Denetimsiz Piksel Tabanlı Sınıflandırma

Denetimsiz Piksel Tabanlı Sınıflandırma

Denetimsiz ya da kontrolsüz görüntü sınıflandırma dediğimiz sınıflandırma, kullanıcının görüntüde kaç tane arazi örtüsü bulunduğunu bilmediğinde kullanabileceği iyi bir yöntemdir. Denetimsiz sınıflandırma görüntüdeki pikselleri sadece sınıf sayısı vererek sınıflandırmayı sağlar ve sınıflandırma işlemleri bittikten sonra uygulayacağınız birkaç basit uygulamayla çıkan sonucu işimizin niteliğine göre çok daha uygun hale getirebiliriz. ArcGIS Pro bizim için sınıflandırmayı yaptıktan sonra biz de yeniden sınıflandırma yaparak çıktımızı işimize daha yararlı hale getirebiliriz.

Bu yazıda denetimsiz sınıflandırmaya değineceğiz ama başka bir yöntem olarak bunun dışında işinizin niteliğine göre denetimli sınıflandırma metotlarını da kullanabilirsiniz. Mesela arazi yapısındaki belirli bir konuya dikkat çekmek istiyorsak o zaman o konuya göre uygun sınıf sayısı belirleyerek bu sınıflara girecek detayları kendimiz örnekler toplayarak belirlememiz gerekebilir. Örneğin bir ormandaki farklı ağaçları farklı sınıflara ayırmak isteyebiliriz. Çam ağaçlarına odaklanarak, ormandaki geri kalan diğer ağaçlardan ayırabilirsiniz. Bunu yapmak için sınıfların içeriğini bizim belirlediğimiz denetimli bir sınıflandırma izlemek gereklidir.

Denetimsiz sınıflandırma yaparken kullanacağımız Iso Cluster Unsupervised Classification aracı girdi olarak kullandığınız raster’ın band’larına göre bizden bir müdahale beklemeden sınıflandırma yapan bir coğrafi işlem araıdır.

Denetimsiz piksel tabanlı görüntü sınıflandırma, geniş çalışma alanlarını analiz etme ve raster verilerindeki potansiyel sınıfları tanımlamak için bilgisayar işlemlerini kullanmanızı sağlar. Denetimsiz piksel tabanlı görüntü sınıflandırmayı kullanmak için bir iş akışı mevcuttur ve bu akışı kullanarak bu işlemi her defasında sorunsuzca gerçekleştirebilirsiniz.

*Denetimsiz piksel tabanlı sınıflandırma, bazı rasterlar için iyi çalışırken bazı rasterlarda ise istediğimiz sonucu vermeyebilir. Bunun için analizinizde bu yöntemi kullanmadan önce göz önünde bulundurmanız gereken bazı faydalar ve kısıtlar vardır. Bu teknik, kullanıcılara girdi raster içindeki detaylar hakkında bilgi veren tematik rasterlar oluşturur. Belirlediğiniz sınıf sayısına göre girdi rasterından daha basitleşmiş ve pikselleri kümelenmiş bu raster daha sonra siz tarafından yeni sınıfların neyi anlatığı bilgisiyle birlikte paylaşılabilir ve başka işlemler için girdi olarak kullanılabilir.

Denetimsiz piksel tabanlı görüntü sınıflandırma yöntemi, bir algoritmanın pikselleri spektral değerlerindeki benzerliklerine dayanarak kümeler halinde bir araya getirdiği ve kullanıcının müdahale etmediği bir teknik kullanarak sınıflandırır. Algoritma, spektral değerlerin nasıl kümelendiğine bağlı olarak her pikseli sınıflandırmaya çalışır.

Rasterın sınıflandırılması otomatik bir işlem olmasına rağmen daha sonra kullanıcıların sınıflandırılmış kümeleri, hangi özelliğin veya objenin sınıflandırıldığını belirtmek için dokümante etmesi yani tanımlaması gerekir.

Bu teknik rahatlıkla Landsat 8 uydusundan elde edilen görüntülerde kullanılabilir. İlk olarak belirlediğiniz değer sınıfların sayısı için önemli olan şey, spektral çeşitliliği sağlamak için görünür band’lardan daha fazla olması gerektiğidir. Genellikle, elde edeceğiniz birçok sınıf bir objeyi ya da sınıfı oluşturacaktır, yani denetimsiz olarak oluşturulan birçok sınıfı birleştirip tek bir sınıf haline getirmeniz gerekecektir. Örneğin çeşitli ağaç türleri için birden çok farklı piksel değerine/rengine sahip ağaç sınıflarını birleştirerek Orman sınıfını oluşturmanız gerekecektir. Buna reclassification yani yeniden sınıflandırma denir. Bu işlemi sınıflandırmayı neden yaptığını bilen kullanıcı yapmalıdır.

Denetimsiz piksel tabanlı görüntü sınıflandırma tekniği, her bir pikselin spektral özelliklerini değerlendirir ve bunları kümeler halinde gruplar, bu gruplar spektral olarak benzer piksellere dayanmaktadır. Yukarıda da bahsettiğimiz gibi tüm piksellerin sınıflandırılmasından sonra, kümeleri başka bir rasterda birleştirerek sınıflandırma sonuçları rapor edilir.

