ArcGIS Pro Task İşlemi ile Oluşturulan Görevin Paylaşılması – 2. Bölüm

Bir önceki “ArcGIS Pro Task İşlemi ile Görev Oluşturulması – 1. Bölüm” adlı blog yazımızda bir harita dokümanının içe aktarılması ve seçilen kayıtların dışa aktarılması için kullanılacak özel bir Task dizinin oluşturulması ele alınmıştır. Bu blog yazımızda ise oluşturulan bu görevin test edilmesi ve paylaşılması adımlarından bahsedilecektir. Bir önceki blog yazımızda oluşturmuş olduğumuz örnek çalışma üzerinden ilerleyecek bu uygulamada şu adımları izliyor olacağız:

  • Bir işlemi gerçekleştirmek için görevin test edilmesi
  • Oluşturulan görevin paylaşılması

Oluşturulan görevin test edilmesi

  1. Task penceresinden Seçim ve Dışa Aktarma görevine çift tıklayınız böylece Import iletişim kutusu açılacaktır. Bu pencereden örnek bir .mxd seçebilirsiniz. Böylece seçmiş olduğunuz harita dokümanı açılacak ve Task penceresinde yazmış olduğunuz talimatları görebilirsiniz.
  2. Task penceresinden Next Step butonuna tıklayarak bir sonraki adıma geçebilirsiniz.

Embed seçeneğini seçtiğimiz için detayların seçilmesi adımı Geoprocessing penceresinde açılmak yerine Task penceresinde açılmıştır.

  1. Bu pencereden istediğiniz detayları seçmek için Add Clause butonuna tıklayarak seçim sorgusu yazabilirsiniz.

  1. Run butonuna tıklayarak seçim işlemi tamamlandıktan sonra Next Step butonuna tıklayarak bir sonraki adıma geçebilirsiniz.
  2. Son adımda seçilen detayları adlandırarak bir katman olarak varsayılan veri tabanına kaydedebilir ve ardından Finish butonuna tıklayarak tamamlayabilirsiniz.

Contents penceresindeki katmanlarınızı incelediğinizde yeni oluşturmuş olduğunuz katmanın eklendiğini görebilirsiniz.

Tüm bu adımları tamamlayarak bir haritayı içe aktarmak, detayları seçmek ve seçilen detayları dışa aktarmak için bir görev oluşturmayı inceledik. Oluşturmuş olduğunuz görev, basit ya da karmaşık olsun kullanıcılara iş akışlarını otomatikleştirme imkanı sunmaktadır.

Görevin paylaşılması

Oluşturmuş olduğunuz görevi bir dosyaya kaydederek ve başkalarına göndererek ya da projenizi proje paketi (Layer Package) olarak paylaşabilirsiniz. Bu adımda oluşturulan görevi bir dosyaya kaydederek paylaşmayı inceleyeceğiz.

  1. Şerit menüden Share sekmesinden, Save As grubunda bulunan Task Item butonuna tıklayınız.

Görev öğeleri, ayarladığınız tüm adımları ve özellikleri içermektedir.

  1. Bir görev öğesi, .esriTasks uzantısı ile kaydedilmektedir. Bu pencereden isterseniz görevinizi bir klasöre kaydedebilir, isterseniz kuruluşunuzun portalında ya da ArcGIS Online’da paylaşabilirsiniz. Publish butonuna tıklayarak görevinizi kaydedebilirsiniz.

Kaydetmiş olduğunuz görevi başka bir projede tekrar çalıştırmak için Project sekmesinden yeni bir proje oluşturunuz.

  1. Task penceresini açınız. Kaydetmiş görevi olduğunuz dosya konumundan sürükle bırak yöntemi ile Task penceresine sürükleyebilirsiniz.

Böylece yeni göreviniz başka bir projeye eklenmiş ve bu projeden çalıştırılabilir olacaktır. Tüm bu adımları kullanarak, diğer kullanıcılar için iş akışlarınızı görev olarak paylaşabilir ya da tekrarlanan işlerinizi otomatikleştrimek için görev oluşturabilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için;

 

Esri Türkiye, 2019

ArcGIS Pro Task İşlemi ile Görev Oluşturulması – 1. Bölüm

Çalışmalarımızı paylaşmak için genellikle çıktı haritalarını, web haritalarını hatta bazı durumlarda model builder ile oluşturmuş olduğumuz coğrafi işlem paketlerini kullanmaktayız. Ancak, ArcGIS Pro’da Task olarak adlandırılan aracı da kullanarak iş akışlarımızı diğer kullanıcılar ile görev olarak paylaşabilmekteyiz.

