitte nasıl görüneceğin yansıtır. Yani yeşil alanlar görüntülenebilir, kırmızı alanlar görüntülenemez olarak gelecektir.

Viewshed aracı görünür ışığı yansıtacak şekilde ayarlanmıştır, ancak kırılma katsayısını belirlerseniz, cep telefonu kapsama alanı ve radar gibi diğer dalga tabanlı aktarımları modelleyebilirsiniz.

Viewshed çıktısı nasıl kontrol edilir

ArcGIS Pro’daki bazı geoprocessing araçlarında elde edeceğiniz çıktı, ortam yani environment ayarları ve bir takım arayüz içindeki girdi parametreleri tarafından kontrol edilir. Bu durum Viewshed aracında girdi katmanına eklenen sütunlara gireceğiniz gözlem noktası yükseklik değerleri, dikey ofsetler, yatay ve dikey tarama açıları ve tarama mesafeleri aracılığıyla kontrol edilir.

Giriş özelliklerinde alanlar yoksa, o zaman Viewshed aracı için varsayılan değerler dikkate alınır. Ama bu değerleri girecekseniz feature class katmanınızın özniteliklerine aşağıdaki listedeki sütun isimleriyle yeni alanlar (field) oluşturmanız gerekir.

Alan İsmi Tanımı Varsayılan Değer
SPOT Bir gözlem noktası için yüzey yüksekliği Bilinear enterpolasyon kullanılarak tahmin edilir
OFFSETA Gözlemci konumuna eklenecek dikey uzunluk 1
OFFSETB Değerlendirilmiş yüzeye eklenecek dikey uzunluk 0
AZIMUTH1 Tarama aralığının başlangıç ​​açısı 0
AZIMUTH2 Tarama aralığının bitiş ​​açısı 360
VERT1 Üst yatay açı sınırı 90
VERT2 Alt yatay açı sınırı –90
RADIUS1 Belirlenmiş görünürlük için başlangıç ​​mesafesi 0
RADIUS2 Belirlenen görünürlük için bitiş mesafesi Infinity (Sonsuz)

*Eğer sütun girdi katmanına tanımlayıcılar olarak eklenecekse sütun adları büyük harflerle yazılmalıdır.

Yukarıdaki resim, her alanın viewshed sonuçlarının hangi bölümünü nasıl kontrol edeceğini gösteriyor.

Bu sütunları girdi feature class’ına ekleyerek, belirli bir analiz için Viewshed aracının çıktıda ne vereceğini kontrol edebilirsiniz. Aracın varsayılan değerleri, girdi raster’ındaki her bir pikseli incelemek üzere tasarlanmış olsa da gerçek dünyadaki örneklerin modellenmesi yapmak istediğinizde görünürlük alanının belirli bir sabit açıyı göstermesi gerekebilir ya da sonuçları yalnızca belirli bir mesafe aralığı için almanız gerekebilir.

Viewshed aracını kullanarak aydınlatma alanı modeli oluşturma

Örnek bir senaryo vermek gerekirse; Piknik yapan aileler için hava karardıktan sonra da eğlencelerine ve mangallarına devam etmelerini sağlamak için geniş bir mesire alanını aydınlatmak istiyorsunuz. Bütçeniz ve iş gücünüz 4 adet spot ışığı kullanmanıza izin veriyor. Işıkları yerleştirmeden önce Viewshed aracıyla, bu spot ışıklarıyla hangi alanların aydınlatılabileceğini göstermek için görünür ışığın aydınlatacağı alanları modelleyeceksiniz. Mesire alanına yerleştirilecek ışıkların teknik yetkinliklerine sahipsiniz ve bu bilgileri lambaların aydınlattığı alanı modellemek için kullanmanız gerekecek.

Bu işlemleri gerçekleştirmek için gerekli olan veriler;

  • Spot ışıklarını yerleştireceğimiz mesire alanına ait DEM raster katmanı.
  • Spot ışıklarını yerleştirmek için bir nokta feature class katmanı.
  • Son olarak da bu analizi yaptığımız yeri daha iyi anlamak için Esri’nin bize sağladığı altlık haritalardan ihtiyacımızı karşılayan herhangi biri.

Bu verilerin hepsini ArcGIS PRO’ya çağırdıktan sonra analizimizi yapmaya hazırız demektir.

Sütun bilgilerini düzenlemek:

Bu adımda, yeni ışıkların aydınlatma yeteneklerini ayarlayacak şekilde Spot Noktları katmanını değiştireceğiz. Bize gereken sütunları ekleyeceğiz ve spot lambalarının özelliklerine göre bu sütunları dolduracağız.

Spot Noktaları katmanına sağ tıklayarak Öznitelik Tablosu’nu (Attribute Table) açınız. Ardından Add Field butonuna basarak yeni gelen sekmedeki Field Name sütununun en altına OFFSETA sütununu ekleyin. Ekleyeceğimiz bu sütun isimlerinin doğru yazılması ve büyük harflerden oluşması önemlidir. Viewshed analiz aracı bu bilgileri kullanabilmek için sütunları tanımaya ihtiyaç duyar.