Landsat 8 uydusundan elde edilmiş görüntüler Dünya’nın geniş bölümünü kapsar ve ilgilendiğiniz herhangi bir bölgedeki değişimi tespit edebilmeniz için ideal olan aynı noktaya ait birden çok zaman aralığında veriyi de barındırır. Bunun yanında Landsat görüntüleri binalar, ağaçlar ve kaldırımlar gibi ayrık detayları tanımayı zorlaştıran mevcut 11 bandının çoğu için 30 metrelik bir mekânsal çözünürlüğü sahiptir. Görünür bandların dışındaki ek bandlarla da elektromanyetik spektrumun görünür kısmının dışındaki alan hakkında da bilgi içermesini sağlar.

30 x 30 metrelik çözünürlüğe sahip raster verilerinde küçük detayların tanınması zordur. Düşük mekânsal çözünürlüğe rağmen görüntüler sınıflandırmada değerlendirilecek çok sayıda spektral veri içerir.

Bir görüntüden denetimsiz piksel tabanlı sınıflandırma yoluyla elde edilen yeni görüntü birbirinden ayırt edilebilir farklı sınıflardan oluşabilir. Bunları da yukarıda bahsettiğimiz gibi bilinçli bir şekilde tekrardan sınıflandırmamız gerekebilir.

Denetimsiz sınıflandırma, Landsat’dan gelen nispeten kaba çözünürlüğe sahip raster verilerle iyi iş görür çünkü spektral olarak benzer hücreleri benzer spektral özelliklere sahip sınıflara kümeler. Görsel değerlendirme sayesinde, hangi arazi örtüsünün kümeleri tanımladığını yorumlayabilirsiniz.

Analizinizde kullanmadan önce denetimsiz piksel tabanlı görüntü sınıflandırmasının faydalarını ve eksiklerini de göz önünde bulundurmalısınız.

Faydaları:

  • Kullanıcı tarafından belirlenmiş örnek sınıfları gerektirmez.
  • Girdi olarak kullanılan raster’ın spektral özelliklerine göre sınıf sayısını uyarlar
  • Hızlı bir işlemdir.

Eksikleri:

  • İlk çıktı raster’ın yorumlaması zor olabilir.
  • Algoritma tarafından bulunan sınıfları tanımlamak için manuel bir çaba gerekir.
  • Bitişik pikselleri dikkate almaz.

Denetimsiz piksel tabanlı görüntü sınıflandırma uygulama aşamaları, eğer tek tek yapacaksanız bir dizi coğrafi işlem (Geoprocess) aracıyla tamamlanabilir. ArcGIS Pro bu işlemler için size Görüntü Sınıflandırma Sihirbazı’yla (Image Classification Wizard) kılavuzluk eder. Sihirbazda kullanılan tüm araçları araç kutusundan bulabilmenize rağmen, sihirbaz size adımları tek tek tamamlamak için bir yol gösterici gibi çalışarak işinizi oldukça kolaylaştıracaktır. Denetimsiz sınıflandırmalar için yol gösterdiği gibi denetimli sınıflandırma iş adımlarını da bu sihirbazla kolaylıkla gerçekleştirebilirsiniz.

Esri Türkiye, 2019

ArcGIS Pro’da ModelBuilder’la Çalışmak

ArcGIS Pro’da ModelBuilder’la Çalışmak

ModelBuilder, yapmak istediğiniz işlerden bir iş akışı şeması oluşturarak, bir işlemin birden çok adımını bir araya getirmenizi sağlar. Grafik arayüzlü programlama ortamlarına veya blok şemaları kullanan görsel programlama dillerine aşina iseniz, ModelBuilder size tanıdık gelebilir. İş akışlarınızı tekrar tekrar kullanılabilir hale getirebilir ve bu iş akışının görsel bir sunumunu da hazırlayabilirsiniz.

Çok adımlı bir geoprocessing (coğrafi işlem) iş akışını otomatikleştirmek istiyorsanız, ModelBuilder’ı kullanmalısınız.

Bu sayede bir kere oluşturduğunuz iş akışınızı kaydederek ister kendiniz ister kuruluşunuz ve iş arkadaşlarınızla paylaşarak onların da işlerini kolaylaştırabilirsiniz.

Yeni bir model oluşturmak için ArcGIS Pro üst panelinde yer alan Analysis sekmesinden ModelBuilder butonuna tıklamalısınız.

Bu işlem size modeliniz için boş bir tuval gibi düşünebileceğimiz bir pencere açacaktır. İstediğiniz verileri, geoprocessing (coğrafi işlem) araçlarını sadece sürükleyip bırakarak bu ekranı doldurabilirsiniz.

En temel içerik zinciri şu şekildedir: Girdi Öğesi > Geoprocessing Aracı (Coğrafi İşlem Aracı) > Çıktı Verisi’dir (Türetilmiş Veri’dir) ve bu ModelBuilder penceresinde aşağıdaki gibi görselleşir:

Girdi öğesi mavi oval şekille gösterilir. Bu girdiler, katmanlar veri tabloları gibi veriler olabilir.

