ArcMap Kartografik Gösterim Yetenekleri ile İleri Düzey Sembol Yönetimi

Coğrafi bilgi sistemlerinde; verilerin okunabilirliğini sağlamak adına haritaları doğru görselleştirmek, verilerinizi sayısallaştırmak kadar önemlidir. ArcMap, işte bu görselleştirmeleri mekansallık ve bilimsellikten uzaklaşmadan yapabilmek adına Representation özelliği ile çözüm getirmiştir. Bu yazıda ilgili aracın yeteneklerinden kısaca bahsedilecektir.

Representation formatı ile Feature Class veri tipindeki katmanlarda çalışılabilmektedir. Çünkü bu yetenekler, veritabanında bir domain yapısıyla çalışır. Bu sayede aşağıda verilen örneklerdeki gibi durumlarda sembol kontrollerini gerçekleştirebilirsiniz.

Nokta geometrisine sahip bir katmanı ele alacak olursak; mekansal verilerinizi haritalarken ya da haritalarınızı çıktıya hazırlarken, birbirine oldukça yakın olan detaylara ait sembollerde zaman zaman çakışmalar meydana gelebilir. Standart semboloji teknikleri ile bu çakışmalar ortadan kaldırılamaz. Bilinen haliyle bu çakışmalar ortadan kaldırılmaya çalışılırsa da veride konum bilgisi anlamında gerçeklikten uzaklaşmalar meydana gelebilir. Bu gibi durumlarda ileri düzey düzenleme araçlarından faydalanılmaktadır. Benzer bir durum poligon geometrisine sahip verilerin sembollendirilmesinde de gerçekleşebilir. Örneğin, projenizde poligon geometrisine sahip bir Park katmanı olduğunu varsayalım. Bu park katmanını çeşitli ağaç sembolleri ile görüntülemek istiyorsunuz. Bu durumda kendi sembolünüzü oluşturarak verinizi görüntüleyebilirsiniz. Ancak söz konusu sembollendirmeyi yaptıktan sonra harita yayılımı değişikliğinde sembollerin dinamik bir halde değiştiğini gözlemlersiniz. Bu dinamikliği kontrol altına almak için de Representation yeteneklerini kullanmalısınız. Yazının devam eden adımlarında bu durum örnek ve görseller ile birlikte açıklanacaktır.

Görselde bulunan Parks katmanı, yeşil renkle gösterilmektedir. Şimdi kendi sembolümüzü oluşturacağız.

Yukarıdaki görselde olduğu gibi, poligon katmanı için kendimize ait bir semboloji oluşturduk ve aşağıdaki görüntüyü elde ettik.

Ancak var olan haliyle, harita yayılımı her değiştiğinde semboller yer değiştirmekte, sembole komut olarak verdiğimiz rastgele dağılım özelliği devreye girmektedir. Ayrıca ağaçları temsilen seçtiğimiz yeşil semboller detay sınırına takılmakta ve neredeyse hiç biri bütünüyle poligon içinde görülememektedir.

Şimdi bu durumu kontrol altına alabilmek için, bir çok ileri seviye yeteneğe sahip olan Representation formatına geçiş yapacağız.

Representation formatına geçiş yapabilmek için ilgili katmana “Convert Symbology to Representation” komutu verilmelidir.

“Convert Symbology to Representation” penceresinde, Representation formatının gerekliliklerinden olan RuleID ve Override sütunlarına ve Representation kuralına verilecek isimler belirlenir. Çünkü bir veritabanı veya bir katman, birden fazla Representation kuralına sahip olabilir. Bu gereklilikler tamamen, Representation formatının Domain ve Domain’e bağlı kural yapısı ile çalışıyor olmasından kaynaklıdır.

Representation formatına geçildiğinde, katmana ait Layer Properties>Symbology sekmesinde Representations adında yeni bir sembollendirme seçeneği geldiği görülür.

İşte bu bölümde, poligonu temsil edecek her bir desenin boyut, açı ve dağılım gibi özellikleri yönetilebilir durumdadır.

Biz bu uygulamada biri açık yeşil ve büyük, diğeri koyu yeşil ve küçük olan iki ayrı sembol seçmiştik. İlerleyen adımlarda bu semboller yönetilecektir.