*OFFSETA sütunu, viewshed alanının oluşturulacağı yüksekliği etkileyecektir. Gözlem noktasının yüzeydeki yükseltisine ilave edilecek dikey bir uzunluktur.

OFFSETA sütununu oluşturduktan sonra sütunun değerlerini varsayılan olarak bırakarak Viewshed aracının kullanması için diğer gerekli alanları ekleyeceğiz. Bunlar:

AZIMUTH1
AZIMUTH2
RADIUS2

Bu sütunları da ekledikten sonra ekranın üstündeki şerit bölmedeki Fields sekmesinden Save (Kaydet)’e basarak yaptığımız değişiklikleri kaydedelim.

Alanları ekledik, sırada her spot lambamız için sütun değerlerini girmek var:

Gireceğimiz bu değerler ışıkların teknik yeteneklerine dayalıdır. Lambaları aldığımız aydınlatma şirketi bu bilgileri bize ışıkları sipariş etmeden önce sağlamıştır. Bu bilgiler şunları içerir;

Her spot lambası önünde engel olmadığı sürece 400 metre uzaklığa kadar aydınlatma yapabilir ve her ışık açısal olarak 100 derecelik bir yayı aydınlatabilir.

Işıkları herhangi bir yönü aydınlatacakları şekilde yerleştirebiliriz ama öznitelik tablosunda AZIMUTH sütunlarına gireceğimiz aşağıdaki değerler, mesire alanı içindeki konumlarına göre piknik alanına bakacak şekilde bu 100 derecelik açıların içine girecek şekilde belirlendi.

Spot Noktaları öznitelik tablosuna gerekli değerleri girmek için aşağıdaki tabloyu kullanalım.

OFFSETA AZIMUTH1 AZIMUTH2 RADIUS2
3 80 180 400
3 140 240 400
3 325 75 400
3 245 345 400

Satırlara çift tıklayarak bu değerleri girdikten sonra Edit sekmesinden Save’e tıklayarak yaptığımız veri girişini kaydedelim.

Bütün bilgilerimizi girip ihtiyacımız olan veriyi oluşturduk, artık yeni ışıkların aydınlatma yeteneklerini modellemek için viewshed aracını kullanacaksınız.

Viewshed oluşturmak:

Geoprocessing bölmesinde, arama alanına viewshed yazıp gelen sonuçlardan Viewshed (3D Analyst Tools)’a tıklayın ve ardından aşağıdaki parametreleri girin:

Input raster: Mesire Alanı DEM

Input point or polyline observer features: Spot Noktaları

Output raster: Viewshed

Dünya eğrilik düzeltmelerini kullanmak için de Use earth curvature corrections kutucuğunu işaretleyin.

Ardından Run’a tıklayarak analizi çalıştırın. Biraz sonra görünürlük analizinizin sonucu Contents bölümündeki katmanlarınıza eklenecektir.

 

 

 

 

 

Eğer sonuçtan memnunsanız bu şekilde Işık direklerini mesire alanınıza yerleştirebilirsiniz. Ya da daha çok alanı aydınlatmak için direklerin boyunu yükselterek (örneğin OFFSETA değerine 3 değil de 5 metre girerek) analizi tekrarlayabilirsiniz.

Bu blog yazımızda Viewshed analizini farklı bir senaryo üzerinden gerçekleştirdik ve ArcGIS Pro arayüzünde bu analizin nasıl yapılabileceğini gördük. Bu ve bunun gibi yazılarımızdan faydalanmak için blog Sayfamızı takip etmeye devam edin lütfen.

Esri Türkiye 2018

Bu yazı için bir etiket bulunmamaktadır.
ArcGIS Monitor ile Kurumsal Uygulamalarınızı Etkin Bir Şekilde Yönetin

ArcGIS Monitor ile Kurumsal Uygulamalarınızı Etkin Bir Şekilde Yönetin

ArcGIS Monitor; kurumsal CBS altyapınızı analiz ve optimize etmenize yardımcı olmak üzere tasarlanmıştır. Kuruluşunuza ait CBS mimarinizin donanımsal durumu, sistem performansı ve kaynak kullanımlarına dair tanımladığınız aralıklarla periyodik olarak kapsamlı ölçümler yaparak veriler toplar. Toplanan bu verileri yine sizin belirleyeceğiniz süre boyunca saklar ve interaktif raporlar ya da grafikler halinde sunar. Üstelik tüm bunları tek bir merkezden izlemenize ve yönetmenize olanak sağlar. Bu yeteneklere ek olarak, sisteminizde meydana gelebilecek arıza veya darboğaz durumlarında anlık bildirimler almanızı sağlar. (daha&helliip;)

ArcGIS Pro’da Regresyon Analizi Temelleri

ArcGIS Pro’da Regresyon Analizi Temelleri

 

Mekansal İstatistikler (Spatial Statistics) araç kutusu, mekansal kalıpları ölçmek için etkili araçlar sağlar. Örneğin, Hot Spot Analysis aracını kullanarak, aşağıdaki gibi sorulara cevaplar bulabilirsiniz:

  • Suç işlenme olasılığının yüksek olduğu noktalar, 112 acil durum çağrıları veya yangınlar nerede?
  • Şehir içerisinde trafik kazası olma ihtimalinin yüksek olduğu yerler nerelerdir?

