ArcGIS ile Üç Boyutlu Yüzeylerde Çalışmak

ArcGIS ile Üç Boyutlu Yüzeylerde Çalışmak

Üç boyutla çalışmak, dikey olarak anlam taşıyan detayları doğru bir şekilde görselleştirmenizi, düzenlemenizi ve analiz etmenizi sağlar. Kuyular, yeraltı nakil hatları, uçuş rotaları, binalardaki asansör boşlukları ve yeraltındaki jeolojik oluşumlar gibi birçok detay, dikey bir boyutta gösterildiğinde daha fazla anlam ifade etmektedir.

Elinizdeki verilerle üçüncü boyutta çalışmak istediğinizde üçüncü boyut koordinatlarına ihtiyacınız olacaktır. Bunun için elinizdeki yükselti yüzey verinizi kullanabileceğiniz gibi, öznitelik bilgilerinizde bulunan herhangi bir Z değerinizi de kullanabilirsiniz. Elinizdeki nokta, çizgi ya da alan katmanlarından üç boyutlu veriler oluşturabileceğiniz gibi üç boyutlu yüzeyler de oluşturabilirsiniz. Hatta elinizdeki gerekli değerleri içeren nokta katmanından, madenler için cevher hacmi gibi yeraltı hacim verileri bile oluşturabilirsiniz.

Üç boyutlu verilere sahip olmanın bir diğer avantajı da üç boyutlu detayların hızlıca görüntülenebilmesi ve yüzeye ait raster verilerinizi göndermeye gerek kalmadan başkalarıyla paylaşılabilmesidir. Birçok üç boyutlu analiz işlemi de üç boyutlu geometriyi kullanabilir.

Üç Boyutlu Yüzeyler Oluşturmak:

 TIN’ler de Arazi Veri Kümeleri (Terrain Dataset’ler) de yüzey gösterimi için harika yöntemlerdir, her iki yüzey formatı da kendi amacına ve bunlara uygun faydalara sahiptir. Amacınıza uygun olarak hangisini oluşturmanız gerektiğine aşağıdaki detaylara göre karar vermelisiniz:

  • Bir arazi (terrain) veri kümesi, coğrafi veritabanı (geodatabase) desteğine sahiptir, TIN’ler ise doğrudan yerel disk üzerinde depolanır, bir coğrafi veritabanında depolanamaz.
  • Arazi (Terrain) veri kümesi, oluşturulduğu kaynak ölçümlerine bağlıdır. Bununla birlikte, TIN’ler oluşturulurken kaynak veriyle bağlarını kaybeder ve bağımsız bir hal alırlar.
  • TIN’ler, 5 milyon noktalık bir önerilen boyut sınırına sahipken, arazi veri kümelerinin boyut sınırı yoktur.
  • TIN’ler ArcScene kullanılarak üç boyutlu olarak görüntülenebilir, buna karşın bir arazi veri kümesi bu şekilde görüntülenemez.
  • Terrainler, kaynak ölçüleri değiştirilerek düzenlenebilirler. TIN’ler ise üçgenlemesi değiştirilerek düzenlenir.

Yüzey Detay Tipleri:

Bir TIN veya arazi veri seti oluşturmak için gereken tek şey, yükseklik değerlerine sahip bir dizi noktadır. Nokta, çizgi veya çokgen gibi vektör verilerinden gelebilecek bu noktalara Mass Points (Yığın Noktaları) denir ve bu noktalar TIN’in yapısını veya kütlesini tanımlarlar.

Bununla birlikte, gerçek arazi, genellikle Mass Point üçgenlemesi ile iyi modellenemeyen benzersiz oluşumlara sahiptir. Sırtlar, uçurumlar, su yolları ve insan yapımı geçişler bunlara birkaç örnektir. Bu tür oluşumları modele katmak için üçgenleme işlemine çizgi ve çokgen katmanları ekleyebilirsiniz.

Örneğin, çalışma alanınızda bir göl varsa, muhtemelen yüzeyin gölün olduğu yerde düz olmasını istersiniz. Göl yüzeyin düz olmasını sağlayacak bir poligon ekleyebilirsiniz. Ya da çalışma alanınızda tepeler varsa, sırtların korunmasını sağlamak için sırt çizgisi katmanınızı yüzeye ekleyebilirsiniz.

Yuzeyde bina zeminleri

Resim 1: Mass Point üçgenlemesi (üstte) bina zemin alanları gibi detayların yüksek sadakatle modelleyemez, bunların poligon şeklinde eklenerek modelin geliştirilmesi gerekir(altta).)

Bu düzeltmeleri, TIN ya da Arazi Veri Kümesine belirli yüzeyleri gösterecek detay katmanları ekleyerek yaparsınız. Aşağıdaki tablo, bir TIN’e veya bir arazi veri kümesine ekleyebileceğiniz yüzey detay türlerini gösterir.