Representation özelliklerini düzenleyebilmek için, Editor’un Start Editing durumunda olması gerekmektedir. Ayrıca, bu düzenlemeleri yaparken Representation araç çubuğu da gerekli olacaktır. Düzenlenmek istenen Representation, Representation araç çubuğunda bulunan Select Tool ile seçilmeli ve ardından Representation Properties penceresi açılmalıdır.

Sembol üzerinde değişiklikler yapabilmek için Representation Properties penceresinde bulunan ve aşağıdaki görselde kare içine alınmış olan ikona çift tıklayarak Representation Marker Selector penceresi açılır ve Properties butonuna tıklanır.

Açılan Marker Editor penceresinde Create Polygon komutu aracılığıyla sembole eklemeler yapacağız.

Sembole ekleme yaptıktan sonra, Marker Editor penceresinin alt kısmında bulunan “Add new stroke layer” komutu ile, yapılan eklemenin dış sınırını oluşturacak ve renklendireceğiz.

Sembol değişikliğinden sonra Parks katmanı aşağıdaki gibi sembollendirilecektir.

Şimdi de sembollerin büyüklükleri üzerinde değişiklikler yapacağız. Bu işlem için Layer Properties>Symbology>Representations metoduna gidilmelidir. Katman görüntülenirken açı yeşil ve büyük olan sembolün daha belirgin olması için boyutu, diğer sembolden daha büyük olarak ayarlanacaktır. Bu işlemleri yapabilmek için, sürecin başında açılan Editor, Stop Editing durumunda olmalıdır.

Yapılan son ayarlamalar ile elde edilen görüntü görseldeki gibi olacaktır.

Sembollerin bütünüyle poligon içinde kalması istenmektedir. Bunun için, yine Layer Properties>Symbology>Representations alanında, ilgili markerların her biri için yerleştirme komutları bulunmaktadır.

 

Clip markers at boundary: Sınıra gelen sembolleri sınırın bittiği hattan keser.

Clip markers at boundary metodu ile gösterim

Whole markers cross boundary: Semboller detay sınırının dışına taşsa bile bütünüyle gösterilir.

Whole markers cross boundary metodu ile gösterim

No markers touch boundary: Detayın sınırlarına değecek olan semboller gösterilmez. Semboller bütünüyle poligon içerisinde olacak şekilde yerleştirilir.

No markers touch boundary metodu ile gösterim

Daha detaylı bilgiler için linke tıklayabilirsiniz.

Esri Türkiye, 2018

Bu yazı için bir etiket bulunmamaktadır.

ArcGIS Pro’da Annotation İle Çalışma

Annotation nedir?

Annotationlar, Annotation Feature Class formatında ve bir coğrafi veritabanında saklanır. Diğer feature classlarda olduğu gibi, annotation feature class formatının da coğrafi konumu ve özellikleri vardır ve bir feature dataset içinde veya bağımsız feature classta olabilir. Her özellik font, boyut, renk ve diğer metin sembolü özelliklerini içeren sembolojiye sahiptir.

ArcGIS Pro’da metin görüntülemek için diğer seçenek dinamik etiketlerdir. Label formatı, öznitelikleri detaylar üzerine yazdırmak istendiğinde kullanılan bir formattır. Ancak Label formatında görüntülenen metinler tek tek seçilerek düzenlenememektedir. Bu durumda Annotation formatından faydalanılabilir.

Düzenlenebilir etiketlerin birçok haritada kullanmasını istiyorsanız, geodatabase annotation formatını kullanmanız, işlerinizi kolaylaştıracaktır. Etiketleri seçemez veya düzenleyemezsiniz. Geodatabase annotation, veritabanında mekansal olarak saklanır ve dolayısıyla, herhangi bir vektörel veri nasıl editlenebiliyorsa, aynı şekilde annotationları düzenleyebilirsiniz.

Standard ve feature-linked annotation

Coğrafi veritabanında annotationları saklamanın 2 yolu vardır. Bunlardan biri Standard Annotation formatıdır. Bu formatta Vektör veri ile görüntülenecek metin detayı resmi olarak ilişkilendirilmez.