Harita içerisindeki Kırmızı noktalar gelen ihbarların yoğun olduğu yerleri, artı ile gösterilen yerler ise gelen çağrıya yönelen ekiplerin konumlarını ifade eder.Yukarıdaki soruların her birinde “nerede?” diye sorulmakta, analiz türleri için mantıksal olarak bir sonraki sorulması gereken soru “neden?”

  • Bu olayları azaltmaya yardımcı olmak için maruz kalan bölgelerin özelliklerini modelleyebilir miyim?
  • Trafik kazaların artmasında etkili olan faktörler nelerdir? Trafik kazalarının fazla gerçekleştiği bölgelerde kazaları azaltmak için önlemler alınabilir mi alınabilirse bunların etkisi nasıl olur?

 

Modeling Spatial Relationships toolset içerisindeki araçlar, ikinci soruya cevap vermenizde yardımcı olur. Bu araçlar sıradan en küçük kareler (Ordinary Least Squares) (OLS)  ve Coğrafi Ağırlıklı Regresyon (Geographically Weighted Regression) (GWR) araçlarıdır.

 

Mekansal ilişkiler

Regresyon analizi, mekansal ilişkileri modelleme, inceleme ve keşfetme olanağı sağlar. İnsanların neden şehirlerin belirli bölgelerinde ısrarla yaşadığını veya hangi faktörlerin obezite hastalığın artmasında daha fazla katkıda bulunduğunu araştırmak isteyebilirsiniz. Ayrıca mekansal ilişkileri modelleyerek, regresyon analizini tahmin için de kullanabilirsiniz. Örneğin, üniversite mezuniyet oranlarını modellemek yaklaşmakta olan iş gücü becerileri ve kaynakları hakkında tahminlerde bulunmanıza olanak tanır. Ayrıca, gözlem istasyonlarının her yerde olamamasından dolayı enterpolasyonun yetersiz olduğu durumlarda yağış veya hava kalitesini tahmin etmek için regresyon kullanabilirsiniz. OLS, tüm regresyon tekniklerinin en iyi bilinenidir. Tüm mekansal regresyon analizleri için de uygun bir başlangıç ​​noktasıdır. Anlamaya veya tahmin etmeye çalıştığınız (suç / yağış) değişken veya süreçlerin küresel bir modelini sağlar. Bu süreci temsil etmek için tek bir regresyon denklemi oluşturur.

Coğrafi olarak ağırlıklı regresyon (GWR), coğrafya ve diğer disiplinlerde de kullanılan çeşitli mekansal regresyon tekniklerinden biridir. GWR, veri kümesindeki her özelliğe bir regresyon denklemi oluşturarak tahmin etmeye çalıştığınız değişken veya işlemin yerel bir modelini sağlar. Doğru kullanıldığında, bu yöntemler doğrusal ilişkileri tahmin etmek için güçlü ve güvenilir istatistikler sağlar.

Doğrusal ilişkiler ya olumlu ya da olumsuzdur. Gündüz sıcaklıkları arttığında arama ve kurtarma olaylarının sayısının arttığını görüyorsanız, ilişkinin pozitif olduğu söyleyebilirsiniz yani olumlu bir korelasyon vardır. Bu olumlu ilişkiyi ifade etmenin bir başka yolu, gündüz sıcaklıkları azaldıkça arama ve kurtarma olaylarının azaldığını söylemek olur.Eğer bir alan üzerinde devriye gezen polis memurlarının sayısı arttıkça suç sayısının azaldığını görüyorsanız, ilişkinin negatif olduğu söyleyebilirsiniz. Bu olumsuz ilişkiyi, devriye memurlarının sayısı azaldıkça suç sayısının arttığını belirterek de ifade edebilirsiniz. Aşağıdaki grafik, iki değişken arasında ilişki olmadığı durumu, olumlu ve olumsuz ilişkileri göstermektedir:

Olumlu bir ilişkiyi göstermekte(Sol), negatif ilişkiyi göstermekte(Orta) ve iki değişken arasında ilişki olmadığı göstermekte(Sağ)

Korelasyon analizleri ve yukarıda gösterilen grafikler, iki değişken arasındaki ilişkinin gücünü test eder. Diğer yandan regresyon analizleri daha güçlü bir iddiada bulunur: Bir ya da daha fazla değişkenin potansiyel olarak başka bir değişkendeki pozitif ya da negatif değişimi destekleme derecesini göstermeye çalışırlar.