Geoprocessing araçları ise Sarı dikdörtgenler şeklinde görselleştirilir. Geoprocesing araçları modelinizin temel yapı taşlarıdır. En çok kullanılan geoprocessing araçları da Select, Buffer, Clip, Merge, Union, Intersect, Spatial Join, Join by Attributes gibi sıklıkla kullandığınız araçlardır. ArcGIS Pro çeşitli araç kutuları altına bulunan binden fazla geoprocessing aracına sahiptir, bu araçlardan istediklerinizi modelinize ekleyerek yapmak istediğiniz işleri geliştirebilirsiniz.

Tuvalinize ilk defa bir geoprocessing aracını sürükleyip bıraktığınızda gelen araç gri renkli olarak gelir. Ne zaman bu araca bir girdi öğesi belirlerseniz artık o zaman sarı olarak görünür.

Geoprocessing araçlarının çıktısı olan türetilmiş veri ise yeşil renkli bir oval olarak tuvalde görünür. İki türetilmiş veri türü vardır: değiştirilmiş girdi (geçici bir veri kümesi) ve bilgisayarınıza kaydedilen yeni çıktı (kalıcı bir veri kümesi). Değiştirilmiş girdilerden oluşan çıktılarınızı, başka geoprocessing araçlarının girdisi olarak kullanabilirsiniz. Eğer ara çıktıları kalıcı hale getirmek isterseniz verinize uygun kopyalama araçlarından birini kullanabilirsiniz.

Model öğelerinize tanımlayıcı etiketler vererek sizin ve modeli paylaşacağınız kişiler için anlamlı hale gelmesini sağlayabilirsiniz.

Bir geoprocessing aracına girecek girdiyi kontrol etmek isterseniz değişken (Variable) ekleyebilirsiniz. Değişlkenler daha açık renkli mavi ovaller şeklinde görünür. Değişkenler veri kümesi olmayan girdilerden oluşur yani Yazı (text), uzun tamsayı (Long integer), ondalıklı sayı (Double) ya da Boolean (Mantık operatörü) oluşur. Değişkenlere bir örnek vermek gerekirse Buffer (Tampon) aracına girdiğiniz mesafe değeri ya da yoğunluk araçlarını kullanırken belirlediğiniz arama yarı çapı değerlerini düşünebilirsiniz. Bu değişkenler sayesinde dosya isimlerini belirleyebildiğiniz gibi girdi verilerinden bir alt küme de belirleyebilirsiniz.

Bir model çalışıyorsa o an çalışan aracın rengi kırmızı olur ve aynı zamanda o an çalışan işlem kaydında hangi aracın çalıştığını takip edebilirsiniz.

Model çalışmayı bıraktığı zaman diyagramda kullanılan her elemanın altında bir gölge görünür. Bu o araçların başarılı şekilde önceden kullanıldığı anlamına da gelir.

Parametreleri Ayarlamak

Modeller genellikle ArcGIS projenizle aynı isimde özel bir araç kutusunda saklanır. Katalog bölmenizden nereye kaydedildiğini kontrol edebilirsiniz. Katalog bölmesinden modelinize sağ tıklayarak gelen menüden Open’a (Aç’a) tıklarsanız Geoprocessing aracı diyalog penceresi ekranda belirecektir. Modelinizde parametre olarak belirlediğiniz herhangi bir öğe varsa burada ArcGIS Pro’da kullandığınız diğer geoprocessing araçları gibi kontrol edebileceğiniz parametreler olarak görünecektir.

Bir değişkeni parametre olarak belirlemek için öğeye sağ tıklayıp gelen menüden “Parameter” (Parametre) olarak seçmek yeterlidir. Bu işlem sonucu menüde Parameter’ın yanına yeşil bir onay işareti gelecektir. Parametre olarak belirlediğiniz öğenin sağ üst köşesinde bir “P” harfiyle öğenin parametre olduğu gösterilir.

Gruplar oluşturmak

Birlikte gruplamak istediğiniz tüm öğeleri seçip ardından Grup düğmesini tıklatarak modelinizin parçalarını farklı gruplara ayırabilirsiniz:

Bu, modelin kümelenmiş parçalarının her birini isimlendirmenize izin verir.

Gruplama yaptığınızda, grupları daraltabilir veya genişletebilirsiniz, böylece modelinizin farklı parçalarını ayrı ayrı kolayca görüntüleyebilirsiniz.

Yineleyiciler

Modelinizde kullanmak istediğiniz bir değer veya giriş listeniz varsa, bir yineleyici ayarlayabilirsiniz.