Feature-linked annotation ise, aynı coğrafi veritabanında bulunan başka bir feature class ile ilişkilendirilerek kullanılabilir. Örneğin, su altyapısını içeren bir geometric network yönettiğinizi düşünün. Aynı networkte bulunan alt iletim borularını, bağlı oldukları ana boruların isimleri ile görüntüleyebilirsiniz. Bu işlemin yapılabilmesi için oluşturulan annotation katmanı, söz konusu geometric network ile aynı feature dataset altında olmalıdır. Eğer feature-linked annotation bir geometric network içinde bulunan katman ile değil, stand-alone bir katman ile oluşturulacaksa, iki katmanın aynı geodatabase altında olması yeterlidir.

Annotation formatı, üretildiği katmana relationship class mantığında composite relationship ile bağlı olarak üretilir. Yani bir katmanın etiketlerini annotationa dönüştürürseniz, veritabanında katman ve annotation feature class arasında kurulan ilişkiye ait relationship tablolarını görebilirsiniz.

Bir annotation feature class, yalnızca bir feature class ile ilişkilendirilebilirken; bir feature class birden çok annotation feature class ilişkisine sahip olabilir.

Feature-linked annotation feature class özelliği, yalnızca ArcGIS Desktop Advanced ve ArcGIS Desktop Standard lisans seviyelerinde oluşturulup editlenebilir. ArcGIS Desktop Basic lisans seviyesinde ise read-only olarak açılabilir.

Bir örnek;

Aşağıda yapılacak olan uygulamada, Türkiye’deki il isimleri annotation formatına dönüştürülecek ve bu annotationların ArcGIS Pro’da nasıl yönetilebileceği anlatılacaktır.

Öncelikle, annotation feature class formatını kullanabilmek için, annotation formatının üretileceği katmanın da feature class olması gerekmektedir. Ayrıca, katman etiketlerinin açık olması tavsiye edilmektedir. Bunun için önce katman etiketleri açılacaktır.

  1. Contents penceresinde, annotation oluşturulmak istenen katman seçili olmalıdır.
  2. Contents penceresinde ilgili katman seçili iken Labeling menüsü>Layer grubuna giderek Label butonuna tıklanmalı, Label Class grubundan etiket olarak gösterilmek istenen öznitelik bilgisinin bulunduğu sütun seçilmelidir. Bu uygulamada illerin üzerinde il isimleri gösterilmek istendiğinden, Field alanında isim bilgilerinin bulunduğu AD sütunu seçilmiştir.Etiketlerin açık olmasının tavsiye edildiğinden bahsetmiştik. Bu adıma kadar etiketleri açmış bulunmaktayız.
  3. Açık olan etiketleri annotation formatına dönüştürmek için, Map sekmesi> Labeling grubu>Convert to Annotation butonuna tıklanmalıdır.4. Convert Labels to Annotation aracı açılır.

 

 

5. Açılan Convert Labels to Annotation aracında bulunan parametreler aşağıda açıklanmıştır.

  • Input Map parametresine, hangi haritadaki etiketler annotation formatına dönüştürülmek isteniyorsa, o harita seçilmelidir.
  • Conversion Scale: Annotation katmanı, bu parametrede yazan ölçek referans alınarak oluşturulacaktır. Yani, ilgili ölçekte metin hangi yazı boyutunda ise, annotation katmanında bulunan metinler de aynı yazı boyutunda olacaktır.
  • Output Geodatabase: Annotation feature class katmanının kaydedileceği konumdur. Eğer bu konum annotation üretilen katman ile aynı geodatabase altında olmazsa, yukarıda bahsedilen feature-linked annotation özelliği devre dışı kalır.
  • Anno Suffix: Bu parametreye yazılacak metin, her bir yeni annotation katmanının sonuna, katman isminden sonra isim olarak eklenecektir.
  • Extent: Dilerseniz, yalnızca bir bölgedeki etiketleri de annotationa dönüştürebilirsiniz. Bu parametrede, bu alanı belirleyebilirsiniz.
  • Convert unplaced labels to unplaced annotation: Çok yoğun ve küçük detay içeren verilerde, örneğin jeoloji haritası, etiketler bazen veri üzerinde konumlandırılamayabilir. Bu seçenek ile konumlandırılmamış etiketleri de annotationa dönüştürürsünüz.
  • Require symbols to be selected from the symbol table: Metin sembolü özelliklerinin düzenlenebileceği konusunda bir kısıtlama konulup konulmayacağını seçersiniz.
  • Create feature-linked annotation: Girişte bahsedilen feature-linked annotation formatında bir annotation üretilmek isteniyorsa, bu seçenek işaretlenmelidir. Bu parametre yalnızca ArcGIS Desktop Standard ve ArcGIS Desktop Advanced lisans seviyelerinde kullanılabilir.
  • Output Layer: Çıktı olarak ortaya çıkacak olan annotation katmanının isminin belirlendiği parametredir.