 

Regresyon analizi, çok çeşitli uygulamalar için kullanılabilir

  • Trafik kazalarını hız, yol koşulları, hava durumu vb. gibi fonksiyonlarla modellemek, kazaları azaltmaya yönelik politikaları bilgilendirmek.
  • Yangın departmanının katılım derecesi, cevap süresi veya özellik değerleri gibi değişkenlerin bir fonksiyonu olarak yangından kaynaklanan mülk kayıplarının modellenmesi. Yanıt süresinin anahtar faktör olduğunu gösterirseniz, daha fazla itfaiye istasyonu oluşturmanız gerekebilir. Katılımı anahtar faktör olarak belirtirseniz, ekipmanı ve görevli çalışan sayısını arttırmanız gerekebilir.

 

Regresyon analizini kullanmak isteyebileceğiniz Temel Senaryolar

  • Temel amaç, bir veya daha fazla değişkendeki değişimin, diğer değişkenleri ortak olarak etkilediğini ölçmektir. Örneğin nesli tükenmekte olan bir hayvan türü için beslenme,barınma,korunma vb. gibi etkilerin hayvanın neslinin tükenmemesi için ortak bir amaç doğrultusunda birlikte değerlendirilmesidir.
  • Başka yerlerde veya ileri tarihlerdeki değerleri tahmin etmek için bazı değişkenleri modellemek. Temel amaç, hem tutarlı hem de doğru olan bir tahmin modeli oluşturmaktır. Örneğin nüfus artışı verilerine göre gelecek yıl elektrik tüketimi ne kadar olacak? gibi değerlendirmeleri ve araştırmaları regresyon analizleri ile yapabilirsiniz.
  • Bir diğer neden aralarında doğrudan bağlantı veya ilişki olmayan değişkenlerin birlikte değerlendirilip değerlendirilemeyeceğinin belirlenmesidir. Örneğin hırsızlık suçlarının bölgesel değerlendirmede Yaşlı ve Kadın nüfusunun fazla olduğu yerlerde gerçekleşmesi. Hırsızların uyuşturucu kullanıp kullanmaması, uyuşturucu temin edebilmek için hırsızlığa başvurması gibi değişkenlerin değerlendirilmesi için regresyon analizlerini kullanabilirsiniz.

 

 

ArcGIS Pro’yla Birlikte Yenilenen ve Geliştirilen Görselleştirme Yeteneklerine Bir Bakış

ArcGIS Pro’yla Birlikte Yenilenen ve Geliştirilen Görselleştirme Yeteneklerine Bir Bakış

Bir harita oluştururken yapmak istediğimiz şey, belirli bir konuda anlatmak istediklerimizi, haritayı kullanacak kişilerle paylaşmaktır. Bunu yapmak yani haritalarımızı anlamlandırmak için ArcMap’te alışık olduğumuz  ve sıkça kullandığımız semboloji ve görüntüleme seçenekleri, Esri’nin 64Bit işlemci mimarisiyle uyumlu çalışan yeni masaüstü uygulaması ArcGIS Pro’da daha da kolaylaşmıştır. ArcGIS Pro içerisindeki birçok yeni sembol ve seçeneklerle daha da çeşitlenerek, görselleştirmelerinizi daha hızlı ve kolay yapmanıza yardımcı olacak bir işlevsellik kazanmıştır.

Bu iki harita aynı verinin farklı sembolojiyle gösterilmesiyle oluşturulmuştur. Semboloji, bakan kişinin harita algısını etkiler. Soldaki harita nehirlere benzerken (mavi renk genel olarak su yüzeyi olarak yorumlanır), sağdaki harita da ise semboloji yollara daha çok benziyor.)

Bu iki harita aynı verinin farklı sembolojiyle gösterilmesiyle oluşturulmuştur. Semboloji, bakan kişinin harita algısını etkiler. Soldaki harita nehirlere benzerken (mavi renk genel olarak su yüzeyi olarak yorumlanır), sağdaki harita da ise semboloji yollara daha çok benziyor.

Symbology (Semboloji) bölümü altındaki semboller, haritadaki verilere anlam vermek için kullanılır. Uygun sembolleri seçmek haritanızı daha kullanışlı hale getirerek daha kolay yorumlanmasını sağlayacaktır. ArcGIS Pro’da sembolojisini değiştirmek istediğiniz katmanı seçtiğinizde ekranınız üst tarafındaki şerit menüye Feature Layer isimli bir bölüm gelecektir. Bu bölme altında da Appearance (Görünüm) ve Labeling (Etiketleme) sekmeleri, görüntüleme ve sembolleri değiştirme seçeneklerine ulaşmanız için aktif hale gelmiş olacaktır.