 

ArcGIS Pro’da ModelBuilder’da farklı değerler, veri kümeleri ve çalışma alanları üzerinde yineleme yapmak için kullanabileceğiniz on iki yineleyici vardır. 12 farklı yineleyici tipi vardır:

Yineleyici Tanımı
For Belirlediğiniz sayıda yineler.
While Belirlenmiş bir değişkene ulaşana kadar ya da Doğru-Yanlış koşullarından biri sağlanana kadar işlemi yineler.
Iterate Feature Selection Bir detay sınıfındaki her detay için veya ortak özniteliklere sahip bir grup detay için yineler.
Iterate Row Selection Bir tablodaki her kayıt için ya da ortak özniteliğe sahip kayıt grubu için yineler.
Iterate Field Values Bir sütundaki her değer boyunca yineler.
Iterate Multivalue Giriş değerleri listesindeki her değer boyunca yinelenir.
Iterate Datasets Bir çalışma alanında her veri kümesi boyunca yeniler.
Iterate Feature Classes Bir çalışma alanındaki her detay sınıfı boyunca yeniler.
Iterate Files Bir klasördeki her dosya için yineler.
Iterate Rasters Bir çalışma alanındaki her raster boyunca yineler.
Iterate Tables Bir çalışma alanındaki her tablo için yineler.
Iterate Workspaces Bir klasördeki coğrafi veri tabanı veya klasör gibi, her çalışma alanı boyunca yinelenir.

 

Yineleyiciler ModelBuilder ekranında turuncu altıgenler şeklinde gösterilir. Dikkat edilmesi gereken ise her model için yalnızca bir tane yineleyici kullanabilirsiniz.

Modelin Özelliklerini ve Bilgilerini Düzenleme

Modelinize bir ad ve etiket verebilir, hatta sizin için önemliyse modelinizi parola korumalı bile yapabilirsiniz. Catalog bölmesinden modelinize sağ tıklayarak gelen menüden Properties (Seçenekler)’den şifre koyabilir ve gene aynı menüden “Edit Metadata” ya girerek, modelinizi çalışma arkadaşlarınızla paylaşılabilir hale getirmek için modeliniz hakkında biraz daha fazla meta veri girebilirsiniz.

Burada bir açıklama yazabilir, arama etiketleri sağlayabilir, küçük resimler ve çok daha fazla bilgi de ekleyebilirsiniz. Bu menüden modelinizi coğrafi veri tabanındaki bir araç olarak paketleyebilir ve tüm ArcGIS Pro projenizin bir parçası olarak paylaşabilirsiniz.

Diyagram Gösterimi

Otomatik Düzen (Auto Layout) özelliği sayesinde çok karışık bir model bile oluştursanız tek tuşla hızlı bir şekilde düzenli bir görünüme gelmesini sağlayabilirsiniz. Bu sayede göze hoş gelen bir dizilim görüntüsü sağlayabilirsiniz.

İsterseniz model adımlarınızdan bir rapor da alabilirsiniz. Üst taraftaki şerit arayüzden Report’a tıklayarak modelinizdeki parametrelerden, modelinizdeki hatalara kadar detaylı bir rapor alabilirsiniz.

Diyagramı Düzenlemek

ArcGIS Pro’da diyagramınızın görünümünü düzenleyebilecek birçok seçenek vardır. Düzenleyebileceğiniz ayarlardan bazıları şunlardır:

  • Bütün öğelerin boyutunu ayarlama
  • Etiketler için yazı görünümü ve boyut ayarlamaları
  • Yazının düzen ayarlaması
  • Kutuların şekil ve bağlantı ayarları

Bunlara ek olarak ModelBuilder’ı bir kalite kontrol aracı olarak da kullanabilirsiniz, mantık operatörleri ve koşul araçları kullanarak oluşturduğunuz modelle verinizin belirlediğiniz standartlara uyup uymadığını kontrol de edebilirsiniz.

ModelBuilder hakkında daha fazla bilgi için, ArcGIS 3 Mekânsal Analiz Uygulamaları eğitimimize katılabilir veya ModelBuilder sözlüğü ve Esri’nin ModelBuilder Dokümanlarına bakabilirsiniz.

Sentinel 2 Uydu Görüntüleriyle Esri Sentinel-2 Explorer Web Uygulaması Aracılığıyla Çalışmak

Sentinel 2 Uydu Görüntüleriyle Esri Sentinel-2 Explorer Web Uygulaması Aracılığıyla Çalışmak

Sentinel-2 Explorer Web App‘i sayesinde 13 ön tanımlı bant değerleriyle gösterimler yapabilir, ArcGIS Online hesabınızla giriş yaparak 14 ay önceye giden görüntüler arasından değişim tespiti gibi analizler yapabilirsiniz. Avrupa Uzay Ajansı’nın GMES (Global Monitoring for Environment and Security) programının devamı olan Copernicus projesinin geniş kapsamlı gözlem uydusu Sentinel-2, Dünya yüzeyini sürekli olarak gözlemleyerek elde ettiği yüksek çözünürlüklü multi-spektral (çoklu spekturumlu) ve multi-temporal (çoklu zamanlı) veriler sürekli olarak paylaşılmakta. Sentinel-2’nin multi-spektral görüntüleri yüksek çözünürlüklü 13 banttan oluşmakta ve 3 görünür aralık ve yakın kızıl ötesi bantları için 10 metre çözünürlüğe sahipken, Red Edge ve Kısa dalga kızılötesi 6 bant için 20 metre ve son olarak 3 atmosferik bant için ise 60 metre çözünürlükte veri sağlamaktadır.