 

 

 

 

Yüzey Detay Tipi

Amacı

Girdi Katmanı

Yükselti Bilgisi

Örnek

Mass points Birincil yükseklik değeri kaynaklarıdır Nokta, çizgi ya da poligon katmanı olabilir. Gereklidir Nokta yükseklikleri, etüt noktaları, GPS noktaları, lidar noktaları, sonar noktaları, münhaniler, kıyı çizgisi çizimleri
Breaklines Eğimdeki değişimleri uygulamaya yarar Çizgi ya da poligon olabilir. İsteğe bağlı Münhaniler, döşeme kenarları, dereler, nehirler, kanallar, kıyı çizgileri
Clip polygons (Kırpma Poligonları) Enterpolasyon alanını belirlemek Poligon İsteğe bağlı Çalışma alanı sınırları
Replace polygons (Değiştirme Poligonları) Sabit bir yükseklik değeriyle değiştirmek Poligon Gereklidir Su yüzeyleri
Erase polygons (Silme Poligonları) Enterpolasyon alanını belirlemek Poligon İsteğe bağlı Göl sınır çizgisi, Lake shoreline, gözlemlenemeyen alanlar (yoğun orman sınırları)
Fill polygons (Doldurma Poligonları) Üçgenlere öznitelik atamak Poligon İsteğe bağlı

 

Sert ve Yumuşak Detay Tipleri

Tüm yüzey detayları sert veya yumuşak nitelikler kullanılarak bir yüzeye dahil edilebilir.

Sert ve yumuşak niteleyiciler çizgi ve çokgen detay tipleri için yüzey eğiminde belirgin bir kırılma olup olmadığını göstermek için kullanılır. Bu bilgi, oluşturulan arazi yüzeyinin yapısını etkiler. Eğer arazide sert çizgiler ve sert alanlar (poligonlar) bulunmazsa, arazi yüzeyi pürüzsüz olarak yorumlanır.

Sert detaylara örnekler:

Göl kıyısı
Dereler
Bina zeminleri
Yol bordür hatları

Yumuşak detaylara örnekler:

Çalışma alanı sınırları
Düz veya eğimli topografya için sırt ve vadi çizgileri
Boş alan sınırları
Münhaniler (Münhaniler Mass Point olarak da eklenebilir)

Üç Boyutlu Detaylar Oluşturmak

İki boyutlu bir katmanı üç boyutlu bir veriye dönüştürmek için z değeri denen bir yükseklik değerine ihtiyacınız vardır: Z değerlerine ulaşmak için üç yol vardır:

  • Z değerlerini mekânsal olarak barındıran bir yüzey katmanından,
  • İki boyutlu katmanın öznitelik tablosunda mevcut olan Z değerlerinden
  • Bir değer girerek (Bu değerler daha sonra iki boyutlu katmandaki bütün detaylara uygulanır.)

Bunların yanında mevcut yüzeyleri kullanarak MultiPatches gibi üç boyutlu detaylar da oluşturabilirsiniz.

İki boyutlu katman bir nokta katmanıysa, her detay bir Z değeri alır. Bir çizgi veya çokgen katmanıysa, her bir detayın verteksleri bir Z değeri alır.

 Yüzey değerlerini kullanarak üç Boyutlu detaylar oluşturmak:

Altta bulunan bir raster, TIN veya arazi veri kümesi yüzeyine dayalı bir detay sınıfı için Z değerlerini enterpolasyon yaparak üç Boyutlu detay sınıfını kalıcı olarak oluşturabilirsiniz. İki Boyutlu katman bir nokta katmanıysa, her özellik bir Z değeri alır. Eğer bir çizgi veya çokgen katman ise, her bir detay verteksi bir Z değeri alır.

Bunu yaparken, sokaklar, yollar ve çit sınırları gibi sadece zeminde bulunan herhangi bir detay, iki boyutlu çizgi detayları olarak modellenmelidir. Bu sayede yüzey verileri değişirse, detay yüksekliklerinin otomatik olarak yüzeye uygun şekilde güncellenmesine de izin verir.

Öznitelik değerlerini kullanarak üç boyutlu detaylar oluşturmak:

2 Boyutlu nokta, çizgi ve alan detay katmanlarını öznitelik bilgilerindeki yükseklik değerlerinden verinizi üç boyutlu detaylara dönüştürebilirsiniz. Örneğin, deprem merkez üslerinin derinlik bilgilerinden, bunların yüzeyin altındaki yerlerini gösteren, üç boyutlu bir detay sınıfı oluşturabilirsiniz.