ArcGIS Task, kullanıcıları bir iş akışı veya iş süreci boyunca yönlendiren önceden yapılandırılmış adımlar dizisidir. Görev olarak adlandırabileceğiniz ArcGIS Task kullanarak oluşturmuş olduğunuz bu adımlar dizilerini, karmaşık veya yabancı bir iş akışını tamamlamak üzere diğer kullanıcıların izleyebilmeleri için oluşturabileceğiniz bir rehber ya da reçete gibi düşünebilirsiniz. Görevler, en iyi uygulamalara sahip iş akışını uygulamak, iş akışının verimliliğini artırmak veya bir dizi etkileşimli öğretici adım oluşturmak için kullanılabilir.

Task işlemi bir ek bileşen ya da uzantıyla birlikte gelen bir özellik değildir. ArcGIS Pro içerisinde yerleşik bir özelliktir. Bu blog yazımızda bir harita dokümanını içe aktarmak ve seçilen kayıtları dışa aktarmak için kullanılacak özel bir Task dizini oluşturmayı ele alacağız. Bu serinin ikinci blog yazısında ise oluşturulan bu görevin nasıl paylaşılacağı ele alınacaktır. Örnek uygulamamızda şu adımları izliyor olacağız:

  • “Task Designer” kullanarak yeni bir görev oluşturmak
  • Oluşturulan göreve adımları eklemek

Task (Görev) öğesinin oluşturulması

ArcGIS Pro’daki çalışmalarınız, çalışmalarınızı tek bir yerde yapmanız için gereken tüm kaynakları içeren projeler halinde düzenlenmiştir. Bir proje haritalar, çıktı haritaları, katmanlar, tablolar, görevler ve araçlar ile sunuculara, veri tabanlarına, klasörlere ve stillere bağlantıları içermektedir. Ayrıca kuruluşunuzun portalından veya ArcGIS Online’dan içeriklerinizi de içerebilir. Mevcut bir projeyi açtığınızda tüm bu bileşenler erişilebilir olacaktır.

Eğer sıfırdan bir proje oluşturmak istiyorsanız açılış sayfasında bulunan New bölmesinin altından Map’e tıklayabilirsiniz. ArcGIS Pro’da tıpkı ArcMap’te olduğu gibi çalışacağınız klasörün bağlantısını gerçekleştirmeniz gerekmektedir. Bu bağlantı işlemi, Catalog penceresinden ya da Catalog görünümünden gerçekleştirilmektedir.

Bir Task (Görev) oluşturabilmenin ilk adımı görev öğesi (Task Item) oluşturmaktır. Bireysel görevleriniz bu görev öğesinin içerisinde saklanmaktadır. Mevcut görevleriniz var ise Task penceresinden projenize eklemeniz de mümkündür. Burada boş bir proje ile başladığımız için öncelikle görev öğesini oluşturacağız.

  1. ArcGIS Pro şerit menüsünde View Sekmesinden Task butonuna tıklayarak Task penceresini açabilirsiniz.
  2. Insert sekmesinden Project grubunda bulunan Task butonuna tıklayarak New Task İtem diyerek Yeni bir görev öğesi oluşturabilir ya da açmış olduğunu Task penceresinden New Task tem butonuna da tıklayabilirsiniz.

Açılan Task Designer penceresinde, görevinize isim atamak, oluşturulan görevin içeriğinin ne olacağı gibi temel açıklamaları tanımlayabilirsiniz.

 

Görev öğenize bir ad verdikten sonra Task pencerenizde bu adı görüntülüyor olacaksınız. Bu görev öğesini görevlerin ve izlenecek adımların tutulduğu bir kutu gibi düşünebilirsiniz.

Task (Görev) oluşturma

Bu adımda görev oluşturmayı ele alacağız. Bir görev, görev öğesinin içerisinde saklanır ve adımları içerir. Bir görev adımı bir araç veya komutu çalıştırabilir, bir harita görünümünü ayarlayabilir veya seçim ve görünürlük gibi katman ayarlarını belirleyebilir. Task Designer’da nasıl yapılandırıldığına bağlı olarak bir görev adımı manuel ya da otomatik olarak çalışabilir.

  1. Tasks penceresinden New Task butonuna tıklayarak görev oluşturabilirsiniz.

2. Task Designer penceresinden oluşturulan bu göreve bir isim verebilir ve açıklama yazabilirsiniz.

Oluşturulan görev Tasks penceresinde görüntülenecektir.

Göreve izlenecek adımın eklenmesi

Bir görev oluşturulduktan sonra izlenecek adımların eklenmesi gerekmektedir. Adımlar, bir görevi gerçekleştirme işlevselliğini tanımlar. Bir adım, bir haritayı içe aktarmak, veriler üzerinden seçim yapmak veya bir coğrafi işlem aracı çalıştırmaktan oluşabilir. Bu adımda bir haritayı içe aktarmak için oluşturulan göreve adım ekleyeceğiz.