 

 

 

 

 

 

Bu aşamaya kadar, katman etiketleri annotation formatına dönüştürülmüştür. Şimdi, annotation katmanına ait detayların nasıl yönetileceğinden bahsedilecektir.

6. Contents penceresinde annotation grup katmanının seçili olduğundan emin olduktan sonra Edit menüsü>Features grubundan Modify seçilmelidir.

7. Açılan Modify Features penceresinde Alignment başlığı altında bulunan Annotation seçeneği seçilmeli, ardından düzenlenecek olan annotationa tıklanmalıdır.

Düzenlenmek istenen annotation seçildiğinde, ekranın alt kısmında yazı tipi, fontu ve rengi gibi değişikliklerin yapılabildiği bir alt pencere açılacaktır.

8. İstenen değişiklik gerçekleştirildikten sonra yine ekranın alt kısmında bulunan kaydetme düğmesine basılmalıdır.

9. Yapılan değişikliklerin annotation katmanına kaydedilmesi için Edit menüsü>Manage Edits grubundan Save butonuna tıklanmalıdır.

Bu yazı için bir etiket bulunmamaktadır.
Esri Business Analyst Web App’e Veri Ekleme Yöntemleri

Esri Business Analyst Web App’e Veri Ekleme Yöntemleri

Business Analyst Web App ve Veri

Business Analyst, ekleyebileceğiniz veriler ve gönderilen veriler dahil olmak üzere birden çok kaynaktan veri kullanabilir.

İçerdiği veriler

Business Analyst, ilgili demografik, tüketici ve iş verilerinin geniş bir veri kümesidir. Veriler, güçlü bir iş araması, sürüş zamanı analizi için sokaklar, 135’den fazla ülkeden ulusal nüfus sayımı verileri, pazar bölümlendirme katmanları ve daha fazlasını içerir. Veri seti, sahip olduğunuz Business Analyst yazılımına bağlı olarak farklı şekillerde teslim edilir.

Business Analyst verileri genellikle yılda bir kez cari yıl tahminleriyle ve yıllık sayımlara dayanan beş yıllık tahminlerle günceller ve yayınlar. Bu veriler, Business Analyst Web App veya Business Analyst Desktop ile erişilse de aynıdır. Business Analyst Web App’te, veriler% 100 çevrimiçi ortamda barındırılır. Business Analyst Desktop’da, ArcGIS Online kurumsal hesabınızda oturum açarak aynı çevrimiçi hizmete erişebilir ve verileri bağlantısız bir ortamda çalışacak şekilde indirebilirsiniz.

Dış veriler

Business Analyst ayrıca, kendi harici verilerinizi analiz etmenize yardımcı olur. Herhangi bir MXD’ye veri ekledikçe, Business Analyst Desktop’a harici veri katmanları ekleyebilirsiniz. Katmanları Catalog’dan sürükleyebilir veya Standart araç çubuğundaki Veri Ekle düğmesini kullanabilirsiniz. Bu katmanlar, ArcGIS Online’dan veya şirket içi portal organizasyonunuzdan shapefile, feature class ve sunucuda barındırılan katmanlar olabilir.

Business Analyst Web Uygulaması’nda, birkaç farklı yöntem kullanarak kendi veri katmanlarınızı ekleyebilirsiniz:

  • Verileri shapefile, elektronik tablo veya .csv dosyası gibi yerel bir kaynaktan alabilirsiniz.
  • ArcGIS Online’dan vektörel bir katmanı veya web haritası alabilirsiniz.