Nokta ve alan katmanları için yükseklik kaynağı olarak tek bir sayı sütunu kullanılabilirken çizgi katmanlarında ek bir seçenek olarak ikinci yükseklik değeri sütunu kullanarak eğimli çizgiler de oluşturulabilirsiniz.

Bu yazımızda üç boyutlu verilerle çalışmak hakkında bilgilerimizi siz değerli kullanıcılarımızla paylaşmaktan mutluluk duyuyoruz.

 

ArcGIS Pro’nun Etiketleme Yetenekleri

ArcGIS Pro’nun hayatımıza girişiyle sık kullandığımız özellikleri ve gündelik CBS işlemlerimizi hem daha kolay hem daha hızlı yapar hale geldik. En sık kullandığımız özelliklerden biri olan Labeling yani etiketleme, ArcGIS Pro’yla birlikte yeni yetenekler eklenen ve uygulaması kolaylaşan bu özelliklerden biri oldu.

Pro’nun ribbon (şerit) ara yüzüyle birlikte etiketleme özellikleri artık hemen elinizin altına, gözünüzün önüne gelerek ortaya çıktı. Artık bir dizi pencere açarak, sekmeler arasında dolaşarak, etiketleme seçeneklerine ulaşmak yerine bu çok daha kolaylaştırılmış ara yüz sayesinde ArcGIS Pro etiketleriniz için stil, yerleşim ve görüntüleme ölçek aralığı gibi ayarlara hızlıca ulaşmanızı ve bütün etiketleme özelliklerini kolayca değiştirebilmenizi sağlıyor.

Resim 1: Etiketleme için tüm temel araçlar ve kontrollere doğrudan Labeling sekmesindeki şeritten ulaşılabilir.

Etiketler, haritanızın detaylarının özniteliklerine göre otomatik olarak yerleştirilmiş metin parçalarıdır. Grafik metinler ve Annotation dediğimiz detaylar da haritaya yerleştirebileceğiniz diğer metin türleridir. Bununla birlikte, etiketler, bir haritaya özgü detaylar için açıklayıcı metin eklemenin en hızlı ve kolay yoludur.

Etiketlerinize hızla stil verin

ArcGIS Pro şerit menüsündeki Labeling yani etiketleme sekmesi, etiket stilleri için en yaygın kullanılan araçlara doğrudan erişim sağlar. Contents bölmesinden bir katmanı seçtiğinizde ekranın üst tarafındaki Labeling sekmesi etkinleşir. Buradan etiketleri açabilir, kapatabilir ya da etiketleme yapmak için öznitelik tablonuzda olan bir sütunu seçebilirsiniz. Etiketlerin yazı tipi, boyutu, rengi ve ağırlığını da değiştirebilirsiniz. Yazı tipi açılır menüsü, mevcutta olan her yazı tipinin bir örneğini göstererek kolayca seçim yapmanızı sağlar.

Visibility Range

Etiketlerin görülebileceği ölçek aralığını Visibility Range (Görünürlük Aralığı) bölümünden seçebilirsiniz.

Siz Labeling sekmesi altındaki parametreler arasında geçişler yaparken, ArcGIS Pro bu değişiklikleri anında ekranda günceller. Eğer tercihlerinizi yaparken etiketlerin haritanız üzerinde anında görüntülenmesini istemiyorsanız Pause yani duraklat butonunu kullanabilirsiniz.

Resim 3 Pause ile değişiklerin haritanıza anında uygulanmasını duraklatabilirsiniz.
Pause’un hemen altındaki View Unplaced butonuyla haritanızda yerleştirilmemiş etiketleri de görünür hale getirebilirsiniz.

ArcGIS Pro, varsayılan olarak gelişmiş etiket yerleştirme yetenekleri olan Maplex Etiketleme Motorunu kullanır. Ancak, isterseniz standart etiketleme motorunu da kullanabilirsiniz. Bunu yapmak için More açılır menüsünün altından Use Maplex Label Engine satırının onayını kaldırmanız yeterlidir.

Maplex Engine

Label Class bölümüyle birlikte etiketler üzerinde daha fazla kontrol

Labeling sekmesinde bulunan araçlar, etiketleme yaparken ihtiyacınız olan her şeyi karşılayabildiği gibi bu araçları konumlandırma sorunları veya çakışmaların olup olmadığını, varsa nerede olduğunu belirlemek için de kullanabilirsiniz.

Label Class Bölümü

Örneğin çok karmaşık bir haritada çalışıyorsanız Label Class’lar(Etiket Sınıfları) etiketlerinizdeki çakışmaları çözmenize ve etiketler arası sistematik bir hiyerarşi oluşturmanıza yardımcı olur.