  1. Tasks penceresinde Seçim ve Dışa Aktarma görevi seçiliyken New Step butonuna tıklayarak adım eklemelisiniz.

Yeni adım Tasks bölmesine eklenir. Bir adım eklendiğinde, Task Designer bu adımla ilgili bilgileri görüntüler.

  1. Task Designer penceresindeki Action sekmesine tıklayınız.
  2. Set The Command Or Geoprocessing Tool For The Step bölmesinin altından Edit butonuna tıklayınız.

  1. Type of Command sekmesinden Command seçeneğini seçerek Import Map komutunu seçebilirsiniz. Böylece bir haritayı içe aktaracağınız komutu seçmiş olursunuz.

  1. Task Designer’ın General sekmesinden eklemiş olduğunuz adım ile ilgili bilgileri doldurabilirsiniz.

Instructions (Talimatlar), kullanıcılara bir adımı nasıl gerçekleştireceklerini anlatır. Run/ Proceed Instructions (Çalıştırma / devam etme talimatları), kullanıcılara bir sonraki adıma nasıl geçeceklerini açıklar.

Auto Run (Otomatik Çalıştır), oluşturulan görevdeki adımı otomatik olarak çalıştırır. Böylece Run butonuna tıklamanıza gerek kalmayacaktır. Task Desginer’daki diğer sekmelerdeki parametreleri ayarlarsanız, tanımlanan adımın davranışı varsayılan ayarlara sıfırlanır. Bu nedenle, adım davranışını en son ayarlayın.

  1. Task penceresinde görev başlığınızın yanında bulunan seçenekler butonundan Exit Desginer’a tıklayarak Task Designer’ı kapatabilirsiniz.

Seçim ve Dışa Aktarma olarak adlandırdığımız göreve çift tıkladığınızda Import (İçe Aktarma) iletişim kutusu açılacaktır. Bir sonraki adımda oluşturmuş olduğumuz göreve yeni izlenecek adımlar oluşturacağız.

Oluşturulan görev için adımların kaydedilmesi

Bir önceki adımda bir listeden komut seçerek elle izlenecek adımın nasıl oluşturulduğunu ele aldık. Ayrıca komutları tıklattığınızda veya coğrafi işlem araçlarını çalıştırdığınızda eylemlerinizi kaydederek de izlenecek adımları oluşturulabilirsiniz. Tıklamalarınızı kaydetmek, bir dizi izlenecek adım oluşturmanın hızlı bir yoludur. Bir kayıt oturumu sırasında, tıklanan her komut veya araç Tasks penceresinde bir adım oluşturur. Kalan izlenecek adımları oluşturmuş olduğumuz göreve Record Commands işlemini kullanarak nasıl eklendiğini inceleyeceğiz.

  1. Task penceresinde, seçenekler butonuna tıklayarak Task Designer penceresini açınız.
  2. Oluşturmuş olduğunuz Seçim ve Dışa Aktarma görevinin yanındaki ok işaretine basarak Task Designer’ı açınız.
  3. Record Commands butonuna tıklayarak kayıdı başlatınız.

Artık adım olarak ekleyeceğiniz coğrafi işlem araçlarını bulacağız.

  1. Şerit menüden Analysis sekmesinden Tools butonuna tıklayınız.

Bu adımda oluşturmuş olduğumuz görevimize iki adım daha ekleyeceğiz. Biri “Select Layer by Attribute” aracıyla istenilen detayların seçilmesi diğeri ise “Copy Features” aracı ile seçilen detayların yeni bir katman olarak dışa aktarılmasıdır.

  1. Açılan Geoprocessing penceresinden Select Layer By Attribute aracını bularak seçiniz. Böylece bu araç görevinize adım olarak eklenecektir.

  1. Geoprocessing penceresinden sol üst köşeden ok tuşuna basarak geri geliniz ve Copy Features aracını bulunuz ve seçiniz. Böylece görevinizde üçüncü adım oluşturulmuş olacaktır.

  1. Task penceresinden Stop Recording butonuna tıklayarak adım kaydetme işleminizi durdurabilirsiniz.

Diğer kullanıcılarla paylaşacağınız görevdeki adımların kaydedilmesi için hızlı bir işlemdir. Artık temel adımlara sahip olduğunuza göre, adımların özelliklerini manuel adımda olduğu gibi değiştirebilirsiniz.

  1. Select Layer By Attribute aracı için aşağıdaki bilgileri girebilirsiniz.

  1. Task Designer penceresinden Action sekmesinde Set The Command Or Geoprocessing Tool For The Step bölümünden Select Layer By Attribute için Edit butonuna tıklayınız.