Appearance sekmesi altından Symbology’ye tıklayarak birçok semboloji yeteneğine erişebilirsiniz ve isteğinize göre amacınıza hizmet eden yöntemi seçebilirsiniz.

Verileri Niteliklerine Göre Sembolize Etmek

Akarsu Sembolojisi

Bu iki harita aynı verinin farklı sembolojiyle gösterilmesiyle oluşturulmuştur. Semboloji, bakan kişinin harita algısını etkiler. Soldaki harita nehirlere benzerken (mavi renk genel olarak su yüzeyi olarak yorumlanır), sağdaki harita da ise semboloji yollara daha çok benziyor.

Verileri niteliklerine göre iki temel şekilde sembolize edebilirsiniz: Single Symbols (Tekli Semboller) ya da Unique Values (Eşsiz Değereler).

Tüm detayları tek bir biçimle temsil etmek için Single Symbol (Tekli Sembol) kullanabilirsiniz. Örneğin, haritada şehirleri temsil etmesi için siyah yuvarlak noktaları gibi tek tip bir sembol kullanabiliriz. Single symbol, verinin içinde detaya ait bilgi göstermez veya karşılaştırmaya izin vermez. Bununla birlikte, sembol, renk ve boyut harita detaylarına bir anlam katmalıdır. Tekli Sembol bir nitelik gösterme tekniğidir çünkü verinin miktarı veya ölçüsü yerine verinin tanımlayıcı özelliğini gösterir.

Verinizin özniteliklerinin içerdiği değerler, kategorilerine göre ayrılmış bir liste olarak düzenlenmişse Unique Values (Eşsiz Değerler) sembolojisini kullanarak verilerinizi kategorik olarak sembolize edebilirsiniz.

(Bu haritadaki yollar öznitelik tablosundan eşsiz değerlerine göre Unique Values ile sınıflandırılarak Bulvarlar ve Sokaklar olarak sembolize edilmiştir.)

Bu haritadaki yollar öznitelik tablosundan eşsiz değerlerine göre Unique Values ile sınıflandırılarak Bulvarlar ve Sokaklar olarak sembolize edilmiştir.

Single Symbols (Tekli Semboller)

ArcGIS Pro veriyi varsayılan olarak single symbols kullanarak rastgele renklerde sembolize eder. İsterseniz verinizi daha iyi görselleştirmek için bu sembolleri değiştirebilirsiniz.

Tekli semboller, haritanızdaki detayların nasıl dağıldığını görmenizi sağlar, ancak detayların birbirine olan göreceli boyutu veya değeriyle ilgili bilgi sunmayabilir. Tekli Sembollerin değiştirilmesi öznitelik verilerine ihtiyaç olmayan tek semboloji tekniğidir.

ArcGIS Pro'ya verinizi ilk eklediğinizde, bu görüntüdeki binalar gibi, öznitelik bilgilerini birbirlerinden ayırmadan bütün veriyi tek bir renk olarak sembolize eder.

ArcGIS Pro’ya verinizi ilk eklediğinizde, bu görüntüdeki binalar gibi, öznitelik bilgilerini birbirlerinden ayırmadan bütün veriyi tek bir renk olarak sembolize eder.

Unique Values

Niteliksel ve kategorisel değerleri görüntülemek için Unique Symbols sembolojisini kullanmak, haritaya bakan için tekli semboller kullanmaktan daha fazla bilgi sağlar. Herhangi bir detay türüne (nokta, çizgi veya poligon) Unique Values uygulayabilirsiniz.

Unique values’la sembolleştirmenin ilk adımı verinizin öznitelik tablosundan eşsiz değerlerin bulunduğu bir sütunun seçilmesidir. Bu sütundaki değerlere göre verinizin sembolleri birbirinden değişiklik gösterecektir. Bu sütundaki değerler genelde yazıdır ama nicelik bildirmektense kategorisel olarak kullandığınız bir sayı sütunu da olabilir.

Unique Values’a göre öznitelik değerlerindeki farklılıklarına göre renklendirilmiş binalar.

Unique Values kullanılarak öznitelik değerlerindeki farklılıklarına göre renklendirilmiş binalar.

Sütununuzu seçtikten sonra değerlerin nasıl sembolize edileceğini, sınıflandıracağınızı ve etiketleneceğini seçmeniz gereklidir. Aşağıdaki renk şemasından, şekiller ve semboller için renk şemalarıyla çalışmayı ve veri aralıklarını gruplara ayırmayı görebilirsiniz. Her bir değer veya grup için sembolojiyi değiştirerek desenleri veya sınıflar arası ayrımları daha iyi görebilirsiniz. Son olarak da sınıflarınız için etiketleri değiştirerek haritada daha iyi bir şekilde gösterilmelerini sağlayabilirsiniz.

Renk Şeması: Semboloji bölmesinde süreklilik gösteren veya verinizi rastgele renklendiren bir çok renk şeması vardır. Unique Values için rastgele renk şeması daha uygundur.