Label class sayesinde bir etiket grubunu sınıflandırarak etiketlemeyi belirlediğiniz detaylar için sınırlandırabilir ya da etiketleri, sembolleri, ölçek aralığını, etiket özelliklerini ve yerleştirme özelliklerini belirli öznitelik sütunlarına göre belirleyebilirsiniz. Örneğin Label Class kullanarak 100000 kişiden fazla nüfusa sahip şehirlerin sorgusunu yapıp sadece bu kritere uyan şehirler için seçtiğiniz yazı karakteri, boyutu ve rengi ile etiketleme yaptırabilirsiniz. Bu sayede sorgunuza uymayan diğer şehirler daha farklı etiket stilinde görünerek birbirlerinden ayrılacaktır.

Label Class Sütunu

Labeling sekmesindeki Text Symbol (Metin Sembolü) veya Label Placement (Etiket Yerleşimi) bölümlerini genişleterek veya SQL ve Expression butonlarına tıklayarak Label Class bölmesine ulaşabilirsiniz. Bölmenin üç bölümü vardır: Class (Sınıf), Symbol (Sembol) ve Position (Konum).

Class (Sınıf) Bölmesi

Class (Sınıf) bölümünde, bir SQL sorgusuyla ya da Python, VBScript veya JScript kullanarak bir ifade oluşturup görüntülenecek öznitelikleri belirleyebilirsiniz, böylece iki öznitelik sütunundan gelen bilgileri etikette birleştirebilir veya istediğiniz metinleri ekleyerek etiketler oluşturabilirsiniz.

Symbol (Sembol) Bölmesi

Symbol (Sembol) bölümünün altında, General (Genel) simgesinin altında yazı tipi, boyutu ve stili gibi seçenekler yanında hizalama, ofset, döndürme ayarları da bulunur. Metin için çerçeve ve gölgeleme gibi ek seçenekler de vardır.

Formatting (Biçimlendirme) simgesine tıkladığınızdaysa sözcük aralıkları ve harf boşlukları üzerinde değişiklik yapabileceğiniz ayarlara ulaşırsınız.

Position (Konum) Bölmesi

Bu bölümdeki seçenekler, Maplex Etiketleme Motoru tarafından sağlanan etiket yerleşiminin ince ayarlarını yapmanızı sağlar. Fitting Strategy (Sığdırma Stratejisi) simgesine tıkladığınızda, etiketlerin yerleşimlerine göre nasıl istifleneceği, yazı tipi boyutunu nereye kadar küçülterek yerleştirebileceği, etiketin sığmadığı yerlerde kısaltmalar ayarlamak ve anahtar numaraları belirlemek ve bunlarla ilgili tercihleri ​​uygulamak için kullanılan stratejiyi belirleyebilirsiniz.

Yinelenen ya da haritaya sığmadığı için yerleştirilmemiş etiketlerin gösterimi, tamponların ayarlanması, detay ağırlıklarının uygulanması ve arka plan etiketlerinin yerleştirilmesi ayarlarını yapabilmek için ise Conflict Resolution (Çakışma Çözümü) simgesi altındaki seçenekleri kullanabilirsiniz.

Ve dahası için;

Şerit menünün Map (Harita) bölümüne gidip More (Daha) açılır menüsüne tıkladığınızda ise etiket öncelikleri ve ağırlıkları ile ilgili ek ayarlara ulaşabilir ve Abbreviaton Dictionaries (Kısaltma Sözlükleri) seçeneğiyle kısaltma sözlüklerinize ulaşabilirsiniz.

Bu blog yazısı ArcGIS Pro’daki oldukça yetenekli ve kapsamlı etiketleme kontrollerine genel bir bakıştır, çok detaylı tipografi ve tasarıma sahip haritalar üretmek için gelecek blog yazılarımızı takip ederek üst düzey yetenekler hakkında daha detaylı bilgilere ulaşabilirsiniz.

 

 

ArcGIS Maps for Power BI: Raporlarınızda konumun gücünü kullanın

ArcGIS Maps for Power BI, Microsoft Power BI’ın içinde yerleşik olarak gelen ve verilerinizi haritalar aracılığıyla görselleştirmenizi sağlayan güçlü bir araçtır. Harita özelliklerini raporlarınıza ve gösterge tablolarınıza taşır. Tablosal verilerdeki ilişkileri ve desenleri haritalarda görselleştirerek anlaşılır hale getirir.

ArcGIS Maps for Power BI ile şunları yapabilirsiniz:

  • Verilerinizi konumsal olarak daha etkin kullanacağınız hale getirir,
  • Verilerinizi akıllı harita temaları kullanarak gösterebilir,
  • Bölge tabanlı seçimler yapabilir,
  • Demografiklerle ilgilendiğiniz bölgelerin daha anlaşılır hale gelmesini sağlayabilirsiniz.