Açılan penceredeki bilgiler şu şekilde olacaktır:

  • Type of Command : Geoprocessing tool
  • Selected Geoprocessing Tool: Select Layer By Atribute
  • Embed seçeneği ise seçili olacaktır.

Böylece görevi çalıştırdığınızda Select Layer By Attribute aracı doğrudan Task penceresi içerisinde açılacaktır. Embed seçeneğini seçmeniz, görev çalışırken açılan pencere sayısını en aza indirmenizi sağlayacaktır.

  1. Task penceresinden Copy Features adımına tıklayınız ve Copy Features için aşağıdaki bilgileri girebilirsiniz.

Bu adımın tamamlanması ile birlikte görevin oluşturulma işlemleri tamamlanmıştır. Bir sonraki blog yazımızda oluşturulan görevin test edilmesi ve paylaşılması ele alınacaktır.

Esri Türkiye, 2019

ArcGIS Pro 2.3 Yenilikleri: Görüntü Analizi ve Uzaktan Algılama

ArcGIS Pro 2.3 Yenilikleri: Görüntü Analizi ve Uzaktan Algılama

ArcGIS Pro görselleştirme, görüntü işleme ve yönetimi için temel masaüstü uygulamasıdır. Image Analyst ek bileşeni ise görüntü analizi ve görüntü yorumlama için birçok aracı içermektedir. Bu ek bileşen görüntü analistleri, mekansal analiz uzmanları, görüntü yorumlanma ve bilgi çıkarımına odaklanan herkes için tasarlanmıştır.

ArcGIS Pro 2.3 sürümünün bir parçası olarak, Image Analyst ek bileşeni birçok gelişmiş yetenek ve özellik ile geliştirilmiştir. Deep Learning (Derin öğrenme), motion video (hareketli video), görüntü analizi işlevlerine ek olarak stereo ve image space özelliklerinde de kalite iyileştirmelerine ve hata düzeltmelerine odaklanılmıştır.

Yeni yeteneklerden bazıları:

Görüntü Yönetimi

2019 yılında Esri’nin birçok konuda tüm dünyada olduğu gibi bulut teknolojisine vereceği önem aşikardır. Esri tarafından düzenlenen Partner Conference, Developer Summit gibi birçok etkinlikte de yapılan duyurular da bulut ortama verilen önemi destekler niteliktedir.

ArcGIS Cloud Storage Connection:

ArcGIS, mozaik veri kümesi (Mosaic Dataset) ile büyük boyutlu raster verilerinizi yönetebilmenizi sağlamaktadır. ArcGIS Pro 2.3 ile birlikte ArcGIS Cloud Storage’in sunmuş olduğu bulut bağlantıları sayesinde doğrudan bulut mağazalarına bağlanmanıza klasörlere göz atmanıza ve projenizdeki raster verilere erişmenize imkan tanır. Amazon Web Services, Azure, Alibaba, Google, Huawei ve Webhdfs şu anda desteklenen bulut mağazalarıdır.

Catalog penceresinde veya Catalog görünümünde “Cloud Stores” kategorisinden bir bulut depolama bağlantısı ekleyebilirsiniz. Aynı zamanda Insert şerit menüsünden Connections butonuna tıklayarak yeni bir bulut depolama bağlantısı ekleyebilirsiniz.

Harita Üretimi

Orto Haritalama – Hava araçlarıyla sağlanan görüntülerin işlenmesi:

Build Frames & Cameras Table aracıyla drone, hava fotoğrafı ve taranmış fotoğraflarınızı orto haritalama için hazırlayabilirsiniz. Çerçeve ve kamera tablosu üretimi “Ortho Mapping Workspace Wizard” ile birlikte manuel olmaktan çıkmıştır. Bu araç, kamera tablosu ve çerçeve tablosu şema bilgilerini doldurduğunuz ve iç yönlendirme bilgilerini hesapladığınız bir iletişim kutusu açar. Kameranızın modelini ve temel bilgilerini vererek, afin dönüşümü için gerekli ayarlamaları otomatik olarak yapabilirsiniz.

Analizler:

Derin Öğrenme ve Görüntü Sınıflandırma:

Makine öğrenimi ve görüntü sınıflandırma araçları, kullanıcıların gelişmiş sınıflandırma ve makine öğrenimi algoritmalarını kullanarak arazi bitki örtüsü ve arazi kullanımı sınıflandırma haritaları gibi türetilmiş ürünler yaratmasını sağlamaktadır. ArcGIS, yıllardır uzaktan algılama görüntülerini istatistiksel ve makine öğrenmesi sınıflandırma yöntemlerini kullanarak sınıflandırmayı olanaklı hale getirmiştir. ArcGIS bu yetenekleri artırarak, ArcGIS Pro 2.3 ile birlikte derin öğrenme modellerini doğrudan CBS iş akışlarına dahil edilmesini sağlayan derin öğrenme araç setini (Deep Learning Toolset) piyasaya sürmüştür.