Ön tanımlı bant aralıklarından ya da endeks görüntüleme seçeneklerinden istediğinizi seçebilir ve bunlara ek olarak bantları ve endeksleri özelleştirerek analizler yapabilirsiniz.

Uydunun bu kadar geniş aralıkta bantta veri sağlamasının yanında en büyük faydası; bu servis ile paylaşılan bütün yersel görüntülerin 5 ila 7 günde bir tekrar aynı konumdan geçerek yakın aralıklı zamansal veriler kaydetmesidir.

Bitki örtüsü değişiklikleriyle ilgili yüksek çözünürlüklü hassas ve sık zaman aralıklı görüntüleri sayesinde tarım ve orman koşullarının iyileştirilmesi, arazi örtüsü değişikliklerinin izlenmesi gibi amaçlar için çok faydalı olan uydu, tüm Dünya’ya ait görüntü sağlamasıyla acil durum ve afetlerin yönetimine yardımcı olmaktadır.

Görüntüleme seçenekleri arasından hızlıca seçim yapabilirsiniz.

Esri ise bu multi-spektral verileri ArcGIS Image Server yetenekleri sayesinde çok daha hızlı bir şekilde erişilebilir ve analiz edilebilir hale getirerek ArcGIS Living Atlas of the World aracılığıyla herkesin kolayca analizler yapabileceği şekilde bizlerin kullanımına sunuyor.

ArcGIS Online hesabınız sayesinde 14 ay öncesine kadar olan yersel görüntüler arasından tercihlerde bulunarak değişim tespiti yapabilirsiniz.

ArcGIS Image Server alt yapısıyla AWS bulut hizmetinin Frankfurt bölgesindeki sunucularından servis yaparak Avrupa bölgesi için çok hızlı erişime izin veren proje ArcGIS Desktop yazılımlarının ara yüzünden çağırabileceğiniz ve analizler yapabileceğiniz bu görüntüler aynı zamanda Esri’nin Sentinel 2 Explorer web uygulamasıyla internet tarayıcınızla ulaşabileceğiniz şekilde herkese açık olarak da paylaşılmaktadır.

Çeşitli ön tanımlı gösterimler arasından tercihlerde bulunabilirsiniz.

Eğer Web App ara yüzünden ArcGIS Online hesabınızla giriş yaptığınız da güncelleme aralığı 5 gün olan görüntülerden 14 ay kadar geriye kadar giderek değişim ve karşılaştırma analizleri yapabilirsiniz. Herhangi bir konumdaki görüntü her 5 günde bir uydunun tekrar geçmesiyle güncellenir ve bu güncellenen veriyle her gün 14 aydan eski tarihli görüntüler kullanımdan çekilmektedir.

Değişim tespiti yapabilir ve bu katmanı ArcGIS Online hesabınıza kaydederek daha sonra ArcGIS Desktop’ta kullanabilirsiniz.

Bir Web App olan ve sentinel2explorer.esri.com adresinden ulaşabileceğiniz Sentinel 2 Explorer ile çevresel faktörlerin daha iyi anlaşılması için bitki örtüsü sağlığı veya toprak nemi gibi özellikleri gösteren endeksler oluşturmak ve zaman içindeki değişiklikleri ölçmek için doğrudan görüntü üzerinden analiz yapabilirsiniz.

ArcGIS Online’dan, internetten ve yerel bilgisayarınızdan veriler ekleyebilir ve bunlarla çalışabilirsiniz.

Aşağıdaki ön tanımlı bant kombinasyonlarıyla endekslere hızlı erişim sağlanır, Sentinel-2 uydusundan gelen görüntülerin dalga boyu aralığı ve bantlara göre çözünürlükleri aşağıdaki tabloda bulunmaktadır.

Band Açıklama Dalga Boyu (µm) Çözünürlük (m)
1 Kıyılar ve Aerosol (Coastal/Aerosol) 0.433 – 0.453 60
2 Mavi (B) 0.458 – 0.523 10
3 Yeşil (G) 0.543 – 0.578 10
4 Kırmızı (R) 0.650 – 0.680 10
5 Vejetasyon Red Edge 0.698 – 0.713 20
6 Vejetasyon Red Edge 0.733 – 0.748 20
7 Vejetasyon Red Edge 0.773 – 0.793 20
8 NIR (Yakın Kızıl Ötesi) 0.785 – 0.900 10
8A Narrow NIR (Daraltılmış Yakın Kızıl Ötesi) 0.855 – 0.875 20
9 Su buharı (Water vapour) 0.935 – 0.955 60
10 SWIR – Cirrus (Kısa Dalga Kızıl Ötesi) 1.365 – 1.385 60
11 SWIR-1 (Kısa Dalga Kızıl Ötesi-1) 1.565 – 1.655 20
12 SWIR-2 (Kısa Dalga Kızıl Ötesi-2) 2.100 – 2.280 20

Çalışmalarınızı yerel bilgisayarınıza ve ArcGIS Online hesabınıza kaydedebilirsiniz.