ArcGIS Maps for Power BI ile harita görselleştirmelerinizi tamamladıktan sonra, Power BI gösterge panellerinizi ve raporlarınızı başkalarıyla paylaşmak için yayınlayabilirsiniz. Bunları yapabilmek için öncelikle Power BI’da ArcGIS Maps for Power BI seçeneğini etkinleştirmeniz gerekir. ArcGIS Maps for Power BI uygulamasını şu an için tarayıcı hizmetiyle, Power BI Desktop‘ta ve Power BI mobil uygulamalarında kullanabilirsiniz.

Power BI’da ArcGIS Maps for Power BI uygulamasını etkinleştirme:

  1. Power BI tarayıcı hizmetinde ArcGIS Maps for Power BI’ı etkinleştirmek için ekranın üstündeki menü çubuğundan çark simgesine tıklayın ve ardından Settings (Ayarlar) satırını seçin.
  2. Gelen ekrandaki sol menüden ArcGIS Maps for Power BI’a, ardından Use ArcGIS Maps for Power BI kutucuğunu işaretleyip onaylayınız.
  3. Masaüstü programında ise File>Options and Settings>Options menü yolunun ardından açılan pencereden Security bölümü altındaki ArcGIS Maps for Power BI onay kutusunu işaretleyiniz.etkinlestirme4. Daha sonra oluşturacağınız raporunuza bir ArcGIS haritası eklemek için ArcGIS Maps for Power BI simgesine tıklayınız.

Bu simge ekranınıza aşağıdaki gibi boş bir ArcGIS Maps for Power BI haritası ekler.

ArcGIS Maps for Power BI Kullanıcı Arayüzü

ArcGIS Maps for Power BI, görüntüleme ve görselleştirme için iki ortam sağlar: Okuma görünümü (Reading View) ve Yazar modu (Author Mode).

ArcGIS Online kurumsal abonesiyseniz ya da Plus hesabınız varsa daha fazla altlık haritası (basemap), referans katmanı ve demografi dahil olmak üzere, varsayılan olarak sunulanlardan çok daha fazla özelliğe erişebilirsiniz. Bu premium içerik, abonelik dışı kullanıcılar tarafından görülmez.

Gelişmiş özellikleri kullanmak ve kendi içeriğinize erişmek için ArcGIS Online kuruluş hesabında bir Level 2 kullanıcı hesabıyla oturum açmanız gerekir.

Hesap BilgileriPower BI arayüzünden ArcGIS Online hesabınıza nasıl giriş yaparsınız?

ArcGIS Maps for Power BI haritanızın sağ üst köşesindeki oturumacmaGet Plus düğmesinin üzerine gelin ve Sign In’i (Oturum aç) seçin. Gelen oturum açma penceresinden bilgilerinizi girin. oturumacmaGet Plus düğmesi, oturum açtığınızı göstermek için soldaki görselde olduğu gibi bir ArcGIS Online simgesine dönüşür.

Okuma Görünümü (Reading View)

ArcGIS Maps for Power BI için Okuma görünümünde etkinleştirilmiş bir raporu veya gösterge panosunu görüntülerken; haritayı yazarının yani haritayı oluşturan kişinin tasarladığı şekliyle görür, gezinti ve seçim araçlarına erişebilirsiniz.

Ankara

+ ve Tuşları, harita ölçeğini büyütüp küçültmenizi sağlar. Bunu farenizin kaydırma düğmesiyle de yapabilirsiniz.

ArcGIS Maps for Power BI üç seçim modu sunar ve bunları kullanarak aynı anda en fazla 250 veri noktası seçilebilir.

Nokta SecimSimgesiyle tek bir veri noktası seçebilirsiniz.
DortgenSecimSimgesiyle harita üzerinde bir dikdörtgen çizdiğinizde içinde kalan veri noktalarını seçebilirsiniz. Birden fazla alan seçmek için CTRL tuşunu kullanınız.
ReferansSecimSimgesi ise kullandığınız referans katmanının sınırlarının veya poligonların içinde kalan veri noktalarını seçmenizi sağlar.

*Gezinti ve Seçim araçları her görüntüleme modunda aynıdır.

Yazar Modu (Author Mode)

Yazar modunda mevcut olan ArcGIS Maps for Power BI görselleştirme kontrolleri aşağıdaki gibidir:

EditMenusu

Haritanın sağ üstündeki More Options yani “…” işaretine tıkladıktan sonra açılan menüden düzenleme ekranına erişmek için Edit’e tıklayınız. Üstte açılan şerit menüden harita araçlarına ulaşabilir ve görselleştirmeyi düzenleyebilirsiniz. Buradaki menüler ile:

DuzenlemeMenusu

Basemap – İstediğinizi seçebileceğiniz bir arka plan harita galerisine ulaşırsınız.

Location type – Detaylarınızın haritada nasıl gösterileceğini belirler, Nokta ya da Sınırlar olarak tercih edebilirsiniz.