Deep Learning araç seti üç yeni coğrafi işlem aracını içermektedir. Bu araçlar, TensorFlow, CNTK ve Keras gibi derin öğrenme çerçeveleri tarafından oluşturulan derin öğrenme modellerini kullanan görüntü sınıflandırma ve nesne algılama iş akışlarını destekler. Derin öğrenme işlemlerini gerçekleştirmek için girdi verisi olarak kullanılan eğitim örneklerini ve meta veri oluşturmayı basitleştirmek için “Export Training Data For Deep Learning” aracında iyileştirmeler ve güncellemeler yapılmıştır. Araçlardan bazıları şu şekildedir:

  • Classify Pixels Using Deep Learning: Bu aracı kullanarak girdi raster verinizde derin öğrenme modellerini kullanarak sınıflandırılmış raster veri üretebilirsiniz.
  • Detect Objects Using Deep Learning: Bu aracı kullanarak girdi görüntüde bulunan nesneleri içeren bir katman üretebilirsiniz.
  • Non Maximum Suppression: “Detect Objects Using Deep Learning” aracını kullanarak çiftli üretilen nesneleri tespit ederek yinelenen nesne içermeyen çıktı üretebilirsiniz.

Raster Fonksiyonları:

Image Analysis ek bileşeninde ArcGIS Pro 2.3 ile birlikte analistlerin karmaşık ve özel görüntü işleme algoritmalarını tasarlamalarını ve çalışmalarını sağlayan raster fonksiyonlarının sayıları arttırılarak iyileştirilmeye gidilmiştir. Bu sürüm ile birlikte ArcGIS’e aşağıdaki raster fonksiyonları eklenmiştir:

  • Corridor: İki girdi kümülatif maliyet rasterı için kümülatif maliyetlerin toplamını hesaplar.
  • Focal Statistics: Her girdi hücre konumu için, etrafındaki diğer komşu hücrelerin değerler istatistiğini hesaplar.
  • Lookup: Girdi raster verinin tablosunda bulunan diğer sütunlardaki değerlere göre yeni bir raster oluşturur.
  • Path Allocation: Yatay ve dikey maliyet faktörleriyle birlikte yüzey mesafesini hesaba katarken, bir maliyet yüzeyindeki en düşük toplanmış maliyete dayanarak her hücre için en düşük maliyetli kaynağı hesaplar.
  • Path Distance: Yatay ve dikey maliyet faktörleriyle birlikte yüzey mesafesini hesaba katarken, her bir hücre için en düşük maliyetli kaynağa olan en düşük toplam maliyet mesafesini hesaplar.
  • Path Distance Back Link: Yatay ve dikey maliyet faktörleriyle birlikte yüzey mesafesini hesaba katarken, en düşük maliyetli kaynağa giden en düşük toplam maliyetli yoldaki bir sonraki hücre olan komşuyu tanımlar.
  • Region Group: Her bir girdi hücresi için, hücrenin ait olduğu bölgenin kimliğini belirler.
  • Flow Distance: Akış mesafesini hesaplamak için kullanılan bu aracın hesaplama yöntemlerine etki eden istatistik tiplerine yeni parametreler eklenmiştir.

Görselleştirme

Hareketli Görüntü (Motion Imagery):

Motion Imagery, ArcMap’deki Full Motion Video (FMV) eklentisinden doğmuştur. ArcMap için FMV eklentisinde mevcut olan işlevlerin çoğu, artık ArcGIS Pro 2.3’e tamamen entegre edilmiştir. Motion Imagery, coğrafi mekânsal meta verileri içeren video verileriyle çalışmanıza ve analiz etmenize olanak sağlayan bir dizi özellik ve yeteneği içermektedir. Bu yetenekleri şu şekilde sıralayabiliriz:

  • Video oynatıcıda ve harita görünümünde bina, ağaç, hidroloji vb. gibi CBS katmanlarını görüntüleyebilme
  • Video oynatıcıda yeni detay oluşturabilme ve düzenleyebilme ve mevcut detayları güncelleyebilme
  • Hem canlı videolardan hem de arşivlenmiş videolardan meta verilerin elde edilebilmesi
  • CBS ile gerçekleştireceğiniz analizlerde kullanmak üzere videodan görüntülerin dışa aktarılması
  • Raporları hızlı oluşturabilmek için videodan almış olduğunu görüntü karelerini PowerPoint’e aktarılabilmesi.
  • Zaman bilgisi içeren katmanlarla entegrasyonu geliştirmek için zaman kaydırıcı aracıyla senkronize edilmiş videoları görüntüleme

İki yeni coğrafi işlem aracı ile FMV uyumlu video akışlarından veri ayıklanmaktadır.