Görüntüleme seçenekleri için açıklamalara aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilir ve bu katmanlarla ArcGIS Online hesabınızda ya da ArcGIS Desktop üzerinde çalışabilirsiniz:
Agriculture with DRABathymetric with DRAColor-Infrared with DRANatural Color with DRAShort-wave Infrared with DRAGeology with DRANDMI ColorizedNormalized Difference Built-Up Index (NDBI)NDWI RawNDWI – with VRE RawNDVI – with VRE Raw (NDRE)NDVI – VRE only RawNDVI RawNormalized Burn RatioNDVI Colormap.

Esri Türkiye 2019

Replika Etkinlik Günlüklerini Görüntülemek

Coğrafi veri tabanı replikasyonu sayesinde bir coğrafi veri tabanından diğerine veri kopyalayabilir, bir veri tabanında istediğiniz gibi verilerinizi düzenleyebilir ve sonrasında yaptığınız değişiklikleri diğer veri tabanlarına gönderebilirsiniz. Bu sayede birden çok coğrafi veri tabanı içindeki veri setlerini eş zamanlı olarak birbirlerine kopyalayabilirsiniz.

Ana coğrafi veri tabanından replika oluşturup, bu replikada güncelleştirmeleri yaptıktan sonra tekrar ana veri tabanına geri gönderilmesini sağlayarak kolayca çoklu çalışabilirsiniz.

Ne zaman ArcGIS’te bir replika oluştursanız ya da eşitleme (synchronize) işlemi yapsanız, coğrafi veri tabanı sunucusuna bağlı olsanız da olmasanız da bu işlemle ilgili detaylı bir replika etkinlik günlüğü kaydedilir. Bu günlükteki bilgiler sayesinde, varsa hataların neden kaynaklandığını bulabilir, replika oluşturma ve senkronizasyonuyla ilgili performans sorunlarını inceleyebilirsiniz.

Bu replika etkinlik kaydı, işlemi yaptığınız bilgisayarınızdaki bir klasörde saklanır. Bu klasörün yerini işlemi yapmadan önce belirleyebilirsiniz. Örneğin Windows 10 kullanan bir bilgisayarda bu dosya yolu, varsayılan olarak “%KullanıcıAdı\AppData\Local\ESRI” olarak belirlenmiştir, yani ReplicaLog.dat dosyanızı C:\Kullanıcılar\KullanıcıAdı\Appdata\Local\ESRI dosya yolunun altına bulabilirsiniz.

Bu adresi değiştirmek isterseniz, bunu Distrubuted Geodatabase araç çubuğundan Options (Seçenekler) yoluyla belirleyebilirsiniz.

Bu yöntemi kullanarak her işlemden sonra tutulacak bu etkinlik günlüğü kaydının dosya yolunu belirlemenin yanında, kayıt seviyesini de belirleyebilirsiniz.

Replika etkinlik kaydı aşağıdaki detayları içerir:

  • ERRORS – İşlemi çalıştırdığınızda kaç hata aldığınızı
  • WARNINGS – İşlemi çalıştırdığınızda kaç tane uyarı oluştuğu,
  • Operation Name – Çalıştırılan işlemin adı,
  • Time Completed – İşlemin sona erdiği tarih ve saati,
  • Operation Info- İşlem hakkındaki genel bilgi kaydını.

 

Oluşturulan ReplicaLog.dat dosyasını herhangi bir metin düzenleyici (text editor) ile görüntüleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi için:

The replica activity log:

http://desktop.arcgis.com/en/arcmap/latest/manage-data/geodatabases/the-replica-activity-log.htm

A quick tour of replica management:

http://desktop.arcgis.com/en/arcmap/latest/manage-data/geodatabases/a-quick-tour-of-replica-management.htm

 

Esri Türkiye, 2018

ArcGIS Pro’da Suç Analizi Çözümleri Bölüm 2

ArcGIS Pro’da Suç Analizi Çözümleri Bölüm 2

Suç analizi, elimizdeki veriler sayesinde mekân, zaman, suçun işleniş karakteristikleri, önceki olaylara benzerlikleri gibi konuların tespit edilmesi, aynı zamanda suç trendleri, suçlar ve diğer değişkenler arasındaki korelasyon ve nedensellik ilişkilerini ortaya çıkarmakta kullanılır.

Suç ve şüphelinin belirlenmesi, haritalanması, zaman çizelgelerinin çıkarılması, grafikler, tablolar ve şemalar oluşturulması işlemlerini de içerir. Bu sayede mahkeme sürecine katkı sağlayabilir.

Suç analizi, devriye, suçun önlenmesi, soruşturma, planlama, araştırma, personel, operasyon, bütçe vb. birçok birimin faaliyetlerini desteklemede kullanılabilir.

Suç analizlerinin en önemli kısımlarından olan veri toplama, veriyi standart hale getirme, suçların benzerliklerini kategorize etme ve soruşturmaya katkı sağlayacak bütün verilerin hazırlanması gibi işleri Esri’nin suç analizi çözümleri sayesinde hızlı ve etkin bir şekilde gerçekleştirilebiliriz, bu sayede de zaman ve kaynak tasarrufu sağlayabilirsiniz.