Renk Şeması: Semboloji bölmesinde süreklilik gösteren veya verinizi rastgele renklendiren bir çok renk şeması vardır. Unique Values için rastgele renk şeması daha uygundur.

7’den daha az sınıftan veya kategoriden oluşan haritaları yorumlamak daha kolaydır. Eğer 7’den fazla sınıfınız varsa bunları birleştirmelisiniz. Bunu benzer değerleri doğrudan birleştirerek veya yeni gruplara ekleyerek yapabilirsiniz.

Nicel Verileri Sembolize Etmek

Nicel verileri sembolize ederek, sayısal öznitelik değerlerini kullanarak sınıflar arasında göreceli bir sıralama yaparak haritada boyutlarına göre gösterilmelerini sağlayabilirsiniz. Graduated Symbols (Dereceli Semboller) tipik olarak nokta verileri için kullanılırken, Graduated Colors (Dereceli Renkler) genelde poligon olan veri tipleri için kullanılır. Tanımladığınız sınıf içindeki bütün detaylar haritanızda aynı boyda bir sembol veya aynı renkle temsil edilir.

Bu haritada Graduated Symbols kullanılarak topraktan alınan örnekler tuz oranlarına göre sembolize edilmiş, tuz oranının düşük olduğu örnek noktaları daha küçük ve yüksek olduğu noktalar oransal olarak daha büyük görüntülenmektedir.

Bu haritada Graduated Symbols kullanılarak topraktan alınan örnekler tuz oranlarına göre sembolize edilmiş, tuz oranının düşük olduğu örnek noktaları daha küçük ve yüksek olduğu noktalar oransal olarak daha büyük görüntülenmektedir.

Sınıflandırma Yöntemleri

Graduated Colors veya Graduated Symbols kullanarak sınıflandırma yaparken birçok yöntem kullanabilirsiniz. Veri türü, öznitelik değerleri arasındaki değişkenlik ve her sınıftaki değerlerin sayısı, sınıflandırma yöntemini seçiminizde bir etkendir. Sınıflandırma yöntemi seçiminiz büyük ölçüde verinize ve haritada neyi göstermek istediğinize bağlıdır. Hangisinin en uygun olduğunu görmek için yöntemlerin her birini tek tek denemeniz gerekebilir.

Sınıf aralarınızı ve aralıklarınızı manuel olarak tanımlamayı seçerken, standart sınıflandırma yöntemlerinden biriyle başlayabilirsiniz: Natural Breaks, Equal Interval ve Quantile. Çoğu veriyi temsil etmek için üç ile beş sınıf yapmak en iyi sonucu verir. Yediden fazla sınıf varsa, bu sınıfları birbirinden ayırt etmek zor olabilir.

Natural Breaks, bu yöntem benzer değerleri gruplayarak, sınıflar arasındaki farkları en üst düzeye çıkarır ve aynı sınıftaki değişkenliği en aza indirger.

Equal Interval, her biri eşit bir değer aralığı içeren gruplar oluşturur. En iyi kullanım alanı sıcaklık gibi bilinen veriler içindir.

Quantile, Her bir sınıfta aynı miktarda detayı tutar ama eşit olmayan aralıklarla sıralar, doğrusal dağılım gösteren veriler için uygundur.

ArcGIS Pro’daki veri görselleştirme özelliklerinden olan semboloji türleri ve bunların sınıflandırma yöntemleri üzerine olan bu yazımızdan umarız memnun kalmışsınızdır. Daha sonraki yazılarımızda görüşmek dileğiyle.

Esri Türkiye, 2018

Bu yazı için bir etiket bulunmamaktadır.

ArcGIS Enterprise için Active Directory Entegrasyonu (ArcGIS Server)

ArcGIS Enterprise yapısı içerisinde ArcGIS Server kullanıcılarınızın yönetimi, güvenlik konusunda dikkat edilmesi gereken konulardan biridir. ArcGIS Server içerisinde farklı rollerde ve yetkilerde kullanıcılarınızı sıfırdan oluşturabilir, yönetici, yayıncı görüntüleyici gibi yetkilerle bu kullanıcıların içerik yönetimini kolaylaştırabilirsiniz. Bir diğer yol ise kurumunuz için kullanıcı yönetiminizi sağladığınız sistem ile ArcGIS Server’ınızı entegre edebilirsiniz. Böylelikle kurumunuz içindeki yetki dağıtımını ve kullanıcını yönetiminizi uygulama kullanımına da aktarabilirsiniz. Böylelikle kullanıcılarınız domain içerisindeki adları, bilgileri ve şifreleri ile ArcGIS Server ortamına bağlantı kurabilir.

