ArcGIS Server Bileşenleri

ArcGIS Server Bileşenleri

ArcGIS Server Bileşenleri

ArcGIS Server; Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile ilgili işlemlerinizi; her zaman, her yerden ve herhangi bir cihaz üzerinden kolaylıkla gerçekleştirebilmeniz için size bir takım kolaylıklar sunan sunucu tabanlı bir ESRI yazılımıdır. ArcGIS for Server; CBS altyapınızı ve mekânsal verilerinizi; dilerseniz kuruluşunuzdaki kişilerle, dilerseniz herkese açık bir biçimde web teknolojilerini kullanarak paylaşmanıza ve bu veriler üzerinde ortaklaşa çalışmanıza olanak sağlamaktadır.

Hızla ilerleyen teknolojik gelişmelere paralel olarak sürekli kendisini şekillendiren coğrafi bilgi sistemleri, önceleri genellikle kişisel bilgisayarlar üzerinde ve kısıtlı şartlarda çalışmanıza olanak sağlarken, günümüzde kullanıcılarına daha geniş bir çalışma ortamı sunmaktadır. ArcGIS Server’ın kullandığı Internet ve Web tabanlı teknolojiler sayesinde gerek mekansal gerekse zamansal engelleri kaldırarak dilediğiniz zaman coğrafi bilgi sistemleriyle ilişkili çalışmalarınızı cep telefonunuzdan bile gerçekleştirebilirsiniz.

Teknolojik anlamdaki bu gelişmeler doğrultusunda sadece CBS uzmanları değil, artık herkes bir CBS kullanıcısı olabilir. Bu konuda ileri seviye bir eğitime ihtiyaç duymadan, kolay kullanılabilir hazır uygulamalar sayesinde, aklınıza gelen her alandan birçok insan coğrafi bilgi sistemlerinin avantajlarından istifade edebilmektedir.

Tüm bu kolaylıkların ardında bulunan teknolojinin, ArcGIS for Server tarafından oluşturulan ve çalışan bir ArcGIS Server Sitesi olduğunu söyleyebiliriz. Bu noktada böyle bir teknolojiyi kullanmak için öncelikle ArcGIS Server sitesinin arka planında hangi unsurların olduğunu ve bu yapıyı oluşturan bileşenlerin neler olduğunun anlaşılması, planladığınız CBS çalışmaları ve projeler için gerekli altyapıyı oluşturmadan önce, nasıl bir sistem mimarisi inşa edeceğiniz konusunda sizlere büyük kolaylık sağlayacaktır.

Bir ArcGIS Sitesi, işlem gücünü arttırmak amacıyla opsiyonel olarak birkaç farklı makineye dağıtılmış bileşenlerden oluşan bir bütündür. Site içerisinde görev yapan her bir bileşen kendisine verilen görev dahilinde çalışmaktadır. Sisteminizdeki Web Sunucusu, Veri Sunucusu, GIS Sunucusu gibi bileşenler, ArcGIS Server sitesini oluşturan ana bileşenlerdir. Bu bileşenlerin neler olduğunu ve sitenizde ne gibi görevler gerçekleştirdiklerini kısaca inceleyelim.

GIS Server: GIS servisleri ile ilişkili işlemleri yerine getirir. Bir GIS sunucusu, haritaların çizime dönüştürülmesi (render), analiz araçlarının çalıştırılması, görüntü servislerinin sunulması, veritabanlarının sekronizasyonu, veriler üzerinde arama yapılması gibi ArcGIS tarafından sunulan çeşitli işlemleri yerine getirir.

Sitenizdeki ArcGIS for Server yüklü olan makine veya makineleri GIS Server olarak düşünebilirsiniz. Web haritaları, geoprocessing, geocoding gibi işlemler için kullanıcılarınızın istemci yazılımlarından gelen web servisi istekleri sitenizin içindeki uygun olan GIS sunucularına atanabilir. Sonrasında bu GIS sunucuları, haritaların çizime dönüştürülmesi, koordinatların tespit edilmesi, coğrafi işlem araçlarının çalıştırılması, analiz işlemlerinin gerçekleştirilmesi gibi görevleri tamamlayarak sonuç haritalarını istemcilere döndürürler.

Web Sunucusu (Web Server): Tahmin edebileceğiniz gibi, bir web sunucusu, web uygulamalarınıza ev sahipliği yapar. ArcGIS Server üzerinde yayınlamış olduğunuz GIS servislerinizi, web teknolojilerini kullanarak diğer kişilerle paylaşmanıza olanak tanır. Ayrıca ArcGIS Server sitenize güvenlik ve yük dengeleme (load balancing) gibi ileri düzey avantajlar da sağlamaktadır. ArcGIS for Server; Internet Information Service (IIS), WebSphere, WebLogic gibi bir çok popüler web sunucusu ile uyumlu çalışacak bir yapıdadır.

Web Adaptor: Temelde web sunucunuza ulaşan istekleri ilgili GIS sunucunuza yönlendiren bir web uygulamasıdır. ArcGIS Server’ınızı, kuruluşunuzun Web Sunucusu ile entegre ederek, istemcilerden gelen çok çeşitli istekleri, ilgili olan GIS sunucularına yönlendirebilirsiniz. Ayrıca sitenize ekleyip çıkardığınız GIS sunucusu makinelerin takibini yaparak, gelen istekleri buna uygun şekilde yönlendirebilir. Eğer sitenizdeki GIS sunuculardan birisi ulaşılamaz halde ise, ArcGIS Web Adaptor o sunucuya yapılan istekleri durdurur. Bunlara ek olarak ArcGIS Web Adaptor, Web Sunucunuzun güvenlik yeteneklerini güçlendirerek, ArcGIS Server’ınızın yönetimsel kısımlarına dışardan erişimi engelleyebilirsiniz.

Veri Sunucusu (Data Server): Yayınladığınız GIS servisinizin kaynak verilerini; sitenizde görev yapan her bir GIS sunucusuna ayrı ayrı kopyalayabileceğiniz gibi dilerseniz tüm GIS sunucularınızın bu verilere merkezi bir konumdan erişmesini de sağlayabilirsiniz. GIS sunucularınıza kaynak verileriniz için erişim iznini, ihtiyaçlarınız doğrultusunda iki farklı şekilde tanımlayabilirsiniz. Dilerseniz veri kaynağı olarak sunucularınıza ağ paylaşımı olan bir klasör tanımlayarak dosya tabanlı bir coğrafi veri tabanı (File Geodatabase), dilerseniz de daha karmaşık bir yapıya sahip olan çeşitli veritabanı yazılımları (PostgreSQL, Oracle, SQL Server vb.) ile kurumsal coğrafi veri tabanı (Enterprise Geodatabase) kullanabilirsiniz. Kullanacağınız veri kaynağı ne olursa olsun, GIS sunucularınızın bu kaynağa erişebilecek bir şekilde yapılandırılması, GIS servislerinizin sağlıklı bir şekilde çalışması için yeterli olacaktır.

Kaynaklar

Components of ArcGIS for Server

Inside an ArcGIS Server site