Esri’nin Suç analizi çözümleriyle;

  • Meydana gelen veya gelişmekte olan suç serilerini ve suç kalıplarını ortaya çıkarabilir, harita üzerinde görüntüleyebilir,
  • Olması muhtemel suçlar için yakın bir tahminde bulunabilir,
  • Coğrafi profilleme yapabilir, suçların mekânsal ilişkilerini çıkarabilir,
  • Personel, kaynak ve bütçe planlamalarında veri desteği sağlayabilirsiniz.

Daha önceki ArcGIS Pro ile Suç Analizi yazımızda Esri’nin suçla mücadele çözümü olan Crime Analyst Toolbar’ın (Suç Analizi Araç Çubuğunun) barındırdığı araçlara değinmiştik.

Crime Analyst Toolbar, Crime Analysis sayfasından ücretsiz olarak indirip ArcGIS Pro’da kullanabileceğiniz bir Add-in’dir.

Bu yazımızda ise bu araçlar sayesinde yapabileceklerinize değineceğiz. Ama tüm bunlardan önce şunu belirtelim ki bu yazı boyunca kullanılan bütün veriler ve görseller bizler tarafından oluşturulmuş tamamen kurmaca verilerdir. Gerçeklerle hiçbir ilişkileri bulunmamaktadır.

Şimdi de literatürdeki suç analizlerini Esri Suç analizi çözümleri ile nasıl gerçekleştirebileceğinizden kısaca bahsedelim:

Taktik Analizlerinizi gerçekleştirmek için, Suçları istediğiniz kriterlere göre sınıflandırarak (örneğin kişilere karşı suçlar, kamu güvenine karşı suçlar veya mal varlığına karşı suçlar gibi) İstatistiksel olarak anlamlı sıcak ve soğuk noktaları çıkartabilirsiniz. Böylece mevcut veya gelişmekte olan suçların günlük olarak haritalandırabilir, analiz edebilirsiniz.

Belirlenmiş suç türüne göre oluşturulmuş bir Hot Spot analizi haritası. Bu haritaya göre ihbarın en fazla olduğu kırmızı bölgeler için kaynak aktarımı gerektiği düşünülebilir. Bu analiz bize ihbarlara cevap süremizi ve intikal süremizi düşürmek için bölgeye personel aktarımı yapmamız gerektiği bilgisini de verebilir.

Crime Analyst Toolbar ile coğrafik profilleme yapabilirsiniz, bunun için;

İhbar verilerinden ya da elinizdeki raporlanmış herhangi bir veriden (bunlar olaylar sırasında tutulmuş raporlar ya da gelen ihbarlardan tablosal olarak tutulmuş veriler de olabilir) istediğiniz alanlara göre nasıl bir dağılım izlediğini gösteren haritalar oluşturabilirsiniz.

Bu harita tutuklama sayılarına göre gerçekleştirilen mekânsal gösterimdir. Devriye bölgesinde gerçekleşen olay sayılarına baktığınızda çalışma alanımızın kuzeyine ve doğusuna güney ve batıdaki devriye bölgelerinden kaynak aktarımı yapılması gerekmektedir gibi bir kaynak akarımı yorumunda bulunabiliriz.

Bu konuda Crime Analyst Toolbar aracımızın size sağlamış olduğu kolaylık ise birkaç tık işlemi ile bu haritaları otomatik olarak renklendirilmiş ve etiketleri ile birlikte elde ediyor oluşunuzdur. Bu yöntemleri kullanarak bir il, ilçe, mahalle, devriye bölgesi ya da karakol sorumluluk bölgesi için en fazla suç hangi bölgede işleniyor ya da ihbar nerelerden geliyor bunların gösterimini sağlayabilirsiniz. Bu da kaynaklarınızı nereye yönlendirmeniz gerektiğini ortaya koyabilir. Olayların en sık yaşadığı bölgelere devriye kaynaklarınızın aktarılmasını sağlayabilirsiniz.

Taktik analizleri içerisinde gerçekleşmiş suçların ötesinde “Suçun tahminini” de bulunmaktadır peki bu konuda nelere yapabiliriz bir de bunları inceleyelim:

Gelecekteki suçları tahmin edebilir miyiz?

  • Önümüzdeki hafta kaç hırsızlık suçu işlenmesi bekleniyor? Bunu öngörebilir miyiz?
  • Haftanın belirli gününde ve saatinde nerelerde soygun veya şiddet suçu riskinin artması bekleniyor?
  • Bu doğrultuda güvenlik güçlerimizin kaynaklarını suçların engellenmesi için en etkin şekilde tahsisini nasıl sağlayabiliriz?
  • Suçlar bir doku izliyor mu? Bir mekâna doğru eğilim gösteriyor mu zamansal veya mekânsal bir kümelenme var mı?

Tüm bu gibi sorulara cevap bulabilir miyiz?

Suçları haritalamak, analizler yapmak bizlere çeşitli tahminler yapma imkânı verir. Bu bize suçların engellenmesi için kaynaklarımızı en etkin biçimde kullanmamıza yardımcı olur. Bu sayede bir suç trendi oluşuyorsa bunu engelleyebiliriz.