  • Video Metadata To Feature Class aracı FMV uyumlu bir videodan öznitelik meta verilerini, çerçeve ana hattını dışa aktarır ve çıktı geometrisini ve öznitelikleri detay olarak kaydeder.
  • Extract Video Frames To Images aracı videodan elde edilen görüntüleri ve ilişkili meta verileri FMV uyumlu bir video akışından dışa aktarır ve kaydeder. Dışa aktarılan görüntüler, daha fazla analiz işlemini gerçekleştirmek için mozaik veri kümesine (Mosaic Dataset), diğer araçlara veya fonksiyonlara eklenebilir.

Daha fazla bilgi için aşağıdaki bağlantıları kullanabilirsiniz.

  • Esri tarafından yayınlanan ArcGIS Pro 2.3 ile birlikte gelen tüm yenilikler için:

https://pro.arcgis.com/en/pro-app/get-started/whats-new-in-arcgis-pro.htm

  • “ArcGIS Pro 2.3 Yeniliklere Genel Bakış” adlı blog yazımız için:

https://blog.esriturkey.com.tr/2019/02/19/arcgis-pro-2-3-yeniliklere-genel-bakis/

  • Image Analyst ek bileşeni hakkında daha fazla bilgi almak için:

https://pro.arcgis.com/en/pro-app/help/analysis/image-analyst/general-information-abourt-the-image-analyst-extension.htm

  • Image Analyst ek bileşini elde etmek için:

https://www.esriturkey.com.tr/tr-tr/urunler/arcgis-image-analyst/genel-bakis

  • Image Analyst ile kullanabileceğiniz örnek ver kümesi için:

https://esri.app.box.com/s/dgb0c8khvtyt2vko80j3dxf5r03eo4m7

 

 

ArcGIS Pro – Öznitelik Bilgilerine Göre Saydamlık

ArcGIS Pro’nun özelliklerinden birisi de bir öznitelik değerine göre katmanın saydamlığının ayarlanabiliyor olmasıdır. Bu özelliği göstermek için öneri olarak sunulan mesire alanında insan kaynaklı olası yangın durumunda etkilenebilecek alanların gösterildiği kurmaca bir örneği inceleyelim. Bu örnekte yangının ilk çıktığı yerde büyüklük ölçeği 5 ve yangın yayıldıça yani çıkış noktasından uzaklaştıkça büyüklük ölçeği 5’den 1’e doğru azalacak şekilde kurgulanmıştır. Bu büyüklük ölçeğine göre flora, fauna, yapılar ve yerleşim alanlarının bu olası yangından etkilenme dereceleri ise KayıpYuzdesi sütununda yüzde cinsinden ifade edilmiştir.

Aşağıdaki haritamızı daha okunaklı hale getirebilmek için yangın senaryosu üzerinden katmanların şeffaflık özelliğinden yararlanacağız:

Saydamlık ayarı Symbology penceresinden kontrol edilmektedir. Aşağıdaki ekran görüntüsünde işaretlenen butona tıkladığınızda “Vary symbology by attribute” sekmesi açılacaktır.

Artık özniteliklere göre katmanınızın görünümünü değiştirmeye yönelik seçenekleri görebilirsiniz. Transparency sekmesini genişletin; Expression Builder penceresini açmak için (Mavi ile işaretlenen) bir buton göreceksiniz.

Expression Builder,  Arcade Expressions kullanır. Bu örnekte kayıp yüzdesini ifade eden öznitelik bilgisi kullanılmıştır. Ancak Arcade kullanarak çok daha güçlü ve karmaşık ifadeler oluşturabilirsiniz. Expression Builder başlığınızı otomatik olarak “Custom” belirleyecektir. Dilerseniz örnekteki gibi değiştirebilirsiniz.

Aşağıdaki örnekte, KayipYuzdesi öznitelik alanından okunan değerlerin sonucunda verilerin sembolojisine saydamlık değerleri eklenmiştir. Kayıp yüzdesinin daha az olduğu yani yangının neden olabileceği hasarın daha az olduğu alanlar daha saydam görünmektedir.

Düşey histogram saydamlık aralığını göstermektedir. Yatay histogram ise veri dağılımını görmenizi sağlamaktadır. Bu durumda yangının ilk meydana geldiği konumda kayıp yüzdesinin çok daha yüksek olmasından dolayı diğer tüm değerler için semboloji en saydam bölüme yakın küçük bir aralıkta toplanmıştır. Daha düşük kayıp yüzdesine sahip alanların birbirinden ayrımını kolaylaştırıp daha iyi bir görüntü oluşturmak için değer kaydırıcısını yukarı doğru sürükleyebilirsiniz. Yüksek ve düşük saydamlık oranlarını da sırasıyla %10 ve %90 olarak ayarlayabilirsiniz. Bu yangın hasarının az olduğu yerleri şeffaf fazla olduğu yerleri daha opak hale getirecektir.