Map Theme – Haritanız için seçtiğiniz alan değerlerine göre akıllı harita temaları galerisini görüntüleyebilirsiniz. (Sıcaklık haritası, Kümelenme vb. gibi)

Symbol Style – Haritadaki detayların sembol özelliklerini değiştirebilirsiniz.

Pins – Adresleri veya ilgi noktalarını arayarak haritadaki konumlarını sabitleyebilirsiniz.

Drive time – Haritadan seçtiğiniz bir detaya sürüş mesafesi veya süresi belirleyerek bu alan içine giren diğer detayları bulabilirsiniz.

Reference layer – Çeşitli demografik katmanlarından birini seçebilir veya haritanızı geliştirmek için ArcGIS Online’daki herkese açık detay katmanlarından arama yapabilirsiniz.

Infographics – Haritanın halihazırda görünür alanıyla ilgili demografik bilgileri veya haritada seçili noktaları çevreleyen alanları gösteren bilgi kartları ekleyebilirsiniz.

Settings – Esri Kullanıcı Deneyimi Geliştirme programı ayarları penceresine ulaşabilirsiniz.

Help –  ArcGIS Maps for Power BI çevirim içi yardım sayfalarına buradan erişebilirsiniz.

ArcGIS Maps for Power BI görselleştirme menüsüGorsellestirmeMenusu

Location: Konum bilgisi değeri içene veri sütununuzu buraya bırakarak konum detaylarınızın haritada görüntülenmesini sağlayın.

Latitude: Bir harita koordinatı belirtmek için verilerinizdeki enlem (y) değeri içeren sütunu bu alana yerleştirin. Daha sonra buna karşılık gelen boylam (x) alanını da belirtmelisiniz.

Longitude: Bir harita koordinatı belirtmek için verilerinizdeki boylam (x) değeri içeren sütunu buraya yerleştirin.

Size: Detaylarınızı büyüklüklerine göre biçimlendirmek için bir veri değerini buraya sürükleyip bırakın.

Color: Detaylarınızı renklere göre biçimlendirmek için veri değerini buraya yerleştirin.

Time: Tarih veya zaman birimi içeren veri sütununuzu buraya bırakarak haritanızdaki detaylardan zamana göre animasyon oluşturabilirsiniz.

Tooltips: Bir veya daha fazla sütun ekleyerek haritanızdaki detaylara açılır pencerede gösterilecek bilgiler ekleyebilirsiniz.

ArcGIS Maps for Power BI ile Çalışmak için Verilerinizi Hazırlayın

Geocoding yani Coğrafi kodlama, bir yerin tanımını (bir çift koordinat, bir adres veya bir yerin adı gibi) dünya üzerindeki bir konuma dönüştürme işlemidir. Esri, dünyanın her tarafından 100’den fazla ülkede adresleri, şehirleri, yer imlerini, ticari isimlerini ve diğer yerleri bulmanızı sağlayan kaynaklar sağlar. ArcGIS Maps for Power BI, bir bölgenin sınır özelliklerini (Posta kodları, eyaletler ve ülkeler, ilçeler gibi) konumlandırmak için ArcGIS GeoEnrichment Service’i ve nokta özelliklerini (adresler, şehirler gibi) konumlandırmak için ArcGIS Geocoding Service’i (Dünya Coğrafi Kodlama Hizmetini) kullanır.

Power BI’dan bir haritaya veri eklerken, bilgilerinizi en iyi temsil edecek konum türünü seçmelisiniz. Verilerinizden gelen konum bilgileri, çalıştığınız verilerinizle, belirtilen konum türü arasında bir ilişki oluşturmak için kullanılır.

ArcGIS Maps for Power BI, geocoding sayesinde mevcut konum verilerine göre harita üzerinde bir yerleştirme özelliğine sahip olsa da her seferinde doğru sonuçların alınmasına yardımcı olmak için verilerinizi haritaya eklemeden önce uygun şekilde hazırlayabilirsiniz.

Verilerinizi doğru bir şekilde haritada göstermek için aşağıdaki yöntemleri izleyin:

Konum Tipleri

Location (Konum) alanında uygun konum bilgilerini kullanmak:

Adres bilgileri: Kuruluşunuzun coğrafi bölgesine bağlı olarak, adres verileri aşağıdakilerden herhangi birini içerebilir: adres, mahalle, şehir, alt bölge, bölge, eyalet, il, posta kodu, ülke vb. verileriniz ne kadar fazla adres öğesi içerirse sonuçlarınız o kadar doğru olacaktır. ArcGIS Maps for Power BI’a geocoding yöntemiyle maksimum 1500 nokta özelliği ekleyebilirsiniz.