Verileri, renk kodlu haritalar, raporlar ve daha fazlası için bir değişken olarak bir veri alanına erişmenizi sağlayan özel bir veri ayarı olarak içe aktarabilirsiniz.

Verileri kişiselleştirme için seçenekler

Özel veri katmanları

Kuruluşunuzdaki verileri Esri’nin demografik ve müşteri verilerine eklemek için özel katmanlar oluşturabilirsiniz. Ayrıca, özel veri katmanları, ArcGIS Online kuruluşunuz aracılığıyla paylaşıldıkları için birlikte çalışabilirliğe olanak tanır. Bu veriler gruplar, tüm organizasyon veya genel kullanıcı ile paylaşılabilir. Business Analyst Desktop’da özel veriler oluşturabilir ve bunu Business Analyst Web App uygulamasında kullanabilir, ayrıca Business Analyst Web App uygulamasında oluşturulan özel verileri paylaşabilir, böylece kendi verilerinizin Business Analyst Desktop’da kullanabilmesini sağlayabilirsiniz. Özel veriler kendi demografik verilerinizi, tahminlerinizi, iş istatistiklerinizi, tüketici harcama bilgilerinizi ve daha fazlasını kullanabilir. Veriler aşağıdaki örneklerden herhangi biri olabilir:

  • Perakende mağaza yerleri için satış rakamları
  • Sigorta müşterileri için prim bilgisi
  • Finans sektöründe hesap bakiyeleri
  • Son zamanlarda satılan gayrimenkul özellikleri

Özel Değişkenler

Mevcut verileri yeni yollarla yorumlayabilmek için Business Analyst ile özel veri değişkenleri de oluşturabilirsiniz. Örnekler, özel bir yaş aralığı, hane geliri ve diğer değişkenler. İki veya daha fazla mevcut değişkenden bir değişken oluşturmak için matematiksel operatörleri kullanabilirsiniz. Örneğin, kişi başına satış rakamını elde etmek için nüfusun bölünmüş olduğu bir alanda satış bilgisi gereklidir. Veya nüfus yoğunluğunu elde etmek için toplam nüfusu bölgelere ayırabilirsiniz. Basit bir sayı yerine bir nüfus alanını ortalama veya yüzde olarak ayarlayabilir veya özel gelir hesaplamaları oluşturabilirsiniz. Bu işlevsellik, Business Analyst Web Uygulaması ve Business Analyst Desktop’da kullanılabilir.

Kendi verilerinizi ArcGIS Business Analyst’te kullanmak için;

www.bao.arcgis.com üzerinde oluşturduğunuz haritanız üzerine ArcGIS Online’da paylaşılan bir veri ya da bilgisayarınızda bulunan bir katmanı ekleyebilirsiniz. Bunun için birkaç farklı yöntem bulunmaktadır. “Add Data” butonuna tıkladığınızda karşınıza çıkan seçeneklerden kısaca bahsedeceğiz.

Custom Data Setup: Business Analyst Web uygulamasında erişilebilir bir servis katmanı kullanmanıza olanak tanır. Erişilebilir servis katmanı, herkese açık olarak paylaşılmış veya başka bir kullanıcı tarafından sizinle paylaşılmış olan bir katmandır. Söz konusu katmanları Custom Data Setup ile Business Analyst’te kullanabileceğiniz veriler haline getirirsiniz. “Get Started” butonuna tıklayarak başlayabilirsiniz.

Custom Data Setup penceresinde bulunan “Enter URL for a layer” alanında, haritaya eklemek istediğiniz erişilebilir bir servis katmanına ait “Service URL” bilgisini girerek, dilediğiniz katmanı haritanıza ekleyebilirsiniz.

“Browse for a layer” butonuna tıkladığınızda ise, kuruluşunuzun ArcGIS Online ya da ArcGIS Enterprise envanterinde bulunan katmanlara doğrudan erişip, Business Analyst ile yapacak olduğunuz analizlere ekleyebilirsiniz.

Service URL ile bir servis katmanı eklemek için; Eklemek istediğiniz katmanın Service URL’i, örneğin bu katman Living Atlas’tan çekmek istediğiniz bir Feature Layer ise, aşağıdaki görselde görünen alandan kopyalanabilir.