Son iki görüntüyü karşılaştırarak, bu tekniğin çalışılan verinin niteliklerini hızlıca ayırt etmeye nasıl yardımcı olduğunu görebilirsiniz. Bu işlem, ArcGIS Pro içindeki saydamlığı kontrol etmek için öznitelikleri kullanma yeteneği sayesinde, nispeten daha kolay bir şekilde gerçekleştirilebilmektedir.

 

ESRI Türkiye, 2018

Esri CityEngine ile Üç Boyutlu Bir Kent İnşa Edin – 2. Bölüm

Esri CityEngine ile Üç Boyutlu Bir Kent İnşa Edin – 2. Bölüm

Üç Boyutlu Kent Modeli Oluşturma

Esri CityEngine ile Üç Boyutlu Bir Kent İnşa Edin – 1. Bölüm” adlı blog yazımızda iki boyutlu verilerin nasıl içe aktarılacağını ele alınmıştı. Bu blog yazımızda, hazırladığımız iki boyutlu verileri CGA kurallarını kullanarak nasıl üç boyutlu modellere dönüştürdüğümüzü inceleyeceğiz.

Esri CityEngine’de üç boyutlu bir içerik oluşturmanın iki yolu vardır:

  • Üç boyutlu mimari içeriklerin çizim araçları kullanılarak manuel olarak oluşturulması
  • İki boyutlu şekillere kurallar uygulanarak üç boyutlu modellerin oluşturulması

CityEngine’in gücü CGA komut dosyaları sayesinde etkileşimli, dinamik ve parametrik üç boyutlu modellerinizi hızlıca üretebilmenizden gelmektedir. “Kentsel Tasarım Projelerinizi Esri CityEngine ile Oluşturun” adlı blog yazımızda, CityEngine’in ana konsepti olan kural tabanlı modelleme kavramından bahsetmiştik. Esri CityEngine’de modelle manuel olarak etkileşime giren ve üç boyutlu geometrileri modelleyen kullanıcının klasik müdahalesi yerine, görevler bir kural dosyasında soyut olarak tanımlanır.

CityEngine, üç boyutlu model oluşturabilmek için iki boyutlu şekiller, öznitelikler ve kurallar olmak üzere üç bileşene ihtiyaç duymaktadır. Şekiller her bir üç boyutlu model için başlangıç noktasıdır. Birinci bölümde anlatılan farklı içe aktarma tekniklerini kullanarak elde etmiş olduğunuz veriler, üç boyutlu model oluşturmak için kullanacağınız şekilleri temsil edecektir. Bu şekiller CityEngine’de CGA komut dosyalarındaki kurallar ile üç boyuta dönüştürülmektedir. Aslında kurallar şeklinize bir sonraki adımda ne olacağını tanımladığınız komutlardır.

Örneğin CGA komut dosyalarında ki kurallarda bir bina x birim uzunluğundaysa, o binanın x birim uzunluğunda olması gerektiğini yazabilirsiniz ya da bir alan yeşil alanı temsil etmekte ise, bu alanı ağaçlar ile doldurabilirsiniz. CGA komut dosyalarında bunlar gibi basit komutlara yer verebileceğiniz gibi arazi kullanım, kentsel gelişme ve mimari detayların kriterlerini içeren çok daha karmaşık komutlar da yazabilirsiniz. Oluşturmuş olduğunuz modelde her bir içerik için kurallar yardımı ile ne kadar fazla detay sağlarsanız, üç boyutlu içeriğin karmaşıklığı ve gerçek dünyadaki nesneye benzerliği de o kadar artacaktır. Bu nedenle CGA kurallarını kullanarak üç boyutlu modellerin üretilmesi için, yeterli düzeyde şekil ve öznitelik bilgisine sahip verilerin elde edilmesi önemlidir.

Model üretmek için kullanacağınız bu komutlar “extrude”, “split” veya “texture” gibi birçok üç boyutlu uygulamada yaygın olarak kullanılan komutlar da olabilir. Böylece daha önceden bu tür uygulamaları kullanan ve bu kavramlara hakim olan kullanıcılar CGA şekil oluşturma dil bilgisine kolayca adapte olabilir ve kısa sürede karmaşık mimari formlar üretebilir.