Yazımızda ArcGIS Server ile entegre edebileceğiniz kullanıcı deposu seçeneklerinden biri olan Active Directory (AD) yapısından bahsedeceğiz. ArcGIS Enterprise mimarinizde web-katmanlı yetkilendirme işlemi için Tümleşik Windows Doğrulaması (IWA-Integrated Windows Authentication) yolunu kullanabilirsiniz. Kurumunuzdaki Microsoft Active Directory yapısını ArcGIS Server’a aktarmak için aşağıdaki işlemleri tamamlamanız yeterlidir. Eğer ArcGIS Server’ınızı Portal for ArcGIS ile federe bir şekilde kullanıyorsanız; Portal for ArcGIS yazılımınızı Active Directory yapınız ile birlikte çalıştırmanız gerekmektedir.

ArcGIS web servislerinizi IWA ile güvenli hale getirmek için ArcGIS Server yazılımınızı Windows için ArcGIS Web Adaptor (IIS) bağlamanız gerekecektir. Bu işlemi yaparken Web Adaptor üzerinden yönetici erişimini aktifleştirmeniz çok önemlidir, bu sayede Active Directory kullanıcılarınız ArcGIS Desktop üzerinden ArcGIS Server’a bağlanabileceklerdir.

Görsel 1 : ArcGIS Server – AD Şeması

Active Directory Entegrasyonu İçin Web Adaptor Ayarlarının Yapılması

Active Directory kullanıcılarınızı ArcGIS Server içerisine aktarmadan önce IIS Manager üzerinden bazı ayarlar yapmanız gerekmektedir.

  • Başlat>Windows Administrative Tools>Internet Information Services Manager’ı açınız
  • Sol sekmedeki Sites>Default Web Site altında Web Adaptor’ünüzü açınız. Varsayılan olarak Web Adaptor adı “arcgis” olarak gelmektedir, eğer farklı bir isim kullandıysanız onu seçiniz ve “Authentication” panelini açınız

Görsel 2 : Internet Information Services Manager Arayüzü

Anonymous özelliğini “Disabled” Windows Authentication özelliğini “Enabled” duruma getiriniz ve IIS Manager’ı kapatınız

Görsel 3 : Internet Information Services Manager Yetkillendirme Ayarları

ArcGIS Server Yapılandırması

Active Directory kullanıcılarının tanıtılması sürecinde Web Adaptor ayarlarının düzenlenmesinin ardından ArcGIS Server Manager arayüzünde bazı işlem adımları yürütülmelidir.

  • ArcGIS Server Manager arayüzüne birincil yönetici hesabımızla giriş yapıyoruz
  • Security>Settings sekmesinden “Edit” butonuna tıklıyoruz ve “Configuration Settings” kısmına geliyoruz
  • “User and Role Management” sayfasından “Users and roles in an existing enterprise system(LDAP or Windows Domain) seçeğini işaretleyerek “Next” butonuna tıklıyoruz
  • Enterprise Store Type sayfasında Windows Domain’I seçiyoruz
  • Windows Domain Credentials sayfasında yetkili bir kullanıcı ile giriş yapmanız gerekmektedir. Bu kullanıcının şifresinin “password does not expire” şeklinde ayarlanmış olması önerilmektedir.
  • “Authentication Tier” sayfasında ise “Web Tier” seçeneğini işaretliyoruz. “Web Tier Authentication”ı web katmanlı yetkilendirme olarak düşünebilirsiniz. ArcGIS Server’a erişim için Web Adaptor’ün üzerinden bağlantı kurulmasını sağlayarak, yani araya bir katman daha ekleyerek “Anonymous” erişimlerin engellendiği ve yalnızca Windows Domain hesaplarının kullanıldığı bir sistem yaratmanızı sağlar.
  • Sağladığımız bilgileri kontrol ederek işlemi tamamlayabiliriz

Kullanıcıların ve Rollerinin Kontrolü

ArcGIS Server Manager arayüzü üzerinden Windows Active Directory sunucusunu tanıtmamızın ve yapılandırmamızın ardından Active Directory içerisindeki kullanıcıların ve rollerinin kontrolünü sağlayabilirsiniz. Böylelikle yetkilendirme işlemlerinin doğruluğunu bir kez daha kontrol etmiş olursunuz.

  • ArcGIS Server Manager arayüzünde yeniden Security>Users sekmesini açınız
  • Burada kullanıcılarını doğrulayabilirsiniz. Eğer Active Directory yapınızda birden fazla domain varsa ArcGIS Server makinenizin ait olduğu domainde bulunan kullanıcılar gözükecektir. Diğer domainler altındaki kullanıcıları görüntülemek istediğinizde “Find User” alanında “[domain adı]\ “ dizesi ile arama yapabilirsiniz
  • Son aşamada kullanıcılara doğru rollerin atanmış olduğundan emin olmalısınız

ArcGIS Server yazılımı kullanıcıları ve rollerini servislerin performansını optimize edebilmek için önbellekte 30 dakika boyunca tutmaktadır. Bu süreyi arttırmak veya azaltmak isterseniz ArcGIS Server Administrator Directory>System Properties altından “minutesToCacheUserRoles” sekmesinden düzenleyebilirsiniz.