Location (Konum) alanı sadece tek bir değer kabul eder. Bundan dolayı eğer adres bilgileriniz birden çok sütundaki verilerden oluşuyorsa, bu sütunları içeri atmadan önce virgüllerle ayrılmış tek bir sütun olarak birleştirmelisiniz.

Standart idari sınırlar: Location (Konum) alanında standart idari sınırları kullandığınızda, ArcGIS Maps for Power BI ilk olarak eklediğiniz sütunun verilerinden belirli detayları arar; veriler eyalet, şehir, posta kodu, ilçe veya ülke/bölge türlerinden biri olarak kategorize edildiğinde bu idari sınırları haritanıza bilgileriyle birlikte getirir. Desteklenen ülkelerin tam listesi için GeoEnrichment Coverage sayfasına bakınız.

Enlem – Boylam değerleri kullanmak:

Enlem ve boylam değerleri haritada x, y koordinat konumunu temsil eder. World Geodetic System 1984 (WGS84) koordinat sistemini kullanarak x, y koordinat verilerini eşleyebilirsiniz.

Verinizdeki adres içeren sütununuzun kategorisini berlirleyerek ArcGIS Maps for Power BI’ın verinizi en doğru şekilde geocode etmesini sağlayabilirsiniz.

Adres

Bunu yapmak için ArcGIS Maps for Power BI Desktop uygulamasındaki şerit menüden Modeling sekmesi altındaki Data Category kısmından Address‘i seçmelisiniz.Bu işlemden sonra seçtiğiniz veri sütununun yanında aşağıdaki gibi bir simge çıkacaktır.

AdresKategori

Yazı Değerleri Kullanmak

Veri setinizdeki konum olarak kullanacağınız sütunun formatı Text (Yazı) olmalıdır. Eğer posta kodları gibi bir veri tipi seçecekseniz ve 0’la (sıfır) başlayan posta kodlarını da içeren bir veriniz varsa bazı yazılım paketleri baştaki 0’ı görmeyebilir. Bunun için sütunu numerik yerine yazı olarak şekillendirirseniz bu sorun ortadan kalkacaktır. Bunun için Data Type’ı Text olarak seçmeniz yeterlidir.

TextSecmek

Verilerinizi kategorilerine ve veri tiplerine göre ayırdığınızda ArcGIS Maps for Power BI onları uygun şekilde tanır ve buna göre işlem yaparak size en doğru sonuçları sunar.

Kullanıcı hesaplarına göre desteklenen detay sayıları:

Çok sayıda satırın bir haritaya coğrafi olarak kodlanması ArcGIS Maps for Power BI uygulamasının performansını olumsuz yönde etkileyebilir ve işinize gerekenden fazla verinin haritanızda yer alması yorumlaması zor bir harita oluşmasına sebep olabilir. Bu nedenle, ArcGIS Maps for Power BI, bir seferde haritaya ekleyebileceğiniz özelliklerin sayısını kısıtlar. Harita başına veri içe aktarma limitleri aşağıdaki gibidir:

Power BI ile birlikte harita başına yapılabilecek geoprocessing:

Konum alanında adres bilgilerini kullanma: 1,500
İlgili alan kuyularında boylam ve enlem değerleri kullanılarak: 10.000
Konum alanında standart bir yönetimsel değer kullanmak: 10.000

Plus aboneler ve ArcGIS Online Kurumsal hesabı kullanımında harita başına yapılabilecek geoprocessing:

Konum alanında adres bilgilerini kullanma: 5.000
İlgili alan kuyularında boylam ve enlem değerleri kullanılarak: 10.000
Konum alanında standart bir yönetimsel değer kullanmak: 10.000

* ArcGIS Maps for Power BI görselleştirmesi maksimum 1.024 veri sütunu içerebilir.

Faydalı bağlantılar:

https://doc.arcgis.com/en/maps-for-powerbi/

https://www.esri.com/en-us/arcgis/products/arcgis-maps-for-power-bi/overview

https://doc.arcgis.com/en/maps-for-powerbi/get-started/about-maps-for-power-bi.htm

https://doc.arcgis.com/en/maps-for-powerbi/get-started/add-custom-reference-layers-to-arcgis.htm

https://doc.arcgis.com/en/maps-for-powerbi/design/select-features-on-the-map.htm

Spatial Join’in gizli özelliği: Birden fazla özniteliği tek bir sütunda nasıl gösterebilirsiniz?

Bazen yıllarca deneyimi olan CBS kullanıcıları bile ArcGIS Desktop’ın önceki sürümlerinde de bulunmasına rağmen daha önce hiç kullanmadığı araçlara veya işlevlere denk gelebiliyoruz.