Temel bina oluşturma kural dizini üzerinden kural bileşenlerini inceleyecek olursak:

Bir CGA kuralının temel işlevi, bir başlangıç şekline belirli parametrelerin uygulanması sonucunda yeni bir şeklin oluşturulmasını sağlamaktır. Kural dizininin bu bölümünde bina taban alanını ifade eden şekle bir kural uygulanmaktadır. BinaTabanAlani burada başlangıç şeklidir, yani kural tarafından işlenen ilk şekildir. Başlangıç şekle, nihai modelin oluşturulması için extrude (yükseltme) ve component split (bileşen bölme) olmak üzere iki işlem uygulanmıştır. Extrude (yükseltme) işlemi, bina taban alanını tanımlayan ve bu şekli üç boyutlu kütle modele dönüştüren işlemdir. CityEngine’de işlemler üç boyutlu modelin oluşturulabilmesi için parametreleri kullanır. Bu örnekte, parametre binanın 5 birim yükseltildiğini belirtmek için kullanılmıştır. Bu sayısal bir değer olabileceği gibi aşağıdaki örnekteki gibi şeklin kendisinden gelen ya da CityEngine’de oluşturulmuş bir öznitelik değeri ile de ilişkilendirilebilir.

Burada attr komutu ile ifade edilen Yukseklik ve CatiTipi ise model için öznitelik oluşturmaktadır.  Her bir öznitelik için @Range komutu ile tanımlamış olduğunuz değişkenler çerçevesinde Navigator penceresinde seçim menüsü karşınıza çıkmaktadır. Bu sayısal değişkenleriniz için bir kaydırıcı iken sözel değişkenleriniz için açılır menü şeklinde Navigator penceresine yansımaktadır.

Component Split (Bileşen bölme) işlemi ise çatı, pencere, kapı gibi mimari detayları ekleyebilmeniz için kullanılan işlemdir. Bu örnekte, üç boyutlu modelin yüzeylerini tanımlayan bileşen parçaları çatı ve duvarlardır. Elde edilen bu çatı ve duvar bileşenlerinin de modelde işlenebilmesi için kural ile tanımlanmaları gerekmektedir.

Kurallar “–>” söz dizilimi ile tanımlanmaktadır. Bu örnekte tanımlanan Cati kuralı koşullu bir yapıyı temsil etmektedir. Koşullu yapı, bir kod parçasının sonucunu belirleyen bir mantıksal işlem anlamına gelir. CGA’de koşullu ifadeler “case-else” yapısıyla belirtilir. Burada kural olasılıksal değerlere göre tanımlanan çatı öznitelik bilgileri ile koşullu bir yapı sunmaktadır.  Yani eğer öznitelik bilgisinde çatı tipi beşik çatı olarak tanımlanmış ise bu BesikCati, eğer Sağrılı Çatı olarak tanımlanmışsa SagriliCati, diğer tüm tanımlamalar içinse DuzCati alarak adlandırılmıştır. Bu kuralda sadece yeni bir tanımlama yapılmış herhangi bir geometrik işlem uygulanmamıştır. Daha sonra bu yeni çatı tanımlamaları için CityEngine kural kütüphanesindeki çatı kuralları ile geometrileri oluşturulmuştur.

Kural dizinindeki duvar kuralı ile duvar bileşenine renk atanarak basit bir kural uygulanmıştır. Bu kural sonrasında modelinizin duvarları renk kodunuzdaki rengi alacaktır. Bu renk kou Hexadecimal ya da RGB renk değerlerini kullanabilir.

Kural örneğindeki gibi, binanın duvarlarına texture komutunu kullanarak kural yardımı ile kütüphanenizde yer alan dokulardan cephe giydirme işlemi gerçekleştirebilirsiniz. Hatta dinamik dokular üretebilmek için Facade Wizard kullanarak cephe giydirme işlemlerinizi daha da geliştirebilirsiniz. Bu konuda yazılmış “ESRI CityEngine Facade Wizard ile Dinamik Yapılı Dokular Oluşturun” adlı blog yazımızı inceleyebilirsiniz.

Nihai model, bir kural tarafından işlenecek son şekildir. Bu örnekte X. Olarak ifade edilen son model o bileşen için başka işlem yapılmayacağı son ürün olduğu anlamına gelmektedir.

Kurallarınıza // veya # veya /* */ karakterlerini kullanarak açıklama ekleyebilirsiniz. Açıklama, CGA kuralları yazılırken önerilen bir uygulamadır. Kuralın diğer insanlara açıklanmasına yardımcı olur, kodun her bölümünün amacını açıklar.

Uygulamak istediğiniz operasyona göre tüm bu kuralları oluşturduğunuzda modelinizi üretebilirsiniz. Oluşturmuş olduğunuz CGA kural dosyasını iki boyutlu şekillerinize atadığınızda saniyeler içinde üç boyutlu modeliniz üretilmiş olacaktır.

Esri CityEngine ile Üç Boyutlu Bir Kent İnşa Edin adlı blog serimizin üçüncü bölümünde video oyunları, sanal gerçeklik ve arttırılmış gerçeklik konuları ele alınacaktır.