                      Esri Türkiye, 2018

Esri Saha Uygulamalarında Bir Yenilik : Collector Aurora Projesi

Esri’nin ilk olarak 2013 yılında yayınladığı Collector for ArcGIS uygulamasına hepimiz aşinayız. Güncel durumda ise Esri, 2018 yılının sonuna doğru yayınlamayı planladığı Collector Aurora uygulaması ile birlikte kullanıcılarına daha üst seviyede bir deneyim sağlamayı hedefliyor. Collector Aurora uygulaması klasik Collector for ArcGIS uygulamasından ayrı olarak, mevcut durumda iOS ortamında bir beta sürümü bulunan ve bu yılın sonuna kadar da hem iOS hem Android ortamında yayınlanması planlanan bir saha uygulamasıdır. Bu yazımızda  Aurora projesiyle birlikte gelen gelişmeleri kısaca sizlere aktarıyor olacağız.

“Topla” Butonu:

Collector Aurora ile sahada veri toplarken kullanımınızı kolaylaştıracak bir arayüz geliştirilmiştir. Örneğin temel araçlardan biri olan “Topla (Collect)” butonu daha erişilebilir şekilde konumlandırılmıştır.

Collector Aurora – Topla Butonu

Konum İmleci:

Artı şeklinde olan bu imleç verinin konumunu hassas bir şekilde görüntüleyebileceğiniz bir imleçtir. Konumunuzu daha hassas bir şekilde algılayan ve takip etmenizi kolaylaştıran bir gösterge bulunmaktadır.

Collector Aurora – Konum İmleci

Kameraya Hızlı Erişim:

Sahadan elde ettiğiniz veriye özel olarak bir fotoğraf eklemek istediğinizde yalnızca detaya tıklamanız ve “Fotoğraf Çek” butonuna basmanız yeterlidir. Fotoğrafınızı çektikten sonra önizlemeyi kontrol edip ardından hızlıca verinize ekleyebilirsiniz.

Düzenleme İşlemleri:

Çalışma alanınızda yeni bir veri toplamak yerine var olanı düzenlemek istiyorsanız da veri detaylarının görüntülediğiniz panelin altında yer alan “Düzenle” butonuyla var olanı düzenleyebilir veya bir kopyasını oluşturabilirsiniz.

Collector Aurora – Mevcut Veriyi Düzenleme Paneli

Hareketli Bir Çalışma Paneli:

Collector Aurora’da aynı anda hem haritayı hem de verinizi detaylarını kontrol etmek istediğinizde tek bir ekran üzerinde bu kontrolü sağlayabilirsiniz. Aurora versiyonu ile birlikte ekranınızı ikiye bölünmüş biçimde ve verimli biçimde kullanabilirsiniz. Örneğin, sahada telefon aracılığıyla verinizi toplarken bu özellik kullanımınızı kolaylaştıracaktır. Haritanızın ve detayların görünümünü istediğiniz oranda büyütüp küçülterek, odaklanmanız gereken hangisi ise ona yakınlaşabilirsiniz. Dilerseniz yalnızca haritanızı, dilerseniz yalnızca formunuzu veya her ikisini birden aynı anda görüntüleyebileceğiniz bir panel üzerinde çalışabilirsiniz.

Akıllı Formlar:

Toplamak istediğiniz veriye ve hazırladığınız bu veriye ait öznitelik tablosuna uygun olarak, geliştirilen akıllı formlarla veri toplama işleminiz hızlanacaktır. Esri, Collector Aurora’yı Arcade ifadeleri ve öznitelik kurallarını da destekleyecek şekilde planlanmakta ve geliştirmektedir.

Etiketleme:

Collector Aurora ile birlikte yayınladığınız ve üzerinde çalıştığınız haritanızda oluşturduğunuz veri etiketlerini görüntüleyebilirsiniz. Sahada yürüttüğünüz çalışma esnasında verinizi düzenlediğinizde etiketiniz de anlık olarak güncellenecektir.

Esri ürünleri ve çözümleri ile alakalı tüm yenilikleri, blog sayfamız aracılığıyla siz değerli kullanıcılarımıza duyurmaktan mutluluk duymaktayız!

Yararlanılan Kaynaklar :

  • https://community.esri.com/community/gis/applications/collector-for-arcgis/blog/2017/09/06/the-aurora-project
  • https://www.esri.com/arcgis-blog/products/apps/field-mobility/collector-aurora-ux-improvements/
  • https://www.esri.com/arcgis-blog/products/collector/field-mobility/5-things-to-try-in-collectors-aurora-beta/
  • https://www.esri.com/arcgis-blog/products/collector/field-mobility/collector-for-arcgis-releasing-the-aurora-project/

 

Bu yazı için bir etiket bulunmamaktadır.