Browse for a layer komutu ile katman eklemek için; Bu buton ile kuruluşunuzun Content alanına giderek, dilerseniz kendi paylaştığınız bir katmanı, dilerseniz de organizasyonda paylaşılan bir katmanı Business Analyst Web App’e ekleyebilirsiniz. Açılan “Select Layer” penceresinden seçeceğiniz katmanı kolaylıkla ekleyebilirsiniz.

 

 

Web Maps and Layers: Browse for a layer komutu ile benzer işleve sahiptir. Bu buton ile kuruluşunuzun Content alanına giderek, dilerseniz kendi paylaştığınız bir katmanı, dilerseniz de organizasyonda paylaşılan bir katmanı Business Analyst Web App’e ekleyebilirsiniz. Açılan “Web Maps and Layers” penceresinden seçeceğiniz katmanı kolaylıkla ekleyebilirsiniz.

 

 

Import File:  Analizleriniz için bir excel dokümanı ya da shapefiledan adresleri eklemenizi sağlayan metottur.

Bu metot ile shapefile dokümanını içe aktarırken (import) dikkat edilmesi gerekenler:

  • Sıkıştırılmış .zip dosyalarını içe aktarabilirsiniz; diğer sıkıştırma formatları şu anda desteklenmemektedir.
  • 1000’den fazla detay içeren dosyalar alınamaz.
  • Shapefile’ın boyutu 3 MB’dan küçük olmalıdır.
  • ZIP arşivi, shapefile formatının içerdiği .shp, .shx, .dbf ve .prj dosyalarını içermelidir.
  • ZIP arşivinde sadece bir shapefile olmalıdır.
  • Multipatch veya multipoint geometriler içeren shapefile dosyalarını içe aktaramazsınız.

 

 

 

 

 

Area Solar Radiation Aracı İncelemesi

 Meteoroloji, enerji şirketleri, inşaat mühendisliği, tarım ve ekolojik araştırma gibi bir çok alan için yararlı olan güneş enerjisinin anlamlandırılabilmesi ve yorumlanabilmesi için büyük kolaylık sağlayan solar radyasyon aracını inceleyeceğiz.

Örneğin, bir bölgenin bir zaman dilimi boyunca ne kadar güneş aldığının bilgisi, bir kayak tesisi için yeni bir alanın belirlenmesinde veya optimal büyüme için özel mikro iklim koşullarının gerekli olduğu özel mahsullerin yetiştirilmesi için en iyi konumların belirlenmesinde yararlı olabilir. Başka bir örnekte, orman yangınlarının davranışlarını tahmin etmek ve en iyi yangın söndürme yöntemleri ile ilgili kararlar almak için insolasyon haritalarının önemi kanıtlanmıştır. İnşaat mühendisliği ve şehir planlaması için, ensolasyon, optimum yerleri belirlemek için kullanılan uygunluk modelleri için önemli bir girdi olabilir.

Solar Radiation analiz araçları yatay bir alanda veya belirlenen özel konumlarda Rich(1990) ve arkadaşlarının(1994) geliştirdiği ve daha sonra ileri düzeye Fu ve Rich’in taşıdığı yarıküresel görüş açıklığı algoritmasıyla güneşlenme süresini hesaplar.

Bu yazı, Esri Türkiye’nin 2017 yılında düzenlemiş olduğu Genç Bilginler Yarışması’nın kazananı Balca Ağaçsapan ve ekibine ait “İnsansız Hava Aracı Verileri Kullanılarak Bina Çatılarının Fotovoltaik Potansiyellerin CBS Tabanlı Değerlendirilmesi” başlıklı projede kullanılan önemli araçlardan bir tanesi olan “Area Solar Radiation” aracına ait parametrelerin kısa bir incelemesidir.

 

 

Input raster: Yükseklik bilgisini barındıran raster verinin (DEM) tanımlandığı alan.

Output global radiation raster: Girdi verisinin her bir konumunda hesaplanan toplam solar güneşlenmenin kaydedileceği çıktı küresel radyasyon verisi. Birimi metrekareye bir saatte düşen watt cinsindendir (WH/m²).