Kısaca Amacımız suçu engellemek ve güvenlik güçlerinin kaynaklarını en etkin bicimde kullanmak ise Esri suç analizi çözümleri bizlere bu tahminlerimizi gerçekleştirebileceğiniz analiz araçlarını sağlıyor.

Suç tahminlerinin yapılması çerçevesinde gerçekleştirilebilecek analizlere bakarsak:

Esri’nin sunduğu araçlar sayesinde elimizdeki ihbar veya suç verileri ile sıcak nokta analizi uyguladığınızda suçların bir yerde mekânsal olarak kümelendiğini gösterecek haritalar oluşturabilirsiniz.

Sıcak nokta analizlerinizden elde ettiğiniz bilgilere ek olarak Esri tarafından sizlere sunulan işsizlik verileri, nüfus verileri, hane halkı sayısı, eğitim seviyesi gibi çok çeşitli demografik, sosyoekonomik ve coğrafik suça etki eden diğer verileri de ekleyebilir ve tüm bunlara sizden gelen verileri de dahil ederek ki bunlar mobese ile kontrol edilen noktalar, kontrol edilemeyip kör nokta olarak kalan alanlar, suça eğilimi arttıran terk edilen yıkıntı alanlar, arazi kullanım desenine geceyle gündüz aktif kullanılan alanlar ve devriye araçlarının güzergahları v.b. gibi birçok veriyi de ekleyerek risk haritaları oluşturabilirsiniz. Böylece suç riskinin yüksek olduğu alanları görüntüleyebilirsiniz ve önlemler alabilirsiniz.

“Bir suç türü belirli bir mekânda zaman içinde aynı metotlar ile gerçekleşiyorsa, tekrarlanma ihtimali yükselir.” Önceki bir suç olayından sonra etrafındaki risk artacaktır. Sık tekrar eden olayların mekânsal bir ilişki içerisinde olup olmadığını gösterebilirsiniz.

Tekrarlanan suçlar yüksek risk alanı olarak tanımlanan alanlara düşüyorsa önlemlerinizi arttırabilirsiniz.

Yani bu analizlerin sonucundaki çıkarımınız ile hangi bölgelere kaynakların aktarılması gerektiğine karar verebilirsiniz.

Suçun zaman ve mekânsal ilişkisini gösteren 3 Boyutlu bir gösterimle (buradaki 3. boyut zamandır), belirli bir zaman aralığında belirli mekânda suçun dönemler halinde artış mı izlediği ya da yaptığımız bir müdahale sonucu da olabilir, azalış mı izlediğini gözlemleyebiliriz.

Problem analizi olarak da bilinen stratejik analizler, suçla mücadele bağlamında bilgiye dayalı olarak karar vermenizi sağlar. Uzun vadeli problemlerin gösteriminde kullanılan suçun artış ve azalışını gösteren analizleri bu çözümün sunduğu araçlar sayesinde gerçekleştirebilirsiniz.

Stratejik Analiz Yüzde Değişimi haritamızda emek çevresinin sorumlu olduğu devriye bölgesinde hırsızlık suçlarının ikinci altı aylık dönemde %85 oranında arttığını görebilirsiniz.

Ya da ihbarların gece ve gündüz gibi belirli zaman periyodları arasındaki dağılım yoğunluğu çıkartarak hem telefon ihbarlarına yanıt veren ofis personeli açısından hem de olay yerine intikal edecek devriye ekiplerinin yönetilmesini sağlayabilirsiniz.

Tüm bu bahsetmiş olduğumuz taktik ve stratejik analizlerinizi birkaç tık ile gerçekleştirerek, zamanınızın çoğunu alan istatistik hazırlama ve rapor yazma süreçlerinizi çok daha hızlı yürütebilirsiniz. Bu veriler grafikler oluşturabilmenizi, oluşturduğunuz web uygulamaları ve dashboard’larda sorgulamalar yapabilmenizi ve ihtiyaçlarınızı detaylı şekilde görmenizi sağlayacaktır.

Bu harita bir ihbara, ekiplerin 3 dakika içinde intikal edilebileceği alanları temsil etmektedir.

Kaynakların yönetilmesi adına, devriye bölgelerinin olaya intikal etme süresine göre belirlenmesi, hizmet verilen bölgelerin büyüklüğü, personel sayısı, görevlendirme politikaları hatta görev yoğunluğunu analizlerinize dahil ederek kaynaklarınızı en etkin şekilde yönetebilirsiniz.

Tekrar etmek gerekirse, Esri’nin Suç analizi çözümleri sayesinde;

  • Meydana gelen veya gelişmekte olan suç serilerini ve suç kalıplarını ortaya çıkarabilir, harita üzerinde görüntüleyebilir,
  • Olması muhtemel suçlar için yakın bir tahminde bulunabilir,
  • Coğrafi profilleme yapabilir, suçların mekânsal ilişkilerini çıkarabilir,
  • Personel, kaynak ve bütçe planlamalarında veri desteği sağlayabilirsiniz.

Esri Türkiye 2018