Bunlardan birine örnek olarak, Spatial Join aracının pek bilinmeyen bir yeteneği olan, birden çok detayı tanımlayan değerleri bir ayraç kullanarak tek bir sütuna yazdırabilmeyi gösterebiliriz. Örneği uyguladığınızda ne kadar basit olduğuna şaşıracaksınız:

Örnek:

Geometri tipi poligon olan ve kadastro parsellerini temsil eden bir katmanınız olduğunu ve bunun altında da gene başka bir poligon katmanının bu kadastro parsellerinin ada adı altında ada numaralarını barındırdığını varsayalım.

Biz Spatial Join aracını kullanarak kadastro parseli katmanı ve ada adı katmanındaki poligonların birbirleriyle kesişenlerini birleştirerek, yeni bir katmanda ada ve parsel numarası özniteliklerini birlikte göstermek istediğimizi var sayalım. Bizim senaryomuz da bunu yaptığımızda bazı kadastro parsellerinin birden çok ada adı poligonuyla kesiştiğini görüyoruz. (Bazı “kadastro parseli” poligonlarının alttaki “Ada Adı” poligonlarından ikisine birden düşmesi gibi.)

Aşağıdaki Resim 1’deki basit örnekte de görebileceğiniz gibi bazı kadastro parselleri iki Ada Adı poligonuyla aynı anda kesişmekte, gerçek hayatta bundan daha fazlasıyla da kesişebilmektedir.

Kadastro ve Ada ParselleriResim 1

Kesişen değerleri tek bir sütunda göstermek istediğimizde, sadece tek bir işlem yaparak “Ada Adı” özniteliğini kadastro parselleri katmanının tablosuna ekleyebileceğinizi söylesek, işiniz daha kolay olmaz mıydı? Farkı daha iyi anlayabilmek için ilk önce bildiğimiz Spatial Join yöntemiyle bunu deneyelim:

Spatial Join One To ManyResim 2

Göreceğiniz gibi eğer Spatial Join aracının varsayılanları olarak gelen yukarıdaki örnek parametrelerle kullansaydınız ve hatta JOIN_ONE_TO_ONE ya da JOIN_ONE_TO_MANY işlemlerinin ikisini de deneseydiniz de aşağıdaki tabloda göreceğiniz gibi birden çok örtüşen poligonla uğraşmak zorunda kalacaktınız.

Spatial Join Tablo 1Resim 3

Yeni oluşan bu poligonları temizleme konusunda Overlay araçları da yardımcı olamayacaktır. Union kullanırsanız daha da çok poligonla karşılaşırsınız ve bu oluşan poligonları da Dissolve kullanarak tekrar bir araya getirmek isteyebilirsiniz. Fakat bunu denediğinize göreceğiniz gibi bu da bir işe yaramayacak çünkü Ada Adı sütunu, fark edeceğiniz gibi bir sayı değil text yani yazı sütunudur ve yazı biçiminde olan sütunlar istatistiksel hesaplamalarda kullanılamaz. ☹

Bunları aşmak için, bir yöntem olarak Python kullanabilirdiniz ama bunun yerine çok daha kolay bir yol olan Spatial Join aracının gizli bir işlevi olduğunu söylesek. Bu işlev, belirli bir alandaki özellik değerlerini listelemeye ve bunları kullanıcının tanımlayabildiği bir ayraç kullanarak seçtiğiniz bir öznitelik bilgisine yazdırmaya izin veriyor.

Bu işlev şöyle çalışıyor:

  • Spatial Join aracının açılır kutusunda, birleştirilmekte olan veri kümesinin satırına gidin ve sağ tuşla tıklayın. Gelen menüden Properties’i yani özellikleri seçin.

Spatial Join One To OneResim 4

  • Ardından aşağıdaki ayarları yapınız:
    • Length: Değeri uygun sayıda saklayabileceğiniz sayıya ayarlayınız.
    • Merge Rule: Join’i seçiniz.
    • Delimeter: İstediğiniz herhangi bir ayraçı buraya yazarak kullanın, mesala biz burada “,” kullandık.
    • Join Operation (optional) kısmını “One to one” olarak ayarlayınız.
    • Ve son olarak aracı çalıştırınız.

Spatial Join ayraç eklemeResim 5

Yeni oluşan katmanın öznitelik tablosunu açarsanız kesişen poligonların “ada adı” bilgilerinin seçtiğiniz ayraçlarla ayrılan metin değerleri olarak yan yana gösterildiğini görebilirsiniz.

Spatial Join ayraçlı tabloResim 6

Bunun gibi küçük işlevler büyük verilerle çalışırken, Python komut dosyalarını yazarken ya da öznitelikleri tek tek elle girerek harcayacağınız zamanı size kazandırabilir.  ESRI Türkiye çalışanları olarak, bu ve bunun gibi işlevleri kullanarak işlerinizi kolaylaştırmanızdan mutlu oluruz 😊