Latitude (optional): Alana ait enlemin tanımlandığı alan. Birimler on’luk derece cinsindendir ve bu birimler; alan kuzey yarımkürede ise pozitif, güney yarımkürede ise negatif olarak değer alırlar. Mekansal referans barındıran veriler için; ortalama enlem otomatik olarak hesaplanır, eğer mekansal referans barındırmıyorsa enlem değeri varsayılan olarak 45 derece enlemi gelir.

Sky size/ Resolution (optional): Gökyüzü ve Güneş haritaları rasterlarında görülebilir alan için gökyüzü boyutu ve netlik(çözünürlük) ayarının yapıldığı alan. Birimi hücrelerdir. Varsayılan olarak bırakılırsa 200’e 200 hücre matrisine sahip bir raster üretilir.

Time configuration (optional): Hesaplamalar için bir zaman periyodunun ayarlandığı alandır.

Special days: Gündönümü (yaz ve kış) ve ekinokslar için solar güneşlenmeyi hesaplar. İlkbahar ve sonbahar ekinoksları aynı kabul edilir.

Within a day: Tek bir gün içinde belirlenen zaman periyodunda hesaplama yapar. Bu seçenek seçildiğinde Date/Time settings penceresindeki parametreler seçtiğiniz tarihin yılın kaçıncı gününe denk geldiğini gösteren bir kutucuğa (day number of the year) ve  Start ve End time kısmında da bu seçtiğiniz tarihte analizi gerçekleştirmek istediğiniz saat aralığını belirleyebilirsiniz. Başlangıç ve bitiş saat aralığını belirlerken kutucukların yanında bulunan saat butonu yardımıyla Yerel Standart Zaman veya Yerel Güneş Zamanı arasında seçim yapabilirsiniz. Bu alanda alanınıza ait boylam derecesi ve saat dilimi belirlemelerini yapabilirsiniz.

Multiple days in a year: Bir yıl içinde belirlenen birden fazla günlük periyodlar dahilinde hesaplama yapar. Yıl, Başlangıç günü ve Bitiş günü belirlenir. Bitiş günü, Başlangıç gününden önce girilirse; Bitiş günü bir sonraki yıla ait olarak kabul edilir. Varsayılan olarak gelen değer Başlangıç gününü Julian takvimine göre (belirlenen tarihin, yılın kaçıncı günü olduğu) 5, Bitiş tarihini ise 160 alır. Başlangıç ve Bitiş tarihlerini girebilmeniz için bu kutucukların yanına ayrıca bir Takvim ikonu yerleştirilmiştir.

Whole year monthly interval: Bütün bir yıl boyunca, aylık fasılalar halinde bir hesaplama yapar. Bu seçenek seçildiğinde alt kısımda bulunan “Create outputs for each interval (optional)” seçeneğinin çeki atılırsa eğer; her ay için ayrı bir çıktı ürünü ortaya çıkacaktır. Çekin atılı olmadığı durumlarda ise tüm bir yıl için tek bir çıktı ürünü olacaktır.

Day interval (optional): Güneş haritası oluşturulmak istendiğinde gökyüzü katmanları üzerinde hesaplama yapılması için yıl boyunca bir zaman aralığı verilir.  Birimi gün’dür.Varsayılan değer 14 gün (iki haftalık) olarak gelir.

Hour interval (optional):  Güneş haritası için gökyüzü katmanları üzerinde hesaplama yapılırken gün aralığı belirlenebildiği gibi saat aralığı da belirlenebilmektedir. Birimi saat’tir. Varsayılan olarak gelen değer 0.5’tir. Bu da her yarım saatte bir hesaplama yapılacağı anlamına gelir.

Topographic parameters:

Z factor (optional): Yüzey z birimleri zemin x, y birimlerinden farklı birimler halinde ifade edildiğinde, hesaplamaların düzeltilmesi için bir z-faktörünün kullanılması esastır. Doğru sonuçlar elde etmek için z birimleri x, y zemin birimleriyle aynı olmalıdır. Birimler aynı değilse, z birimlerini x, y birimlerine dönüştürmek için bir z faktörü kullanılır. Örneğin, x, y birimleriniz ve z birimleriniz feet ise, feet’i metreye dönüştürmek için 0.3048’lik bir z faktörü belirtebilirsiniz.

Slope and aspect input type (optional): Analiz için gerekli olabilecek olan eğim ve bakı bilgisinin nereden alınacağı belirlenir.

FROM_DEM: Eğim ve bakı bilgisinin girdi raster yüzeyinden alınacağını belirtir. Varsayılan olarak gelen değerdir.

FLAT_SURFACE: Sabit bir değer verilerek eğim ve bakı için kullanılır.

Calculation directions (optional): Görülebilir alanlar belirlenirken kullanılan azimut yönleridir. Bu alana girilebilecek değerler 8’in katları şeklinde olmalıdır. Karmaşık topoğrafyaya sahip alanlar için yeterli olan ve varsayılan olarak gelen değer 32’dir.

Radiation parameters:

Zenit divisions (optional): Gökyüzü katmanları oluşturulurken kullanılacak bölüm sayısının girildiği alan. Varsayılan değer 8 bölümdür (zenite bağlı olarak). Bu alana girilecek olan değerler sıfırdan büyük ve gökyüzü değerinin yarısından küçük olmalıdır.

Azimuth divisions (optional): Kuzey ile ilişkili olarak varsayılan değer 8’dir. Bu alana girilebilecek değerler 8’in katları şeklinde ve sıfırdan büyük, 160’dan küçük olmalıdır.

Diffuse model type (optional): Radyasyon dağılımının modelleme türünün belirlendiği alan.

UNIFORM_SKY: Genel dağılım modeli. Radyasyon dağılımının tüm gökyüzü yönlerinde aynı olduğu varsayılır. Varsayılan model tipi olarak bu seçenek seçilidir.

STANDARD_OVERCAST_SKY: Standart bulutlu hava dağılım modellemesini yapacak seçenektir.Gelen radyasyon dağılımının zenit açısı ile akış değişkenleri ele alır.

Diffuse proportion (optional): Normal küresel radyasyon dağılımının orantısı. Değer aralığı 0 ile 1 arasındadır. Bu değer atmosfer koşullarına göre ayarlanmalıdır. Genel olarak gökyüzü akımlarını temizlemek için varsayılan olarak gelen değer 0,3’tür.

Transmittivity (optional): Atmosferden geçen radyasyon fraksiyonu (tüm dalga boylarının ortalaması). Değer aralığı 0 (iletim yok) ile 1 (tümü iletilir) arasındadır. Varsayılan olarak gelen ve gökyüzünü netleştirmek için genellikle yeterli olan değer 0.5’tir.

Optional outputs:

Output direct radiation raster (optional): Her lokasyon için doğrudan gelen solar radyasyon bilgisini barındıracak çıktı raster verisi. Birimi WattSaat/m²’dir.

Output diffuse radiation raster (optional): Her lokasyon için gelen solar radyasyon dağılımı verisini barındıracak olan çıktı raster verisi. Birimi WattSaat/m²’dir.

Output direct duration raster (optional): Doğrudan gelen solar radyasyon süresini barındıracak raster veri. Birimi Saat’tir.

Solar Radyasyon çalışmasına bir örnek:

 

Yandakigörselde, bir üzüm bağı için potansiyel alanları temsil eden bir yamaçta dört yer (kırmızı noktalar) seçilmiştir. Üzümlerin büyümesini en üst düzeye çıkarmak için, büyüme mevsiminde (Nisan-Ekim) hangi noktaların en fazla güneşe maruz kalacağı belirlenmelidir.

 

 

 

 

Alanın solar radyasyon analizi sonucuna göre, yaz ayları boyunca en yüksek radyasyon miktarının nerede olduğunu gösteren insolasyon haritası (direct + diffuse, WH / m2) oluşturulmuştur. (kırmızı = yüksek solar radyasyon; mavi = düşük solar radyasyon).

 

 

 

 

Solar radyasyon analizinden elde edilen öznitelik tablosu, her bir saha konumu için hesaplanan küresel güneş çarpmasını gösterir. Konum 3 (mavi renkle vurgulanmıştır) en yüksek güneş ışığına sahiptir ve bu kritere göre üzüm yetiştirmek için en iyi yer olarak düşünülebilir.